skessan

Listahátíð barna og ungmenna

Mon, 27 Apr 2026 09:57:08 GMT

30. apríl – 10. maí 2026

Listahátíð barna og ungmenna í Reykjanesbæ verður haldin í Duus Safnahúsum 30. apríl – 10. maí 2026.

Formleg opnun með leikskólabörnum verður haldin 30. apríl.

Listahátíðin er hluti af BAUN, barna- og ungmennahátíð og er afrakstur fjölbreytts listastarfs nemenda úr öllum leikskólum og grunnskólum Reykjanesbæjar og af listnámsbraut Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Í ár er yfirskrift sýningarinnar hjá leikskólabörnum Náttúran á Reykjanesi og er sýningin í Listasal. Í sýningu leikskólanna fáum við að sjá brot af því besta úr verk- og listgreinastarfi vetrarins.

Á sýningu Fjölbrautaskólans fáum við að sjá vel valin verk eftir útskriftarnemendur af listnámsbraut í Bíósal.

Komið við og sjáið sköpunargleði barna og ungmenna í Reykjanesbæ.

Listamannaspjall: Tumi Magnússon

Tue, 14 Apr 2026 15:00:14 GMT

Nú er síðasta vika sýningar Héðan þangað þaðan hingað eftir Tuma Magnússon , sem lýkur 19. apríl. Á síðasta sýningardegi, sunnudaginn 19. apríl , verður Tumi með listamannaspjall í safninu sem hefst klukkan 14:00 .

Sýningin Héðan þangað þaðan hingað er sýningarstýrð af Gavin Morrison og kynnir verk myndlistarmannsins Tuma Magnússonar. Í verkum sínum fjallar hann um tíma, hreyfingu og hið hversdagslega flæði tilverunnar, þar sem breyting er eina festan.

Ferðalag, ganga og endurtekning eru gegnumgangandi þemu í sýningnunni. Með þeim umbreytir hann heimspekilegum þversögnum um sjálf, tíma og breytingu í ljóðræna og skynræna upplifun.

Sýningin er styrkt af Myndlistarsjóði.

Listasmiðja barna: Þegar myndin lifnar við / Art workshop for children: Images come to life

Mon, 13 Apr 2026 11:57:08 GMT

11. apríl, 2026 kl 13:00 - 14:00.

Litir og form munu koma okkur á óvart og ósýnilegar línur munu birtast! Í smiðjunni munum við teikna og mála og leyfa ímyndunaraflinu að njóta sín. Við munum vinna með liti, form og jafnvel ósýnilegar línur sem birtast og skapa nýjar myndir.

Frítt inn og allt efni á staðnum. Sjáumst í safninu!

Listasmiðja barna er styrkt af Barnamenningarsjóði.

Mynd: Mildred Thompson, Advancing Impulses, 1997.

Listasmiðja barna: Safnið á nóttinni / Art workshop for children: The Museum at Night

Thu, 05 Mar 2026 14:17:45 GMT

14. mars, 2026 kl 13:00 - 14:00.

Hvað gerist í safninu þegar ljósin slökkna og allir eru farnir heim?

Lifna listaverkin við? Koma álfarnir út að leika sér? Skína stjörnurnar inn um gluggana eða koma kisur og furðudýr að skoða sýningarnar?

Helena Solveigar Aðalsteinsbur leiðir skemmtilega listasmiðju þar sem börn skapa sínar eigin „næturmyndir“ úr safninu. Við vinnum með klessuliti, klippimyndir og teiknum á svartan pappír og búum til myndir af því sem gæti gerst í safninu á meðan enginn sér til.

Kannski vakna listaverkin til lífsins, kannski birtast furðuleg dýr eða nýir heimar — allt er mögulegt þegar ímyndunaraflið fær að ráða.

Engar reglur, bara sköpunargleði!

Frítt inn og allt efni á staðnum. Sjáumst í safninu.

Listasmiðja barna er styrkt af Barnamenningarsjóði og er hluti af viðburðaröðinni Lifandi laugardagar í Duus húsum .

What happens in the museum when the lights go out and everyone has gone home?
Do the artworks come alive? Do the swans wander out to play? Do the stars shine through the windows — or do cats and strange creatures sneak in to explore the exhibitions?

Helena Solveigar Aðalsteinsbur leads a playful art workshop where children create their own “nighttime museum scenes.” We will use oil pastels, collage and drawing on black paper to imagine what might happen in the museum after dark.

Perhaps the artworks wake up, perhaps mysterious animals appear, or entirely new worlds unfold — anything can happen when imagination takes the lead.

No rules, just creativity!

Free admission and all materials provided. See you at the museum.

The Children’s Art Workshops are supported by Barnamenningarsjóður and are part of the Lifandi laugardagar series at Duus .

Mynd: Group IX/SUW, The Swan, No. 15 (1915) eftir Hilmu af Klint

Listasmiðja barna: Klippimyndir / Art workshop for children: Collage

Mon, 23 Feb 2026 14:19:28 GMT

28. febrúar, 2026 kl 13:00 - 14:00.

Helena Solveigar Aðalsteinsbur leiðir skemmtilega og skapandi listasmiðju fyrir börn þar sem ímyndunaraflið fær að njóta sín. Í smiðjunni vinnum við með klippimyndir og búum til einstakar myndir með því að klippa, raða og líma saman ólík efni, liti og form.

Við leikum okkur með sögur, furðuverur, mynstur og heima sem verða til beint úr hugmyndafluginu. Engar reglur, bara sköpunargleði!

Frítt inn og allt efni á staðnum. Sjáumst í safninu!

Listasmiðja barna er styrkt af Barnamenningarsjóði og er hluti af viðburðaröðinni Lifandi laugardagar í Duus húsum.

Helena Solveigar Aðalsteinsbur will lead a fun and creative collage workshop for children where imagination takes center stage. Participants will cut, layer and assemble different materials to create unique artworks inspired entirely by their own ideas.

We’ll play with shapes, characters, patterns and invented worlds.

Free admission and all materials provided. See you at the museum!

The Children’s Art Workshops are supported by Barnamenningarsjóður and are part of the Lifandi laugardagar series at Duus.

Mynd: Hannah Höch, Picture Book, 1945.

Listasmiðja barna: Hafið / Art workshop for children: Ocean

Thu, 05 Feb 2026 11:53:51 GMT

7. febrúar, 2026 kl 13:00 - 14:00.

Helena Solveigar Aðalsteinsbur leiðir skemmtilega listasmiðju fyrir börn þar sem við sækjum innblástur í hafið sem umlykur okkur í Reykjanesbæ. Við munum teikna og mála verur hafsins ásamt litríku og dulúðlegu vatnsumhverfi þeirra.

Gott er að krakkar mæti í málarafötum, en vatnsblönduð þekjumálning næst þó auðveldlega úr fötum. Frítt inn og allt efni á staðnum.

Sjáumst í safninu!

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði og er partur af Lifandi laugardögum í Duus húsum.

Helena Solveigar Aðalsteinsbur will lead a fun art workshop for children, drawing inspiration from the ocean that surrounds us in Reykjanesbær. Together we’ll draw and paint sea creatures and the vibrant, mysterious waters they live in.

Kids are encouraged to wear painting clothes, but the water-based paint washes out easily. Free admission and all materials provided!

See you at the museum!

The Children’s Art Workshops are sponsored by the Museum Council of Iceland and is a part of the Lifandi laugardagar series at Duus.

Mynd: Mary Hailmann, Ocean, 1 998

Listamannaspjall: Tumi Magnússon

Wed, 21 Jan 2026 11:16:19 GMT

Á sunnudaginn kl. 14:00 fer fram listamannaspjall við Tuma Magnússon á Listasafni Reykjanesbæjar. Spjallið er leitt af sérfræðingi safnsins, Helenu Solveigu Aðalsteinsbur, og býður gestum upp á innsýn í verk og hugmyndir listamannsins í tengslum við sýninguna Héðan þangað þaðan hingað .

Tumi leiðir gesti um sýninguna og fjallar um aðferðir sínar, efnivið og þær hugmyndir sem liggja að baki verkanna. Ferðalag, ganga og endurtekning eru gegnumgangandi þemu í list hans og birtast bæði sem formlegar aðferðir og sem heimspekilegar spurningar.

Sýningin Héðan þangað þaðan hingað opnaði á laugardaginn og markar mikilvægan áfanga í ferli Tuma. Þar mætast metnaðarfullar vídeó og hljóð innsetningar og vel valin verk frá fjölbreyttum ferli hans.

Í samtali Tuma og Helenu verður fjallað um þróun verkanna, tengsl þeirra við rými safnsins og hvernig hugmyndir um umbreytingu móta sýninguna í heild. Listamannaspjallið er kjörið tækifæri til að kynnast verkunum nánar og heyra beint frá listamanninum sjálfum.

Opnun: Tumi Magnússon

Wed, 07 Jan 2026 15:06:55 GMT

17. janúar kl 14:00

Við bjóðum ykkur velkomin á sýningu Tuma Magnússonar, Héðan þangað þaðan hingað, laugardaginn 17. janúar kl. 14:00 - 16:00.

Tumi Magnússon (f. 1957) býr og starfar í Kaupmannahöfn og Reykjavík. Í verkum sínum fjallar hann um tíma, hreyfingu og hið hversdagslega flæði tilverunnar, þar sem breyting er eina festan.

Á sýningunni má sjá lykilverkið Kaffi og hland (1998–99), röð átta málverka sem sýna örfín litbrigði frá kaffibrúnum til pissuguls og fanga tímann sem kyrra, en um leið óstöðuga heild. Einnig eru sýnd nýrri vídeó- og hljóðverk á borð við Tímaréttingarlaglínur (2021–25) og Almenningssamgöngur (2020–25), þar sem einfaldar athafnir og ferðir eru samstilltar í taktfastar, tónrænar samsetningar.

Ferðalag, ganga og endurtekning eru gegnumgangandi þemu í verkum Tuma. Með þeim umbreytir hann heimspekilegum þversögnum um sjálf, tíma og breytingu í ljóðræna og skynræna upplifun.

Gavin Morrison er sýningarstjóri.

Sýningin er styrkt af Myndlistarsjóði.

Héðan þangað þaðan hingað – Tumi Magnússon

Wed, 07 Jan 2026 14:46:53 GMT

17. janúar – 19. apríl 2026

Sýningin Héðan þangað þaðan hingað kynnir verk myndlistarmannsins Tuma Magnússonar (f. 1957), sem býr og starfar í Kaupmannahöfn og Reykjavík. Í verkum sínum fjallar hann um tíma, hreyfingu og hið hversdagslega flæði tilverunnar, þar sem breyting er eina festan.

Ferðalag, ganga og endurtekning eru gegnumgangandi þemu í verkum Tuma. Með þeim umbreytir hann heimspekilegum þversögnum um sjálf, tíma og breytingu í ljóðræna og skynræna upplifun.

Sýningarstjóri er Gavin Morrison.

Héðan þangað þaðan hingað , einkasýning Tuma Magnússonar er styrkt af Myndlistarsjóði.

Herefrom Thereto Therefrom Hereto presents a selection of works by Icelandic artist Tumi Magnússon (b. 1957), whose practice explores time, movement and the poetics of everyday life. Moving from painting to moving image and sound, Tumi’s work is grounded in the idea that the world is in constant flux.

The exhibition includes Coffee and Piss (1998–99), a seminal painting composed of eight canvases that trace a subtle chromatic shift, capturing time as an impossible stillness. More recent video and sound installations, including Time Correction Melodies (2021–25) and Public Transport (2020–25), focus on mundane human actions and journeys, edited and synchronised to create rhythmic, almost musical compositions.

Across these works, walking, travelling and repetition become metaphors for change and continuity. Rather than offering answers, Tumi Magnússon transforms philosophical paradoxes into intimate, sensory experiences.

Curator: Gavin Morrison

Opnunartímar yfir hátíðarnar / Holiday Opening Hours

Wed, 17 Dec 2025 12:14:10 GMT

Opnunartímar yfir hátíðarnar.

23. desember: 12:00–17:00

24. desember: Lokað

25. desember: Lokað

26. desember: Lokað

27. desember: 12:00–17:00

28. desember: 12:00–17:00

29. desember: Lokað

30. desember: 12:00–17:00

31. desember: Lokað

1. janúar: Lokað

2. janúar: 12:00–17:00

3. janúar: 12:00–17:00

4. janúar: 12:00–17:00

Holiday Opening Hours

December 23: 12:00–17:00

December 24: Closed

December 25: Closed

December 26: Closed

December 27: 12:00–17:00

December 28: 12:00–17:00

December 29: Closed

December 30: 12:00–17:00

December 31: Closed

January 1: Closed

January 2: 12:00–17:00

January 3: 12:00–17:00

January 4: 12:00–17:00

Síðasta sýningarhelgi 2. - 4. janúar / Final Exhibition Weekend, January 2 - 4

Wed, 17 Dec 2025 11:45:21 GMT

2. - 4. janúar 2026

Síðasta sýningarhelgi beggja sýninga, Hulduefni með verkum Vilhjálms Bergssonar og Heimsmynd með verkum Áka Guðna Granz, lýkur sunnudaginn 4. janúar.

Gestir eru hvattir til að nýta tækifærið og upplifa þessar metnaðarfullu og áhugaverðu sýningar áður en þeim lýkur.

Opnunartímar yfir hátíðarnar eru:

23. desember: 12:00–17:00

24. desember: Lokað

25. desember: Lokað

26. desember: Lokað

27. desember: 12:00–17:00

28. desember: 12:00–17:00

29. desember: Lokað

30. desember: 12:00–17:00

31. desember: Lokað

1. janúar: Lokað

2. janúar: 12:00–17:00

3. janúar: 12:00–17:00

4. janúar: 12:00–17:00

Ekki missa af þessum frábæru sýningum í safninu!

//

The final exhibition weekend for both Hulduefni, featuring works by Vilhjálmur Bergsson, and Heimsmynd, featuring works by Áki Guðni Granz, concludes on Saturday, January 4.

Visitors are encouraged to take this last opportunity to experience these compelling and thoughtfully curated exhibitions before they close.

Holiday Opening Hours:

December 23: 12:00–17:00

December 24: Closed

December 25: Closed

December 26: Closed

December 27: 12:00–17:00

December 28: 12:00–17:00

December 29: Closed

December 30: 12:00–17:00

December 31: Closed

January 1: Closed

January 2: 12:00–17:00

January 3: 12:00–17:00

January 4: 12:00–17:00

Don’t miss these outstanding exhibitions at the museum.

Útgáfuhóf: Úthaf, verk Ívars Valgarðssonar / Book launch: Úthaf, works of Ívar Valgarðsson

Tue, 09 Dec 2025 13:09:50 GMT

15. desember 2025 kl. 16:00 í bókabúðinni Skálda

Úthaf, ný bók um ævistarf Ívars Valgarðssonar, gefin út af Listasafni Reykjanesbæjar.

Listasafn Reykjanesbæjar kynnir með stolti útgáfu nýrrar bókar, Úthaf, sem er fyrsta heildstæða yfirlitið yfir víðfeðman listferil Ívars Valgarðssonar. Ívar hefur verið virkur í íslensku listalífi um áratugaskeið og verk hans hafa skipað sér mikilvægan sess meðal íslenskra listunnenda og fræðimanna.

Úthaf varpar ljósi á þróun og hugsun Ívars í gegnum árin. Í bókinni er farið yfir hvernig list hans hefur tekið breytingum í takt við tíðaranda og heimspekilega strauma samtímans. Bókin dregur upp djúpa og persónulega mynd af listsköpun Ívars; hún sýnir hvernig verk hans spretta jafnt af fagurfræðilegri leit og heimspekilegri ígrundun.

Í tilefni útgáfunnar býður Listasafn Reykjanesbæjar til útgáfuhófs 15. desember kl. 16–18 í bókabúðinni Skálda á Vesturgötu 10a í Reykjavík. Bókin verður til sölu á staðnum og við hlökkum til að fagna henni með ykkur!

Úthaf, a new book on the life’s work of Ívar Valgarðsson, published by Reykjanesbær Art Museum.

Reykjanesbær Art Museum proudly presents the publication of a new book, Úthaf, the first comprehensive overview of Ívar Valgarðsson’s extensive artistic career. Ívar has been an active presence in Icelandic art for decades, and his works have earned an important place in the Icelandic art landscape.

The book heds light on Ívar’s artistic development and thinking throughout the years. It explores how his art has evolved in dialogue with the spirit of the times and the philosophical currents of his era, offering a personal portrait of Ívar’s creative process, showing how his works emerge from both aesthetic exploration and philosophical reflection.

To celebrate the publication, the Reykjanesbær Art Museum invites you to a book launch on 15 December from 16:00–18:00 at the bookstore Skálda in Vesturgata 10a, Reykjavík. The book will be available for purchase on-site, and we look forward to celebrating it with you!

Leiðsögn sýningarstjóra: Hulduefni/ Curator’s tour: Hulduefni

Wed, 26 Nov 2025 10:39:09 GMT

30. nóvember 2025 kl. 14:00

Hanna Styrmisdóttir, sýningarstjóri, leiðir gesti um sýninguna Hulduefni , þar sem sjá má valin verk úr safneign eftir Vilhjálm Bergsson frá 1959 til 2021.

Ferðast er frá fyrstu abstrakt geómetrísku verkum Vilhjálms á sjötta áratugnum, í gegnum verkin sem hann nefndi samlífrænar víddir um miðbik ferils síns, til hins takmarkalausa orkuljósrýmis sem hefur verið einkennandi fyrir verk hans frá miðjum 10. áratugnum. Í leiðsögninni verður fjallað um þróun í myndverkum Vilhjálms á síðustu sex áratugum, og tengsl þeirra við skrif hans um eigin myndlist frá unglingsaldri. Jafnframt verður sagt frá tildrögum merkrar gjafar Vilhjálms til Listasafns Reykjanesbæjar, en hún telur um 200 verk.

Hanna Styrmisdóttir er sjálfstætt starfandi sýningarstjóri, listrænn stjórnandi, ráðgjafi og háskólakennari. Hún var prófessor í MA sýningagerð við Myndlistardeild Listaháskóla Íslands 2020-2024, listrænn stjórnandi Listahátíðar í Reykjavík 2012-2016 og sýningarstjóri Íslenska skálans á Feneyjatvíærningnum árið 2007.

Vilhjálmur Bergsson (f. 1937 í Grindavík) nam myndlist í Reykjavík á sjötta áratugnum og hélt síðan til Kaupmannahafnar og Parísar til frekara náms. Hann var virkur í SÚM og formaður félagsins 1971–1972. Vilhjálmur dvaldi víða erlendis, meðal annars í Kaupmannahöfn, Madrid og París, og starfaði í Düsseldorf á árunum 1983–2000. Hann bjó og vann í Grindavík frá 2000 til 2024 og er nú búsettur í Vík í Mýrdal.

Hann hefur haldið fjölda einkasýninga á Íslandi og erlendis, og verk hans eru í helstu íslenskum listasöfnum, sem og í safneignum í Danmörku, Svíþjóð, Þýskalandi og víðar.

//

Curator Hanna Styrmisdóttir will guide visitors through the exhibition Hulduefni , which presents selected works from the museum’s collection by Vilhjálmur Bergsson, created between 1959 and 2021.

The tour traces Vilhjálmur’s artistic journey, from his first geometric abstract works of the 1950s, through the co-organic dimensions of his mid-career period, to the expansive “energy-light spaces” that have characterised his art since the 1990s. The tour also discusses the development of his work over six decades, its relationship to his own writings about his art from a young age, and the background of his remarkable gift of around 200 works to the Reykjanesbær Art Museum.

Hanna Styrmisdóttir is an independent curator, artistic director, consultant, and university lecturer. She was a Professor of Exhibition Studies (MA) at the Iceland University of the Arts (2020–2024), Artistic Director of the Reykjavík Arts Festival (2012–2016), and Curator of the Icelandic Pavilion at the Venice Biennale in 2007.

Vilhjálmur Bergsson (b. 1937, Grindavík) studied art in Reykjavík in the 1950s before continuing his education in Copenhagen and Paris. He was an active member of the SÚM group and served as its chairman from 1971–1972. Over the decades he lived and worked in Copenhagen, Madrid, Paris, and later Düsseldorf (1983–2000). From 2000 to 2024 he lived and worked in Grindavík and now resides in Vík í Mýrdal. He has held numerous solo exhibitions in Iceland and abroad, and his works are part of major public collections in Iceland as well as in Denmark, Sweden, Germany, and beyond.

Listasmiðja barna: Hátíðarsmiðja / Art workshop for children: Festive workshop

Tue, 25 Nov 2025 14:24:10 GMT

29. nóvember 2025 kl. 13:00

Listamaðurinn Freyja Eilíf leiðir skemmtilega hátíðar-listasmiðju fyrir börn þar sem unnið verður með stensla og svampa. Við munum búa til okkar eigin jólakort, merkimiða fyrir pakka og/eða fallega örk af jólapappír.

Gott er að krakkar mæti í málarafötum, en vatnsblönduð þekjumálning næst þó auðveldlega úr fötum.

Frítt inn og allt efni á staðnum.

Sjáumst í safninu!

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði.

Artist Freyja Eilíf will lead a fun holiday-themed workshop where kids can explore stencil and sponge painting. Together we’ll create our own Christmas cards, gift tags, and/or sheets of decorative wrapping paper.

Kids are encouraged to wear painting clothes, but the water-based paint washes out easily.

Free admission and all materials provided!

The Children's Art Workshop is sponsored by the Museum Council of Iceland.

Listasmiðja barna: Gluggastjörnur / Art workshop for children: Window Stars

Tue, 18 Nov 2025 14:07:13 GMT

22. nóvember 2025 kl. 13:00

Listamaðurinn Freyja Elíf býðum börnum að búa til skraut í gluggann sem leyfa birtu að skína inn í skammdegið!

Komdu og taktu þátt í skemmtilegri og skapandi smiðju þar sem ímyndunaraflið fær að lýsa upp heiminn.

Frítt inn og allt efni á staðnum.

Sjáumst í safninu!

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði.

Artist Freyja Elíf invites children to create beautiful window decorations that let light shine into the winter darkness!

Join us for a fun and creative workshop where imagination will light up the world.

Free admission and all materials provided.

The Children's Art Workshop is sponsored by Museum Council of Iceland.

Áki Granz: Samtal um list og minningar / Áki Granz: Conversations about art and memory

Wed, 12 Nov 2025 11:55:44 GMT

16. nóvember 2025 kl. 14:00

Áki Granz: Samtal um list og minningar með Karveli Granz.

Sunnudaginn 16. nóvember kl. 14:00 býður Listasafn Reykjanesbæjar til áhugaverðs viðburðar þar sem Karvel Granz fjallar um sýningu föður síns, Áka Granz, og veitir gestum einstaka innsýn í hugarheim listamannsins.

Þetta er kærkomið tækifæri til að kynnast verkum Áka nánar og heyra sögur úr lífi og listsköpun hans frá syni hans sjálfum.

Aðgangur er ókeypis og öll eru hjartanlega velkomin!

//

Áki Granz: Conversations about art and memory with Karvel Granz.

On Sunday, November 16th at 2:00 PM, the Reykjanesbær Art Museum invites you to a special event where Karvel Granz will discuss his father’s exhibition, offering a unique insight into Áki Granz’s artistic vision and creative world.

This is a wonderful opportunity to explore Áki’s works more deeply and hear personal stories from his son.

Free admission and everyone welcome!

Listasmiðja barna innblásin af verkum Vilhjálms Bergssonar / Art workshop for children inspired by Vilhjálmur Bergsson.

Wed, 12 Nov 2025 11:53:28 GMT

15. nóvember 2025 kl. 13:00

Listamaðurinn Freyja Eilíf leiðir skemmtilega listsmiðju fyrir börn þar sem unnið verður með gvassmálningu. Við munum skapa okkar eigin litríku geym-myndir í anda sýningarinnar. ��

Gott er að krakkar mæti í málarafötum, en gvassmálning næst þó auðveldlega úr fötum.

Frítt inn og allt efni á staðnum.

Sjáumst í safninu!

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði.

//

Artist Freyja Eilíf will lead a fun workshop where kids can explore gouache painting. Together we’ll create our own colourful outer space paintings in the spirit of the exhibition. ��

Kids are encouraged to wear painting clothes, but gouache washes out easily.

Free admission and all materials provided!

The Children's Art Workshop is sponsored by Museum Council of Iceland.

Listasmiðja barna, Fljúgandi töfrateppið / The Flying Carpet, Art Workshop for Kids

Tue, 04 Nov 2025 14:23:23 GMT

8. nóvember 2025 kl. 13:00

�� Listasmiðja: Fljúgandi töfrateppið.

Listamaðurinn Freyja Eilíf sýnir krökkum hvernig þau geta búið til sitt eigið fljúgandi töfrateppi! ✨

Komdu og taktu þátt í skemmtilegri og skapandi smiðju þar sem ímyndunaraflið fær að fljúga hátt.

�� Laugardagurinn 8. nóvember kl. 13:00

�� Listasafn Reykjanesbæjar

��️ Frítt inn og efniviður á staðnum.

Sjáumst á laugardaginn! ��

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði.

//

�� Art Workshop: The Flying Carpet

Artist Freyja Eilíf will show kids how to create their very own flying carpet! ✨

Join us for a fun and imaginative workshop where creativity takes flight.

�� Saturday, November 8th at 1:00 PM

�� Reykjanesbær Art Museum

��️ Free admission and all materials provided.

See you on Saturday! ��

The Children's Art Workshop is sponsored by Museum Council of Iceland.

Skapandi laugardagar með Freyju Eilíf í nóvember!

Tue, 28 Oct 2025 11:13:49 GMT

Laugardagar í nóvember 2025 kl. 13:00

Nóvember í Listasafni Reykjanesbæjar – Skapandi laugardagar með Freyju Eilíf!

Alla laugardaga í nóvember kl. 13–14 býður listakonan Freyja Eilíf upp á fjölbreyttar og litríkar listsmiðjur fyrir börn í Listasafni Reykjanesbæjar.

Efniviður á staðnum og frítt inn!

1. nóvember – Grímugerð í anda Dags hinna dauðu
Komdu og taktu þátt í skemmtilegri og litríka listsmiðju í grímugerð með listakonunni Freyju Eilíf, innblásinni af mexíkósku hátíðinni Degi hinna dauðu!

7. nóvember – Fljúgandi töfrateppið!
Föndrum töfrateppi með klippimyndaaðferð – hægt að leika með eða hengja upp á vegg!

15. nóvember – Plánetur: Málarasmiðja
Við förum í skapandi geimferð í litum og formum!

22. nóvember – Gluggastjörnur
Ljúf og ljómandi smiðja þar sem við búum til stjörnur til að hengja í glugga.

29. nóvember – Jóla listsmiðja
Sköpun og jólaföndur í hátíðlegum anda!

Komdu og njóttu skapandi laugardaga með Freyju Eilíf – þar sem ímyndunaraflið fær að fljúga frjálst!

November at the Reykjanes Art Museum – Creative Saturdays with Freyja Eilíf!

Every Saturday in November from 1–2 PM, artist Freyja Eilíf invites children and families to join fun and colorful art workshops at the Reykjanes Art Museum.

All materials are provided and admission is free!

November 1 – Mask-Making Inspired by the Day of the Dead
Join artist Freyja Eilíf for a lively and colorful mask-making workshop, inspired by the Mexican celebration Day of the Dead!

November 7 – The Flying Magic Carpet!
Create your own magic carpet using collage techniques – play with it or hang it on the wall!

November 15 – Planets: Painting Workshop
We’ll explore space through color and imagination!

November 22 – Window Stars

A cozy workshop where we make glowing stars to hang in the window.

November 29 – Christmas Art Workshop
Get into the holiday spirit with creative Christmas crafting!

Come and enjoy creative Saturdays with Freyja Eilíf – where imagination takes flight!

Opin listsmiðja barna í grímugerð með Freyju Eilíf

Tue, 28 Oct 2025 11:08:19 GMT

1. nóvember 2025 kl. 13:00

�� Opin listsmiðja í grímugerð með Freyju Eilíf

Komdu og taktu þátt í skemmtilegri og litríkri listsmiðju í grímugerð með listakonunni Freyju Eilíf, innblásinni af mexíkósku hátíðinni Degi hinna dauðu!

��️ Laugardagurinn 1. nóvember, kl. 13–14
�� Listasafn Reykjanesbæjar

Smiðjan hentar flestum aldurshópum barna.

Efniviður á staðnum og frítt inn!

Fögnum sköpunargleði, litadýrð og menningarlegum innblæstri í gegnum listina! ��✨

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði.

�� Open Mask-Making Workshop with Freyja Eilíf

Join artist Freyja Eilíf for a fun and creative mask-making workshop inspired by the colorful Mexican holiday Day of the Dead!

��️ Saturday, November 1st, 1–2 PM
�� Reykjanes Art Museum

The workshop is perfect for children of most ages.

All materials are provided, and admission is free!

Come celebrate creativity, color, and cultural inspiration through art! ��✨

The Children's Art Workshops are sponsored by Museum Council of Iceland.

Haustlauf / Autumn Leaves, listasmiðja barna

Tue, 14 Oct 2025 13:57:42 GMT

Haustlauf / Autumn Leaves, listasmiðja barna

18. október 2025 kl. 13:00

Opin listasmiðja fyrir alla aldurshópa barna, þar sem lauf eru teiknuð eða tekin í gegn með frottage aðferð.

Efniviður á staðnum.

Umsjón með smiðjunni hefur Freyja Eilíf.

Listasmiðja barna er styrkt af Safnasjóði.

An open art workshop for children of all ages, where leaves will be drawn or traced through the frottage process.

Materials are provided on site.

Teacher is the artist Freyja Eilíf.

The Children's Art Workshops are sponsored by Museum Council of Iceland.

Hulduefni, leiðsögn sýningarstjóra

Mon, 22 Sep 2025 14:25:37 GMT

Heimsmynd, leiðsögn sýningarstjóra

12. október 2025 kl. 15:00

Hanna Styrmisdóttir sýningarstjóri Hulduefnis, fer um einkasýningu Vilhjálms Bergssonar. Tildrög þessarar sýningar er gjöf Vilhjálms til Listasafns Reykjanesbæjar, sem telur hátt í tvö hundruð verk, frá miðjum 6. áratugi 20. aldar fram á þriðja áratug þessarar aldar. Þar eru olíumálverk í meirihluta, en einnig eru tölvuverk, vatnslitaverk og teikningar hluti af gjöfinni. Eitt verk á sýningunni, Raðferli: 12 nr., kolteikning frá 2021, er í eigu listamannsins og sýnt með leyfi hans.

Sýningin gefur mynd af þróun í verkum Vilhjálms frá 1959 til 2021, og dregur fram fágæta tæknilega færni hans og kunnáttu. Samtöl við Vilhjálm í gerð sýningarinnar, sem og áðurnefnd skrif, hafa gefið sjaldfengna innsýn í stígandi verka hans og það andríki og djúpsæi sem búa að baki. Í skrifunum tekst hann á við rannsókn sína í myndlist samhliða sköpuninni, og fangar með orðum þanka sína um myndlist almennt, áþreifanlega og óáþreifanlega þætti hennar, samtíma og sögu, hefð og byltingu; og hugarástand, þess sem skapar og þess sem skoðar.

Við ferðumst frá fyrstu abstrakt geómetrísku verkunum, í gegnum samlífrænar víddir út í takmarkalaust orkuljósrými á þeim sextíu árum sem sýningin spannar. Vilhjálmur lýsti snemma á ferlinum viðfangsefni sínu í myndlist sem víðtækri hlutdeild; undir hana féll allt milli himins og jarðar, frá minnstu ögn til stjörnuþoka, auk hinna ósæju víðlenda mannshugans. Hann varð ungur fyrir áhrifum af myrkri - gegnsæju gljámyrkri[1] - og ljósi – birtunni á bakvið Þorbjörn[2] - og með einum eða öðrum hætti varð hvort tveggja honum yrkis- og rannsóknarefni í áratugi.

Vilhjálmur Bergsson er fæddur í Grindavík 1937. Hann sótti myndlistarnám í Reykjavík á sjötta áratugnum og hélt að loknu stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík (1958) til Kaupmannahafnar þar sem hann hélt áfram myndlistarnámi (1958-1960). Þaðan lá leiðin til Parísar þar sem hann stundaði nám við Académie de la Grande Chaumière (1960-1962).
Vilhjálmur varð félagi í SÚM 1969 og formaður þess frá 1971-1972. Hann dvaldi í Kaupmannahöfn 1963-1966 og 1972-1977, Madrid 1967-1968 og í París 1977-1978. Frá 1983-2000 bjó Vilhjálmur og starfaði í Düsseldorf í Þýskalandi. Frá 2000-2024 var Vilhjálmur búsettur og starfaði í Grindavík og hefur nú aðsetur í Vík í Mýrdal.

Vilhjálmur hefur haldið tugi einkasýninga á verkum sínum, m.a. í Gallerí SÚM, Norræna húsinu, Listasafni ASÍ, Listasafni Reykjavíkur, í Orangerie Benrath höll í Düsseldorf og í Galerie AP, Kaupmannahöfn. Þá hefur hann tekið þátt í fjölda samsýninga á Íslandi, í Bandaríkjunum og Evrópu. Verk hans eru m.a. í eigu Listasafns Reykjanesbæjar, Listasafns Íslands, Listasafns Reykjavíkur, Listasafns Háskóla Íslands, Listasafns Gautaborgar, Hässelby kastala í Stokkhólmi, Gentofte Kunstvenner, Charlottenlund og Kunstversammlung í Düsseldorf.

Sýningin stendur til og með 4.janúar 2026.

Hanna Styrmisdóttir er sýningarstjóri Hulduefnis og tímabundið starfandi sérfræðingur í Listasafni Reykjanesbæjar.

Áður hefur Hanna m.a. verið prófessor við myndlistardeild Listaháskóla Íslands, stýrt Listahátíð í Reykjavíkog verið sýningarstjóri Íslenska skálans
á Feneyjatvíæringnum í myndlist.

Hulduefni, einkasýning Vilhjálms Bergssonar er styrkt af Myndlistarsjóði.

Heimsmynd, leiðsögn sýningarstjóra

Fri, 12 Sep 2025 14:12:29 GMT

Heimsmynd, leiðsögn sýningarstjóra

12. október 2025 kl. 14:00

Helga Þórsdóttir sýningarstjóri Heimsmyndar fer um sýningu Áka Gränz, þar sem við fáum tækifæri til að ganga inn í hans drauma, hugleiðingar og ímyndir. Sýningin minnir okkur á að list er ekki aðeins eftirlíking heldur skapandi afl - leið til að gera hið ósýnilega sýnilegt.

Í sýningunni Heimsmynd er horft til Áka Guðna Gränz (1925–2014), alþýðulistamanns sem skapaði sér einstaka stöðu í menningarlífi Njarðvíkur og víðar. Verk hans voru aldrei einungis eftirmyndir af landslagi eða fólki – þau voru persónuleg kortlagning á hugmyndaheimi hans, þar sem draumar, þjóðsögur og minningar blönduðust saman. Í þessum verkum speglast heimssýn manns sem hafði djúpa rót í samfélagi sínu, en líka ríkan innri heim sem hann miðlaði á sinn einstaka hátt.

Áki hefði orðið hundrað ára á þessu ári og heiðrum við minningu hans.

Heimsmynd – Áki Guðni Gränz

Wed, 03 Sep 2025 12:12:35 GMT

4. september 2025 – 4. janúar 2026

Áki var málarameistari að mennt en ástríðufullur listamaður í hjarta sínu. Hann leitaði sífellt leiða til að fanga það sem hann upplifði í náttúru, sögum og samfélagi. Í Heimsmynd birtast þessi leitandi spor: málverk sem eru ekki aðeins landslag eða portrett, heldur túlkanir á innra landslagi hans sjálfs. Þar má finna tröll og goðsagnaverur, hetjur og skáld, minningar úr byggðarlagi og draumkenndar sýnir sem teygja sig út fyrir hið hversdagslega. Í verkum Áka mætast tvö svið: hið sýnilega landslag og ósýnilegur heimur sagna og drauma. Hann málaði tröll og álfa sem áttu sér rætur í þjóðsögnum staðarins, en líka sögulegar persónur sem hann fann til tengsla við. Með þessu sameinaði hann ólíkar víddir í eina heild – það sem var, það sem gæti verið, og það sem aðeins birtist í hugskoti listamannsins.

Áki var jafnframt samfélagsmaður sem hafði sterkar skoðanir á framtíð og þróun þess samfélags sem hann var partur af. Í nokkrum verkum á sýningunni speglast þessi pólitíska heimsmynd. Þar má sjá til dæmis mynd af hreppsnefnd Njarðvíkur árið 1942, og mynd sem við á safninu köllum okkar á milli óskalistinn, þar birtist Ólafur Thors forsætisráðherra. Í myndinni sameinar Áki veruleika og framtíðarsýn: ástríðufulla drauminn um hraðbraut á milli Njarðvíkur, Keflavíkur og Reykjavíkur, ásamt iðnaði sem hann taldi nauðsynlegan til að bæjarfélagið gæti eflst. Þetta er ekki aðeins listaverk heldur pólitísk yfirlýsing: sýn listamannsins á óskastöðu bæjarfélagsins. Áki setti fram framtíðarsýn þar sem samfélagið stæði jafnfætis ( mögulega framar) öðrum, með trausta innviði og atvinnulíf sem tryggði velferð íbúa. Þannig má segja að verk hans séu bæði myndræn skjölun fortíðar og hugmyndaleg áætlun um framtíðina.

Þrátt fyrir að verk Áka séu afar persónuleg, bera þau líka vitni um sterk tengsl við samfélag og byggð. Hann málaði bæði fólk og sögur úr Njarðvík, þannig að heimsmynd hans varð einnig sameiginleg spegilmynd samfélagsins sem hann var hluti af. Þar birtast kennileiti, sögur og minningar sem verða að sameiginlegri arfleifð, jafnvel þótt þau séu sett fram í draumkenndum búningi. Áki vildi varðveita minningar í mynd – að gera hið efnislausa sýnilegt. Í því liggur mikilvægur þáttur í arfleifð hans: listin sem lifandi brú á milli fortíðar, nútíðar og hugmynda um framtíðina.

Heimsmynd er sýning sem varpar ljósi á innri heim Áka Guðna Gränz og gefur okkur tækifæri til að ganga inn í hans drauma, hugleiðingar og ímyndir. Hún minnir okkur á að list er ekki aðeins eftirlíking heldur skapandi afl – leið til að gera ósýnilegt sýnilegt. Í verkum sínum skilur Áki eftir sig heim sem er bæði persónulegur og samfélagslegur: persónulegur í sínum draumum og minningum, en samfélagslegur í þeirri framtíðarsýn sem hann málaði fyrir bæjarfélagið sitt. Þar með fær sýningin Heimsmynd tvíþætt hlutverk: að opna dyr inn í hugskot listamannsins og að varpa ljósi á hugmyndir hans um sameiginlega framtíð.

Myndverk sýningarinnar eru úr safneign Listasafns Reykjanesbæjar, ásamt verkum í eigu fjölskyldu listamannsins. Áki hefði orðið 100 ára á þessu ári og mun sýningin heiðra minningu listamannsins með völdu yfirliti á verkum hans.

Helga Þórsdóttir er sýningarstjóri Heimsmyndar og er einnig safnstjóri Listasafns Reykjanesbæjar.

Heimsmynd, einkasýning Áka Guðna Gränz er styrkt af Uppbyggingarsjóði Suðurnesja.

Sýningin stendur til og með 4.janúar 2026.

Hulduefni – Vilhjálmur Bergsson

Wed, 03 Sep 2025 11:53:48 GMT

04.09.25 – 04.01.26

“Myndverk mitt vil ég nefna

samlífrænar víddir.

Þær eru allt upphaf, blómi, fölvi.

Það sem þenst út og dregst saman,

hverfur inn í skuggann eða tindrar í ljósi.

Leit að víðtækri samantekt

þess ytri og innri heims,

sem ég er og leitast við að auðga.

Líka má einfaldlega nefna það

samsteypu þess,

sem ég hef séð og lifað.

Í sérhverjum starfsáfanga reyni ég,

að sækja dýpra inn á

svið hugans,

og jafnframt slöngva mér lengra út í
ytri alveröld.”

Vilhjálmur Bergsson, 1970

Ungur skrifaði Vilhjálmur Bergsson þessa hugrenningu um listsköpun sína. Hann hóf reyndar að skrifa um eigin myndlist og þanka tengda henni sautján ára að aldri. Skrifin, sem hann nefnir í heild Hverju orð ná, eru óbirt, en í þau er vísað í þessum sýningartexta, þar sem myndlistarsköpun og skrif Vilhjálms eru nátengd. Á milli þessara þátta í skapandi hugsun hans er víxlverkun; spenna, sem dregur fram dýpt og umfang rannsóknar hans á eigin innra lífi, athugun á umheiminum, og möguleikum myndlistarinnar.

Tildrög þessarar sýningar er gjöf Vilhjálms til Listasafns Reykjanesbæjar, sem telur hátt í tvö hundruð verk, frá miðjum 6. áratugi 20. aldar fram á þriðja áratug þessarar aldar. Þar eru olíumálverk í meirihluta, en einnig eru tölvuverk, vatnslitaverk og teikningar hluti af gjöfinni. Eitt verk á sýningunni, Raðferli: 12 nr., kolteikning frá 2021, er í eigu listamannsins og sýnt með leyfi hans.

Við ferðumst frá fyrstu abstrakt geómetrísku verkunum, í gegnum samlífrænar víddir út í takmarkalaust orkuljósrými á þeim sextíu árum sem sýningin spannar. Vilhjálmur lýsti snemma á ferlinum viðfangsefni sínu í myndlist sem víðtækri hlutdeild; undir hana féll allt milli himins og jarðar, frá minnstu ögn til stjörnuþoka, auk hinna ósæju víðlenda mannshugans. Hann varð ungur fyrir áhrifum af myrkri - gegnsæju gljámyrkri [1] - og ljósi – birtunni á bakvið Þorbjörn [2] - og með einum eða öðrum hætti varð hvort tveggja honum yrkis- og rannsóknarefni í áratugi.

[1] Vilhjálmur Bergsson. Hugleiðingar á haustdögum, 1997. Hverju orð ná 1954-2007. Óbirt.

[2] Birtan á bakvið Þorbjörn. Viðtal Gísla Sigurðssonar við Vilhjálm Bergsson. Lesbók Morgunblaðsins (sept 1987). https://timarit.is/page/3305962#page/n7/mode/2up (sótt: 3.7.2025)

Í lok 6. áratugar 20. aldar, í myndlistarnámi í Kaupmannahöfn, fékkst Vilhjálmur við abstrakt geómetríu sem þá var ríkjandi meðal ungra listamanna. Verkin þróuðust fljótt í átt til hreinnar abstraktlistar. Þá málaði hann stundum dökkar myndir, sem hann taldi vera vegna þess að honum þætti hann staddur í myrkum og óljósum heimi. Það rann upp fyrir honum að hann hefði ekki meira að sækja til þeirra stefna sem voru ráðandi í myndlist í Evrópu. Í skrifum sínum á þessum tíma lýsir hann sókninni inn á við, á lendur hugans, samtímis því að hann leitast við að dýpka eigin skilning út á við; innri átök sem leiddu til verka sem hann kallaði Samlífrænar víddir og eru einkennandi fyrir verk hans frá 1965 til um 1990. Um það bil urðu aftur kaflaskipti í listsköpun hans og birtan ruddi sér rúms. Hann nefndi þau verk, sem og þau sem hafa komið á eftir, Takmarkalaust orkuljósrými.

Vilhjálmur hefur sjaldan sýnt teikningar sínar en þó teiknað mikið. Hann lítur svo á að í dráttlist hafi hugmyndir hans gerjast og að þær fjölmörgu teikningar sem eftir hann liggja séu eins konar safnbindi hugmynda hans. Það er jafnframt vegna hinnar beinu snertingar sem teikningin felur í sér og gerir að verkum “að hratt má fanga óljósa hugsun” [1] . Eins hárnákvæm og hnitmiðuð og verk hans eru, telur hann sköpunina í eðli sínu sjálfsprottna. Hún sé samtímis hversdagsleg og yfirskilvitleg, geti tjáð af nákvæmni eina hugsun um leið og hún grandskoði hið dulda í heiminum.
Að varpa sem skýrustu ljósi á hið ósæa viðfagnsefni, krafði hann um skýrleika í vinnubrögðum. Hann aflaði sér fróðleiks um málunartækni á eigin spýtur, til viðbótar við þá þjálfun í teikningu og myndbyggingu sem hann hlaut í námi, þegar honum varð ljóst um miðjan sjöunda áratuginn, að honum tækist ekki að koma hugmyndum sínum í framkvæmd án veigamikillar tæknikunnáttu.

[1] Vilhjálmur Bergsson. Dráttlist alla tíð, 1998. Hverju orð ná 1954-2007. Óbirt.

Áhugi Vilhjálms á tækni myndlistar náði til allra miðla sem hann vann í meginhluta ferilsins og í lok 20. aldar tóku nýir miðlar að vekja áhuga hans. Í kringum 2001 vann hann tölvuverkið Fjölvirk samstilling með syni sínum Baldri Vilhjálmssyni og tónlistarmanninum Inga Þór Eyjólfssyni. Verkið var upphaflega forritað í hugbúnaðarkerfi [1] sem í dag er lítt aðgengilegt: það er ekki lengur í dreifingu og virkar aðeins á eldri stýrikerfum. Verkið er því sýnt hér sem vídeóskrá, en umbreytingin sem það fól í sér er í sjálfu sér hluti af sögunni sem verkið geymir. Það hefur listrænt inntak um leið og það er heimild um tæknilegt skeið sem nú er liðið. Þó að verkið skeri sig tæknilega úr í höfundarverki Vilhjálms er það tilbrigði við önnur verk í Takmarkalausu orkuljósrými og náskylt teikningum hans.

[1] Scala Infochannel

Vilhjálmur Bergsson bjó og starfaði á evrópskum vettvangi í 35 ár. Verk hans verður að skoða í alþjóðlegu samhengi og þeir listamenn sem hann nefnir í samtölum nú, þegar hann lítur til baka, sem mikla áhrifavalda, eru brautryðjendur í abstraktlist á borð við Hilmu af Klimt og Agnesi Pelton. Hilma af Klimt fann innblástur í dulspeki; Agnes Pelton í hughrifum tengdum innra ljósi myndflatarins. Í verkum Vilhjálms má skynja vídd æskuslóða hans; blæbrigði ljóss og myrkurs á norðurhjara, hreyfingar jarðskorpunnar, hraunnybbur og fjarlæg fjöll.
Djúphygli hans og næmleiki eru enn fremur einkenni allra verka Vilhjálms.

Titill sýningarinnar Hulduefni vísar til þess efnis í alheiminum sem er hulið sjónum okkar, og er meira en þrír fjórðu alls efnis samkvæmt kenningum heimsfræði. Ottó Elíasson, eðlisfræðingur, segir um hulduefni:

Við þurfum ljós til að sjá stjarnfræðileg fyrirbæri. Sum {þeirra] gefa ekki frá sér ljós. (…)
Hulduefni er efni sem hvorki víxlverkar við né gefur frá sér ljós en mælist vegna
þyngdaráhrifa þess á allt efni. (…) Enginn veit í dag hvaðan þessi massi er upprunninn en
hann virðist með öllu ósýnilegur. Hulduefni er eitt mikilvægasta viðfangsefni nútíma
stjarnvísinda. [5]

[5] Otto Elíasson (2010). Hulduefni. Stjörnufræðivefurinn. http://www.stjornuskodun.is/hulduefni (sótt: 2.7.2025)

Æviágrip
Vilhjálmur Bergsson er fæddur í Grindavík 1937. Hann sótti myndlistarnám í Reykjavík á sjötta áratugnum og hélt að loknu stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík (1958) til Kaupmannahafnar þar sem hann hélt áfram myndlistarnámi (1958-1960). Þaðan lá leiðin til Parísar þar sem hann stundaði nám við Académie de la Grande Chaumière (1960-1962).
Vilhjálmur varð félagi í SÚM 1969 og formaður þess frá 1971-1972. Hann dvaldi í Kaupmannahöfn 1963-1966 og 1972-1977, Madrid 1967-1968 og í París 1977-1978. Frá 1983-2000 bjó Vilhjálmur og starfaði í Düsseldorf í Þýskalandi. Frá 2000-2024 var Vilhjálmur búsettur og starfaði í Grindavík og hefur nú aðsetur í Vík í Mýrdal.

Sýningin stendur til og með 4.janúar 2026.

Hanna Styrmisdóttir er sýningarstjóri Hulduefnis og tímabundið starfandi sérfræðingur í Listasafni Reykjanesbæjar.

Hulduefni, einkasýning Vilhjálms Bergssonar er styrkt af Myndlistarsjóði.

Vísindaskáldskapur og Palestína/Science fiction and Palestine

Sun, 17 Aug 2025 16:30:10 GMT

Kvikmyndasýning og umræðu undir yfirskriftinni „Vísindaskáldskapur og Palestína“.

17. ágúst 2025 kl. 15:00-17:00

Listasafn Reykjanesbæjar hefur þann heiður að bjóða ykkur til sérstakrar kvikmyndasýningar og umræðu undir yfirskriftinni „Vísindaskáldskapur og Palestína“, sem fram fer í Hljómahöll í Reykjanesbæ sunnudaginn 17. ágúst nk. kl. 15:00–17:00.

Viðburðurinn fer fram í tengslum við sýningu listakonunnar Larissu Sansour, sem jafnframt er hennar fyrsta einkasýning á Íslandi. Á dagskrá eru sýndar þrjár kvikmyndir hennar – Space Exodus (2009), Nation Estate (2012) og In the Future They Ate From the Finest Porcelain (2015) – og í kjölfarið fer fram opið samtal við listakonuna sjálfa, meðhöfund hennar Søren Lind, og sýningarstjórann Jonatan Habib Engqvist, sem jafnframt hefur umsjón með sýningunni „Fortíðin var aldrei, hún aðeins er“ í Listasafni Reykjanesbæjar (22. maí – 17. ágúst 2025).

Eftir viðburðinn í Hljómahöll verður Listasafn Reykjanesbæjar opið til kl. 19:00.

Verk Sansour hafa hlotið alþjóðlega viðurkenningu fyrir frumlega og áhrifamikla framsetningu á málefnum sem varða minningu, sjálfsmynd, þjóðerni og vistfræðileg álitamál. Hún beitir vísindaskáldskap og ljóðrænu myndmáli til að varpa ljósi á mikilvæga samfélagslega umræðu samtímans.

Viðburðurinn er styrkur af Nordic Culture Point.

//

Science fiction and Palestine

Film screening and conversation between Larissa Sansour, Søren Lind and Jonatan Habib Engqvist. Hljómahöll, Reykjanesbær. 17 August 3-5pm.

Welcome to a screening of the films Space Exodus (2009), Nation Estate (2012) and In the Future They Ate From the Finest Porcelain (2015). This will be followed by a conversation on sci-fi, archaeology and politics – departing from the films and Larissa Sansour’s premiere exhibition in Iceland; “The Past Never Was, It Only Is” at Reykjanes Art Museum (22.5–17.8.2025).

After this event, the exhibition will be open until 7pm.

Working closely with the author, director, and scriptwriter Søren Lind, Larissa Sansour has for over two decades been setting her films in science-fiction surroundings. While drawing on Palestinian histories her work also anticipates possible futures. It is a space where global politics are dealt with through extraordinary images and poetic language. The films are in Arabic with women as the main protagonists. Addressing themes of loss, grief, power, history writing, and the role of memory in shaping both individual and collective understanding – her work portrays possible resistance against arbitrary national borders and ecocide.

The exhibition “The Past Never Was, It Only Is” is curated by Jonatan Habib Engqvist, an internationally active independent curator and author living in Stockholm.

The event is sponsored by Nordic Culture Point.

Image: Filmstill, Larissa Sansour, Space Exodus (2009)

Leiðsögn á arabísku - Arabic language guided tour

maria@this.is (María P) — Sun, 06 Jul 2025 15:52:56 GMT

Najlaa Attallah - Arabic language guided tour on Larissa Sansours exhibition

July 6, 2025, at 3:00 PM.

نجلاء عطا الله هي معمارية وكاتبة فلسطينية تهتم بقضايا النوع الاجتماعي. انتقلت من غزة إلى آيسلندا عام 2019، وتعيش هناك مع أسرتها منذ عام 2020. عملت نجلاء في مجالات متعددة إلى جانب تخصصها في العمارة، منها الترجمة والاستشارات. لديها شغف بالأدب والفن، وأسست مبادرة "شركة غزة" لبيع منتجات تطريز يدوية تُصنع في غزة بأيدي نساء غزيات. يهدف المشروع إلى توفير فرص عمل للنساء والفتيات من ذوي الدخل المحدود، وتمكينهن اقتصاديًا، إلى جانب نشر الثقافة والتاريخ الفلسطيني. سوف تصطحبك نجلاء في جولة باللغة العربية لمعرض الفنانة لاريسا صنصور، وذلك يوم الأحد الموافق 6 يوليو 2025، في تمام الساعة الثالثة عصرًا.

Najlaa Attallah is a Palestinian architect and writer with a strong interest in gender issues. She moved from Gaza to Iceland in 2019 and has been living there with her family since 2020.
 In addition to her work as an architect, Najlaa has been involved in various fields in Iceland, including translation and consulting. She is passionate about literature and art, and she founded the "Gaza Company" initiative, which sells handmade embroidery products crafted by women in Gaza. The project aims to provide job opportunities for low-income women and girls, empowering them economically while also promoting Palestinian culture and heritage. 
Najlaa will guide an Arabic-language tour of artist Larissa Sansour’s exhibition on Sunday, July 6, 2025, at 3:00 PM.

Fortíðin var aldrei, hún aðeins er / The Past Never Was, It Only Is – Larissa Sansour

Thu, 22 May 2025 14:50:34 GMT

22. maí 2025 - ágúst 2025

Fortíðin var aldrei, hún aðeins er, einkasýning Larissu Sansour sem jafnframt er fyrsta sýning hennar á Íslandi, opnar í Listasafni Reykjanesbæjar fimmtudaginn 22. maí kl. 18-20. Öll eru boðin velkomin á opnun.

Larissa Sansour (f. Austur-Betlehem 1973) er palestínsk-danskur myndlistarmaður sem hefur hlotið lof á alþjóðavísu fyrir áhrifamiklar kvikmyndainnsetningar. Á 25 ára ferli sem spannar notkun ólíkra miðla allt frá málverki til ljósmynda og síðar kvikmynda, hefur Larissa sýnt í þekktum listasöfnum á borð við MOMA í New York og Tate Modern í London. Árið 2016 hlaut hún verðlaun alþjóðlegu kvikmyndahátíðarinnar í Guanajuato (GIFF) fyrir bestu tilraunastuttmyndina, In The Future They Ate From The Finest Porcelain 420 3245. Þremur árum síðar, árið 2019, var hún fulltrúi Danmerkur á 58. Feneyjatvíæringnum í myndlist.
Larissa Sansour hefur unnið náið með rithöfundinum, leikstjóranum og handritshöfundinum Søren Lind í rúmlega tvo áratugi og sviðsetur kvikmyndir sínar í vísindaskáldlegu umhverfi. Um leið og hún sækir í palestínska sagnabrunna velta verk hennar einni upp mögulegum framtíðarsýnum. Þarna er tekið á heimspólitík gegnum einstakar myndir og ljóðrænt mál. Myndirnar eru á arabísku og aðalpersónurnar eru konur. Þær fjalla um missi, sorg, vald, söguritun og það hlutverk sem minni spilar í að móta bæði einstaklingsbundna og sameiginlega þekkingu – verk hennar sýna mögulega mótspyrnu við handahófskennd landamæri og vistmorð.

Sýningarstjóri er Jonatan Habib Engqvist, alþjóðlegur, sjálfstætt starfandi sýningarstjóri og höfundur, búsettur í Stokkhólmi. Jonatan er vel þekktur á Íslandi fyrir sýningaverkefni með íslenskum og erlendum listamönnum.

Sýningin stendur til og með 17. ágúst 2025.

Fortíðin var aldrei, hún aðeins er, er styrkt af Myndlistarsjóði, Safnasjóði og Nordic Culture Point.
______________________________________________________________________

The premiere presentation of Larissa Sansour in Iceland is reflected by the surrounding lava landscape of the Reykjanes peninsula. That is no coincidence. This landscape has experienced hundreds of earthquakes and dozens of eruptions in the past few years and traces of the former U.S. Airforce base can be found everywhere, from underground bunkers to abandoned buildings and buried barrels with undetermined chemical waste. The exhibition is hosted by an art museum in a municipality with most diverse population in Iceland, boasting of the country’s highest number of languages, nationalities, and refugees.

Working closely with the author, director, and scriptwriter Søren Lind, Sansour has for over two decades been setting her films in science-fiction surroundings. While drawing on Palestinian histories her work also anticipates possible futures. It is a space where global politics are dealt with through extraordinary images and poetic language. The films are in Arabic with women as the main protagonists. Addressing themes of loss, grief, power, history writing, and the role of memory in shaping both individual and collective understanding – her work portrays possible resistance against arbitrary national borders and ecocide.

The exhibition is curated by Jonatan Habib Engqvist, an international, independent curator and author based in Stockholm. Jonatan is well known in Iceland for his exhibition projects with Icelandic and foreign artists.

The exhibition open until August 17, 2025.

The Past Never Was, It Only Is, is sponsored by The Icelandic Visual Arts Council, Museum Council of Iceland and Nordic Culture Point.

أبدا إنه فقط كائن ً الماضي لم يكن ،
جوناتان حبيب إنغكفيست
العرض األول لالريساااا صااانصاااور في آيسااااندا، ينعكس في الحمم البركانية المحيطة بمنطقة شااابه جزيرة
)ريكياينس(، وهو أمر ليس بالصاادفة. فقد شااتدت هذه المنطقة مئات الزالزل، وعشاارات الثورات البركانية ،
خالل السانوات األخيرة، ويمكن العثور عاى آثار القاعدة الجوية األمريكية الساابقة في كل مكان، من المخابئ
تحت األرض، إلى المباني المتجورة، والبراميل المدفونة، التي تحتوي عاى نفايات كيميائية.
يُقام المعرض في متحف فني، يقع في بادية تُعد من أكثر مناطق آيساااندا

تنوعا ، ً
سااكانيا وتضاام أكبر عدد من ً

الاغات والجنسيات والالجئين في البالد.
من خالل عماتا مع الكاتب والمخرج وكاتب السايناريو ساورين ليند، تضاع صانصاور أفالمتا في أجواء تنتمي
إلى عالم الخيال العامي منذ أكثر من عقدين. وبينما تسااتند إلى تاريخ فاسااطين، فإن أعمالتا تسااتشاارف أي ًضاا
المستقبل المحتمل.
هي مسااحة تُعالج فيتا الساياساات العالمية، من خالل صاور اساتثنائية، ولغة شاعرية. أفالمتا ناطقة بالعربية ،
تضااع النساااء في مركز الساارد. وتتناول موضااوعات مثل الفقد، والحزن، والساااطة، وكتابة التاريخ، ودور
تُصاااا أعمالتا إمكانيات المقاومة ضااااد الحدود الوطنية و الذاكرة في تشااااكيل الفتم الفردي والجماعي – إذ ر
التعسفية، وتدمير البيئة.
في أعقااب كاارثاة بيئياة، تادور أحادا فيام "في المختبر" )2009(، داخال مفااعال نووي متجور تحات ماديناة
بيت لحم، وقد تم تحوياه إلى بساااتان هائل. باساااتخدام بذور تراثية ُجمعت في األيام األخيرة قبل نتاية العالم،
يسااااتعد فريق من العاماء إلعادة زراعة األرض التي تعاوه. يظتر موضااااو الصاااادمة الوراثية من خالل
الحوارات بين دنيا ونسختتا المستنسخة عايا، والتي تستند ذاكرتتا الموروثة إلى عالم مفقود.
كما تشاير صانصاور إلى فيام "كما لو أن ال مصايبة وقعت في الايل" )2022(، بوصافه "أوبرا جينية وراثية" ،
إذ تمر صااور من الحرب العالمية األولى بشااكل خاطف، لتساارد حكايات الصاادمة الموروثة. وتؤدي المغنية
الفاساطينية نور درويش اآلريا، التي تتنقل بين الاغة العربية المحكية والكالسايكية. وقد لحنتا أنتوني صاتيون،
مسااتوحاة من أغنية غوسااتاف مالر عام 1904 Kindertotenlieder المنسااوبة لخسااارة الطفل التي بال
معنى، واألغنية الفاسطينية التقايدية "مشعل"، التي ترثي فيتا امرأة انضمام من تحب إلى الجيش. وبينما تغمر
المغنية نفستا في بركة الحزن ذات الاون النياي، يُصبغ فستانتا األبيض باون الحداد.

-----

أبدا إنه فقط كائن — هو أول معرض شيصيي ف آيسينندا، مكّرس لنفنانة العالمية المعروفة ف ً الماضي لم يكن ،
مجال الفيديو والتركيبات الفنية، )الريسيا يينييور(. افتُتِح المعرض ف متحف فنون ريكيافيك، يوم الصميس 22
مايو )أيار(، ويستمر عرضه حتى 17 أغسطس )آب( .2025

الريسيا يينييور )مواليد شير بيت لحم عام 1973(، فنانة بييرية فنسيطينية – دانماركية، حازت عنى شيةر
عالمية، بفضل تركيباتةا السينمائية اإلبداعية الصّّلقة.
عنى مدى مسيير فنية امتدت ألكثر من 25 عاما،ً تنقنت يينييور بين وسيائط متعدد — من الرسيم والتييوير إلى
أعمال ف مؤسييسييات فنية كبرى، مثل متحف الفن الحديث )MoMA )ف نيويورك، ُ السييينما — وقد عُرضييت ةا
و)modern Tate )ف لندن.
ف عام ،2016 فازت بجائز أفضيل فينم قييير تجريب ، ف مةرجان )جواناصواتو( السيينمائ الدول )GIFF )،
عن فينمةا )ف المسيييتقبل، أكنوا من أفصر أنواع الصزف(، وبعد ثّلث سييينوات، مثنت الدانمارك ف بينال البندقية
الثامن والصمسين عام .2019
تتعاون يينييور منذ أكثر من عقدين مع الكاتب والمصرج، وكاتب السييناريو )سيورين ليند(، حيث تُوضيع أفّلمةا
ف بيئات تنتم إلى الصيال العنم ، وبينما تسيتنةم أعمالةا من التقاليد السيردية الفنسيطينية. فة تتصيل كذلك عوالم
مستقبنية ممكنة، ومن صّلل اليور المؤثر ، والنغة الشعرية، وتعالج أفّلمةا قضايا سياسية عالمية.
األفّلم بالنغة العربية، إذ تُق ّدم شييصييييات نسييائية رئيسيية، تتناول مواضيييع مثل الفقد، والحزن، والسيينطة، وكتابة
التاريخ، ودور الذاكر ف تشييييكيل الوع الفردي والجماع — كما تن ّمح إلى المقاومة ضييييد الحدود التعسييييفية،
والتدمير البيئ .
المعرض من تنسيي القيّم الفن الدول والكاتب المسيتقل )يوناتان حبيب إنغكفيسيت(، المقيم ف سيتوكةولم، والذي
يحظى بشةر واسعة ف آيسنندا، لمشاريعه مع فنانين محنيين وعالميين.
يُيدعم العميل )المياضيييي لم يكن ،

أبيدا إنيه فقط كيائن( من قِبليل ييييينيدو الفنون البيييييريية اآليسييييننيدي، ومجنس ً

المتاحف اآليسنندي.

Listahátíð barna og ungmenna 2025

Thu, 01 May 2025 14:29:05 GMT

Nemendur leik-,grunn- og framhaldsskóla í Reykjanesbæ

1. maí 2025 - 11. maí 2025

Listahátíð barna og ungmenna í Reykjanesbæ verður haldin í nítjánda sinn í Listasafni Reykjanesbæjar og Duus Safnahúsum . maí 2025.

Grunn- og leikskólar Reykjanesbæjar eru með formlega séropnun miðvikudaginn 30. apríl.

Fjölbrautaskóli Suðurnesja opnar sýningu í Bíósal þann 30. apríl kl. 15:420 3245:00.

Þann 1. maí er opið fyrir almenning til og með 11. maí.
Komið við og sjáið sköpunargleði barna og ungmenna í Reykjanesbæ.
Aðgangur er ókeypis á meðan listahátíð stendur yfir, verið öll innilega velkomin!

Opnunartími listahátíðar:
Virkir dagar 9:420 3245:00
Helgar 11:420 3245:00

Orð eru ævintýri - Leikskólar Reykjanesbæjar

Allir leikskólar Reykjanesbæjar eru þátttakendur á Listahátíð og er bókin „Orð eru ævintýri“ kveikjan að þema sýningarinnar í ár, sem er staðsett í fremri sal Listasafnsins.

204 metrar á sekúndu - Grunnskólar Reykjanesbæjar

Þó að okkur finnist við vera kyrr, erum við á stöðugri hreyfingu. Hraði Reykjanesbæjar vegna snúnings jarðar er til dæmis 204 metrar á sekúndu eða 734 kílómetrar á klukkustund.
Sýningin 204 metrar á sekúndu er afrakstur samstarfs 5. bekkinga í grunnskólum Reykjanesbæjar við listamennina Arnar Ásgeirsson, Braga Hilmarsson, Deepu Iyengar, Hye Joung Park, Íris Maríu Leifsdóttur, Maríönnu Evu Dúfu Sævarsdóttur og Nínu Óskarsdóttur.
Á þeim þremur vikum sem samvinna þeirra stóð yfir, var hraði Reykjanesbæjar um það bil 370,138 kílómetrar, eingöngu vegna snúnings jarðar. Kílómetrafjöldinn er sambærilegur við 96% vegalengdarinnar til tunglsins eða níu ferðir í kringum hnöttinn. Á hverjum degi er hraði Reykjanesbæjar vegna snúnings jarðar 17,626 kílómetrar og raunveruleg vegalengd í geimnum sem Reykjanesbær fer á hverjum sólarhring er rúmlega 72 milljónir kílómetra. Svo að við erum sannarlega alltaf á hreyfingu og aldrei á sama stað.
Hugtakið hreyfing var viðfangsefni fimmtu bekkinganna í samvinnu þeirra og listamannanna. Stöðug hreyfing er eitthvað sem allt lífríki á sameiginlegt – hvort sem það erum við að innan eða utan; marglytta í sjónum við höfnina; brum á trjágróðri eða jörðin sjálf með öllu hennar innra iði. Listafólkið unga nálgaðist enda viðfangsefnið af þeirri forvitni, hugmyndaauðgi, áhuga og sköpunarkrafti sem einkennir opinn huga barna.
Listahátíð barna er nú haldin í Reykjanesbæ í 19. sinn og verk barna allt frá leikskólaaldri hafa verið sýnd í Listasafni Reykjanesbæjar af því tilefni. Í ár hlaut safnið styrk frá Barnamenningarsjóði í annað sinn vegna verkefnis sem felur í sér að börn í 5. bekk grunnskóla fá tækifæri til að vinna milliliðalaust með listamönnum á tímabili sem spannar þrjár vikur, að hugmyndavinnu og gerð verka fyrir sýningu í Listasafninu sem er stýrt af sýningarstjóra.

Útskriftarárgangur Listnámsbrautar hjá Fjölbrautaskóla Suðurnesja verða með sýningu á verkum sínum í Bíósal.

Listasafn Reykjanesbæjar hvetur alla bæjarbúa til að skoða sýninguna í Listasafni Reykjanesbæjar.

Listahátíð barna og ungmenna er hluti af BAUN, barna- og ungmennahátíð, og er afrakstur fjölbreytts listastarfs nemenda úr öllum leik- og grunnskólum Reykjanesbæjar og af listnámsbraut Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Byggingarfræði og þyngdarafl

maria@this.is (María P) — Sun, 16 Mar 2025 14:33:38 GMT

Hallsteinn Sigurðsson

16. mars 2013 - 1. maí 2013

 Laugardaginn 16. mars verður opnuð sýning á nýjum og nýlegum verkum eftir Hallstein Sigurðsson í Listasafni Reykjanesbæjar í Duushúsum. Hallsteinn er gagnmenntaðasti myndhöggvari sinnar samtíðar og helsti fulltrúi hins opna og rýmissækna málmskúlptúrs hér á landi, en sá skúlptúr á sér rætur í verkum myndlistarmanna á þriðja og fjórða áratug aldarinnar, rússneskra konstrúktífista, Julio Gonzalez, Picasso, Alexanders Calders og Davids Smith. Að auki var Ásmundur Sveinsson allt í senn, föðurbróðir Hallsteins, kennari og fyrsti gagnrýnandi. Um þennan frænda sinn segir Hallsteinn á einum stað: „(Hann) spurði mig alltaf margra spurninga og ég skil það eftir á hvað honum var annt um velferð mína. Hann sagði gjarnan: „Þetta er allt undir þér sjálfum komið."

Hallsteinn hóf sýningarhald um miðjan sjöunda áratuginn og á nú að baki hartnær fimmtíu ára feril. Hann nam höggmyndalist í Reykjavík og Bretlandi, fór svo námsferðir til Ítalíu, Grikklands og Bandaríkjanna. Hallsteinn hefur haldið á annan tug einkasýninga og tekið þátt í fjölmörgum samsýningum víða um lönd.

Verk eftir Hallstein er að finna í öllum helstu söfnum á landinu, en auk þess á almannafæri í Borgarfirði, að Vífilsstöðum, í Grímsnesi, í Borgarnesi, á Húsavík, Ísafirði, Seltjarnarnesi, Keldnaholti, Búðardal og víða í landi Reykjavíkur; til að mynda er úrval mynda eftir hann nú að finna í Gufunesi.

Spurður um útskýringu á verkum sínum tekur Hallsteinn sér í munn orð Ásmundar frænda síns þar sem hann segir: „Myndhöggvarar hugsa fyrir horn, málarinn hugsar á fleti."Og bætir við frá eigin brjósti:" Þetta er afskaplega einföld og góð útskýring á því hvernig myndhöggvarar hugsa."

Þetta er fyrsta einkasýning Hallsteins í Listasafni Reykjanesbæjar. Á sýningunni getur að líta rúmlega þrjátíu verk, þ.á.m. mörg „svif" eða „hreyfildi" sem ekki hafa áður sést á einum stað. Sýningunni fylgir vönduð sýningarskrá með fjölda ljósmynda og inngangi eftir Aðalstein Ingólfsson.

Sýningin, sem ber heitið Byggingarfræði og þyngdarafl, verður opnuð kl. 15.00 laugardaginn 16. mars og eru allir boðnir velkomnir við opnunina sem er á dagskrá Safnahelgar á Suðurnesjum.
Sýningin er opin virka daga frá kl. 12.00-17.00 og um helgar frá kl. 13.00-17.00 og stendur til 1. maí n.k.
Nánari upplýsingar gefa Hallstein Sigurðsson hallsteinn@simnet.is 869-5365 og Aðalsteinn Ingólfsson adalart@mmedia.is 898-8466.

Hvort sem Hallsteini Sigurðssyni myndhöggvara líkar það betur eða verr, þá er sérstaða hans í íslenskri samtímalist algjör. Íslensk þrívíddarlist er komin út um víðan völl, en Hallsteinn byggir enn á þeim efnislega og hugmyndalega grunni sem lagður var af þeim Gonzalez, Calder og David Smith á þriðja og fjórða áratug tuttugustu aldar. Við gerum okkur kannski ekki grein fyrir hvað hugmyndir þeirra voru róttækar. Nú skyldi losa þrívíddarlistamanninn undan áþjáni hins gegnheila efnis sem verið hafði hrygglengjan í list hans í árþúsundir. Þess í stað vildu menn innlima sjálft rýmið, helsta hugðarefni nútímamannsins, og gera það að grundvallarþætti listsköpunarinnar. Nútímaleg logsuðutæki og stórvirkar pressur gerðu þeim kleift að hantéra með járn, brons og ál – og síðar stál - sem væri það deigur leir, teikna með þessum málmum í ljósvakann, gera hann að myndfleti án endimarka. Hlutverk áhorfandans var ekki lengur að bera kennsl á listhlutinn sem listamanninum þóknaðist að laða fram úr efninu, heldur að gerast þátttakandi í kosmísku rannsóknarferli.

Hallsteinn Sigurðsson var vissulega ekki fyrstur Íslendinga til að leggja fyrir sig málmvinnu af þessu tagi. Bæði Ásmundur Sveinsson og Sigurjón Ólafsson áttu sér gjöful málmtímabil, sama má segja um eftirkomendur þeirra, Gerði Helgadóttur og bræðurna Guðmund og Jón Benediktssyni. En Hallsteinn er sá eini þeirra sem hefur með skipulegum hætti brotið til mergjar meginforsendur hins opna málmskúlptúrs á þessari öld. Á fimmtíu ára ferli hefur hann unnið sig í gegnum kúbísk viðmið þeirra Gonzalezar og Davids Smiths, tileinkað sér og þróað áfram svifmyndir Calders og fundið nýja fleti á heimilislegum gólf-og borðskúlptúrum læriföður síns, Anthony Caro.

Á þessari lærdómsríku vegferð hefur Hallsteinn smám saman færst nær hugmyndafræði sjálfs konstrúktífismans. Samkvæmt henni gerist listamaðurinn eins konar verkfræðingur sem rannsakar eigindir þess efnis sem hann er með undir, járnsins og rýmissins, út frá forsendum byggingarfræðinnar og þyngdaraflsins. Í þessu felst að þótt niðurstöður þrívíddarlistamannsins séu sértækar – abstrakt - eru þær, í krafti síns húmaníska ívafs, hverju þjóðfélagi jafn nauðsynlegar og uppgötvanir vísindanna.

Aðalsteinn Ingólfsson

Úthaf – Ívar Valgarðsson

Sat, 18 Jan 2025 14:46:59 GMT

18. janúar 420 3245. apríl 2025

Verið velkomin á opnun einkasýningar Ívars Valgarðssonar, í Listasafni Reykjanesbæjar laugardaginn 18. janúar kl. 14:00.

Ívar Valgarðsson (f. 1954) er listamaður sem hefur áhuga á eðli hlutanna. Hann notar ofur kunnuglegan og algengan efnivið til að búa til innsetningar sem fjalla á ljóðrænan hátt um hvernig skynjun skapar heiminn. Ívar hefur skapað nýtt verk fyrir sýninguna, Úthaf, innsetningu sem tekur heilt sýningarrými og samanstendur af 179 ljósmyndum og málverki. Úthaf fjallar um mikilfengleika hafsins sem umlykur Reykjanesbæ og einstaklingseðli upplifunar. Auk nýja verksins eru einnig verk sem spanna listamannsferil Ívars. Hér er því fágætt tækifæri til að kynna sér skarpskyggni listamannsins og trúfestu við ákveðna aðferðarfræði um árabil. Tími er ávallt til staðar í verkum hans. Sköpunarferlið endurspeglast oft í tímalegri upplifun áhorfenda. Þessi upplifun á tíma er mögulega mesti grundvallarþáttur náttúrunnar – og fyrir Ívari er náttúran forsenda alls.

Ívar Valgarðsson sótti nám í Myndlistar- og handíðaskóla Íslands frá 1971. Þar kynntist hann hugarheimi Harðar Ágústssonar 420 3245, sem var þá skólastjóri, og myndhöggvarans og kennarans Jóns Gunnars Árnasonar 420 3245. Þetta var gjöfult tímabil í íslenskri myndlist og tók Ívar snemma á ferlinum þátt í sýningum SÚM hópsins. Hreyfingin hafði ekki yfirlistan stíl en kynnti snemma til sögunnar hugmyndir og aðferðir sem tengjast nýdadaisma, flúxus og annarskonar framúrstefnu.

Síðar, þegar hann var við nám í Hollandi dýpkaði þessi tenging við konseptlistina. Á því tímabili voru tengslin innan listanna í gagngerri endurskoðun. Ívar hafði áhuga á breytingum á fræðilegum áherslum sem fluttust frá abstrakt expressjónisma yfir í hugtakahyggju og minimalisma. Áköf efniskennd og yfirgengilegir tilburðir abstrakt expressjónismans tóku að víkja fyrir vélvæddum ferlum og textalýsingum. Á vissan hátt hafa verk Ívars verið rannsókn á þversögninni hvernig málverkið og konseptlistin geta verið til samtímis. Verk hans búa yfir efniskennd og oft á tíðum málverkalegri nærveru og má líta á þau sem framverði í ríkulegri hefð íslenskrar myndlistar sem eiga sér rætur í málverkinu en rýna í efnisþætti þess og sýningarsamhengið.

Sýningarstjóri Úthafs er Gavin Morrison.

Gavin Morrison er skoskur rithöfundur og sýningarstjóri sem býr í Bandaríkjunum. Hann er að skrifa bók um samband Donald Judd við Ísland fyrir Lars Müller Publishers í Zürich, sem verður gefin út árið 2026. Gavin er einnig að þróa sýningu með Listasafni Geogria í Tbilisi, um arkitektinn Berthold Lubetkin og rithöfundinn og hönnuðinn Ilia Zdanevich.

Gavin hefur gegnt ýmsum stöðum sem sýningarstjóri og forstöðumaður. Hann var forstöðumaður Skaftfells, miðstöð myndlistar á Austurlandi, frá 420 3245 og einnig var hann fyrsti sýningarstjóri Fort Worth Contemporary Arts. Árið 2017 hlaut Gavin rannsóknarstyrk Lewis Walpole Library, Yale háskóla í Bandaríkjunum og árið 2015 var hann í vinnustofudvöl Brown Foundation Fellows í Maison Dora Maar, Ménerbes, Frakklandi.

Listasafn Reykjanesbæjar mun gefa út bók sem tekur til alls myndlistaferils Ívars Valgarðssonar.

Útgáfan er unnin í samstarfi við Hörð Lárusson, einn af eigendum Kolofon hönnunarstofu, textar eru eftir Gavin Morrison, þýðing Helga Soffía Einarsdóttir og myndvinnsla Vigfús Birgisson.

Bókin kemur út á sýningartímanum.

Úthaf er styrkt af Safnasjóði og listamaðurinn er styrktur af Myndlistarsjóði.

Sýningin stendur yfir til 19. Apríl 2025.

//

Ocean, Ívar Valgarðsson‘s solo exhibition, opens in Reykjanes Art Museum on January 18th at 2pm.

Ívar Valgarðsson (b. 1954) is an artist who is intrigued by the nature of things. He often uses the familiar and commonplace to create installations that lyrically reflect upon how perception orders the world. For this exhibition he has created a new work, Ocean, a room-sized installation of 174 photographs and painting. Ocean is about the magnitude of the sea which surrounds Reykjanesbaer and the individuality of experience. In addition to this new installation, the exhibition also presents work from across Ívar’s professional career. This provides a rare opportunity to consider the artist's acuity and dedication to a methodology over many years. Time is ever present in his work. The process of creation is often mirrored in the temporal experience of the viewer. This experience of time is perhaps the most elemental aspect of nature – and for Valgarðsson, nature is the basis of everything.
Ívar Valgarðsson studied at The Icelandic College of Art and Crafts from 1971. There he was part of a dynamic peer group and was exposed to influential teachers such as Hörður Ágústsson 420 3245, the headmaster of the College at that time, as well as to the sculptor and professor Jón Gunnar Árnason 420 3245. The 1970s were a fertile period for Icelandic art and early in his art practice, Ívar started to participate in the exhibitions of SÚM, Young Artists’ Association. The organisation had no stylistic mandate but brought an early exposure to the Icelandic art scene of ideas and practices associated with neo-dada, fluxism, and other aspects of the avant garde.
During his later studies in Holland, a deeper connection with conceptual art practices emerged. It was a period which reconsidered the connective tissue of art making. Valgarðsson was intrigued by the theoretical shifts being made: from abstract expressionism to conceptualism and minimalism. Mechanised processes and textual descriptions now usurped the ardent materiality and gestural grandiosity of abstract expressionism. In part, Valgarðsson’s work has been an investigation of the paradox of how painting and conceptual art can coexist. With its materiality and often painterly presence, Valgarðsson’s work stands at the forefront of a rich tradition in Icelandic art, one rooted in painting but scrutinising its constituent elements and the context of its display.

Ocean‘s curator is Gavin Morrison.
Gavin Morrison is a Scottish writer and curator who lives in the USA. He is currently writing a book on Donald Judd’s relationship with Iceland for Lars Müller Publishers Zürich to be released in 2026. He is also developing an exhibition with the National Gallery of Geogria in Tbilisi, on the architect Berthold Lubetkin, and the writer and designer Ilia Zdanevich.
Morrison has occupied various curatorial and directorial positions. From 420 3245 he was the Director of Skaftfell – Center of Visual Art, Seyðisfjörður, Iceland. He was also the inaugural curator at Fort Worth Contemporary Arts. In 2017 Morrison was awarded a Research Fellowship at Lewis Walpole Library, Yale University, USA and was a Brown Foundation Fellow at Maison Dora Maar, Ménerbes, France, in 2015.

Reykjanes Art Museum will publish a book that will cover the art career of Ívar Valgarðsson.
The publication is made in collaboration with Hörður Lárusson, co-owner of the design agency Kolofon, text written by Gavin Morrison, translated by Helga Soffía Einarsdóttir, and the image processing is by Vigfús Birgisson.
The book will be published during the exhibition period.

Ocean is sponsored by Museum Council of Iceland and the artist is sponsored by The Icelandic Visual Arts Council.

The exhibition will run until April 19th 2025.

Ferðalangur

Thu, 05 Sep 2024 15:25:27 GMT

Kristinn Már Pálmason

5. september 2024 - 5. janúar 2025

Verið velkomin á opnun einkasýningarinnar Ferðalangur – Kristinn Már Pálmason, á Ljósanótt, fimmtudaginn 5. september kl. 18:00.

Ferðalangur – Kristinn Már Pálmason

Sýningin er ferðalag um myndlistarferil Kristins Más Pálmasonar, en meirihluti verkanna er gjöf listamannsins til Listasafns Reykjanesbæjar.
Kristinn Már Pálmason, býður áhorfendum að fylgja sér í „Undraland“ vöntunar, þar sem órar liggja í leyni með því að halda fjarlægð frá ytri táknmynd. Myndverk Kristins hefja sig upp yfir þekktan efnisheim okkar, en skapa þess í stað lögmál sem tákngerir vandlega hugarheim listamannsins í sjónræna geómetríu, sem er um leið vegurinn að einhverskonar andlegri frelsun, þar sem vöntunin í myndefninu er sköpuð meðvitað. Listamaðurinn veit að „forritið“ eða myndheimurinn sem hann leitast við að birta er brotakenndur og ókláraður.
Myndverk Kristins takast á við frumspekilega brotakennda hugmynd skynseminnar um skapara heimsins, þar sem hvert tákn er sjálfstæð eining með sitt eigið þyngdarafl og sinn sérstæða lofthjúp. Það sem veldur aðdráttarafli eða þyngdarkrafti er massi hlutanna eða efnismagn. Þyngdarkrafturinn berst gegnum efni þannig að táknin hafa áhrif hvort á annað hvar sem þau eru staðsett á myndfletinum. Þannig er má líta á myndverk Kristins sem mynd af himingeimnum, sem skynsemi vitsmunaverunar hefur túlkað sem massa alheimsins með vísindalegum aðferðum hingað til.

Helga Þórsdóttir, sýningarstjóri

Kristinn Már Pálmason (1967) útskrifaðist frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1994 og með MFA-gráðu frá The Slade School of Fine Art, London, árið 1998. Hann hefur haldið fjölmargar einkasýningar og verið valinn á samsýningar víða. Kristinn er einn af stofnendum Kling & Bang árið 2003 og gallerí Anima 2006-2008.

Sýningin er styrkt af Safnasjóði og Stapaprenti.

Ferðalangur stendur til 5. janúar 2025.

Huglendur

Thu, 05 Sep 2024 14:56:06 GMT

Bjarni Sigurbjörnsson

5. september 2024 -5. janúar 2025

Verið velkomin á opnun einkasýningarinnar Huglendur – Bjarni Sigurbjörnsson, á Ljósanótt, fimmtudaginn 5. september kl. 18:00.

Huglendur - Bjarni Sigurbjörnsson

Vísast er að bera í bakkafullan lækinn að setja hér á ítarlega umfjöllun um málaralist Bjarna Sigurbjörnssonar listmálara, þar sem hann talar eigin máli af óvenjulegri innsýn og skynsemi. Í tilefni sýningar hans hér í Listasafni Reykjanessbæjar, með stærstu sýningum sem haldnar hafa verið á verkum hans til þessa, er þó ómaksins vert að velta upp stöðu hans – og sérstöðu – í íslensku samhengi. Þegar skrif og viðtöl við Bjarna í tímans rás eru gaumgæfð, kemur upp úr kafinu að honum er í raun ekkert kappsmál að staðsetja sig í því samhengi. Til dæmis er það býsna stafffírugur ungur myndlistarmaður sem fyrir þrjátíu árum segir blaðamanni af Morgunblaðinu að hann sé ekkert upp á aðra kominn.
Hins vegar hefst Bjarni handa í eins konar tómarúmi. Fyrir honum er myndflöturinn auðn sem þarf að kveikja til lífs og merkingar. Með pentskúfi, en án fyrirhyggju, markar hann fyrir striki eða stroku; sérhvert þessara ummerkja er vitnsburður um líkamlegt inngrip hans í veruleika myndflatarins, ekki tilraun til að draga upp „mynd“ af einhverju sem við teljum okkur þekkja í raunheimi. Í þeim gjörningi sem sérhvert verk er, renna líkamlegur veruleiki listamannsins – hreyfikraftur hans – og tjáning þessa sama krafts, saman við andlega kjölfestu hans og mynda heild sem er fullkomlega merkingarbær í sjálfri sér, þarfnast hvorki myndlíkinga né táknrænna útlistana til að lifa af það sem það sem sænski hönnuðurinn Sven Lundh kallaði „áreiti augans“.

Aðalsteinn Ingólfsson, sýningarstjóri

Bjarni Sigurbjörnsson (1966) útskrifaðist með MFA-gráðu í myndlist frá San Francisco Art Institute, Bandaríkjunum, árið 1996 og BFA-gráðu frá sama skóla árið 1992. Hann hefur haldið fjölda einkasýninga og verið valinn á samsýningar víða. Bjarni hefur kennt við alla helstu listaskóla landsins og staðið fyrir eigin námskeiðum, ásamt því að sitja í ýmsum myndlistarnefndum og stjórnum.

Sýning er styrkt af Safnasjóði og Stapaprenti.

Huglendur stendur til 5. janúar 2025.

Sumarsýningar 2024

Wed, 12 Jun 2024 15:39:23 GMT

Erlingur Jónsson - einkasýning og Inn í ljósið - verk úr safneign

12. júní 2024 - 18. ágúst 2024

Listasafn Reykjanesbæjar opnar tvær sýningar miðvikudaginn 12. júní kl. 17:00 - 19:00, í 30 ára afmælisviku Reykjanesbæjar.

Erlingur Jónsson
Í innri sal verður sýning á verkum listamannsins Erlings Jónssonar (1930-2022) úr einkasafni fjölskyldu hans. Einnig verða sýndar ljósmyndir af listamanninum sem eru í eigu listasafnsins.

Erlingur fæddist í Móakoti á Vatnsleysuströnd, ólst upp lengst af í Hafnarfirði og flutti Keflavíkur þar sem hann starfaði sem kennari til fjölda ára. Erlingur einbeitti sér alla tíð að listsköpun meðfram kennslustörfum, hafði frumkvæði af því að stofna Baðstofuna, myndlistarskóla í Keflavík, og einnig vann hann lengi með Sigurjóni Ólafssyni myndhöggvara. Erlingur fór til Noregs á áttunda áratugnum til þess að mennta sig í myndlist, að loknu námi kenndi hann við framhaldsskóla í Osló og síðan við listadeild háskólans í Osló.

Árið 1991 var Erlingur fyrstur til þess að hljóta útnefninguna bæjarlistamaður Keflavíkur, nú Reykjanesbæjar, en stór hluti útilistaverka bæjarins eru eftir hann. Einnig eru skúlptúrar eftir Erling á opinberum stöðum í Noregi og Danmörku.

Inn í ljósið
Listasafn Reykjanesbæjar er að flytja safneign sína í nýtt varðveisluhús í sumar og í því ferli hefur ýmislegt dýrmætt komið í ljós. Sýningin „Inn í ljósið“ samanstendur af verkum úr safneign og aðallega landslagsverkum eftir íslenska listmálara. Þar á meðal er verk eftir Jóhannes S. Kjarval sem listasafnið fékk að gjöf frá Íslandsbanka.

Listamenn:
Áki Gränz, Ásgrímur Jónsson, Ásta Árnadóttir, Ásta Pálsdóttir, Einar Falur Ingólfsson, Eiríkur Smith, Guðmundur Karl Ásbjörnsson, Guðmundur Maríasson, Gunnhildur Þórðardóttir, Gunnlaugur St. Gíslason, Ilmur Stefánsdóttir, Jóhannes Geir Jónsson, Jóhannes S. Kjarval, Jón Stefánsson, Magnús Á. Árnason, Ólafur Túbals, Pétur Friðrik Sigurðsson, Sigmar V. Vilhelmsson, Þorlákur R. Haldorsen.

Sýningarnar munu standa til 18. ágúst 2024.

Listahátíð barna og ungmenna 2024

Fri, 03 May 2024 14:17:25 GMT

Nemendur leik-, grunn- og framhaldsskóla í Reykjanesbæ

3.maí 2024 -12. maí 2024

Listahátíð barna og ungmenna í Reykjanesbæ verður haldin í átjánda sinn í Listasafni Reykjanesbæjar og Duus Safnahúsum 3. – 12. maí 2024

Formleg opnun listahátíðar verður haldin með leikskólabörnum föstudaginn 3. maí, kl. 10:00.

Yfirskrift sýningarinnar hjá leikskólabörnum er Sögur og söngvar lifna við. Leikskólarnir voru þegar að vinna með ákveðnar bækur og söngkvæði í öðru verkefni og var ákveðið að tengja það við þema listahátíðarinnar. Í fremri sal listasafnsins hefur myndast ævintýraheimur, þar sem lög, textar og myndir verða að þrívíðum skúlptúrum.

Opnun sýningar Fjölbrautaskóla Suðurnesja verður föstudaginn 3. maí, kl. 15:00, í bíósal. Þar fáum við að sjá vel valin verk eftir útskriftarnemendur af listnámsbraut.

Í ár fékk Listasafn Reykjanesbæjar styrk frá Barnamenningarsjóði til þess að koma á samstarfi grunnskóla og listamanna. Ákveðið var að 5. bekkur í öllum grunnskólum myndi taka þátt í ákveðnu verkefni sem unnið var fyrir listahátíðina, þemað var Heimili / Öryggi.

Maríanna Eva Dúfa Sævarsdóttir vann með Háaleitisskóla, Drífa Líftóra vann með Njarðvíkurskóla, Salóme Bregt Hollanders vann með Myllubakkaskóla, Leifur Ýmir Eyjólfsson vann með Stapaskóla, Fríða Katrín Bessadóttir vann með Holtaskóla, Marsibil Sól Þórarinsdóttir Blöndal vann með Akurskóla og Bragi Hilmarsson vann með Heiðarskóla.

Listahátíðin er hluti af BAUN, barna- og ungmennahátíð, og er afrakstur fjölbreytts listastarfs nemenda úr öllum leik- og grunnskólum Reykjanesbæjar og af listnámsbraut Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Komið við og sjáið sköpunargleði barna og ungmenna í Reykjanesbæ.

Aðgangur er ókeypis á meðan listahátíð stendur yfir, verið öll innilega velkomin!

Afbygging stóriðju í Helguvík

Sat, 24 Feb 2024 14:41:12 GMT

Libia Castro & Ólafur Ólafsson

24. febrúar 2024 - 28. apríl 2024

Listamannateymið Libia Castro & Ólafur Ólafsson opna sýninguna, Afbygging stóriðju í Helguvík, laugardaginn 24. febrúar 2024.

Þó ekki sé um formlega opnun að ræða þann 24. febrúar, verða léttar veitingar í boði.

Opnunarhóf verður síðan haldið laugardaginn 9. mars kl. 14:00.

Afbygging stóriðjunnar í Helguvík er verk í vinnslu, við mælum með því að fólk komi oftar en einu sinni á sýningartímanum og taki þátt í samtalinu.
-----
Listasafn Reykjanesbæjar býður öll velkomin á sýninguna, Afbygging stóriðju í Helguvík, sem er verk í vinnslu og unnið í samstarfi og samtali Libiu Castro & Ólafs Ólafssonar við Töfrateymið, Andstæðinga stóriðju í Helguvík, umhverfisverndarsinnann og fyrrverandi framkvæmdarstjóra Landverndar Auði Önnu Magnúsdóttur, hagfræðinginn Ásgeir Brynjar Torfason, arkitektinn Arnhildi Pálmadóttur, aðra umhverfissinna, íbúa Reykjanesbæjar og nærsamfélaga og sýningarstjórann Jonatan Habib Engqvist.

Tóm skel iðnaðarbyggingar starir á okkur frá sjóndeildarhringnum. Lokuð, mengandi og gjaldþrota kísilverksmiðja í Helguvík vofir yfir á óstöðugri jarðskorpu Reykjanesskagans – aðeins steinsnar frá listasafninu – skaga sem enn er ásóttur af óljósum umhverfisáhrifum Varnarliðsins sem lokaði árið 2006.

Með Afbyggingu stóriðju í Helguvík halda listatvíeykið áfram að vinna samfélagsleg, staðtengd lista- og aktívistaverkefni. Að þessu sinni fjalla þau um hörmulegt ris og fall United Silicon, ásamt öðrum misheppnuðum verkefnum og áætlunum á svæðinu. Verksmiðja sem kaldhæðnislega var áætlað að yrði stærsta kísilverksmiðja í heimi – og hófst með fyrstu skóflustungu tekinni af stjórnendum, sveitarstjórnarfólki, iðnaðarráðherra og þáverandi forsætisráðherra. Stuttu síðar varð forsætisráðherrann að segja af sér eftir að hafa birst í Panama-skjölunum með aflandsfélag sem hann hafði ekki upplýst alþingi um.

Að endingu, eftir sterk viðbrögð íbúa Reykjanesbæjar, var verksmiðjunni lokað af Umhverfisstofnun vegna umhverfis- og heilbrigðisverndarsjónarmiða. Eftir aðeins tíu mánuði, varð hún mögulega sú kísilverksmiðja sögunnar með stysta líftímann. Eftir stendur þó draugalegur skugginn. Skuggi, eða skel, sem enn hefur haldið áfram að menga umhverfi sitt þar sem veður og vindar brjóta hana niður og byggingarefnin dreifast um umhverfið og menga bæði land og haf.

Með því að einblína á þátttöku samfélags- og umhverfis, sameinar sýningin fjölbreyttan uppruna, raddir og sjónarmið í Reykjanesbæ, sem einnig er stærsta innflytjenda- og alþjóðasamfélag á Íslandi. Yfir sýningartímann mun samtalið og samstarfið þróast, opinn borgarafundur mun verða haldinn að öllum líkindum 4. apríl klukkan 17:30-19:30 þar sem fjallað verður um og tekið á stöðu verksmiðjunnar og staðarins í tengslum við samfélagið, sjálfbærni og vernd náttúrunnar á svæðinu og ímyndaðrar framtíðar. Einnig mun hópurinn skipuleggja aðrar opinberar uppákomur og gjörninga.

Libia Castro og Ólafur Ólafsson halda áfram samstarfi sínu samhliða aktívisma, þverfaglegri samvinnu, þau skapa rými sem verður að staðbundinni opinberri sköpun sem er bæði verðandi og gerandi, gagnlegt tæki til þess að iðka list, til þess að endurskoða fortíð og framtíð svæðisins og berjast fyrir framtíðarmöguleikum, sem setja hag náttúrunnar, heilsu og vellíðan íbúa í fyrsta sæti, í stað gróða fárra einstaklinga á kostnað umhverfis og íbúa. Sýningin er verk í vinnslu, sem felur í sér uppsetningu, samfélagslegan skúlptúr, opnar almennar umræður, samtöl, gjörning, vídeóverk og texta.

Libia Castro & Ólafur Ólafsson hófu samstarf sitt í Hollandi árið 1997. Þau vinna þverfagleg samvinnuverkefni; með vídeó, ljósmyndun, hljóðskúlptúr og margmiðlunar innsetningar. Libia & Ólafur fóru fyrir hönd Íslands á Feneyjartvíæringinn árið 2011. Þau hafa sýnt verk sín í almannarýmum í ólíkum borgum víða um Evrópu og haldið einkasýningar um heim allan.

Jonatan Habib Engqvist er alþjóðlegur sýningarstjóri og höfundur. Frá 2021 hefur hann starfað sem ritstjóri Ord&Bild.

Sýningin er styrkt af Safnasjóði. Libia Castro og Ólafur Ólafsson eru styrkt af Myndlistarsjóði, Launasjóði listamanna, Myndstef, CBK Rotterdam art fund (Center of Visual Arts Rotterdam) og The Mondriaan Foundation.

Afbygging stóriðju í Helguvík stendur til sunnudagsins 28. apríl 2024.

Deconstruction of Heavy Industry in Helguvík

Sat, 24 Feb 2024 12:40:09 GMT

Libia Castro & Ólafur Ólafsson

24. February 2024 - 28. April 2024

The artist team Libia Castro & Ólafur Ólafsson will open the exhibition, Deconstruction of Heavy Industry in Helguvík, Saturday February 24, 2024. Light refreshments will be served, even if it is not the formal opening.

The opening party will be on Saturday March 9 at 2 pm.

Deconstruction of Heavy Industry in Helguvík is a project in process, we recommend guests to visit more than once and participate in the dialogue.

Tileinkun „Einhvers staðar inni í massanum sá ég endanlegt formið”

Sat, 18 Nov 2023 16:18:29 GMT

Valgerður Guðlaugsdóttir

18. nóvember 2023 - 13. febrúar 2024

„Einhvers staðar inni í massanum sá ég endanlegt formið”

Tileinkun opnar þann 18. nóvember 2023, klukkan 14:00.
Þessi sýning er tileinkuð minningu Valgerðar Guðlaugsdóttur vinkonu okkar og samferðakonu í myndlistinni.

Innblástur og hugmyndir geta birst manni í ýmsum myndum og úr ólíkum áttum en hugmyndin að þessari sýningu spratt úr draumi sem einum sýningarstjóra dreymdi um rauða litinn sem Valgerður notaði í fjölda verka sinna. Það má segja að þessi sýning sé ávöxtur þessa draums.

Sýningarstjórarnir: Anna Hallin, Olga Bergmann og Guðrún Vera Hjartardóttir.
Þær völdu 8 listamenn á stefnumót við verk Valgerðar og með því vildu sýningarstjórarnir búa til samhengi – tvinna saman ákveðna frásögn og samtal við aðrar sterkar listakonur af ólíkum kynslóðum.

Listakonurnar eru Brák Jónsdóttir, Hildur Henrýsdóttir, Hildur Hákonardóttir, Inga Svala Þórsdóttir, Katrín Inga Jónsdóttir Hjördísardóttir, Rakel McMahon, Rósa Sigrún Jónsdóttir og Sigrún Gyða Sveinsdóttir.

Tileinkun er styrkt af Safnasjóði og Myndlistarsjóði.

Sýningin stendur til og með 13. febrúar 2024.

//

DEDICATION
"Somewhere inside the mass I saw the final form"

This exhibition is dedicated to the memory of Valgerður Guðlaugsdóttir, our friend and fellow artist.

Inspiration and ideas can appear in many forms and come from many directions, but the idea for this exhibition came from a dream that one curator had about the red color which Valgerður used in many of her works. It can be said that this exhibition is the fruit of that dream.

The curators: Anna Hallin, Olga Bergmann and Guðrún Vera Hjartardóttir. They chose 8 artists to show with Valgerður's work and with this the curators wanted to create a context - to weave together a certain narrative and conversations with other strong women artists of different generations.

The artists are Brák Jónsdóttir, Hildur Henrýsdóttir, Hildur Hákonardóttir, Inga Svala Þórsdóttir, Katrín Inga Jónsdóttir Hjördísardóttir, Rakel McMahon, Rósa Sigrún Jónsdóttir and Sigrún Gyða Sveinsdóttir.

Dedication is sponsored by the Museum Council of Iceland and the Icelandic Visual Arts Fund.

The exhibition opens on 11.18.23 and runs until 02.13.24.

DEDICATION : "Somewhere inside the mass I saw the final form"

Sat, 18 Nov 2023 13:01:04 GMT

Valgerður Guðlaugsdóttir

18. November 2023 - 12. February 2024

Inspiration and ideas can appear in many forms and come from many directions, but the idea for this exhibition came from a dream that one curator had about the red color which Valgerður used in many of her works. It can be said that this exhibition is the fruit of that dream.

The curators: Anna Hallin, Olga Bergmann and Guðrún Vera Hjartardóttir. They chose 8 artists to show with Valgerður's work and with this the curators wanted to create a context - to weave together a certain narrative and conversations with other strong women artists of different generations.

The artists are Brák Jónsdóttir, Hildur Henrýsdóttir, Hildur Hákonardóttir, Inga Svala Þórsdóttir, Katrín Inga Jónsdóttir Hjördísardóttir, Rakel McMahon, Rósa Sigrún Jónsdóttir og Sigrún Gyða Sveinsdóttir.

Dedication is sponsored by the Museum Council of Iceland and the Icelandic Visual Arts Fund.

The exhibition opens on 11.18.23 and runs until 02.12.24.

Boðflenna - Einkasýning Snorra Ásmundssonar

Wed, 17 May 2023 17:21:49 GMT

Snorri Ásmundsson

17. maí 2023 -29. október 2023

Snorri Ásmundsson opnar einkasýningu sína, Boðflennu, miðvikudaginn 17. maí kl. 18:00 - 20:00.

Hver man eftir forsetaframboðinu 2004? Vinstri Hægri Snú framboðinu? Kattaframboðinu? Besta píanóleikara Evrópu? Fjallkonunni? Listasafn Reykjanesbæjar ætlar að ramma inn og færa persónu- og myndsköpun Snorra í ákveðinn farveg sem mun auka skilning almennings á gagnrýninni samfélagslegri gjörningalist á Íslandi.

Sköpun og gjörðir Snorra verða til þar sem hann stendur og hvíla í honum sjálfum. Þannig er myndsköpun hans ekki skáldskapur eða vel nært „alter egó“. Listamaðurinn er gjörsneiddur leiklistarhæfileikum. Að þessari ástæðu má mögulega halda því fram að Snorri sé stórtækasta lifandi listaverk Íslenskrar listasögu. Í raun er aðeins hægt að bera Snorra saman við bresku listamennina Gilbert og George, sem framkvæma eigið líf sem lifandi skúlptúr þar sem efniviðurinn er breskur persónuleiki og sú táknfræði sem umlykja það auðkenni. Það sem þú sérð er framlag Snorra Ásmundssonar til listarinnar, til íslensku þjóðarinnar og heimsins líka. Æsa Sigurjónsdóttir, segir að listamenn hafi gert til sín miklar kröfur um að vísa þjóðinni leiðina til framtíðar á fyrri hluta tuttugustu aldar. Listamaðurinn átti að vera brautryðjandi, landnámsmaður og sjáandi, andlegur viti sem bryti niður hið gamla og úrelta og benti á hið nýja sem koma skildi. (Sigurjónsdóttir. 2011) Segja má að þau gildi sem Æsa, telur upp séu leiðarljós Snorra í lífinu og listinni. Hann hefur unnið sem andlegur leiðbeinandi, sjáandi yogi, brautryðjandi tímatengdrar listar, jafnvígur í söng og píanóleik, listamaður sem leggur sig sannarlega fram við að brjóta niður það gamla og úrelta, á sama tíma og hann er óþreytandi að benda á nýjar leiðir og það sem koma skal.

Sýningarstjóri Helga Þórsdóttir. Aðstoðarsýningarstjórar Iðunn Jónsdóttir og Helga Arnbjörg Pálsdóttir.

Hlökkum til að sjá ykkur, verið velkomin!

Sýningin Boðflenna mun standa til og með 29. október 2023.

Interloper

Wed, 17 May 2023 13:13:52 GMT

Snorri Ásmundsson

17. May 2023 - 29. Oktober 2023

Snorri Ásmundsson opens his exhibition, Interloper, Wednesday May 17th at 6 - 8 pm.

The most grandiose living work of art
by Helga Þórsdóttir
 Snorri’s creations and actions are created where he stands and rest in himself. Thus, his imagery is not fiction or a well fed ‘alter-ego’. The artist has not an iota of acting talent. For this reason, it is fair perhaps to maintain that Snorri is the most grandiose living work of art in Icelandic art history. In fact, Snorri can only be compared to the British artists Gilbert and George, who perform their own life as living sculptures, where the material is the British persona and the semiology surrounding that identity. What you see is Snorri Ásmundsson’s contribution to art, to the Icelandic nation and to the world. Æsa Sigurjónsdóttir stated that artists made great demands on themselves in the former part of the 20th century to lead the nation into the future. The artist was supposed to be a pioneer, a discoverer, and a visionary, a spiritual beacon, dismantling the old and obsolete and pointing to the new things on the horizon. It is fair to maintain that the values that Æsa lists are Snorri’s guiding lights in life and art. He has worked as a spiritual guide, a psychic yogi, a pioneer in time-based art, equally skilled as a singer and as a pianist, an artist who certainly strives to break down the old and the obsolete while persistently pointing our new ways and what is to come.

Curator Helga Þórsdóttir. Assistant curators Iðunn Jónsdóttir og Helga Arnbjörg Pálsdóttir.

Interloper will be on display until October 29th 2023.

Listahátíð barna og ungmenna 2023

Sat, 22 Apr 2023 17:40:02 GMT

Nemendur leik-, grunn- og framhaldsskóla í Reykjanesbæ

22. apríl 2023 - 7. maí 2023

Listahátíð barna og ungmenna í Reykjanesbæ verður haldin í sautjánda sinn í Duus Safnahúsum 22. apríl – 7. maí 2023.

Nemendur af listnámsbraut Fjölbrautaskóla Suðurnesja opna sýningu í Bíósal fimmtudaginn 27. apríl kl. 15:00 og mun þeirra sýning standa til sunnudagsins 14. maí.

Formleg opnun með leikskólabörnum verður haldin 28. apríl.

Í ár er yfirskrift sýningarinnar hjá leikskólabörnum Hreyfing, ljós og skuggar og er sýningin í Listasal. Í sýningu grunnskólanna fáum við að sjá brot af því besta úr verk- og listgreinastarfi vetrarins í Bátasal. Á sýningu Fjölbrautaskólans fáum við að sjá vel valin verk eftir útskriftarnemendur af listnámsbraut í Bíósal.

Komið við og sjáið sköpunargleði barna og ungmenna í Reykjanesbæ.

INFRA-GLOW

Thu, 23 Mar 2023 14:24:20 GMT

Group exhibition

March 11.th 2023 - April 16.th, 2023

The exhibition INFRA-GLOW opens at the Reykjanes Art Museum on Saturday 11 March at 2 pm and closes on Sunday 16 April 2023.

INFRA-GLOW is curated by Elise Bergonzi, Daria Testoedova and Hannah Zander, MA students in Curatorial Practice in the Department of Fine Art at the Iceland University of the Arts. The exhibition brings together works by Carissa Baktay, Claire Paugam, Claudia Hausfeld, Guðrún Hrönn Ragnarsdóttir, Hye Joung Park, Iða Brá Ingadóttir and Þórdís Erla Zoëga, with a focus on the impact of local surroundings on inner experiences and expression.

In the introduction to their catalogue essay, the curators write:

“INFRA-GLOW gathers artworks by Carissa Baktay, Þórdís Erla Zoëga, Iða Brá Ingadóttir, Claire Paugam, Hye Joung Park, Claudia Hausfeld and Guðrún Hrönn Ragnarsdóttir, that provoke the intimacy of collective relationships between our bodies, our minds and our surroundings. The idea of imperceptible closeness between us, our mundane surfaces, and their fluid porousness is a starting point. In Iceland, the gradually polarizing effects on human perspective caused by the summer and winter equinoxes twists our biological clock, highlighting the moments where our surroundings blend with states of intimacy and solitude. Leading up to and during the midnight sun, the illusion of additional time allows for new ground to be covered, a prismatic view where one could reflect, immerse, lie, or rest. In contrast, the eclipsing effect that begins to happen immediately after sunlight hours hits their peak starts to reel in the peripherals, narrowing awareness through a threshold towards the interior. Organic and manufactured merge, allowing for the sound of our inner bodies to blend with the silence of our daily landscapes.”

Since 2021 the Reykjanes Art Museum has invited 1st year MA students of Curatorial Practice at the Iceland University of the Arts to curate an exhibition for the museum, in collaboration with the MA study line. There, emphasis is placed on curation as an expanded and interdisciplinary practice and field of research, where learning together is a key theme.

Graphic design by Hugi Ólafsson.

Lighting Design by Rósa Dögg Þorsteinsdóttir.

Divine love

Sat, 18 Mar 2023 17:58:26 GMT

Sigrún Úlfarsdóttir

18. mars 2023 - 16. apríl 2023

Listasafn Reykjanesbæjar opnar sýninguna Divine Love með verkum eftir hönnuðinn Sigrúnu Úlfarsdóttur, í tilefni Safnahelgar á Suðurnesjum, laugardaginn 18. mars klukkan 14:00 í bíósal Duus Safnahúsa. Sýningin er sett upp í samstarfi með menningarfulltrúa Reykjanesbæjar.

Sigrún lærði myndlist í MHÍ og í framhaldi fatahönnun í París þar sem hún eftir útskrift starfaði fyrir stór tískufyrirtæki, meðal annars Karl Lagerfeld, Hervé Léger, Balmain og Swarovski. Sigrún hefur síðan unnið við fata-, leður- og skartgripahönnun, bæði fyrir þessi fyrirtæki og fyrir eigið fyrirtæki, Divine Love.

Sýningin er innblásin af Ayurveda heimspeki og er skartgripalínan kennd við orkustöðvarnar í líkama mannsins eða chackras. Nafn línunnar, Bhakti-devine love, er fengið frá hjartastöðinni.

Hjartastöðin er mikilvægasta stöðin. Hún er í miðjunni, á milli jarðtengdu stöðvanna og andlegu stöðvanna. Hún er aðsetur ástar og kærleika og er líka tenging okkar við kærleika guðs eða almættisins. Þessi guðlega ást eða devine love, heitir bhakti á sanskrít og er sterkasta orkan í alheiminum.

Listasafn Reykjanesbæjar býður alla velkomna á opnun sýningarinnar Divine Love.

UNDIRLJÓMI / INFRA-GLOW

Sat, 11 Mar 2023 09:27:20 GMT

Samsýning

11. mars – 16. Apríl 2023

Sýningin UNDIRLJÓMI / INFRA-GLOW opnar í Listasafni Reykjanesbæjar laugardaginn 11. mars og stendur til sunnudagsins 16. apríl 2023.

Sýningarstjórar eru Daria Testoedova, Elise Bergonzi og Hannah Zander sem allar stunda meistaranám í sýningagerð við myndlistardeild Listaháskóla Íslands. Á sýningunni eiga stefnumót listamennirnir Carissa Baktay, Claire Paugam, Claudia Hausfeld, Guðrún Hrönn Ragnarsdóttir, Iða Brá Ingadóttir, Hye Joung Park og Þórdís Erla Zoëga og er m.a. fjallað um áhrif nærumhverfisins og breytileika þess á innri
upplifun og tjáningu.

Í sýningartexta segir m.a.:

“Nánd við samvirk tengsl á milli líkama okkar, huga og umhverfis er beisluð líkt og orka í listsköpun Carissu Baktay, Claire Paugam, Claudiu Hausfeld, Guðrúnar Hrannar Ragnarsdóttur, Hye Joung Park, Iðu Brár Ingadóttur og Þórdísar Erlu Zoëga á sýningunni UNDIRLJÓMI. Upptök orkunnar er ósæ nálægð við hversdagsleg yfirborð og flæðandi glýpt á milli þeirra. Jafndægrin leika með líkamsklukku okkar og sjónarhorn þrengjast og víkka á víxl í takt við hreyfingu sólar. Þegar hún skimar lágt leitar hugurinn inn á við, eftir nánd og einveru. Þegar hún rís og nær nyrstu stöðu um sumarsólstöður, örvast hughrif og tilfinning um viðbótartíma sem opnar margstrenda sýn á ígrundun og athafnir. Svo hverfur hún á ný og taktbilið minnkar; athyglin færist inn á við. Við nemum hljóðbylgjur innra byrðisins og leyfum þeim að renna saman við hljómfall hins daglega.”

Frá 2021 hefur Listasafn Reykjanesbæjar á hverju ári boðið meistaranemum á fyrsta ári í sýningagerð við LHÍ að stýra sýningu í safninu, í samstarfi við námsleiðina. Þar er lögð áhersla á sýningagerð sem víðfeðman og margþættan vettvang sköpunar og rannsókna með samvinnu sem lykilþema. Sýningar meistaranema hafa vakið athygli safngesta og samstarfið við Listaháskólann er jafnframt liður í að kynna safnið fyrir nýrri kynslóð sem starfar innan
listgreina og fræðasviðs lista á Íslandi.

Grafísk hönnun eftir Huga Ólafsson.

Ljósahönnun eftir Rósu Dögg Þorsteinsdóttur.

The exhibition INFRA-GLOW opens at the Reykjanes Art Museum on Saturday 11 March at 2 pm and closes on Sunday 16 April 2023.

In the introduction to their catalogue essay, the curators write:

“INFRA-GLOW gathers artworks by Carissa Baktay, Þórdís Erla Zoëga, Iða Brá Ingadóttir, Claire Paugam, Hye Joung Park, Claudia Hausfeld and Guðrún Hrönn Ragnarsdóttir, that provoke the intimacy of collective relationships between our bodies, our minds and our surroundings. The idea of imperceptible closeness between us, our mundane surfaces, and their fluid porousness is a starting point. In Iceland, the gradually polarizing effects on human perspective caused by the summer and winter equinoxes twists our biological clock, highlighting the moments where our surroundings blend with states of intimacy and solitude. Leading up to and during the midnight sun, the illusion of additional time allows for new ground to be covered, a prismatic view where one could reflect, immerse, lie, or rest. In contrast, the eclipsing effect that begins to happen immediately after sunlight hours hits their peak starts to reel in the peripherals, narrowing awareness through a threshold towards the interior. Organic and manufactured merge, allowing for the sound of our inner bodies to blend with the silence of our daily landscapes.”

Since 2021 the Reykjanes Art Museum has invited 1st year MA students of Curatorial Practice at the Iceland University of the Arts to curate an exhibition for the museum, in collaboration with the MA study line. There, emphasis is placed on curation as an expanded and interdisciplinary practice and field of research, where learning together is a key theme.

Graphic design by Hugi Ólafsson.

Lighting Design by Rósa Dögg Þorsteinsdóttir.

(Switch to the english version of the webpage for the exhibition text in english).

UNDIRLJÓMI

Á reiki á milli innri skynjunar og óróleika úti fyrir, sveiflast bil til og frá. Ytri aðstæður móta vitund okkar og öfugt; í tilfinningalegu einrúmi myndast andóf gegn snertingu við ytra byrðið og minnsti breytileiki í því veldur spennu sem aftur leitar inn á við. Ytra byrðið, greypt í hljómfall hins daglega, er litríkt af tjáningu.

Nánd við samvirk tengsl á milli líkama okkar, huga og umhverfis er beisluð í listsköpun Carissu Baktay, Claire Paugam, Claudiu Hausfeld, Guðrúnar Hrannar Ragnarsdóttur, Iðu Brár Ingadóttur, Hye Joung Park og Þórdísar Erlu Zoëga á sýningunni UNDIRLJÓMI. Upptökin er ósæ nálægð við hversdagsleg yfirborð og flæðandi glýpt á milli þeirra.

Jafndægrin leika með líkamsklukku okkar og sjónarhorn þrengjast og víkka á víxl í takt við hreyfingu sólar. Þegar hún skimar lágt leitar hugurinn inn á við, eftir nánd og einveru. Þegar hún rís og nær nyrstu stöðu um sumarsólstöður, örvast hughrif og tilfinning um viðbótartíma sem opnar margstrenda sýn á ígrundun og athafnir. Svo hverfur hún á ný og taktbilið minnkar; athyglin færist inn á við. Við nemum hljóðbylgjur innra byrðisins og leyfum þeim að renna saman við hljómfall hins daglega.

Í verkum Claire Paugam, Carissu Baktay og Þórdísar Erlu Zoëga renna örheimur og alheimur í eitt, málmgrýti mætir holdi, líkami steindum, og útlínur þess sem er í fersku minni og þess sem er hverfandi dofna. Í hinu gljúpa efni sem eftir verður fæðast nýjar frásagnir.

Claudia Hausfeld, Guðrún Hrönn Ragnarsdóttir, Iða Brá Ingadóttir og Hye Joung Park fara með okkur í aðra átt, inn á milli hlutheims og hugheims þar sem er hverfandi sjónarrönd. Hugurinn fjarlægist líkamann og gleymir sér í víðáttunni.

Carissa Baktay sker út í landslagið til að endurmóta jaðra þess í samræmi við innsæi sitt. Speglar verða að stöðuvötnum sem endurvarpa ljósbrigðum og leysa upp landamæri í hugarþelinu. Í skapandi ferli hennar, frá rennandi eða fallandi vatni úti við til nándar baðherbergisins, skipa líkamar og umhverfi þeirra miðlægan sess. Með hreinsun og umhirðu endurheimtir hún virði háranna sem hún notar í sumum verkum sínum, og lætur þau smjúga inn í dýrmæt ker, eða ljóma í risastórri fléttu.

Aðgerðir Þórdísar Erlu Zoëga afhjúpa að sama skapi þá djúpu athygli sem hún veitir rannsókn sinni á samspili ljóss og glers. Hún leiðir okkur inn í heim dáleiðandi, brothættra og þokukenndra endurvarpana þar sem sjónhverfingin sem af hlýst tvístrar og feykir burt á víxl, líkt og dögun víki fyrir sólargeislun í birtingu.

Claire Paugam staðsetur annað verk sitt í dyragætt á milli sýningarýma. Risastór tunga býður okkur inn í innvortis rými listamannsins; hinumegin er grjót í veginum. Ljósmyndir Claire leiða okkur að jöðrum undirmeðvitundar hennar, þar sem endurminningar um horfinn tíma eru ljóslifandi. Í húmi neðst í minninu virðist sem umhverfið leysist upp um leið og það umlykur okkur.

Í gjörningi Iðu Brár Ingadóttur myndast flæðandi tjáskipti á milli líkama hennar og náttúrumynda. Fossinn þýðir hljóðlátar samræður og látæði valdeflingar. Línulegt tímaskyn hverfur og eftir verður órætt rými fyrir kvika sambúð manns og náttúru. Áhorfandanum býðst að taka þátt, hvílast og sækja sér endurnæringu í orkunni.

Verk Hye Joung Park er sömuleiðis hvílandi. Myndir í pappír og leir segja sögu skeljar sem gleymdi sér á ljósri strönd. Í ferli Hye kristallast samsvörun milli líkama og huga í kóreógrafískri hreyfingu. Verk hennar eru eins og annáll um tímaleysi efna; örþunnt og brothætt eðli þeirra eiga samhljóm í húsi Claudiu Hausfeld. Þar horfast á mynd og hlutur, samháð og velviljuð. Þau standa vörð hvort um annað, í huldu skjóli sýningarýmisins sem og í náttúrunni. Það sem er inni og það sem er úti rennur saman.

Aðra óvænta samsetningu er að finna í endurbólstruðum stólum Guðrúnar Hrannar Ragnarsdóttur. Hið nýja áklæði er gert úr fundnum skeljabrotum og gifsi. Það sem áður var mjúkt, gert til hæginda og bauð til hvíldar, miðlar nú eingögnu hugmyndinni um hvíld í formi listhlutarins.

Í infraversi verka á sýningunni er litróf hugans kannað; grafist fyrir um tengslin á milli lyndis og líkamleika í samhengi margþættrar umhverfisvitundar, og leitast við að veita athygli nýjum sögum og sjónarhornum. Í verkum sýnenda eru ýmis ljósbrot upplifana grandskoðuð; farið um rými þeirra og skjól; og okkur boðið að hvíla um stund í undirljómanum.

Sýningarskrá

https://www.lhi.is/undirljomi

You Are Here / Jesteś tutaj / Du er her / Þú ert hér
Vena Naskręcka / Michael Richardt

The exhibition is opening on saturday the 26th of November at 2pm.

Vena and Michael are performance artists, and this exhibition will be a display of where they are at this particular point in time, and a documentation of what occupies their minds at the moment. They are here and now, foreign citizens in Iceland, making their mark on the Reykjanes Art Museum where they will rule for a while.

Vena Naskręcka (1986) works in visual arts in an inter-disciplinary way, with performances, sculptures, found objects, and video, and she bases her work for instance on philosophy, neuro-science, disability studies, and technology. Naskręcka expresses this with her body, which she sees as a tool for visual, emotional, and intellectual communication.
Naskręcka graduated with a MA degree in fine art from CIT Crawford College of Art & Design, in Cork, Ireland, a BA degree in fine art from Hanze University Groningen – Academy Minerva, the Netherlands, in addition to studying ceramics at the Jacek Malczewski School of Fine Arts in Czestochowa, Poland.
Naskręcka was born in Czestochowa, Poland, but lives and works in Reykjanesbær.

Michael Richardt (1980) is a performance artist who specialises in time-based and long-durational performance. Michael is a matriarchal thinker and creates work using a self-developed system based on spectral colours.
Richardt graduated with a MFA degree in Performing Arts from the Iceland University of the Arts. He studied at Amsterdam University of the Arts in the Netherlands, at Codarts Circus School, Rotterdam, Netherlands, and classical oil painting with the artist Poul Winther Pedersen, in Hjørring, Denmark. Richardt has worked as a dancer for We Go, performing at Copenhagen Jazz Festival, Denmark, and as an Actor in ‘Polishing Iceland’, Reykjavík Ensemble, Tjarnarbíó, Reykjavik, Iceland.
Richardt was born in Denmark and is of Danish and Nigerien descent, he lives and works in Reykjavík.

Curator is Helga Arnbjörg Pálsdóttir.
The exhibition You Are Here is funded by the Museum Councel of Iceland.
The artists are sponsored by the Icelandic Visual Arts Fund and the Danish Arts Foundation.
The exhibition will be open until the 5th of March 2023.

Lines, entanglement and other stuff

Sat, 26 Nov 2022 15:11:21 GMT

Guðrún Gunnarsdóttir

November 26th 2022 - Mars 05th 2023

Lines, entanglement and other stuff, Guðrún Gunnarsdóttir.

The exhibition is opening on the 26th of November at 2pm.

Guðrún Gunnarsdóttir is a pioneer in the field of filament art and her exhibition gives a overview of the artists development from the textile art of the 70s, to the three-dimensional work that characterizes her art practice today.

Filament art such as Guðrún Gunnarsdóttir practices is undeniably three-dimensional art in a classic sense, even though the artist does go against various conventions associated with such art from the beginning of time. For instance, she does not care to place her works on a pedestal, thereby elevating them and placing them out of reach. Instead, she lets them run amuck around us, hang from the ceiling, carefully inch up and down walls, or form delicate organic units down by the foorboard. And instead of demanding attention, as sculptures on pedestals certainly do, Guðrún’s works are made to appear to us as if by coincident, even pleasantly surprising, not unlike verse with an unexpected punchline.

The curator is Aðalsteinn Ingólfsson.
The exhibition is sponsored by the Icelandic Visual Arts Fund.
The exhibition will be open until the 5th of March 2023.

Línur, flækjur og allskonar

Sat, 26 Nov 2022 10:01:08 GMT

Guðrún Gunnarsdóttir

26. nóvember 2022 - 5. mars 2023

Línur, flækjur og allskonar
Einkasýning Guðrúnar Gunnarsdóttur opnar laugardaginn 26. nóvember 2022 kl. 14:00.

Guðrún Gunnarsdóttir er frumkvöðull á sviði þráðlistar og gefur sýning hennar góða mynd af þróun listamannsins frá myndvefnaði á áttunda áratug síðustu aldar, til þrívíddarmynda sem einkenna myndlist hennar í dag.

Þráðlist eins og sú sem Guðrún Gunnarsdóttir ástundar er ótvírætt þrívíddarlist í klassískum skilningi, þótt listakonan gangi í berhögg við ýmsar siðvenjur sem fylgt hafa slíkri list frá örófi alda. Til að mynda hirðir hún ekki um að setja verk sín á stalla, og þar með bæði upphefja þau og staðsetja utan seilingar. Þess í stað fá þau að leika lausum hala í námunda við okkur, hanga ofan úr lofti, fikra sig ofur varlega upp og niður veggi, eða mynda smágerðar lífrænar einingar niður við fótskör. Og í stað þess að kalla á athygli, eins og stallsettir skúlptúrar óneitanlega gera, eru verk Guðrúnar gerð til að birtast okkur eins og fyrir tilviljun, jafnvel koma þ

Sýningin stendur til og með 5. mars 2023.

ægilega á óvart, ekki ósvipað og ljóðlínur með óvæntu niðurlagi.

Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson, listfræðingur.

Sýningin er styrkt af Myndlistarsjóði.

You Are Here / Jesteś tutaj / Du er her / Þú ert hér

Sat, 26 Nov 2022 09:47:22 GMT

Vena Naskręcka & Michael Richardt

26. nóvember 2022 - 5. mars 2023

Sýning listamannanna Vena Naskręcka og Michael Richardt, You Are Here / Jesteś tutaj / Du er her / Þú ert hér, opnar laugardaginn 26. nóvember 2022 kl. 14:00.

Vena og Michael eru gjörningalistamenn og mun sýningin verða vitnisburður um hvar þau eru stödd á þessum ákveðna tímapunkti og skrásetning á því sem þeim er nú hugleikið. Þau eru hér og nú, erlendir ríkisborgarar á Íslandi, að setja mark sitt á Listasafn Reykjanesbæjar þar sem þau ríkja í ákveðinn tíma.

Vena Naskręcka (1986) vinnur að myndlist á þverfaglegan hátt, með gjörningum, skúlptúr, fundnum hlutum og myndbandi, og byggja viðfangsefni hennar meðal annars á heimspeki, taugavísindum, fötlunarfræði og tækni. Naskręcka miðlar þeim með líkama sínum, en hún lítur á hann sem boðleið fyrir sjónræn, tilfinningaleg og vitsmunaleg samskipti.

Naskręcka er útskrifuð með MA-gráðu í myndlist frá CIT Crawford College of Art & Design, Cork, Írlandi, BA-gráðu í myndlist frá Hanze University Groningen – Academy Minerva, Hollandi og lærði keramík í the Jacek Malczewski School of Fine Arts í Czestochowa, Póllandi.

Hún er fædd í Czestochowa, Póllandi, hún býr og starfar í Reykjanesbæ.

Michael Richardt (1980) er gjörningalistamaður sem sérhæfir sig í gjörningum byggðum á tíma og lengd. Hann hugsar út frá mæðraveldi og skapar verk með sjálfþróuðu kerfi byggðu á litrófi.

Richardt útskrifaðist með MFA-gráðu í sviðslistum frá Listaháskóla Íslands. Hann stundaði nám við Amsterdam University of the Arts, Amsterdam, Hollandi, Codarts Circus School, Rotterdam, Hollandi og klassíska olíumálun hjá listamanninum Poul Winther, Hjørring, Danmörku. Richardt hefur unnið sem dansari fyrir We Go, komið fram á Copenhagen Jazz Festival Danmörku, og sem leikari í „Polishing Iceland“ með Reykjavík Ensemble í Tjarnarbíói. Richardt er fæddur í Danmörku og á einnig ættir að rekja til Níger, hann býr og starfar í Reykjavík.

Sýningarstjóri er Helga Arnbjörg Pálsdóttir, listfræðingur.

Sýningin er styrkt af Safnasjóði.

Listamennirnir eru styrktir af Myndlistarsjóði og Statens Kunstfond.

Sýningin stendur til og með 5. mars 2023.

Hafðu samband

Ráð

Thu, 01 Sep 2022 10:19:28 GMT

Í tilefni Ljósanætur 2022

1. september 2022 - 1. nóvember 2022

Í tilefni Ljósanætur opnar sýningin Ráð, fimmtudaginn 1. september 2022, í Listasafni Reykjanesbæjar.

Sýningin Ráð er samansett af nýju listráði Listasafns Reykjanesbæjar.

Listráð skipaða þau; Kristinn Már Pálmason, Andrea Maack og Gunnhildur Þórðardóttir. Öll eru þau tengd Reykjanesbæ, annað hvort með búsetu eða eru fædd og uppalin í bæjarfélaginu.

Nafn sýningarinnar er tilkomið út frá hlutverki listráðs, sem er að gefa safnstjóra ráð og vera ráðagóð.

Myndsköpun Kristins er byggð á myndtáknum og teikningu, þar sem hvert tákn er sjálfstæð eining með sitt eigið þyngdarafl og sinn sérstæða lofthjúp. Táknin eru kunnugleg, en á sama tíma er það áhorfandans að túlka meiningu myndmálsins. Það sem veldur aðdráttarafli eða þyngdarkrafti er massi hlutanna eða efnismagn. Þyngdarkrafturinn berst gegnum efni þannig að táknin hafa áhrif hvort á annað hvar sem þau eru staðsett á myndfletinum. Þannig er hægt að líta á myndverk Kristins eins og mynd af himingeimnum, þar sem við mannfólkið, túlkum massa alheims í geimfyrirbærum, eins og geimþokur, sólstjörnur og reikistjörnur, en milli þeirra er neikvætt rými sem þó hefur áþreifanlega þyngd, mögulega er þar hulduefni eða hulduorka sem heldur myndfletinum saman. Kristins Más Pálmasonar, eru nýleg verk sem unnin eru á árunum 2021 – 2022.

Kristinn Már Pálmason er fæddur í Keflavík árið 1967 og tilheyrir því hinni svokölluðu pönkkynslóð. Hann útskrifaðist úr Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1994 og fjórum árum síðar útskrifaðist hann með MFA gráðu frá The Slade School of Fine Art, University College London. Kristinn er einn af stofnendum gallerís Kling og Bang og annar stofnandi og sýningarstjóri Anima gallerís.

Myndverk Gunnhildar styðjast oft við fundna endurunna hluti sem finna má í nærumhverfi listamannsins. Segja má að hún setji á svið eigin upplifun af hinu hversdagslega lífi, sem í tilfelli Gunnhildar er meira eins og ævintýri. Gunnhildur býður áhorfandanum upp á brot úr degi, úr tíma og rúmi, brot úr náttúrunni, brot úr ljóði, þar sem oft má finna hættulega dulúð sem dregur áhorfandann inn í myndheim listamannsins.

Myndverk Gunnhildar Þórðardóttur, eru unnin árið 2022.

Gunnhildur Þórðardóttir er fædd árið 1979 og ólst upp í Keflavík. Hún fluttist til Cambridge eftir að útskrifast af náttúru- og félagsfræðibraut ásamt uppeldisbraut frá Fjölbrautaskóla Suðurnesja árið 1999. Í Englandi lagði Gunnhildur stund á kvennabókmenntir í Newnham College. Ári síðar fór hún í Listaháskólann í Cambridge (Cambridge School of Art, Anglia Ruskin University). Hún útskrifaðist þaðan árið 2003 með BA(Honours) Art & Art History og lauk MA Arts Management árið 2006 frá sama háskóla.

Andrea Maack, sýnir verkið The Scented Cave, þar sem reynsla hennar sem fjölskynjandi vera er grundvöllur myndverksins. The Scented Cave sameinar þef, sjón og heyrn, listamaðurinn rýfur mörkin á milli listsköpunar og tísku. Listsköpun Andreu er drifin áfram af þörf fyrir að skapa verk sem höfða til allra skynfæra, sem hefur leitt hana inn á svið þefskynsins. Árið 2010 leit ANDREA MAACK vörumerkið dagsins ljós og ilmlína hennar samanstendur nú af 10 ilmum sem hafa vakið athygli í ilmheiminum fyrir fegurð og frumleika. Ilmir Andreu fást í fjölda landa og fjallað hefur verið um þá í tímaritum eins og franska Vogue, Artnet og Wallpaper.

Verkið The Scented Cave var framleitt árið 2015.

Andrea Maack útskrifaðist frá myndlistardeild Listaháskóla Íslands 2005 og hefur verið virk í myndlistarheiminum bæði hér heima og erlendis. Andrea hefur setið í stjórn Nýlistasafnsins og var framkvæmdastjóri Sequences Real Time Festival í Reykjavík 2007.

Andrea býr og starfar í Reykjanesbæ.

Hugmyndin að bjóða listamönnum í nýju listráði Listasafns Reykj

anesbæjar að sýna í Bíósal Duus Safnahúsa, kom frá menningarfulltrúa Reykjanesbæjar, Guðlaugu Maríu Lewis. Þannig er sýningin samstarfsverkefni menningarfulltrúa og listasafnsins.

Sýningin stendur til og með sunnudagsins 9.október 2022. Sýningunni verður framlengt til 1. nóvember 2022.

Sporbaugur

Sat, 28 May 2022 15:48:13 GMT

Björn Roth og Gabríela Friðriksdóttir

28. maí 2022 - 13. nóvember 2022

Listamennirnir Gabríela Friðriksdóttir og Björn Roth opna sýninguna Sporbaugur/Ellipse, hjá Listasafni Reykjanesbæjar, laugardaginn 28. maí klukkan 14:00.

Gabríela Friðriksdóttir og Björn Roth, eru bæði vel þekkt fyrir ævintýralegan myndheim þó með ólíkum hætti sé. Ein kynslóð listamanna skilur þau að en á sama tíma tilheyra verk þeirra sömu fjölskyldu. Bæði eru þau þekkt fyrir súrrealíska túlkun á heiminum, ásamt pönkuðu viðhorfi til heimsins.

Sýningin er gerð sérstaklega fyrir rými Listasafns Reykjanesbæjar.

Listamennirnir hafa ákveðið að vinna með hið þekkta fyrirbæri sem flest börn á vesturlöndum þekkja, en það eru litabækur.

Um efnistök þeirra Björns Roth og Gabríelu Friðriksdóttur, segir listfræðingurinn Jón Proppe:

„Litabækur fyrir börn eru í raun mjög undarleg fyrirbæri. Til hvers eru þær? Þær þroska ekki sköpunarkraftinn því það er bannað að lita út fyrir og eina sjálfstæða ákvörðun barnsins liggur í litavalinu. Kannski er uppeldislegt gildi þeirra ekki flóknara en þetta: Að kenna barninu að fylgja reglum og sætta sig við að fá ekki að ráða nema því sem minnstu skiptir í lífinu.

Litabók Gabríelu og Björns virðist fylgja þessum fyrirmyndum en hér skiptir samhengið þó öllu. Bókin er sett fram sem þáttur í listsýningu og litaðar útgáfur þeirra af myndunum hanga á veggjum safnsins: Bókin er orðin listaverk og opinberuð gestum safnsins á svipaðan hátt og þegar barn kemur hlaupandi til mömmu til að sýna henni hvað það litaði flott í litabókina sína. Þetta er allt eins og í ævintýri og þannig losnar ímyndunaraflið úr fjötrum. Innsetningar og myndbandsverk taka svo við og leiða okkur enn lengra inn í dularfullan heim þar sem allt getur gerst og allt getur orðið að list.“

Gabríela Friðriksdóttir (1971) vinnur gjarnan þvert á listform inn í innsetningar, þar sem óhefðbundinn efniviður sameinast listmiðlum eins og teikningum, málverki, skúlptúr og hreyfimyndum. Í verkunum birtast jafnan súrrealískir smáheimar í einstöku myndmáli á mörkum náttúru og draumkenndrar fantasíu í stöðugum umskiptum, með vísanir í táknfræði og andleg kerfi sem framsett eru í hennar eigin goðafræði.

Gabríela útskrifaðist af skúlptúrdeild Myndlista- og handíðaskóla Íslands vorið 1997 og stundaði nám við AVU akademíuna í Prag veturinn 1998. Hún var fulltrúi Íslands á Feneyjartvíæringnum árið 2005 með verkið „Versations Tetralógía“. Gabríela býr og starfar í Reykjavík.

Björn Roth (1961) hefur starfað við myndlist frá seinni hluta áttunda áratugarins, ferill sem hófst í samruna tónlistarsköpunar og gjörningalistar með Freddy and the Fighters (1975-1978) og Bruna BB (1979-1982). Hann vinnur í stöðugu flæði tilrauna, þar sem hversdagsleikinn rennur saman við listsköpun, með miðla eins og teikningu, málverk og skúlptúr í innsetningum sem jafnan eru unnar beint inn í rými.

Björn stundaði nám við nýlistadeild Myndlista- og handíðaskóli Íslands. Hann fór í kjölfarið að vinna með föður sínum, Dieter Roth, í nánu samstarf á árunum 1978-1998 og hefur síðan stýrt dánarbúi hans meðfram eigin listsköpun. Björn býr og starfar í Mosfellsbæ og Basil, Sviss.

Listasafn Reykjanesbæjar, gefur út bók af tilefni sýningarinnar Sporbaugur/Ellipse sem þjónar bæði sem sýningarskrá og litabók, gripurinn er númerað myndverk gefið út í 500 eintökum sem gestir safnsins geta eignast á hóflegu verði.

Sýningin Sporbaugur/Ellipse, er styrkt af Myndlistarsjóði.

Sýningin stendur til og með sunnudagsins 13. nóvember 2022.

Sporbaugur

Litabækur fyrir börn eru mjög undarleg fyrirbæri. Til hvers eru þær? Þær þroska ekki sköpunarkraftinn því það er bannað að lita út fyrir og eina sjálfstæða ákvörðun barnsins liggur í litavalinu. Kannski er uppeldislegt gildi þeirra ekki ﬂóknara en þetta: Að kenna barninu að fylgja reglum og sætta sig við að fá ekki að ráða nema því sem minnstu skiptir í lífnu. Litabók Gabríelu og Björns virðist fylgja þessum fyrirmyndum en hér skiptir samhengið þó öllu. Bókin er sett fram sem þáttur í listsýningu og útgáfur listamannanna af myndunum hanga á veggjum safnsins: Bókin er orðin listaverk og opinberuð gestum safnsins á svipaðan hátt og þegar barn kemur hlaupandi til mömmu til að sýna henni hvað það litaði ﬂott í litabókina sína. Þetta er allt eins og í ævintýri og þannig losnar ímyndunaraﬂið úr fjötrum. Innsetningar og myndbandsverk taka svo við og leiða okkur enn lengra inn í dularfullan heim þar sem allt getur gerst og allt getur orðið að list.

Hvernig stendur á því að fullþroskaðir listamenn hafa þennan áhuga á upplifun og umhverf barna? Pablo Picasso sagði oft – minnist Marína sonardóttir hans – að það hefði tekið hann alla ævina að læra að mála eins og barn. Hann var örugglega ekki að meina að myndirnar hans væru barnalegar heldur að það væri eitthvað í huga og heimssýn barnsins sem hann hefði glatað og þurft að endurheimta. Það er gríðarlega erftt að setja sig í spor barnsins, eins og sést til dæmis á því hvað fyrstu kaﬂarnir í sjálfsævisögum eru yfrleitt klunnalegir og einkennast helst af allt of nákvæmun, en þó gloppóttum, frásögnum og eftiráskýringum. Í heimi barnsins getur allt gerst því það er enn að kanna heiminn og átta sig á sjálfu sér, allt er nýstárlegt og spennandi. Barnið hefur ekki enn reynslu og reglur til að skilja veruleikann og bregðast við honum og þess vegna geta jafnvel hversdagslegir hlutir vakið sterk tilfnningalega viðbrögð. Veröld barnsins er ekki fullmótuð og það
fetar línudans um marga heima í stöðugri óvissu. Þegar við eldumst og þroskumst skreppur veröldin saman, við lærum að passa inn í hana og það er fátt sem kemur okkur á óvart.

Í daglegu líf fullorðinna er óvissan óvinur; við verðum að vita hver og hvar við erum og hvað við eigum að gera. Fyrir listamenn er þetta alls ekki einfalt. Þeir standa fyrir framan auðan strigann og eiga að búa til úr engu eitthvað sem getur talað til fólks og skipt það máli og er, umfram allt, nýtt. Það dugar listamanni ekki að gera bara eins og í gær, frekar en ljóðskáld getur endurnýtt ljóð í bók eftir bók. Hin hliðin á þessu er ritstíﬂan þar sem engin ný hugsun verður til og allt virðist tóm endurtekning og stagl. Hið fullkomna frelsi sem listamaðurinn tekur sér getur verið lamandi og til að komast yfr þröskuldinn þarf að feta línudans eins og barnið án þess að vita hvert línan liggur.

Gabríela hefur oft áður unnið með tilvísanir í heim barna og sýnt furðuverur af ýmsu tagi og leikföng sem líta sakleysislega út en reynast svolítið skuggaleg þegar betur er að gáð. Í þessu endurspeglast ímyndunaraﬂ barnsins en þar er einmitt oft stutt milli gleði og ótta. Við höfum öll verið börn þótt við munum ekki nema óljóst eftir því og Gabríela hefur lag á því að plokka þessa rykföllnu strengi og kveikja aftur með okkur minninguna um óvissu æskunnar; það er ómstríður hljómur. Leið Björns aftur til æskunnar var líklega styttri en stríðari. Hann ólst upp við hlið föður síns, Dieter Roth, og með honum var lífð stöðugt sköpunarferli: Myndlist, tónlist, bækur, sýningar, skargripir og mygla – jafnvel úr Morgunblaðinu gat Dieter búið til listaverk sem fræðimenn hafa talið marka tímamót í nútímalistasögunni. Listin og lífið runnu saman í eitt. Í heimi barnsins er heldur enginn munur á þessu tvennu: Hvert andartak er nýtt og nýstárlegt.

Hvernig stendur þá á því að við ﬂest týnum þessu barnslega sjónarhorni sem höfum þó öll horft frá í æsku? Kannski er það máltakan þegar við lærum að greina hlutina í umhverf okkar að og gefa þeim nafn, gera greinarmun á fólki og hlutum og ímyndunum; við lærum umgengnisreglur og kurteisi, lærum að lesa og fræðast eins og fullorðnir og að lita ekki út fyrir í litabókina. Myndlist tuttugustu og tuttugustu og fyrstu aldar er að mestu leyti framúrstefnulist. Það þýðir að listamaðurinn er alltaf einu skref á undan okkur hinum. Hann prófar þetta og hitt, tekur sénsa og þarf stundum að henda öllu dagsverkinu ef tilraunin gekk ekki upp. Þetta er landkönnun þar sem vörður eru fáar og misvísandi, ekkert kort fnnst og áttavitinn snýst í hringi.

Af hverju getur þetta fólk ekki bara gengið glatt til vinnu sinnar og leitt hjá sér allt þetta skrítna og óvissa, furðudýrin og ófreskjurnar? „Þegar ég var barn, hugsaði ég og dró ályktanir eins og barn. En þegar ég óx úr grasi lagði ég barnalega hluti til hliðar,“ sagði Páll postuli í fyrsta bréf sínu til Kórintumanna. Honum lá á að losa sig við víðsýni og umburðarlyndi barnsins, enda varði hann mestöllu líf sínu í að segja öðrum hvernig þeir ættu að haga sínu líf og allt það tuð er nú í Biblíunni – rúmlega helmingur af Nýja testamentinu. Hann varð fyrirmynd besservissera um allan hinn kristna heim sem trúðu honum og leituðust við að ala börn sín og eiginkonur upp í þessum anda: Það eru reglur og lögmál og boðorð sem ber að virða og það er algjörlega bannað að lita út fyrir. Myndlistin er fyrir okkur hin.

Jón Proppé

Ellipse

Sat, 28 May 2022 14:55:59 GMT

Björn Roth & Gabriela Friðriksdóttir

May 28th 2022 - November 13th 2022

Gabríela Friðriksdóttir and Björn Roth will open Sporbaugur/Ellipse in Reykjanes Art Museum on saturday the 28th of May. The exhibition will be on display until the 13th of November 2022.

Ellipse

Colouring books for children are a strange thing. What are they for? They do not develop the children’s creative thinking: they are told not to colour outside the lines and their only avenue of expression in thought the choice of colours. Perhaps the pedagogical value is only that: To teach the child to follow the rules and accept the fact that they will only control the least important aspects of their lives. This colouring book, by Gabríela Friðriksdóttir and Björn Roth, seems to follow this formula. This book, however, is part of an art exhibition in an art museum and the original drawings are framed on the walls, presented to visitors in much the way children run to mother to show her how neatly they coloured in the page in their book. Everything here is like a fairy tale and our imagination is set free. Installations and video works draw us deeper into this mysterious world where anything can happen and anything can become art.

How can it be that fully-grown artists have such interest in the world and experience of children? Pablo Picasso used to say – as recalled by his granddaughter, Marina – that he had spent his whole life learning how to paint like a child. We can assume that he didn’t mean to say that his paintings were childish, but that there was something in the child’s experience and approach to the world that he had lost and had to relearn. This almost impossible, as we can see by reading the first chapters of most any autobiography – they tend to be full of unnecessarily detailed, yet incoherent, descriptions and after-the-fact observations. In the world of the child, anything can happen. The child is still exploring the world and its own existence; everything is new and interesting, even exciting. The child does not yet have the experience and set of rules to understand its reality and how to react to it. This is why even the most mundane objects and event can provoke such intense emotional responses. The world is not fully formed and the child walks a tightrope through many worlds not knowing what is on either side or at the end of the rope. As we grow older and mature, our world shrinks, we learn to fit into it and there is not much that surprises us.

In the daily life of adults, uncertainty is an enemy; we have to know where and who we are and what we should be doing. For artists, this is not so simple. They stand before a blank canvas and have to make, from nothing, something that will speak to viewers and can come to mean something to them, and is, above all, new. the artist cannot just repeat yesterday’s painting, any more than a poet can recycle poems in book after book. The dark side of this is artist’s or writer’s block where no new thoughts come to mind and all seems to mere repetition and nonsense. The absolute freedom that artist’s claim can be paralysing and to cross the threshold one must walk a rope, like children do, without knowing where it ends.

Gabríela has often refenced the experience of children in her work, bringing us glimpses of beings from hypothetical worlds and nursery furniture that seems innocent enough, but proves sinister and dangerous on closer examination. This reﬂects the imagination of the child, where exuberation and mortal fear can go hand in hand. We have all been children, though we may remember our childhood only indistinctly, but Gabríela has found a way to pluck the dusty strings and evoke in us the uncertainty of childhood; it is a strident chord. Björn’s road back to childhood was perhaps shorter but steeper. He grew up with his father, the artist Dieter Roth, and life and art went hand in hand in a constant process of creation. Dieter even managed to transform the daily newspaper into artworks that scholars now think marks a turning point in modern art. Art and life were one, and so it is in the world of the child: Every moment is new and interesting.

How, then, do we lose this ability, to see things from the perspective of a child, even though we all had that perspective as children? Perhaps we should blame language acquisition, when we learn to distinguish the things around us and name them, to diﬀerentiate people and things and figments of the imagination? We learn our manners and hone our communication skills, learn to read and inform ourselves like adults – and not to colour outside the lines. The art of the last century or so could broadly be called avant-garde. That means that the artist always has to be one step ahead of the rest of us. The artist has to try out every idea – much as a child tries to put everything in its mouth – and often has abandon days of work when the experiment fails. This is an exploration where there nothing marks the road, there are no maps and the compass spins, uselessly.

Why can these people not just wake up happy and go to work skipping along and perhaps whistling a jaunty melody, ignoring all this uncertainty and oddness, the otherworldly creatures and monsters. “When I was a child, I spake as a child, I understood as a child, I thought as a child: but when I became a man, I put away childish things,” said Paul the apostle in his first letter to the Corinthians. He was in a hurry to rid himself of the open and inclusive attitudes of the child and spent the rest of his lecturing others on how they should go about their lives and this nagging now forms half of the New Testament. He became the role model of know-it-alls throughout the Christion world, who sought to educate their children and wives in this spirit: There are rules and commandments that must be observed, and it is strictly forbidden to colour outside the lines. Art is for the rest of us.

Jón Proppé

Gabríela Friðriksdóttir (1971) works in many media, creating installations where unfamiliar materials are combined with drawings, paintings, sculpture, and animated videos. Her works typically explore surreal and sometimes microscopic worlds where nature and dream-like fantasy mix with symbols and her own personal pantheon of gods.

Gabríela graduated from the sculpture department of the Icelandic College of Art and Crafts in 1997 and studied at the AVU Academy in Prague in 1998. She represented Iceland at the Venice Biennale in 2005 with an exhibition titled Versations Tetralogy. She lives and works in Reykjavík.

Björn Roth (1961) has dedicated himself to art since the mid-1970s, starting out with the music and performance groups Freddy and the Fighters (1975–1978) and Bruni BB (1979–1982). His work is characterised by a steady ﬂow of experimentation where everyday life becomes art using any medium at hand: Drawing, painting, video, and site-specifc sculptural installations.

Björn studied in the new art department of the Icelandic College of Art and Crafts. He the worked closely with his father, the artist Dieter Roth, from 1978 to 1998 and has since managed his estate alongside his own work. Björn lives and works in Mosfellsbær, Iceland,
and Basil, Switzerland.

The exhibition is sponsored by the Visual Arts Fund

Listahátíð barna og ungmenna 2022

Fri, 22 Apr 2022 15:57:16 GMT

Listahátíð barna og ungmenna 2022

22. apríl 2022 - 15. maí 2022

Listahátíð barna og ungmenna í Reykjanesbæ verður haldin í sextánda sinn í Duus safnahúsum þann 28. apríl – 15. maí 2022.

Listahátíðin samanstendur af fjölbreyttu listastarfi barna og ungmenna. Þátttakendur koma úr öllum leikskólum og grunnskólum Reykjanesbæjar ásamt nemendum af listnámsbraut Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Í ár verða listsýningarnar margvíslegar, leikskólabörn setja upp sýninguna Er ekki jörðin fyrir alla?, þar sem Barnasáttmáli sameinuðu þjóðanna hefur svifið yfir vötnum og verða verk þeirra sýnd í Listasal. Í sýningu grunnskólanna fáum við að sjá brot af því besta úr verk- og listgreinastarfi vetrarins í Bátasal. Á sýningu Fjölbrautaskólans fáum við að sjá vel valin verk eftir útskriftarnemendur af listnámsbraut í Bíósal.

Komið við og sjáið sköpunargleði barna og ungmenna í Reykjanesbæ.

Opið alla daga frá 12–17 og ókeypis aðgangur er á sýningarnar.

Minningar morgundagsins / Memories from tomorrow

Sat, 12 Mar 2022 16:05:53 GMT

Samsýning

12. mars 2022 - 24. apríl 2022

Minningar morgundagsins / Memories from tomorrow

Laugardaginn 12. mars kl: 14:00

Listasafn Reykjanesbæjar býður í annað sinn meistaranemum á fyrsta ári í sýningagerð við Listaháskóla Íslands að stýra sýningu í safninu. Minningar morgundagsins verður opnuð laugardaginn 12. mars og stendur til sunnudagsins 24. apríl 2022.

Sýningarstjórar eru Iona Poldervaart, Sara Blöndal og Sunna Dagsdóttir. Sex listamenn taka þátt í sýningunni; Elnaz Mansouri, Hallgerður Hallgrímsdóttir, Sarah Degenhardt, Sarah Finkle, Victoria Björk og Vikram Pradhan.

Sýningin Minningar morgundagsins er hópsýning sem setur fókusinn á framtíðina og tengslin við sögur, umhverfi og drauma okkar.

Minningar eru sögur fortíðarinnar og á hverjum degi sköpum við frásagnir sem breytast í minningar framtíðarinnar. Tækniframfarir síðustu ára hafa nú í enn meiri mæli áhrif á daglegt líf. Með sýningunni vilja sýningarstjórarnir varpa ljósi á það hvernig lífið gæti orðið í framtíðinni og velta vöngum yfir möguleikum nýrrar heimsmyndar. Þær varpa fram spurningum um tilgang allsnægta, mennskunnar og hvað teljist til lífs; höfum við stjórn á framtíð okkar - draumum okkar - nútímanum? Hvernig mótum við frásagnir okkar og hvernig tökumst við á við umhverfið? Hvernig upplifum við tíma og rúm? Getum við deilt rými til að dreyma? Hvernig munum við búa á morgun og hvers munum við minnast þegar við lítum til baka í framtíðinni?

Meistaranám í sýningagerð er ný námsleið í myndlistardeild Listaháskóla Íslands sem kennsla hófst við haustið 2020.
Þar er litið á sýningagerð sem sjálfstæða skapandi grein, og fræðigrein, sem einskorðast ekki við myndlist heldur einnig sem leið til að stofna til samtals við önnur svið kunnáttu og sérfræðiþekkingar. Hanna Styrmisdóttir er prófessor við námsleiðina.

Grafísk hönnun: Janosch Kratz

Sýningin er styrkt af Uppbyggingarsjóði Suðurnesja

EN//
Memories from tomorrow at Reykjanes Art Museum
12 March – 24 April 2022

For the second year in a row, the Reykjanes Art Museum invites Master students in Curatorial Practice at the Iceland University of the Arts to curate an exhibition in both its exhibition halls. Memories from tomorrow opens on Saturday, 12th of March 2022 and is open until the 24th of April 2022.

Memories from tomorrow is curated by Iona Poldervaart, Sara Blöndal and Sunna Dagsdóttir. The participating artists are Elnaz Mansouri, Hallgerður Hallgrímsdóttir, Sarah Degenhardt, Sarah Finkle, Victoria Björk, and Vikram Pradhan.

The exhibition Memories from tomorrow is a group exhibition that focuses on the future: our relationship with our surroundings, our stories, our dreams.

Memories are stories from the past and every day we are writing the stories we will have as memories in the future. Advances in technology significantly impact various aspects of our lives. The curators want to develop a vision of what life may look like in the near future, and ponder the possibilities of that new world. Doing so sparks fundamental questions about the nature of affluence and of being human, and what constitutes life. Do we have control of our future? Of our dreams? Of our present time? How do we write our narratives and deal with our environment? How do we experience space and can we share a dream space? How will we live tomorrow and what will we look back on in the future?

Curatorial practice is a new MA study progamme in the Department of Fine Art at the Iceland University of the Arts. It was founded in autumn of 2020 and is led by Professor Hanna Styrmisdóttir.

Graphic Design: Janosch Kratz

The exhibition is sponsored by Uppbyggingarsjóður Suðurnesja

Memories from tomorrow

Sat, 12 Mar 2022 15:41:48 GMT

Group exhibition

March 12th 2022 - April 24th 2022

Memories from tomorrow
Memories from tomorrow at Reykjanes Art Museum
12 March – 24 April 2022

For the second year in a row, the Reykjanes Art Museum invites Master students in Curatorial Practice at the Iceland University of the Arts to curate an exhibition in both its exhibition halls. Memories from tomorrow opens on Saturday, 12th of March 2022 and is open until the 24th of April 2022.

Memories from tomorrow is curated by Iona Poldervaart, Sara Blöndal and Sunna Dagsdóttir. The participating artists are Elnaz Mansouri, Hallgerður Hallgrímsdóttir, Sarah Degenhardt, Sarah Finkle, Victoria Björk, and Vikram Pradhan.

The exhibition Memories from tomorrow is a group exhibition that focuses on the future: our relationship with our surroundings, our stories, our dreams.
Memories are stories from the past and every day we are writing the stories we will have as memories in the future. Advances in technology significantly impact various aspects of our lives. The curators want to develop a vision of what life may look like in the near future, and ponder the possibilities of that new world. Doing so sparks fundamental questions about the nature of affluence and of being human, and what constitutes life. Do we have control of our future? Of our dreams? Of our present time? How do we write our narratives and deal with our environment? How do we experience space and can we share a dream space? How will we live tomorrow and what will we look back on in the future?

Curatorial practice is a new MA study progamme in the Department of Fine Art at the Iceland University of the Arts. It was founded in autumn of 2020 and is led by Professor Hanna Styrmisdóttir.

Graphic Design: Janosch Kratz

The exhibition is sponsored by Uppbyggingarsjóður Suðurnesja

Skrápur / Second skin

Sat, 20 Nov 2021 13:07:12 GMT

Ráðhildur Ingadóttir og Igor Antić

20. nóvember 2021 - 30. janúar 2022

Skrápur/SecondSkin opnar hjá Listasafni Reykjanesbæjar, þann 20. nóvember 2021.

Listasafn Reykjanesbæjar kynnir sýninguna Skrápur, með Ráðhildi Ingadóttur og Igor Antić.

Sýningin fjallar um flótta og tilfærslur þjóða í heiminum. Nafnið Skrápur vísar í skjól sem líkaminn býr til sjálfur yfir tíma, fyrir utanaðkomandi áreiti. Einnig vísar orðið í skráp sem manneskjan kemur sér upp huga sínum til varnar.

Báðir listamennirnir hafa gert málefni þjóðaflótta og átaka sem af því hlýst að umfjöllunarefni í fyrri sýningum.

Híbýli eða skjól er sá rammi sem heldur uppi tilveru lista samkvæmt ástralska heimspekingnum Elizabeth Grosz. Í bók sinni Chaos, Territory, Art: Deleuze and the framing of the earth, frá árinu 2008, segir hún að skilgreindir kraftar eins og þjóðarsvæði rammi inn og dragi fram gæði annarra hluta eða atburða; Það er ramminn sem byggir upp innihald, efni í samskáldaða sögu þjóða.

Ef land væri ekki rammað inn, þá væru ekki til nein yfirráðasvæði. Það myndi ekki koma í veg fyrir það að hlutir væru til, en þeir hefðu ekki sömu merkingu og væru án sjálfstæðrar tjáningar sem væri fær um að magna og breyta hinum lifandi líkama. Afmörkun yfirráðasvæðis gerir það að verkum að litir, áferðir, taktur, massi og þyngd fá aðra merkingu innan síns afmarkaða svæðis. Þetta gerir þeim mögulegt að hafa áhrif á manneskjuna, koma af stað hughrifum sem eru dregin út frá svæðinu sem, þegar best lætur, verður túlkað á sviði lista.

Listasafn Reykjanesbæjar er staðsett við alþjóðaflugvöll Íslendinga sem gerir Reykjanesbæ að fjölmennasta landamærabæ landsins. Íbúasamsetning bæjarins er sú fjölmenningarlegasta á Íslandi en um 30% íbúa með fasta búsetu eru erlendir, einnig tekur Reykjanesbær á móti flóttamönnum með stórtækari hætti en flest önnur bæjarfélög á landinu.

Með umhverfi bæjarfélagsins í huga ákvað safnstjóri að setja upp sýningu sem fjallar um hugmyndina að leita skjóls.

Verk eftir Igor Antić, á sýningunni Skrápur, er unnið í samvinnu við Miðstöð Símenntunar á Suðurnesjum.

Sýningin stendur til og með 30. janúar 2022.

Sýningarstjóri er Helga Þórsdóttir, safnstjóri Listasafns Reykjanesbæjar.

Sýningin er styrkt af Myndlistarsjóði.

Ráðhildur Ingadóttir (1959) vinnur með ákveðna hugmyndafræði í verkum sínum sem hún útfærir í marga miðla; texta, teikningu, málun, skúlptúr og myndbönd, og er framsetning þeirra jafnan í margslungnum innsetningum.

Ráðhildur hefur haldið margar einkasýningar, sú fyrsta var í Nýlistasafninu árið 1986, og verið valin til þátttöku á samsýningar bæði hér á landi og víða um Evrópu. Verk eftir hana eru í eigu Listasafns Íslands, Listasafns Reykjavíkur og Nýlistasafnsins. Ráðhildur hefur unnið víðs vegar sem sýningarstjóri, árin 2013 og 2014 hlaut hún heiðursstöðu sem listrænn stjórnandi Skaftfells - miðstöðvar myndlistar á Austurlandi.

Ráðhildur stundaði nám í myndlist á Englandi 1981–1986, við Emerson College in Sussex og St. Albans College of Art and Design. Hún var stundakennari við Myndlista- og handíðaskóla Íslands og Listaháskóla Íslands, 1992–2002, og einnig gestakennari við Konunglegu myndlistarakademíuna í Kaupmannahöfn. Ráðhildur var í stjórn Nýlistasafnsins 2000–2002. Hún hefur hlotið hin ýmsu starfslaun og styrki bæði á Íslandi og í Danmörku. Ráðhildur er fædd í Reykjavík, hún býr og starfar í Kaupmannahöfn og Seyðisfirði.

Igor Antić (1962) kannar hugtök í staðbundnum (e. site-specific) verkum, innan tiltekins samhengis sem getur verið pólitískt, efnahagslegt, menningarlegt og samfélagslegt. Verkin birtast í mismunandi miðlum, eins og ljósmyndum, myndböndum og innsetningum.

Antić hefur haldið fjölmargar einkasýningar og verið valinn til þáttöku á samsýningar víðs vegar í Evrópu, Bandaríkjunum og Asíu. Þar á meðal hefur hann áður sýnt á Íslandi í Nýlistasafninu á sýningunni Polylogue 158 árið 1999. Antić var sýningarstjóri Values: 11th Biennial of Visual Arts í Pancevo, Serbíu, árið 2004.

Antić nam myndlist á árunum 1984–1991, við Novi Sad Academy of Fine Arts, Serbíu, École Nationale Supérieure des Beaux-Arts, París, og Institut des Hautes Etudes en Arts Plastiques, París. Árið 1995 stofnaði hann Pokret Encounter Centre í Novi Sad, Serbíu, hreyfingu listamanna á stríðstímum. Antić hefur unnið til ýmissa verðlauna m.a. hlaut hann The Pollock-Krasner Foundation’s Grant í New York árið 2000. Antić er fæddur í Novi Sad, Serbíu, hann býr og starfar í París

Ráðhildur Ingadóttir í samtali við Denis Leo Hegic
https://www.youtube.com/watch?v=R8qhATvb9nY

Sýningarskrá
https://issuu.com/ferdalag/docs/skrapur_qr?fr=sYzE5ZDQzOTI4Njc

FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI

Thu, 02 Sep 2021 19:09:59 GMT

Multis

2. september 2021 - 14. nóvember 2021 

FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI
Listasafn Reykjanesbæjar opnar sýningu í samvinnu við MULTIS.

Aðstandendur verkefnisins eru: Helga Óskarsdóttir, Ásdís Spanó og Kristín Jóna Þorsteinsdóttir.

MULTIS sérhæfir sig í kynningu, útgáfu og sölu á fjölfeldum íslenskra samtímalistamanna og er markmið MULTIS að gera list aðgengilega almenningi og bjóða upp á myndlist eftir listafólk í fremstu röð íslenskrar samtímalistar.

Að geta búið til fleiri en eitt eintak af sama verki hefur lengi fylgt starfi listamannsins. Margir myndlistarmenn hafa reynt sig við formið sem býður upp á annars konar möguleika en hið einstaka verk, og er einhverstaðar á rófi á milli myndlistar og framleiðsluafurðar. Verk sem unnin eru í fjölriti eru verðlögð á annan hátt, eru ódýrari og þar með gerð aðgengileg fyrir stærri hóp til eignar. Verkið fer af stalli hins einstaka og verður hlutur (object) sem fleiri en einn getur átt, eru gjarnan smærri, og staðfesta gildi sitt ekki einungis með því að vera verk eftir ákveðinn listamann, heldur einnig með því að vera tölusett og áritað eintak og þá orðið hluti af stærri sögn sem er mikilvægt fyrir þann sem eignast verkið.

Á sýningunni FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI er sjónum beint að verkum tuttugu og níu samtímalistamanna sem hafa til lengri eða skemmri tíma unnið að gerð fjölfelda (Multiple). Til þess að listaverk geti fallið undir þá skilgreiningu, þurfa verkin að vera gerð í þremur eða fleiri eintökum.

Listamenn sem eiga verk á FJÖLFELDI - HLUTFELDI – MARGFELDI eru: Einar Örn Benediktsson, Gjörningaklúbburinn - Eirún Sigurðardóttir og Jóní Jónsdóttir, Guðjón Ketilsson, Hulda Vilhjálmsdóttir, Ingunn Fjóla Ingþórsdóttir, Ívar Valgarðsson, Jóna Hlíf Halldórsdóttir, Karlotta Blöndal, Magnús Helgason, Magnús Pálsson, Pétur Magnússon, Ragnheiður Gestsdóttir, Steingrímur Eyfjörð, Tumi Magnússon, Þór Sigurþórsson, Þórdís Jóhannesdóttir, Baldur Geir Bragason, Davíð Örn Halldórsson, Gabríela Friðriksdóttir, Guðmundur Thoroddsen, Kristín Eiríksdóttir, Logi Leo Gunnarsson, Helgi Þórsson, Lilja Birgisdóttir, Sara Riel, Sirra Sigrún Sigurðardóttir, Snorri Ásmundsson, Hulda Rós Guðnadóttir, Þórdís Erla Zoëga.

Sýningin stendur til og með 14. nóvember 2021.

FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI
Að geta búið til fleiri en eitt eintak af sama verki hefur lengi fylgt starfi listamannsins. Margir myndlistarmenn hafa reynt sig við formið sem býður upp á annars konar möguleika en hið einstaka verk, og er einhverstaðar á rófi á milli myndlistar og framleiðsluafurðar. Verk sem unnin eru í fjölriti eru verðlögð á annan hátt, eru ódýrari og þar með gerð aðgengileg fyrir stærri hóp til eignar. Verkið fer af stalli hins einstaka og verður hlutur (object) sem fleiri en einn getur átt, eru gjarnan smærri, og staðfesta gildi sitt ekki einungis með því að vera verk eftir ákveðinn listamann, heldur einnig með því að vera tölusett og áritað eintak og þá orðið hluti af stærri sögn sem er mikilvægt fyrir þann sem eignast verkið.

Fjölfeldi geta verið tví- eða þrívíð og hægt er að búa þau til með margvíslegum aðferðum. Á fimmtándu öld fóru listamenn að þróa aðferðir til að geta steypt verk í mót því það þótti mikill kostur að geta dreift verkum sem víðast. Þetta varð til þess að sjónræn menning efldist til muna í þeim löndum sem þekkingin var til staðar. Á átjándu öld fundu listamenn til dæmis upp aðferðir sem gerðu þeim kleift að móta skúlptúrverk úr t.d. leir, bronsi, gifsi og postulíni. Að steypa skúlptúra með því að nota mold eða sand varð vinsælt við framleiðslu verka sem gerð voru í upplagi og eru þær aðferðir ennþá mikið notaðar við gerð myndlistar. Einnig falla aðferðir grafíklistarinnar undir þessa skilgreiningu en verk unnin á þann hátt hafa þann ótvíræða kost að auðvelt er að gera sama verkið í mörgum eintökum.

Með tilkomu koparstungu á tímum barokksins verður dreifing og fjölföldun myndverka almennari. Koparstungan er aðferð sem notuð er við gerð grafíkmynda en þar er myndin grafin með nál í koparplötu og síðan þrykkt á pappír. Verkið Los caprichos, 1797 eftir Francisco Goya var með fyrstu þekktu fjölfeldunum sem búið var til í takmörkuðu upplagi. Ef litið er til listaverka tuttugustu aldar er verk Marcel Duchamps, Rotoreliefs frá árinu 1935 eitt af fyrstu fjölfeldum nútímalistarinnar og í þeirri mynd af fjölfeldum sem við þekkjum í dag, en verkið er sería af sex snúningsdiskum sem voru gefnir út í 500 eintökum.

Á sýningunni FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI er sjónum beint að verkum tuttugu og níu samtímalistamanna sem hafa til lengri eða skemmri tíma unnið að gerð fjölfelda (Multiple). Til þess að listaverk geti fallið undir þá skilgreiningu, þurfa verkin að vera gerð í þremur eða fleiri eintökum.

Orðið HLUTFELDI kemur úr orðasmiðju Magnúsar Pálssonar en á sýningunni má finna flest af þeim verkum þar sem hann vinnur með þessum hætti. Á sýningunni má finna þau verk Magnúsar sem enn eru til í fórum listamannsins og fjölskyldu hans en mörg af verkum hans eru nú í eigu safna eða í einkaeigu. Önnur verk á sýningunni eru unnin í samtali við MULTIS verkefnið yfir tveggja ára tímabil.

MULTIS sérhæfir sig í kynningu, útgáfu og sölu á fjölfeldum íslenskra samtímalistamanna og er markmið MULTIS að gera list aðgengilega almenningi og bjóða upp á myndlist eftir listafólk í fremstu röð íslenskra samtímalistar.

MULTIS setur fókusinn á fjölfeldi, verk sem gerð eru í a.m.k. þremur eintökum. Þetta geta bæði verið prent og skúlptúrar, allt eftir því hvað hentar hugmynd listamannsins hverju sinni.

FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI
EN//

Being able to create more than one copy of the same work has long followed the artist tradition. Many artists have created such works, which offers a different possibility than the unique artwork, and can be considered as an object somewhere between art and production. Works made in multiple copies are priced differently, are cheaper and thus made accessible to a larger group. The work goes from the standpoint of the individual and becomes an object that more than one can own, they are often smaller, and confirm their value not only by being a work by a certain artist, but also by being numbered and signed editions and then become part of a larger context, a narrative that is important to the person who acquires the work.

Multiples can be two- or three-dimensional and can be created using a variety of methods. In the fifteenth century, artists began to develop methods for molding works, as it was considered a great advantage to be able to distribute works as widely as possible. This led to a significant development of visual culture in the countries where the knowledge was available. In the eighteenth century, for example, artists invented methods that enabled them to create sculptures from, for example, clay, bronze or plaster and porcelain. Casting sculptures using mold or sand became popular in the production of works made in editions and these methods are still widely used in the making of art today. The methods of the graphic arts also fall under this definition, but works made in such a way have the undoubted advantage that it is easy to make the same work in many copies.

With the method of copper plating in the Baroque period, the distribution and reproduction of works of art became more general. The copper insert is a method used to make graphics, where the image is engraved with a needle in a copper plate and then printed on paper. The work Los caprichos, 1797 by Francisco Goya, was one of the first known multiples created in a limited edition. Looking at twentieth-century works of art, the work of Marcel Duchamps, Rotoreliefs from 1935, is one of the first multiples of modern art and in the form of multiples we know today, a series of six rotating discs, published in 500 copies.

The exhibition FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI focuses on the works of twenty-nine contemporary artists who have worked for longer or shorter periods in creating multiples. In order for a work of art to fall under that definition, the works must be made in three or more copies.

The word HLUTFELDI is created by Magnús Pálsson, but in the exhibition you can find most of the works where he works in this way. The exhibition includes Magnús’ works that are still in the possession of the artist and his family, but many of his works are now owned by museums and collectors. Other works in the exhibition are made in a conversation with the MULTIS project over a two-year period.

Formheimur Bjargar Þorsteinsdóttur

Thu, 02 Sep 2021 18:58:10 GMT

Björg Þorsteinsdóttir

2. september 2021 - 14. nóvember 2021

Listasafn Reykjanesbæjar opnar sýninguna Formheimur Bjargar Þorsteinsdóttur þann 2. september 2021, sem samanstendur af akrýlmálverkum, olíukrítarteikningum og grafíkverkum víðsvegar af fimm áratuga löngum myndlistarferli Bjargar Þorsteinsdóttur (1940–2019). Aðdragandi sýningarinnar er gjöf frá erfingjum Bjargar, 105 myndverk sem safnið fékk afhent í maí 2020 og er því ekki um eiginlega yfirlitssýningu að ræða heldur sýningu á þeim hluta höfundarverksins sem er í safneign. Formheimur Bjargar Þorsteinsdóttur er innsýn í hugverk listamanns sem skapaði eigin myndheim með ákveðnum hugmyndum um efnivið og litanotkun. Björg vinnur inn í hefð abstraktlistarinnar með því að nota form, liti og myndbyggingu, en hún vinnur sig inn í hefðina á eigin forsendum með einkennandi myndmáli sem þróast í gegnum ferilinn frá hlutveruleika til ljóðrænu, frá manngerðum heimi í náttúru, frá hálf-abstrakt í fljótandi form.

Björg Þorsteinsdóttir (1940–2019) lagði stund á teikningu, málun og grafík, allt frá sjöunda áratugnum til æviloka. Hún hélt fjölmargar einkasýningar, sú fyrsta var haldin í Unuhúsi 1971, og var valin á samsýningar bæði hér á landi og erlendis. Verk eftir Björg eru í eigu helstu listasafna á Íslandi, opinberra stofnanna, einkasafna og safna víða um heim. Hún hlaut verðlaun árið 1970 á alþjóðlegri grafíksýningu í Entrevaux, Frakklandi, árið 1972 fyrir grafík á samsýningu styrkþega frönsku ríkisstjórnarinnar í París, Frakklandi, og árið 1976 á alþjóðlegri grafíksýningu, XXII Salon del Grabado y Sistema Estampacion í Madríd, Spáni. Björg fékk námsstyrk frönsku ríkisstjórnarinnar 1971–1973 og var einnig í vinnustofu Cité Internationale des Arts í París 1984–1985. Árið 1986 var henni falið að hanna jólafrímerki Pósts og síma.

Björg útskrifaðist frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1964 og nam við Staatliche Akademie der bildenden Künste, Stuttgart, Þýskalandi 1961–1962 og 1968. Hún lærði steinþrykk við École Nationale Supérieure des Beaux Arts og málmgrafík við grafíkverkstæðið Atelier 17 í París, undir handleiðslu S.W. Hayter, 1970–1973. Björg sat í stjórn félagsins Íslensk grafík og í Félagi íslenskra myndlistarmanna, í ráði Norrænu myndlistarmiðstöðvarinnar NKC í Finnlandi og í fulltrúaráði Listasafns Sigurjóns Ólafssonar. Hún var forstöðumaður Safns Ásgríms Jónssonar 1980–1984 og vann einnig sem kennari við Myndlista- og handíðaskóla Íslands og Myndlistaskólann í Reykjavík. Björg bjó og starfaði á Háaleitisbraut í Reykjavík.

Listasafn Reykjanesbæjar þakkar aðstandendum Bjargar Þorsteinsdóttur, dóttur hennar Guðnýju Ragnarsdóttur og dóttursyni Ragnari Árna Ólafssyni, fyrir rausnarlega gjöf til safnsins og ánægjulegt samstarf.

Sýningarstjóri er Helga Arnbjörg Pálsdóttir.

Sýningin stendur til og með 14. nóvember 2021.

Sýningarskrá
https://issuu.com/ferdalag/docs/formheimur?fr=sYmRIMjQxOTExMzc

Copy of FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI

Thu, 02 Sep 2021 15:28:51 GMT

Multis

2. september 2021 - 14. nóvember 2021

FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI

(MULTIPLE)

Listasafn Reykjanesbæjar in collaboration with MULTIS.

Supervised by Helga Óskarsdóttir, Ásdís Spanó and Kristín Jóna Þorsteinsdóttir.

Being able to create more than one copy of the same work has long followed the artist tradition. Many artists have created such works, which offers a different possibility than the unique artwork, and can be considered as an object somewhere between art and production. Works made in multiple copies are priced differently, are cheaper and thus made accessible to a larger group. The work goes from the standpoint of the individual and becomes an object that more than one can own, they are often smaller, and confirm their value not only by being a work by a certain artist, but also by being numbered and signed editions and then become part of a larger context, a narrative that is important to the person who acquires the work.

Multiples can be two- or three-dimensional and can be created using a variety of methods. In the fifteenth century, artists began to develop methods for molding works, as it was considered a great advantage to be able to distribute works as widely as possible. This led to a significant development of visual culture in the countries where the knowledge was available. In the eighteenth century, for example, artists invented methods that enabled them to create sculptures from, for example, clay, bronze or plaster and porcelain. Casting sculptures using mold or sand became popular in the production of works made in editions and these methods are still widely used in the making of art today. The methods of the graphic arts also fall under this definition, but works made in such a way have the undoubted advantage that it is easy to make the same work in many copies.

With the method of copper plating in the Baroque period, the distribution and reproduction of works of art became more general. The copper insert is a method used to make graphics, where the image is engraved with a needle in a copper plate and then printed on paper. The work Los caprichos, 1797 by Francisco Goya, was one of the first known multiples created in a limited edition. Looking at twentieth-century works of art, the work of Marcel Duchamps, Rotoreliefs from 1935, is one of the first multiples of modern art and in the form of multiples we know today, a series of six rotating discs, published in 500 copies.

The exhibition FJÖLFELDI - HLUTFELDI - MARGFELDI focuses on the works of twenty-nine contemporary artists who have worked for longer or shorter periods in creating multiples. In order for a work of art to fall under that definition, the works must be made in three or more copies.

The word HLUTFELDI is created by Magnús Pálsson, but in the exhibition you can find most of the works where he works in this way. The exhibition includes Magnús’ works that are still in the possession of the artist and his family, but many of his works are now owned by museums and collectors. Other works in the exhibition are made in a conversation with the MULTIS project over a two-year period.

Tegundagreining Steingrímur Eyfjörð

Sat, 12 Jun 2021 19:26:18 GMT

Steingrímur Eyfjörð

12. júní 2021-22. ágúst 2021

Tegundagreining er sambland endurlits og nýrra verka Steingríms Eyfjörð sem unnin eru árin 2020 – 2021.

Sýningin er tilraun listamannsins til að skýra kveikjuna að myndsköpuninni. Verkin eru afmörkuð og staðsett með flokkunarkerfi, mynstri sem þróast hefur á löngum ferli. Yfirflokkar á sýningunni eru: Hið ósnertanlega, Arfurinn, Heimur kvenna, Gagnrýni, Guðs eigið land, Kellingin, Decode, Comix.

Listasafn Reykjanesbæjar gefur út veglega sýningaskrá í tilefni af sýningu Steingríms Eyfjörð, þau sem rita texta eru: Halldór Björn Runólfsson, Aðalsteinn Ingólfsson, Benedikt Hjartarson, Jón Bjarni Atlason og Helga Þórsdóttir. Einnig skrifar listamaðurinn eigin skýringar á myndverkunum.

Steingrímur Eyfjörð (f. 1954) hefur verið virkur myndlistarmaður frá áttunda áratug síðustu aldar og í verkum sínum hefur hann unnið með fjölbreytta miðla, margvíslegt efnisval og ólík viðfangsefni. Steingrímur hefur haldið fjölmargar einkasýningar síðan 1977, ásamt því að vera valinn til þess að taka þátt í fjölda samsýninga bæði hér á landi og erlendis. Þar má meðal annars nefna viðamikla sýningu á verkum hans í Listasafni Íslands árið 2006. Steingrímur var fulltrúi Íslands á Feneyjartvíæringnum árið 2007 með verkið Lóan er komin sem samanstendur af 13 sjálfstæðum verkum. Árið 2017 var hann sæmdur titlinum bæjarlistamaður Hafnarfjarðar. Steingrímur hlaut Menningarverðlaun DV fyrir myndlist árið 2002 og var tilnefndur til Carnegie Art Award árin 2004 og 2006.

Steingrímur lauk námi við kennaradeild Myndlista- og handíðaskóla Íslands 1971–1975 og einnig deild í mótun árið 1978 undir handleiðslu Magnúsar Pálssonar og Robert Filliou. Hann lærði við Edinborgarháskóla árið 1977 og nam grafík við Ateneum Suomen Kuvataideakatemian Koulu, Helsinki 1979–1980. Steingrímur stundaði framhaldsnám í nýmiðlum við Jan van Eyck Academie, Maastricht, Hollandi 1980–1983. Hann hefur starfað við kennslu og tekið þátt í félagsstarfi myndlistarmanna. Steingrímur býr og starfar í Reykjavík

Tegundagreining stendur til og með 22. ágúst 2021.

Sýningin var styrkt af Safnasjóði.

Allir velkomnir og ókeypis aðgangur að Listasafni Reykjanesbæjar í sumar.

Listahátíð barna og ungmenna 2021

Thu, 06 May 2021 19:32:19 GMT

Nemendur leik-, grunn- og framhaldsskóla í Reykjanesbæ

6. maí 2021 - 24. maí 2021

Listahátíð barna og ungmenna í Reykjanesbæ verður haldin í fimmtánda sinn í Duus safnahúsum þann 6. maí – 24. maí 2021.

Listahátíðin samanstendur af fjölbreyttu listastarfi barna og ungmenna. Þátttakendur koma úr öllum leikskólum og grunnskólum Reykjanesbæjar ásamt nemendum af listnámsbraut Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Í ár verða listsýningarnar fjölbreyttar, leikskólabörn hafa unnið með þemað Dýr og verða verk þeirra sýnd í Listasal. Grunnskólarnir sýna brot af því besta úr listgreinastarfi vetrarins í Bátasal og nemendur listnámsbrautar FS setja upp samsýningu á verkum sínum í Bíósal.

Allir velkomnir, opið alla daga frá 12–17 og frítt inn.

Berskjölduð / Unarmed

Sun, 28 Mar 2021 18:16:22 GMT

Samsýning

28. mars 2021 - 25. apríl 2021

Sunnudaginn 28. mars kl.12-17 opnar sýningin Berskjölduð í Listasafni Reykjanesbæjar. Sýningin er samsýning ellefu listamanna sem fanga á ólíkan hátt áskoranir og viðfangsefni í lífinu. Þau nota eigin sjálfsímynd og reynsluheim sem efnivið og úr því verða til opinská og djörf verk sem við sjálf getum tengt okkur við eða lært af. Sum verkanna sýna úthald og seiglu á meðan önnur fagna mannslíkamanum með húmor og næmni. Frítt er fyrir gesti safnsins.

Föstudaginn 26. mars mun Michael Richardt sýna gjörninginn RED MEAT í beinu streymi á Facebook og mun hann standa yfir frá kl. 11:30 - 16:30.

Sýnendur: Ásdís Sif Gunnarsdóttir, Berglind Ágústsdóttir, Dýrfinna Benita, Egill Sæbjörnsson, Freyja Reynisdóttir, Hildur Ása Henrýsdóttir, Maria Sideleva, Melanie Ubaldo, Michael Richardt, Róska og Sara Björnsdóttir.

Sýningarstjórar: Amanda Poorvu, Ari Alexander Ergis Magnússon, Björk Hrafnsdóttir, Emilie Dalum og Vala Pálsdóttir

Sýningin er verkefni meistaranema í sýningagerð við Listaháskóla Íslands.

Nýlistasafninu, Kvikmyndasafni Íslands og fjölskyldu Rósku eru færðar þakkir fyrir gott samstarf og fyrir lán á verkum.

Sýningin var styrkt af Safnasjóði.

Sýningarskrá
https://issuu.com/ferdalag/docs/unarmed?fr=sNzIxNjMzNzY0MDg

// EN
Unarmed

The exhibition Unarmed will open on Sunday, march 28th at 12pm-7pm at the Reykjanesbær art museum. The group exhibition features eleven artists who capture the challenges of life in their own way. By incorporating their experiences into their artwork, the artists become both vulnerable and sincere. They develop intimate works that we can identify with or learn from in our interpretations. The works in the exhibition show perseverance and resilience, celebrating the human form with humor and vulnerability.

On friday the 26th of March Michael Richardt will perform RED MEAT on Facebook Live from 11:30 am to 4:30 pm.

Artists: Ásdís Sif Gunnarsdóttir, Berglind Ágústsdóttir, Dýrfinna Benita, Egill Sæbjörnsson, Freyja Reynisdóttir, Hildur Ása Henrýsdóttir, Maria Sideleva, Melanie Ubaldo, Michael Richardt, Róska og Sara Björnsdóttir.

Curators: Amanda Poorvu, Ari Alexander Ergis Magnússon, Björk Hrafnsdóttir, Emilie Dalum og Vala Pálsdóttir

The exhibition is a project by MA students in Curatorial Practice at the Iceland University of the Arts.

Special thanks to The Living Art Museum, National Film Archive of Iceland and Róska's family for their cooperation and generous loan of works for this exhibition.

The exhibition was sponsored by Safnasjóður.

Sýningarskrá
https://issuu.com/ferdalag/docs/unarmed?fr=sNzIxNjMzNzY0MDg

Berskjölduð / Unarmed

Sun, 28 Mar 2021 15:42:03 GMT

Samsýning

28. mars 2021 - 25. apríl 2021

Unarmed

The exhibition Unarmed will open on Sunday, march 28th at 12pm-7pm at the Reykjanesbær art museum. The group exhibition features eleven artists who capture the challenges of life in their own way. By incorporating their experiences into their artwork, the artists become both vulnerable and sincere. They develop intimate works that we can identify with or learn from in our interpretations. The works in the exhibition show perseverance and resilience, celebrating the human form with humor and vulnerability.

On friday the 26th of March Michael Richardt will perform RED MEAT on Facebook Live from 11:30 am to 4:30 pm.

Artists: Ásdís Sif Gunnarsdóttir, Berglind Ágústsdóttir, Dýrfinna Benita, Egill Sæbjörnsson, Freyja Reynisdóttir, Hildur Ása Henrýsdóttir, Maria Sideleva, Melanie Ubaldo, Michael Richardt, Róska og Sara Björnsdóttir.

Curators: Amanda Poorvu, Ari Alexander Ergis Magnússon, Björk Hrafnsdóttir, Emilie Dalum og Vala Pálsdóttir

The exhibition is a project by MA students in Curatorial Practice at the Iceland University of the Arts.

Special thanks to The Living Art Museum, National Film Archive of Iceland and Róska's family for their cooperation and generous loan of works for this exhibition.

The exhibition was sponsored by Safnasjóður.

Sýningarskrá

https://issuu.com/ferdalag/docs/unarmed?fr=sNzIxNjMzNzY0MDg

á og í ;

Sat, 20 Feb 2021 18:33:44 GMT

Björk Guðnadóttir, Helga Páley Friðþjófsdóttir, Yelena Arakelow

20. febrúar 2021 - 21. mars 2021

Sýningin á og í ; samanstendur af nýjum verkum listamannanna, Bjarkar Guðnadóttur, Helgu Páleyjar Friðþjófsdóttur og Yelenu Arakelow, sem sérstaklega eru búin til fyrir sali Listasafns Reykjanesbæjar. Sýningin er unnin í samstarfi við Dansverkstæðið, sem valdi Yelenu Arakelow sjálfstætt starfandi danshöfund og dansara sem starfar á mörkum myndlistar og danslistarinnar til liðs við nýja sýningu Listasafns Reykjanesbæjar.

á og í ; er sýning séð út frá sjónarhorni mannslíkamans í gegnum fjölbreytta miðla. Myndverkin eru ólík en hverfast þó öll um þann skala sem líkaminn tekst á við daglega og skynjun manneskjunnar í manngerðu umhverfi. Nálgun listamannanna á viðfangsefnið færir áhorfandanum fjölbreytt sjónarhorn á umfjöllunarefnið, sem að þessu sinni er hugveran og þeir kraftar sem eru áþreifanlega mótandi fyrir manneskjuna í umhverfi hennar

Björk Guðnadóttir (f. 1969) leitar víða fanga í listsköpun sinni og til þess notar hún ýmiskonar efnivið eins og léreft, ullargarn, plast, gifs og vax.

Björk hefur haldið einkasýningar og verið valin til þess að taka þátt í mörgum samsýningum, bæði hér á landi og erlendis. Hún hefur hlotið fjölmarga styrki og verk eftir hana eru í eigu listasafna og safnara. Björk er meðlimur í myndhöggvarafélaginu í Reykjavík og Nýlistasafninu.

Björk lauk MFA-gráðu frá Listaháskólanum í Umeå, Svíþjóð (Konsthögskolan Umeå universitet) árið 1999, stundaði nám við Listaakademíunni í Osló (Kunstakademiet i Oslo) 1994–1995 og var auk þess skiptinemi við Myndlista- og handíðaskólann 1995–1996. Hún nam einnig myndlist við fornámsdeild Atelier Hourdé Paris, 1993–1994 og klæðskurð við École Superieure de la Mode Paris (ESMOD) 1991–1993. Björk býr og starfar í Reykjavík.

Helga Páley Friðþjófsdóttir (f. 1987) hefur í verkum sínum notað teikningu, meðal annars til þess að kanna mörk miðilsins, bæði á pappír og í skúlptúr.

Helga Páley hefur haldið einkasýningar og tekið þátt í fjölmörgum samsýningum, bæði hér á landi og erlendis. Hún var meðlimur í listamannarekna galleríinu Kunstschlager í Reykjavík, 2014–2016. Hún hefur enn fremur tekið þátt í ýmsum verkefnum, eins og Frystiklefanum í Rifi og var liststjórnandi fjölþjóðlegu listahátíðarinnar Ærings.

Helga Páley útskrifaðist með diplóma úr Motion Creative í Hyper Island, Stokkhólmi, árið 2018 og lauk námi við myndlistardeild Listaháskóla Íslands árið 2011. Samhliða myndlistinni hefur hún einnig unnið sem teiknari, bæði við myndskreytingar og hreyfimyndagerð (e. illustrator og animator). Helga býr og starfar í Reykjavík.

Yelena Arakelow (f. 1993) er danslistamaður, í verkum sínum skoðar hún eðli hreyfinga og birtingarmynd þeirra í dansinum.

Yelena hefur á ferli sínum unnið í þverfaglegu (e. Multidisciplinary) samstarfi og sýnt víða, bæði hér á landi og erlendis. Yelena frumsýndi verk sitt „work (it) out“ í Tanzhaus Zürich árið 2020, sama ár kom hún fram í sýningu Andreas Brunner „Ekki brotlent enn“ í Listasafni Reykjavíkur og í samstarfi við Klāvs Liepiņš vann hún dansverkið „mati kreppapīra krāsā // hair in the colour of crepe paper“ í Vidas Deja International Dance Festival í Lettlandi. Yelena hefur hafið nýtt samstarf við Sólbjörtu Veru Ómarsdóttur fyrir sýninguna „á og í ;“ en Sólbjört hannar og býr til búninga verksins.

Yelena útskrifaðist með BA-gráðu í samtímadansi frá Listaháskóla Íslands árið 2018, lauk fornámi við Copenhagen Contemporary Dance School árið 2015 og útskrifaðist frá myndlistardeild Atelierschule Zürich árið 2013. Í sjö ár þjálfaði hún við Kinder Zirkus Robinson, barna og ungmenna sirkús sem ferðast innan Sviss.

Dansverkstæðið - vinnustofur danshöfunda, var stofnað árið 2010 af hópi danshöfunda sem vildi bæta vinnuaðstöðu danslistafólks. Dansverkstæðið skipuleggur reglulega þjálfunartíma og námskeið fyrir dansara og annað sviðslistafólk. Með aðild að ýmsum alþjóðlegum verkefnum tekur Dansverkstæðið þátt í uppbyggingu danslistarinnar og stuðlar að auknum tækifærum fyrir danslistafólk.

Reykjavík Dance Festival, Félag íslenskra listdansara og önnur félög og hagsmunasamtök danslistamanna hafa aðsetur í

Dansverkstæðinu. Þannig er Dansverkstæðið sameiginlegur vettvangur þessara aðila og heimili dansins.

Listasafn Reykjanesbæjar, þakkar Tinnu Grétarsdóttur framkvæmdastjóra Dansverkstæðisins, fyrir sérlega ánægjulegt samstarf.

Yelena Arakelow, verður með lifandi gjörning klukkan 15:30 við opnun á og í ; hún mun einnig koma fram allar helga meðan sýningin er uppi.

Helga Þórsdóttir safnstjóri Listasafns Reykjanesbæjar er sýningastjóri á og í ;.

Sýningaskrá

https://issuu.com/ferdalag/docs/aogi__bca7df32496ac0?fr=sYWVlODMyNzUyODA

Á sjó

Wed, 13 Jan 2021 16:01:24 GMT

Pop-up sýning.

13. janúar 2021 - 9. febrúar 2021

Á sjó er pop-up sýning úr safneign listasafnsins og að þessu sinni er þemað sjómennskan, sem er tenging við sögu Suðurnesja og staðsetningu Duus Safnahúsa við sjóinn og smábátahöfnina. Listasafnið á mikið safn verka sem sýna sjómenn að störfum, báta í höfn og sjósett skip.

Sýninginn var áður sett upp í stuttan tíma, ágúst árið 2020, því sáu færri Á sjó, en vildu hafa í Reykjanesbæ.

Sýningastjóri, Á sjó, er Helga Arnbjörg Pálsdóttir, listfræðingur, sem nú starfar hjá Listasafni Reykjanesbæjar.

Vegna aðstæðna verður ekki sýningaropnun að þessu sinni, en Á sjó opnar fyrir almenna sýningu miðvikudaginn 13. janúar og stendur til 9. febrúar 2021.

Þeir listamenn sem eiga verk á sýningunni eru Áki Gränz, Ásta Árnadóttir, Eiríkur Smith, Eggert F. Guðmundsson, Finnur Jónsson, Jón Gunnarsson, Jón Stefánsson, Jónas Marteinn Guðmundsson, Kjartan Guðjónsson, Óskar Jónsson, Steinþór Marinó Gunnarsson og Sveinn Björnsson.

List 365

Sat, 05 Dec 2020 16:20:00 GMT

List í 365 daga inniheldur verk eftir 365 listamenn

5. desember 2020 til 21. desember 2020

List 365, er verkefni sem sprettur úr hugarheimi grafíska hönnuðarins Tim Junge og listakonunnar Lind Völundardóttur.Tim er hollenskur og var einn af stofnendum listamannsrekins sýningastaðar í The Hague, sem enn er í rekstri.

List 365, er dagatal sem kynnir einn myndlistamann á dag, árið 2020 átti að vera þriðja útgáfuár List 365. Því miður komst dagatalið ekki í prentun þetta árið sökum Kórónu 19 vírusa.

Hugsunin á bakvið verkefnið er að kynna fyrir almenningi þá breiðu flóru listamanna sem eru að störfum á Íslandi. Skapandi einstaklingum alstaðar að og í kring um Ísland er boðin þátttaka og má þannig segja að verkefnið sé mjög lýðræðislegt og sýnir þá breidd sem er til staðar innan hinna skapandi stétta á Íslandi.

Hugsun safnstjóra Listasafns Reykjanesbæjar er að bjóða íbúum Reykjanesbæjar upp á fjölbreyttar sýningar, sem vekja áhuga út fyrir bæjarfélagið. Sýninginn er sölusýning og hafa þannig bæjarbúar aðgang að stórum myndlistamarkaði fyrir jólin, eins og íbúar Reykjavíkur. Jólamánuðurinn er uppskeruhátíð margra listgreinar og á það einnig við um myndlistinna, safnstjóri vill færa Reykjanesbæ eina af þeim uppskeruhátíðum sem nú eru í gangi um allt höfuðborgarsvæðið.

Það eru hundrað og átján þátttakendur sem sýna hjá Listasafni Reykjanesbæjar, í samstarfi við List 365, sumir þeirra eru mjög þekktir, en aðrir fást meira við sköpun sýna án mikillar sýningaþátttöku.

Þeir eru eftirfarandi:

Aðalbjörg Þórðardóttir, Aðalheiður Valgeirsdóttir, Anna Guðmundsdóttir, Anna Gunnlaugsdóttir, Arngunnur Ýr, Arnór Kári, Auður Vésteinsdóttir, Ásgeir Pétursson, Ásgeir Skúlason, Áslaug Jónsdóttir, Áslaug Thorlacius, Ásmundur Ásmundsson, Ásta Vilhelmína Guðmundsdóttir, Berglind Svavarsdóttir, Björg Atla, Borghildur Óskarsdóttir, Daði Guðbjörnsson, Dagbjört Drífa Thorlacius, Dagný Guðmundsdóttir, Dagrún Matthíasdóttir, Diðrik Jón Kristófersson (Nekron), Díana Júlíusdóttir, Drífa Líftóra Thoroddsen, Edda Þórey Kristfinnsson, Egill Prunner, Elín Anna Þórisdóttir, Elísabet Kristín Oddsdóttir, Erling T.V. Klingenberg, Erna Jónsdóttir, Finnur Arnar, Freyja Bergsveinsdóttir, Fríða Draumland, Gerður Guðmundsdóttir, Gígja Jónsdóttir, Greta S. Guðmundsdóttir, Gréta Hauksdóttir, Guðlaug Dröfn Gunnarsdóttir, Guðlaug Geirsdóttir, Guðmundur Ingólfsson, Guðrún A. Tryggvadóttir, Guðrún Einarsdóttir, Guðrún Nielsen, Hadda Fjóla Reykdal, Hafdís Brandsdóttir, Hafdís Helgadóttir, Hafdís Pálína Ólafsdóttir, Halla Dögg Önnudóttir, Halldór Sturluson, Halldóra Emilsdóttir (Dóra Emils), Hanna Siv Bjarnardóttir, Hannes Lárusson, Harpa Einarsdóttir, Harpa Jónsdóttir, Heiðrún Sæmundsdóttir, Helga Nina Aas, Helga Pálína Brynjólfsdóttir, Helgi Gíslason, Hildur Björnsdóttir, Hlín Reykdal, Hlynur Hallsson, Hrafn Andrés Harðarson, Hrafnkell Sigurðsson, Hrefna Harðardóttir, Hugo Poge, Hugrún Margrét Óladóttir, Hulda Vilhjálmsdóttir, Inga Björk Andrésdóttir, Ingibjörg Magnadóttir, Ingibjörg Ósk Þorvaldsdóttir, Ingimar Ólafsson Waage, Ingunn Fjóla Ingþórsdóttir, Íris Ólöf Sigurjónsdóttir, Ívar Valgarðsson, Jón Magnússon, Jón Sæmundur Auðarson, Jóna Bergdal, Jónatan Grétarsson, Jónína Björg Helgadóttir, Katrín Matthíasdóttir, Kristinn Már Pálmason, Kristín Björk Kristjánsdóttir, Kristín Hálfdánardóttir, Kristín Pálmadóttir, Kristín Sigfríður Garðarsdóttir, Kristín Tryggvadóttir, Kristín Þóra Guðbjartsdóttir, Laufey Johansen, Louise Harris, Maja Siska, María Kjartans, Mireya Samper, Norma E. Samúelsdóttir, Ólöf Björg Björnsdóttir, Ólöf Oddgeirsdóttir, Ósk Vilhjálmsdóttir, Ragnheiður Ragnarsdóttir, Ragnhildur Jóhanns, Regina Magdalena Loftsdóttir, Sigríður Ásgeirsdóttir, Sigríður Ella Frímannsdóttir, Sigríður Rut Hreinsdóttir, Sigrún Sigvaldadóttir, Sigurborg Stefánsdóttir, Silvia Björg, Snorri Ásmundsson, Sóley Stefánsdóttir, Steingrímur Dúi Másson, Steingrímur Eyfjörð, Steinunn Lilja Draumland, Steinunn Þórarinsdóttir, Stephen Lárus Stephen, Sveinn Steinar Benediktsson, Tumi Magnússon, Viktoría Buzukina, Þorbjörg Þórðardóttir, Þóra Gunnarsdóttir, Þura – Þuríður Sigurðardóttir, Þuríður Elfa Jónsdóttir

Gjöf Daða

Sat, 17 Oct 2020 19:30:59 GMT

Yfirlitssýning á grafíkverkum Daða Guðbjörnssonar

17. október 2020 - 29. nóvember 2020

Listasafn Reykjanesbæjar opnar yfirlitssýningu á verkum Daða Guðbjörnssonar og á þessum tímamótum gefur hann safninu 400 grafík verk sem eru frá árunum 1978-2020.

Sýningin mun opna fyrir almenning laugardaginn 17. október og standa yfir til 29. nóvember, vegna aðstæðna verður opnunarhóf þegar Víðir leyfir.

Sýningastjóri er Aðalsteinn Ingólfsson og skrifar hann einnig í sýningaskrá meðal annars: Fyrir blöndu tilviljana og ásetnings hefur Listasafn Reykjaness á undanförnum misserum eignast umtalsvert magn merkilegra grafíkverka eftir íslenska og erlenda listamenn. Þegar við bætast hundruð grafíkverka eftir Daða Guðbjörnsson, er deginum ljósara að Listasafn Reykjaness er skyndilega orðið stærsta safn grafíklistaverka á landinu. Þessi staðreynd gerir safninu kleyft að marka sér sérstöðu í samfélagi íslenskra safnastofnana, kjósi aðstandendur þess að fara þá leið.

Gjöf Daða Guðbjörnssonar hefur raunar sérstaka þýðingu í því samhengi. Því burtséð frá almennum listrænum sérkennum og myndlistarlegri þýðingu verka hans á breiðum grundvelli, sem fjallað hefur verið um annars staðar, (m.a. í sýningarskrá vegna einkasýningar listamannsins í Listasafni Reykjaness árið 2016), þá er gjöfin einstök sýnisbók grafíktækninnar. Nær öll afbrigði hennar er þar að finna, að undanskildri messótintu, sem listamaðurinn segist hafa leitt hjá sér vegna þess hve tímafrek hún er, auk þess sem hún „passaði ekki við þann áfangastað sem hann var að leita að“, að því listamaðurinn segir. Þarna eru tréristur, dúkristur, steinprent, koparætingar, sáldþrykk, einþrykk, offset þrykk og blönduð verk, þar sem tvö eða þrjú prentafbrigði eru saman komin. Að ógleymdum handlituðum eða yfirprentuðum þrykkjum í öllum regnbogans litum. Uppáfinningarsemi listamannsins virðast engin takmörk sett. Er ljóst að þarna er að finna hráefni bæði til sýninga og margháttaðra kennslufræðilegra tilrauna með nemendum í myndmennt. Listasafn Reykjaness hefur einmitt lagt sig fram um að vinna með skólum í bæjarfélaginu.

Áfallalandslag, Landscapes of Trauma: a Reflection on Wonder.

Fri, 04 Sep 2020 14:33:41 GMT

Samsýning

4. september 2020 - 12. október 2020

Áfallalandslag er sýning sem ætlað er að tengja áhorfandann við atburðarás áfalla sem tengjast náttúruhamförum. Sýninginn er innblásin af grein sem skrifuð er af Sigurjóni Baldri Hafsteinssyni og Arnari Árnasyni, Landscapes of Trauma: a Reflection on Wonder.

Sigurjón Baldur og Arnar vitna í heimspeki trúfræðing Mary-Jane Rubenstein þar sem hún dregur saman línu á milli ensku orðanna wonder og wound. Enska orðið wonder þýðir meðal annars á íslensku; jarðteikn, undur, kraftaverk. Wound er þýtt á íslensku sem; særa, meiða, meiðst, áverki. Mary-Jane segir bæði orðin standa fyrir truflun hversdagsleikans, atburður sem brýtur upp daglegt líf með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.

Rannsókn þeirra Sigurjóns og Arnars beinist að áfalli sem íbúar Vestmanneyja urðu fyrir vegna náttúruhamfara árið 1973 og eftirmála þess í samtímanum.

Grein þeirra Sigurjóns og Arnars, vakti athygli undirritaðar þar sem Reykjanesið virðist vera að vakna í jarðfræðilegum skilningi og hafa margir jarðskjálftar mælst hærra en 4 stig á Richter mælikvarða, frá seinni hluta ársins 2020. Þannig kviknaði hugmynd mín að nota tungumál myndlistarinnar til að tjá áfall sem fylgir áverkum og undrum þess, sem verður fyrir hamförum að völdum náttúruafla. Listamennirnir sem taka þátt í haustsýningu Listasafns Reykjanesbæjar, Áfallalandsslagi, eru allir þekktir fyrir að vinna með krafta náttúrunnar í eigin myndlistasköpun.

Ósk Vilhjálmsdóttir (f. 1962) býr og starfar í Reykjavík, Ósk hefur haldið fjölmargar einkasýningar og verið valin til þess að sýna á samsýningum bæði hér á landi og erlendis. Hún hefur í listsköpun sinni enn fremur unnið með náttúruvernd og samskipti mannsins og náttúrunnar, þar sem Ósk virkjar þátttöku áhorfandans og skapar umræðuvettvang. Hún veltir upp siðferðislegum spurningum og vinnur með þekkingarsköpun innan samhengi listarinnar sem varðar m.a. tilvist nútímamannsins, nýtingu náttúrunnar, hnattvæðingu og neysluhyggju. Verk Óskar eru pólitísk, gagnrýnin og hún miðlar þeim með ljósmyndum, vídeóverkum og innsetningum en þau brjótast einnig út fyrir rými listasafnsins.

Ósk útskrifaðist sem Meisterschülerin árið 1994 undir leiðsögn próf. Valie Export frá Listaháskólanum í Berlín (Hochschule der Künste Berlin), Þýskalandi, stundaði nám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands 1984-1986 og við Sorbonne-háskóla (Civilisation Française) í París, Frakklandi, 1983-1984. Ósk hefur starfað sem kennari í Listaháskóla Íslands og Myndlistarskólanum í Reykjavík. Hún var ein af stofnendum Framtíðarlandið/TheFutureIceland árið 2006 og hefur verið í stjórn Nýlistasafnsins.

Rannveig Jónsdóttir (f. 1992) býr og starfar á Ísafirði og hefur tekið þátt í sýningum bæði hér á landi og erlendis. Hún vinnur með innsetningar sem hverfast um hljóð, skúlptúr og texta, þar sem hið óefnislega og efnislega styðja hvort annað innan í ákveðnu rými. Innsetningar Rannveigar verða gjarnan til út frá samspili rannsókna og skáldskapar sem snúast um það að ná stjórn á hverfulleika lífsins. Að vinna með hljóð hefur einnig gefið henni færi á að vinna með upplifun eða tilfinningu og í verkum sínum hefur Rannveig m.a. gengið út frá hafinu, tækni, minningum og heimþrá.

Rannveig útskrifaðist með MFA-gráðu frá Listaháskólanum í Malmö (Konsthögskolan i Malmö), Svíþjóð, 2019 og BA-gráðu frá Listaháskóla Íslands 2017. Hún var auk þess skiptinemi í Antwerpen, Belgíu, 2015-2016 og lauk fornámi í Myndlistaskólanum í Reykjavík 2014. Rannveig er aðstoðarmaður fyrir listamanninn Falke Pisano í Rotterdam.

Halldór Ásgeirsson (f. 1956) hefur búið og starfað víða, lengstan tíma á Íslandi, í Frakklandi og Japan. Hann hefur haldið fjölmargar einkasýningar og verið valin til þess að sýna á samsýningum bæði hér á landi og erlendis. Náttúruöflin, jörð, loft, vatn og eldur verið viðvarandi þema í verkum Halldórs, þar sem hann vinnur áfram með sköpunarverk náttúrunnar eins og alkemisti í gullgerðarlist. Halldór leyfir hugmyndum að þroskast lengi í undirmeðvitundinni, gerir tilraunir með efni og finnur þeim farveg í gjörningum, teikningum og innsetningum.

Halldór stundaði nám við myndlistardeild Parísarháskóla 8 (Université Paris 8 Vincennes - Saint-Denis, Dept. Arts Plastiques) í Frakklandi á árunum 1977-1980, 1983-1986 og lauk magistergráðu.

Gjörningaklúbburinn var stofnaður árið 1996 og er nú skipaður þeim Eirúnu Sigurðardóttur (f. 1971) og Jóní Jónsdóttur (f. 1972). Gjörningaklúbburinn fær innblástur úr fjölbreyttri átt og útfærir hugmyndir sínar í margskonar miðla, ásamt því að vinna þvert á listgreinar og í samstarfi við aðra. Í verkum Gjörningaklúbbsins má einnig finna femínískar áherslur, vísanir í hlutverk konunnar, þær byggja gjarnan á handverki sem tengjast heimi kvenna. Þá hefur Gjörningaklúbburinn einnig unnið út frá sköpunarkraftinum og náttúrunni á pólitískan hátt.

Eirún lauk námi frá Myndlista- og handíðaskóli Íslands árið 1996, stundaði framhaldsnám við Listaháskólann í Berlín (Hochschule der Künste Berlin), Þýskalandi, 1996-1998 og útskrifaðist með viðbótardiplómu í hagnýtri jafnréttisfræði frá Háskóla Íslands árið 2014. Hún hefur verið stundakennari við myndlistardeild Listaháskóla Íslands frá 2001.

Jóní lauk námi frá Myndlista- og handíðaskóli Íslands árið 1996 (skúlptúrdeild), stundaði framhaldsnám við málaradeild Konunglegu listaakademíunnar í Kaupmannahöfn (Det Kongelige Danske Kunstakademi) 1997-1999 og útskrifaðist með MArt.Ed-gráðu í kennslufræðum frá Listaháskóla Íslands árið 2011. Jóní hefur starfað sem kennari við Myndlistaskólann í Reykjavík og við myndlistar-, sviðlista- og listkennsludeild Listaháskóla Íslands.

Áfallalandslag er opin almenningi frá og með föstudeginum 4. september.

Helga Þórsdóttir, safnstjóri Listasafns Reykjanesbæjar og sýningastjóri Áfallalandslags, verður með sýningastjóraleiðsögn sunnudaginn 6. september, klukkan 15:00

Af hug og hjarta

Fri, 05 Jun 2020 13:13:16 GMT

Haraldur Karlsson

5. júní 2020 - 3. ágúst 2020

Haraldur Karlsson (f. 1967) hefur sérhæft sig í gerð tilraunakenndra vídeóverka á síðustu tuttugu árum. Hann útskrifaðist með diplóma frá Fjöltæknideild Myndlista- og handíðaskóla Íslands og er með BA gráðu í vídeólist frá AKI (Academ of Arts and Industry) í Enschede, Hollandi. Hann lagði stuna á hljóðfræði og skynjarafræði (sonology) við Konunglega tónlistarskólann í Hague (The Royal Conservatoire of The Hague). Á árunum 1999-2009 var Haraldur umsjónarmaður nýmiðlaverkstæðis Listaháskóla Íslands. Hann er búsettur í Osló þar sem hann starfar sem listamaður en hefur dvalið á Íslandi allt síðasta ár. Haraldur tók þátt í að stofna raflistahátíðina Raflost sem er haldin í samstarfi við Listaháskóla Íslands, og hefur komið reglulega fram á þeirri hátíð frá upphafi.

Á sýningunni Af hug og hjarta er að finna tilraunakennd vídeóverk eftir Harald Karlsson. Frá árinu 2014 hefur Haraldur verið að vinna verk í vídeó sem byggja á segulómmyndum af heila og hann kallar einfaldlega Heili (Brain). Vísindin vita ennþá lítið um heilann, en segulómyndirnar eru hluti af vísindarannsókn sem miðar af því að öðlast betri þekkingu á starfsemi heilans og þroska hans. Í gegnum segulómyndirnar hefur Haraldur haldið í sinn eigin listræna könnunarleiðangur um myndefnið þar sem hann nýtir sér myndvinnsluforrit til að ferðast um óþekkt svæði og teikna upp mynstur, brautir og efnahvörf. Nýverið áskotnuðust honum einnig segulómyndir af hjarta sem hann notar á sama hátt og birtast í þessari sýningu með myndum af heilanum. Hluti af innsetningunni í Listasafni Reykjanesbæjar byggir einnig á óhlutbundnu myndefni sem fjallar um sama viðfangsefni en eru unnið beint í myndvinnsluforrit. Verkið er langtímaverkefni, gert í beinu framhaldi af Litla sólkerfinu (2000-2022).

Gerðið

Fri, 05 Jun 2020 12:53:20 GMT

Steingrímur Eyfjörð

5. júní 2020 - 3. ágúst 2020

Steingrímur Eyfjörð (f. 1954) hóf að starfa í myndlist á áttunda áratug síðustu aldar, hann hefur unnið með fjölbreytta miðla og ólík viðfangsefni m.a. menningararfleið Íslendinga, þjóðsögur og hjátrú.

Hann útskrifaðist úr Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1975 og 1978, er einnig menntaður í Edinborg og Helsinki og stundaði framhaldsnám í Hollandi 1980 – 1983.

Steingrímur hefur haldið fjöldamargar einkasýningar síðan 1977, ásamt því að vera valinn til þess að taka þátt í fjölda samsýninga bæði hérlendis og alþjóðlega.

Hann var fulltrúi Íslands á Feneyjartvíæringnum árið 2007 með verkið Lóan er komin sem samanstendur af 13 sjálfstæðum verkum og þar á meðal er Gerðið sem sýnt er á Listasafni Reykjanesbæjar.

Gerðið eftir Steingrím Eyfjörð

Hið séða, það sem er.

Áhorfandinn labbar yfir brú fyrir innan býður hans myndheimur Gerðisins.

Umgjörðin er fallegt 19 aldar herbergi, fyrir miðju er þrívítt myndverk, svið sem girt er af. Hlutirnir og sviðið eru túlkun Steingríms Eyfjörðs á lýsingum huldumanns á hlutum sem tengjast dýrahaldi í veraldarvídd hulduheima. Hlutirnir eru kunnuglegir, þetta er gerði eða grindverk eins og það er oftast kallað í daglegu máli, saltstampur, jata og vatnsdallur. Fyrir utan gerðið er karfa einnig framleidd samkvæmt fyrirmælum frá hulduheimum, sem notuð var til að flytja huldukind frá Íslandi til Feneyja.

Myndirnar sem umlykja Gerðið, sýna áhorfendum ferlið sem listamaðurinn fór í gegnum til að ná sambandi við hulduheima með aðstoð Þórunnar Kristínar Emilsdóttur miðils og framleiðslu listhlutana sem gerðir voru samkvæmt lýsingu huldumanns.

Gerðið er frá árinu 2007 og var framlag Íslendinga á Feneyjabíenalnum, það sama ár.

Trú á hulisheima hefur fylgt Íslendingum frá upphafi byggða, enda segir sagan að þau hafi komið á sama tíma og mannfólkið til ís eyjunnar í norðri. Sögur að samskiptum milli vídda eru partur af náttúrinni sjálfri og virðingu sem skal halda í heiðri andspænis því sem jörðin hefur skapað.

Henri Bergson í Matter and Memory (1911/1988), talar um einhverskonar „beinagrindun hlutanna“ [e. Skeletalization of objects]: „Við skynjum einungis það sem vekur áhuga okkar, sem getur nýst okkur, það sem skilningarvit okkar hafa, með þróun, verið stillt fyrir“ Þannig mætti halda því fram að lífið, jafnvel einfaldasta fruma, sé samsett og beri með sér fortíðina í núinu. Vegna þess sé hið náttúrulega einstakt. Þannig getur lífið þróast áfram með óvæntum hætti, vegna þess að það sé nú þegar samsetning af fortíð og nútíð þá sé aldrei að vita hvernig það bregst við örvun sem ætti sér stað fyrir utan það sjálft. Út af þessum eiginleikum lífsins verða síðan til kenndir eins og nautn, smekkur, ánægja og upplifanir.

Hafi Bergson rétt fyrir sér er auðvelt að sjá fyrir sér að víddir hulduheima, sem part að hverri frumu og skynjun allra afkomenda norrænna manna. Verk Steingríms minnir okkur á eigin uppruna og skynjun, við getum enn leitað að svörum þar.

List og náttúra – list í náttúrunni – deila sömu uppbyggingunni, sem er óhófleg [e.excessive] ónauðsynleg framleiðsla, framleiðsla sem hvelfist í kring um sig sjálfa. List tekur frá jörðinni það sem hún þarf, liti, form og efni til þess að framleiða upplifanir sem öðlast eigið líf.

Gerðið eftir Steingrím Eyfjörð, dregur fram mikilvægan part í samsettri samvitund norrænna manna, kastar á hann ljósi, gerir eðlið skynjanlegt. Tækni hefur haft slík áhrif á félagsrými samtímans, sem skilgreindur hefur verið sem síð-mannlegur, að tíminn sjálfur hefur verið fluttur til í samfellu tíma og rúms. Tæknin hefur fryst tímann um leið og hún hefur flýtt honum; Þetta hefur brenglað skyn hugverunnar og hleypt að og breitt út félagslegan ímyndarheim [e. social imaginary] sem einkennist af tvíræðni og tímaleysi. Stafræn tækni og sýndarsamfélög hafa sett sýnilegt mark á ívaf samfélagsins og á það líka við um vinnusiðferði, menningu og félagslegan ímyndarheim, þar sem á sama tíma birtast vel snyrtir dáðir og dýrir líkamar, eins og líkamar Kardashian fjölskyldunnar er dæmi um og óþrifalegir öllum til ama líkamar flóttafólks. Þetta er sitt hvor hliðin á sama peningi. Gerðið býður þér, áhorfandanum að staldra við og finna lífræna álfinn í eigin líkama, þannig eru álfar menn.

Innskot

Mon, 04 May 2020 13:22:41 GMT

Áslaug Thorlasíus & Loji Höskuldsson

4. maí 2020 - 29. maí 2020

Loji Höskuldsson, 1987, Reykjavík, Ísland. Útskrifaðist úr myndlistardeild Listaháskóla Íslands árið 2010. Hann hefur spilað með mörgum mismunandi hljómsveitum í gegnum tíðina, s.s. Sudden Weather Change 2006-2012, Wesen, I:B:M:, Prins Póló, Tilfinningar vina minna og einnig undir sínu eigin nafni. Hann hefur spilað oft á Iceland Airwaves og Sónar Reykjavík og einnig túrað um Evrópu og Ameríku.

Loji hefur skrifað tvö útvarpsleikrit: Hafið hefur 1000 andlit (2015) sem var flutt á Rás 1 árið 2015 og Eftir súpuna sérðu liti hafsins (2010) sem var flutt lifandi í Hafnarhúsinu 2010.

Í myndlist sinni kannar Loji hefðbundnar og nýjar leiðir í útsaumi, tækni sem hann hefur þróað útfrá mömmu sinni en hún er atvinnusaumakona og útsaumssnillingur. Í útsaumi hans er viðfangsefnið fengið úr hversdagsleikanum; plöntur, ávextir og hlutir sem finnast á heimilum.

Áslaug Thorlacius, 11.09.1963, Reykjavík, Ísland, er myndlistarkona, kennari og þýðandi, hún er skólastjóri Myndlistaskólans í Reykjavík. Áslaug hefur haldið fjölda sýninga, verið framkvæmdastjóri Sambands íslenskra myndlistarmanna og kennt í grunnskóla, háskóla og Myndlistaskólanum í Reykjavík.

Um eigin myndlist segir hún:

Ég nota þá tækni sem ég tel henta hverju verkefni. Hef unnið ljósmyndir í tölvu auk þess sem ég hef notað ,,ready-made” hluti og texta í verkum mínum. Bý til skúlptúra, teikna og mála, hvort heldur það er með vatnslitum, bleki, olíu eða temperu. Er upptekin af handverki og hefðbundnum viðfangsefnum listarinnar og reyni að finna hið háleita og fagra í mínu nánasta umhverfi.
Innskot

Ljóðræn tilviljun.

Ég átti erindi við konu í úthverfi innri Njarðvík, útvarpið var stillt á RÚV 1 (eins og alltaf,
í mínum bíl er bannað að skipta um rás) það var ekki tilviljun. Á meðan ég villtist um
úthverfið, sem ekki heldur var tilviljun (ég villist alltaf í úthverfum). Tilkynnti þáttastjórnandi
að í þættinum yrði rætt við vinkonu mína, Dr. Margréti Elísabetu Ólafsdóttur
í list- og fagurfræði og nokkra listamenn um hvernig þeir höndla „ástandið“ á tímum
Kórona vírusa.

Ég hlusta áfram, því ég vil heyra hvað Margrét hefur að segja, en fyrst er rætt við listamennina,
því hlustaði ég á það samtal fyrir tilviljun. Logi Höskuldsson (Loji) er fyrstur á
mælendaskrá, hann fer að ræða um ný saumaspor sem hann hefur loksins tíma til að
prófa og hvernig hann saknar þess að hitta vini sína í sveittum kjallara í þeim tilgangi
að fá útrás í hljóðsköpun saman.

Á meðan ég hlusta á Loga tala fer hugur minn að reika um myndheim hans, upp koma
myndskot þar sem fífur sveigjast í vindi innan vel afgirts svæðis, einkasvæði helgað
einstaklingi. Vasi Eyborgar Guðmundsdóttur, vekur minningar um heimili ömmu minnar.
Hið heilaga heimili, öryggi, jafnvel hamingja. Ég heyri í eilífðarklukku Halldórs
Laxness, þar sem tíminn er stemmning, ævarandi augnablik.

Skyndilega er ég hætt að keyra veg, mér finnst ég frekar feta stíg undir frásögn Loga.

Milan Kundera útskýrir muninn á stíg og veg í bók sinni Ódauðleikanum, sem kom
út á íslensku árið 1990 í þýðingu Friðriks Rafnssonar, þar segir hann: „Stígur: landamæra
sem gengið er eftir. Vegurinn er ekki aðeins frábrugðin stígnum að því leyti
að ekið er eftir honum, heldur er hann einfaldlega lína sem liggur á milli tveggja punkta.
Vegurinn hefur enga merkingu í sjálfu sér; aðeins þeir punktar sem hann tengir
saman. Stígurinn er lofgjörð rýmisins. Hver smáspotti af stígnum er hlaðinn eigin
merkingu og býður okkur að staldra við. Vegurinn gerir sigri hrósandi sem minnst úr
gildi vegalengdanna, sem nú eru aðeins taldar manninum til trafala, tímasóun.“

Ég held áfram að villast um innri Njarðvík, en geri það nú með meðvituðum hætti
þar sem ég veit ekki lengur hvar punktur B er, því ég er farin af vegnum komin inn
á stíginn. Hugurinn reikar, er stilltur á rás eilífðarklukkunnar. Upp í huga minn skýst
önnur minning um mynd sem ég sá fyrir mörgum árum í Hafnarborg. Myndin er eftir
Áslaugu Thorlacius, Augnablik í eldhúsi, allt í einu er myndheimur Áslaugar og Loga,
brostinn í vals við eilífðarklukkuna, samhæfing þeirra er náttúruleg, hnökralaus.

Bæði yrkja þau um eilífðarklukkuna, um persónulegt rými, um hlutlæga tjáningu
mannfólksins, um stemmningu tilviljana, um augnablik barnsins, um augnablik
móðurhlutverksins, um innri líðanda mannverunnar.

Hugur minn tekur upp vals Loga og Áslaugar, veit núna akkúrat hvar stígurinn endar
og hvert útsýnið er þaðan.

Innskotið á veginum leiddi til stígarins og birti mér útsýnið. Hlutverk innskotsins í hinu
stóra samhengi tilverunnar. Kundera fjallar nánar um hugmyndina um innskotið í bók
sinni Ódauðleikanum:

„Innskotið er mikilvægt hugtak í verki Aristótelesar, Um skáldskaparlistina, Aristóteles
er lítt hrifinn að innskotinu. Innskotstilburðir eru að hans dómi allra atburða verstir (ef
litið er út frá skáldskaparlistinni). Þar sem innskotið er ekki nauðsynleg afleiðing þess
sem undan er gengið og hefur engar afleiðingar í för með sér, stendur utan við þá
atburðarás sem sagan er.“

En innskotið getur verið sagan sjálf, svo tengt sem það er eilífðartímanum, hreyfing
bolta, matur í ofni, blúnda á stól. Virkni þess smáa á líðanda hverjar mannveru.
Kundera gengur út frá forsendum Aristótelesar, en bætir síðan við þessu: „Ekkert
innskot er fyrirfram dæmt til að vera innskot til eilífðarnóns, því hver atburður, jafnvel
sá allra ómerkilegasti, býr yfir þeim möguleika að geta seinna orðið orsök annarra
atburða, og breytast á þann hátt í sögu, ævintýri.“

Þannig eru möguleikar innskotsins óendanlegir, það gefur stígnum ófyrirséð rými sem
breytir framgangi sögunnar.

Lífangar

Fri, 07 Feb 2020 13:55:07 GMT

Arnbjörg Drífa Káradóttir

7. febrúar 2020 - 19. apríl 2020

Leirlistakonan Arnbjörg Drífa Káradóttir opnar sýninguna „Lífangar" í stofu Duushúsa föstudaginn 7. febrúar kl.18:00.
Til sýnis verða verk unnin úr leir og postulíni, en innblástur þeirra er jörðin, jurtaríkið og dýraríkið. Form eru stílfærð út frá náttúrufyrirbærum og frjálslega túlkuð með blandaðri tækni. Tilraun er gerð til að ná fram hughrifum, ýmist á nærgætinn eða áleitinn hátt, frá hugarkyrrð til hræringa. Lífangi, listaverkið sem sýningin dregur nafn sitt af, er samsett úr nokkrum skúlptúrum og leitast við að laða fram augljósar tengingar við sjávar- og jurtaríki. Verkið er unnið úr postulíni og mun á leikandi hátt teygja anga sína út í rýmið.

Arnbjörg Drífa hefur unnið með leir í yfir tuttugu ár, hún er menntaður keramiskur hönnuður frá Myndlistaskólanum í Reykjavík. Drífa var í starfsnámi í Kaupmannahöfn hjá Christian Bruun 2016 – 2017. Hún er í hópi Raku-skvísanna sem koma reglulega saman og holu- og rakúbrenna leir og sýndu þær m.a. á Ljósanótt 2019. Drífa rekur eigin vinnustofu í Reykjanesbæ, þar sem hún leggur megin áherslu á rennslu bæði með postulín og steinleir. Lífangar er fyrsta einkasýning Drífu.

Sýningin stendur til 19.apríl.

Sögur úr Safnasafni

Fri, 07 Feb 2020 13:42:06 GMT

25 ára afmæli
Jón Eyþór Gunnarsson, Sæmundur Valdimarsson, Sigurður Einarsson og Hálfdán Ármann Björnsson

7. febrúar 2020 - 19. apríll 2020

Það telst til nokkurra tíðinda að aðalsýning safnsins samanstendur af verkum frá Safnasafninu á Svalbarðsströnd en safnið fagnar í ár 25 ára afmæli sínu með ýmsum hætti. Listasafn Reykjanesbæjar, sem ítrekað hefur notið vinsamlegrar fyrirgreiðslu Safnasafnsins á undanförnum árum, ákvað að taka forskot á þessi hátíðarhöld með því að efna til sýningar á fjórum listamönnum úr ranni þess. Verk þeirra hafa verið snar þáttur í starfsemi Safnasafnsins hið nyrðra á undanförnum árum, en hafa ekki verið áberandi hér syðra. Áherslur Safnasafnsins hafa verið á að safna því sem kallað hefur verið sjálfsprottin myndlist eða alþýðulist, oft verkum sjálfmenntaðra listamanna sem ekki hafa hlotið verðskuldaða viðurkenningu. Þannig vill Safnasafnið opna augu fólks fyrir fegurð mismunandi hluta og minninga, samhljómi persónulegrar iðju og fjöldaframleiðslu samhliða því sem safnið axlar þá ábyrgð að varðaveita einstæð verðmæti.

Listamennirnir sem eiga verk á sýningunni eru Hálfdan Ármann Björnsson, Jón Eyþór Guðmundsson, Sæmundur Valdimarsson og Sigurður Einarsson. Þeir þrír fyrst nefndu má segja að séu afkomendur fornrar tréskurðarhefðar og í verkum þeirra renna saman fjörlegir hugarheimar þeirra og íslensk alþýðumenning, frásagnir af óvæginni lífsbaráttu almúgafólks og tilraunum þess til að gera sér lífið bærilegra með frásögnum af „kynlegum kvistum“ og íbúum í álfabyggð. Málverk Sigurðar Einarssonar umlykja þessar veraldarsýnir þrívíddarlistamannanna, uppfull með síkvikt samspil mannsækinnar náttúru og náttúrutengds mannlífs, ekki ósvipað því sem við sjáum í málverkum Jóhannesar Kjarvals. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson, listfræðingur.

Sögur úr Safnasafni

Menn eru ef til vill ekki einhuga um skilgreiningar á listsköpun ýmiss konar sérlunda einfara og alþýðulistamanna sem undanfarna áratugi hafa reynt á þanþol myndlistarinnar, hér á Íslandi sem annnars staðar. Hins vegar er engum vafa undirorpið að með starfsemi sinni í þágu þessarar fjölbreyttu en sérstöku listtjáningar hafa þau hjónin Níels Hafstein og Magnhildur Sigurðardóttir lyft hverju Grettistakinu á fætur öðru. Á þessu ári heldur hugarfóstur þeirra, Safnasafnið á Svalbarðsstönd, upp á 25 ára afmæli sitt með ýmsum hætti. Listasafn Reykjaness, sem ítrekað hefur notið vinsamlegrar fyrirgreiðslu Safnasafnsins á undanförnum árum, ákvað að taka forskot á þessi hátíðarhöld með því að efna til sýningar á fjórum listamönnum úr ranni þess. Verk þeirra hafa verið snar þáttur í starfsemi Safnasafnsins hið nyrðra á undanförnum árum, en hafa ekki verið ýkja áberandi hér syðra.

Með því að leggja rúmgóðan sal Listasafns Reykjaness undir verk fjögurra listamanna úr Safnasafni: Hálfdans Ármanns Björnssonar, Jóns Eyþórs Guðmundssonar, Sigurðar Einarssonar og Sæmundar Valdimarssonar, gefst einnig kjörið tækifæri til að halda á lofti viðhorfi sem hefur verið nokkuð einkennandi fyrir hugmyndafræði þeirra Níelsar og Magnhildar, nefnilega að einungis með því að draga saman og vinna með umtalsvert magn verka eftir sérhvern listamann, geta listasöfn og listáhugafólk öðlast viðunandi skilning á eðlisþáttum þeirra.

Á sýningu Listasafns Reykjaness eru myndaðar „eyjar“ með verkum eftir þrjá afkomendur fornrar tréskurðarhefðar, Hálfdans, Jóns Eyþórs og Sæmunda r, sem allir leita sér fanga í íslensku birki eða trjáviði af Íslandsströndum. Í verkum þeirra renna saman fjörlegir hugarheimar þeirra og íslensk alþýðumenning, frásagnir af óvæginni lífsbaráttu almúgafólks og tilraunum þess til að gera sér lífið bærilegra með frásögnum af „kynlegum kvistum“ og íbúum í álfabyggð. Málverk Sigurðar Einarssonar umlykja þessar veraldarsýnir þrívíddarlistamannanna, uppfull með síkvikt samspil mannsækinnar náttúru og náttúrutengds mannlífs, ekki ósvipað því sem við sjáum í málverkum Jóhannesar Kjarvals.

Listasafn Reykjaness vill þakka Safnasafninu og öllum aðstandendum þess fyrir snurðulaust samstarf, nú sem endranær, sömuleiðis öllum þeim sem komu að uppsetningu sýningarinnar hér syðra.

Aðalsteinn Ingólfsson
sýningarstjóri

Safnað frá jaðri að miðju

Áhugi minn á sjálfsprottinni myndlist, svokallaðri alþýðulist, kviknaði haustið 1972 þegar ég slóst í för með Ólafi Jóhannssyni vini mínum, sölumanni hjá SÍS, sem fékk það hlutverk að heimsækja kaupfélögin á leiðinni frá Reykjavík vestur á firði og kynna þeim nýjar vörur. Þegar við renndum inn á bensínstöð á Ísafirði bankaði roskinn maður á rúðuna og sýndi mér ofan í poka með tálguðu fólki og fuglum. Því miður hafði ég ekki handbært fé til að kaupa neitt þótt mig sárlangaði. Ég komst að því síðar að þetta var Jóhannes Steinþórsson (1890-1992), ættaður frá Súgandafirði, og þegar ég heimsótti hann loks var hann aldurhniginn og hættur að tálga en seldi mér það sem hann átti. Í leiðinni keypti ég nokkrar teikningar eftir Eirík Annas Guðjónsson (1908-2007). Áhuginn glæddist árið 1973 er ég sá fagurlega útskorinn og málaðan himbrima eftir Þorstein Díómedusson (1900-1983) á Hvammstanga og þegar færi gafst tók ég hús á honum og keypti ríflega 20 fugla.

Árið 1981 hóf ég störf sem gæslumaður í Víðihlíð á Kleppsspítala og stuttu síðar kom þangað til dvalar Ingvar Ellert Óskarsson (1944-1992) sem um langt skeið hafði teiknað, tússað og vatnslitað sérstæðar myndir sem hrifu mig, fékk ég leyfi til að efna til sýningar á þeim í dagstofunni. Við undirbúning hennar sagði Magnhildur Sigurðardóttir deildarstjóri mér að hún ætti fugla eftir Þorstein Díómedusson og stækkaði þá hópurinn er við síðar rugluðum saman reytum okkar. Magnhildur er ættuð af Vatnsnesi og í grenndinni voru margir sjálflærðir listamenn og keyptum við fyrst á Hvammstanga tálgaða veiðimenn og hesta eftir Egil Ólaf Guðmundsson (1908-1997), fugla eftir Ágúst Jóhannsson (1926-2018) og málað steinfólk eftir Önnu Ágústsdóttur (1936-2018), þar næst trékarla eftir Björn Líndal Guðmundsson (1906-1994) frá Laufási í Víðidal, krítarmyndir eftir Gunnnþór (1916-2008) bróður hans sem áður bjó á Dæli þar í sveit, einnig bréfbáta með fólki og farangri eftir Halldóru Kristinsdóttur (1930-2013) frá Ánastöðum á Vatnsnesi, klippimyndir og útsagað fólk og húsdýr eftir Laufeyju Jónsdóttur í Sæbóli, tálgað fólk og húsdýr eftir Helga Björnsson í Huppahlíð í Miðfjarðardölum, og fugla eftir systurnar Oddnýju Jósefsdóttur frá Sporði í Línakradal og Kristínu Guðrúnu á Ásbjarnarstöðum á Vatnsnesi.

Hér má einnig nefna að á þessum tíma keyptum við pappabyggingar eftir Gunnar S. Kárason (1931-1996) og öll útsaumsverk sem Gísli Halldórsson hafði gert. Þeir bjuggu báðir á Sólheimum í Grímsnesi. Ósjálfrátt var hér lagður grunnur að því sem síðar varð enda hófum við fyrir alvöru söfnun sem leiddi til þess að við áttum 1200 verk þegar við fluttum norður á Svalbarðsströnd og opnuðum hús okkar fyrir gestum. Frá upphafi lögðum við áherslu á að safna þrívíðum hlutum því við óttuðumst mjög að þeir myndu skemmast eða glatast, ekki síst ef þeir rötuðu í hendur barna! Við hvöttum handlagið fólk til að skapa út frá hjartalagi frekar en hugmyndum annarra og þræddum verkstæði eldri borgara til að kanna hvað þar væri að finna. Í þeim leiðöngrum heimsóttum við Norðurbrún 1 og keyptum verk eftir Bjarna Vilhjálmsson (1913-1999) frá Hamri í Gaulverjabæjarhreppi sem tálgaði út fugla, birni og hunda, og Svövu Skúladóttur (1909-2005) frá Ísafirði sem vann frjálslega í leir og vatnslitaði tilskorin viðarhús sín þannig að blómin og gluggatjöldin voru utan á þeim. Þar á verkstæðinu nutum við sérstakrar aðstoðar og velvildar Sigríðar Ágústsdóttur leirkerasmiðs.

Þegar undirbúningsnefndin að stofnun Nýlistasafnsins tók til starfa 1979, undir formennsku minni, ásamt Magnúsi Pálssyni og Ólafi Óskari Lárussyni (1951-2014), var afráðið að setja klausu inn í skipulagsskrá um að hlúa að sjálflærðu listafólki og á næstu árum setti ég upp margar einka- og samsýningar í Nýlistasafninu á verkum sem okkur Magnhildi áskotnuðust eða ég fékk lánuð hjá höfundunum, en dró svo í land þegar aðstæður breyttust og stofnun Safnasafnsins var í augsýn.

Haustið 1997 festum við kaup á Samkomuhúsinu á Svalbarðsströnd í Eyjafirði, sem hafði verið notað sem barnaskóli og þinghús frá 1922 til 1970, og hófum starfsemi í því árið eftir. Árið 2006 þáðum við Gömlu-Búð að gjöf frá hreppsnefndinni, kaupfélagshús sem var reist árið 1900 á Svalbarðseyri, og fluttum það á lóð okkar til endurgerðar. Húsin voru síðan tengd saman með nýbyggingu 2007. Í þeim er rúmgott anddyri, 10 misstór sýningarrými, lista- og fræðimannsíbúð, rannsóknar- og skráningarstofa, listaverkageymsla, bókastofa, lítið smíðahús, salerni, ræstiklefi, tveir stigar og lyfta.

Stofnendur hafa frá upphafi unnið launalaus að rekstri og verkefnum safnsins, en ávallt notið náinnar og fagmannlegrar aðstoðar stjórnarfólks, ekki síst undanfarin ár þegar umfangið hefur aukist til mikilla muna. Auk stofnenda, Níelsar Hafstein og Magnhildar Sigurðardóttur, skipa stjórnina myndlistarmennirnir Harpa Björnsdóttir, Unnar Örn J. Auðarson og Margrét M. Norðdahl.

Safnasafnið

Starfssvæði safnsins er Ísland allt og markmið þess að safna sjálfsprottinni myndlist og miðla henni ásamt framsækinni nútímalist, það tekur við gjöfum á innlendri og erlendri myndlist og kaupir verk ef færi gefst til að styrkja eign sína. Stjórnin leggur áherslu á að leita uppi listafólk sem hefur fallið í gleymsku eða verið utan seilingar og fjalla um verk þess og kynna fyrir gestum. Safnkosturinn er fjölþættur og bætist ört við hann, sjálfsprottin myndlist er í fyrirrúmi en tekið við öðrum verkum, innlendum sem erlendum, ef þau falla að söfnunar- og sýningarstefnu. Eignin er í aðalatriðum byggð upp þannig að í henni séu sem flest verk eftir hvern höfund, verkin eru nú um 135.260 og skiptast í 5 flokka:

005.800 Grunndeild safneignar (flöktandi tala vegna stöðugrar innkomu verka og vefskráningar á vinnslustigi)

003.000 Verslun Ásgeirs G. Gunnlaugssonar & Co textíll: vefnaður, útsaumur o.þ.h., vélar, tæki og verkfæri

000.681 Stofa Ingvars Ellerts Óskarssonar vatnslitamyndir, blýants-, túss- og litkrítarteikningar

120.000 Kiko Korriro-stofa ( Þórðar G. Valdimarssonar) klipp, teikningar, skúlptúrar, þrykk og margt fleira

005.779 Stofa Thors Vilhjálmssonar túss- og litkrítarteikningar, vatnslitamyndir, vandaðar listrannsóknir

Í eigninni eru blýantsteikningar, bókverk, dvd, fjölfeldi, hekl, hentur, hljóðgjafar, hönnunarhlutir, innsetningar, (ein í 160 einingum), keramik, klipp, krítarmyndir, ljósmyndir, málverk, mósaík, myndbönd, postulín, prjón, skart, skúlptúrar, tálguverk, tússverk, tölvuprent, útsaumur, útskurður og útsögun, vatnslitamyndir, vefnaður og þrykk. Í bókastofunni eru um 1.200 bækur, tímarit, bókverk og bæklingar.

Safnið kynnir til leiks sjálfmenntaða listamenn sem hafa ekki hlotið verðskuldaða viðurkenningu eða verk þeirra geymd áratugum saman í geymslum og sjaldan eða aldrei verið kynnt því þau falla ekki að stefnum viðkomandi safna. Með því að tefla verkum þeirra fram í takti við verk lærðra listamanna er bent á það sem skiptir mestu máli, að þau standast gæðakröfur og eiga erindi við almenning.

Safnið hefur gefið út 4 sýnisbækur safneignar, sú fyrsta var þverskurður af safneigninni, önnur um hannyrðir óþekktra kvenna, en báðar komu þær út vorið 2016. Sú þriðja fjallar um 260 fugla og hin fjórða um Þórð G. Valdimarsson, Kiko Korriro. Níels Hafstein skrifaði greinar í 2 fyrstu bækurnar, Harpa Björnsdóttir skrifaði aðalmálið í fuglabókinni, Níels Hafstein um Þórð að lokinni áralangri rannsókn, en að auki eru í henni textar eftir Aðalstein Ingólfsson listfræðing og Þórð Sverrisson, bróðurson listamannsins. Um útgáfurnar sáu þau Unnar Örn J. Auðarson og Harpa, þau öfluðu upplýsinga, völdu myndefni, létu þýða og prófarkarlásu. Unnar samdi við prentverk og bókbandstofu og hafði eftirlit með öllu ferlinu frá upphafi til enda. Þá er safnið formlegur útgefandi að bók um Karl Kjerúlf Einarsson, Dunganon, Hertoga af St. Kilda, Leyndarhirði Hekluglóða sem Harpa Björnsdóttir og Helga Hjörvar skrifuðu og útveguðu styrki til, og kemur hún væntanlega út í apríl. Safnið mun svo gefa út bók um Sölva Helgason á 200 ára fæðingarafmæli hans í sumar, samhliða verður sýning á verkum hans, 28 þeirra voru sýnd á Kjarvalsstöðum í fyrra en mörg önnur hafa ekki komið fyrir almenningssjónir. Höfundur er Harpa Björnsdóttir sem lengi hefur rannsakað ævi og feril Sölva.

Safnið hefur vakið athygli fyrir sýningar sínar og óvenjulega nálgun. Um það hefur verið fjallað í innlendum sem erlendum miðlum og tímaritum, meðal annars í Raw Vision, margverðlaunuðu bresku tímariti, ITE í Finnlandi sem gefur út bækur og skrár um sjálfsprottna list, og dpi-Magazine í Tapei á Taiwan sem kynnir slíka myndsköpun frá öllum heimshornum.

Safnið fékk Eyrarrósina 2012, viðurkenningu samkvæmt safnalögum árið 2013 og stefnir nú að því að fá samning um ábyrgðarsafn um sjálfsprottna íslenska myndlist samkvæmt hvatningarbréfi frá Mennta- og menningarmálaráðuneytinu 2014. Þá var safnið í lokavali tilnefningar til alþjóðlegra verðlauna Dr. Guislain Museum í Ghent í Belgíu 2014, en sú stofnun er þekkt fyrir stuðning sinn við listafólk með geðræn vandamál.

Safnasafnið vill opna augu fólks fyrir fegurð mismunandi hluta og minninga, samhljómi persónulegrar iðju og fjöldaframleiðslu, en ekki síst þeirri ábyrgð sem það axlar með varðveislu einstæðra verðmæta. Safnið býr við stöðuga endurskoðun og gagnrýni stjórnarfólks og tekur á sig skarpari mynd með hverju árinu sem líður. Hlutverk þess er víðfeðmara en í fyrstu og sú hugsun ríkjandi að það höfði til barnsins í manninum jafnt sem barnanna sjálfra og að efla þau gildi sem ráða við listsköpun: hreina sjálfsprottna sýn, móttækileik, undrun, kímni, saklausa frásögn og tjáningu.

Listasafni Reykjanesbæjar, sýningarstjórn og öðrum er að sýningunni standa, er þakkað kærlega fyrir þann hlýhug sem liggur að baki þeirri ákvörðun að taka til sýningar verk Hálfdans Ármanns Björnssonar, Jóns E. Guðmundssonar, Sigurðar Einarssonar og Sæmundar Valdimarssonar og heiðra minningu þeirra.

Níels Hafstein

Ágústmyndir September- manna

maria@this.is (María P) — Thu, 14 Nov 2019 14:17:04 GMT

Myndir úr safni Braga Guðlaugssonar
Verk úr eigu safnsins

14. nóvember 2020 - 12. janúar 2020

Ástríðusafnarinn

Í stórum dráttum má skipta listasöfnurum í þrjá hópa, þá sem safna myndlist fyrir einskæra og djúpstæða ástríðu – verða ástfangnir af myndum eins og Þorvaldur Guðmundsson kallaði það – þá sem haldnir eru almennri söfnunaráráttu og safna myndum skipulega og þá fremur fyrir þörfina til að fylla upp í eyður en listnautn, ekki ósvipað og frímerkjasafnarar gera. Loks eru þeir sem „fjárfesta“ í myndum í því skyni að græða á endursölu þeirra. Að öllum líkindum fyrirfinnast einnig einstaklingar sem sameina í sér einhverja, eða alla, þessa þætti. Til að mynda má ímynda sér ástríðusafnara sem hætta að elska myndir sínar og setja þær í sölu; væntanlega eru þeir ekki frábitnir því að selja þær með gróða.

Bragi Guðlaugsson, iðnaðarmaður með meiru, mundi óhikað teljast til ástríðusafnara. Um langt árabil hefur hann verið fastagestur á öllum myndlistarsýningum á höfuðborgarsvæðinu, auk þess sem hann sækir heim myndlistarmenn til að kaupa af þeim myndir, skiptist á myndum við aðra safnara, verslar að auki við uppboðshús heima og erlendis. Eins og títt er um ástríðusafnara lætur Bragi tilviljanir og tilfinningar ráða för. Um leið er hann knúinn áfram af ákveðinni köllun, nefnilega að eignast bestu útgáfuna af hverjum listamanni sem hann hrífst af. Kaupi hann t.d. uppstillingu eftir Þorvald Skúlason, vill hann vera handviss um að eignast þá bestu sem völ er á. Til að öðlast þá fullvissu leggst hann iðulega í umfangsmikla eftirgrennslan. Og verður margs fróðari fyrir vikið.

Ástin fer ekki í manngreinarálit. Því hafa ástríðusafnarar eins og Bragi tilhneigingu til að vera býsna víðtækir í söfnun sinni. Í fórum hans er því að finna mörg ágæt verk frá ýmsum tímum. Heildstæðast er þó safn hans af verkum eftir íslenska listamenn á tímabilinu 1930-1960, þegar myndlistin í landinu stóð frammi fyrir meiri breytingum en nokkru sinni fyrr. Sérstaklega er lærdómsríkt safnið sem hann hefur komið sér upp af myndum og formyndum eftir þau Karl Kvaran, Guðmundu Andrésdóttur og Kristján Davíðsson.

Listasafn Reykjaness hefur fengið að velja úr þessu safni nokkrar myndir, aðallega olíumálverk, eftir þrettán listamenn sem endurspegla mikið umbrotaskeið íslenskrar myndlistar, þegar umfjöllun um veruleikann er smátt og smátt að víkja fyrir hugmyndinni um listaverkið sem sjálfstæðan veruleika. Þarna er aðallega um að ræða verkin sem kynslóð eftirstríðsáranna gerir í aðdraganda myndlistarbyltingarinnar sem kennd er við Septembersýningarnar 1947-52, sem sagt „Ágústmyndir Septembermanna“.

Listasafn Reykjaness vill þakka Braga Guðlaugssyni fyrir afnot af þessum myndum og einlægan áhuga á þessu sýningarverkefni, sem öðrum þræði er ætlað að bregða upp fræðandi svipmynd af áðurnefndu umbrotaskeiði.

Ágústmyndir Septembermanna
Heiti þessarar sýningar ber ekki að taka of bókstaflega. Með „Septembermenn“ er ekki einungis átt við þá sem sýndu verk sín á Septembersýningunum í Listamannaskálanum í Reykjavík á árunum 1947-1952, heldur þann stóra hóp myndlistarmanna sem tók þátt í myndlistarbyltingunni á Íslandi á þessum tíma. Sýningin gefur sig ekki heldur út fyrir að vera tæmandi úttekt á þessum hópi, heldur er hún fyrst og fremst svipmynd, byggð á þeim verkum sem fyrirfinnast í einkasafni Braga Guðlaugssonar. Áhorfendur munu því eflaust sakna nokkurra markverðra listamanna sem tvímælalaust eiga heima í þessum hópi. Á móti kemur að verkin á sýningunni eru flest sjaldséð, og nokkur þeirra hafa aldrei sést opinberlega hér á landi. Því er óneitanlega fengur að því að sjá þær samankomnar hér í Listasafni Reykjaness.

Með „ágústmyndir“ er vísað til myndlistarinnar sem þorri þessara listamanna fékkst við í aðdraganda Septembersýninganna, þ.e. meðan þeir voru að brjóta til mergjar þær breytingar sem gengu yfir myndlistina á Vesturlöndum bæði á stríðsárunum og sérstaklega á árunum 1945-50. Það sem jók á ákefð og óþreyju þeirra var sú staðreynd að um hartnær fimm ára skeið höfðu þeir að mestu verið úr tengslum við helstu hræringar í evrópskri og ameríski myndlist; við stríðslok vildu þeir umfram allt ná í skottið á samtíma sínum. Þetta skýrir ef til vill sviptingarnar í verkum nokkurra þeirra: ófyrirsjáanlegar útlitsbreytingar frá mynd til myndar og oft óvenjulegar tilraunir með liti og myndmál.

Fíllinn í glervörubúðinni var að sjálfsögðu abstraktmyndlistin. Flestir listamannanna í þessum hópi þekkti hana einungis af afspurn eða myndum í erlendum listatímaritum. Abstraktmyndirnar sem Finnur Jónsson gerði á árunum 1922-25 á námsárum sínum í Þýskalandi höfðu farið framhjá nánast öllum þeirra. Við upphaf síðari heimstyrjaldar höfðu einungis þrír þeirra komist í kynni við hreina og tæra abstraktlist, Þorvaldur Skúlason í Frakklandi og Ítalíu, Nína Tryggvadóttir í Frakklandi og Svavar Guðnason í Danmörku (og Frakklandi). Sá síðastnefndi varð hins vegar innlyksa í Danmörku öll stríðsárin, og því fjarri góðu gamni heima á Íslandi.

Óneitanlega litu „heimalningarnir“ í Reykjavík til reynslu þeirra Þorvalds og Nínu, og þótt bæði (að ógleymdri Louisu Matthíasdóttur) lægju ekki á upplýsingum og ráðleggingum til handa félögum sínum, hikuðu bæði Þorvaldur og Nína við að ganga abstraktmyndlistinni á hönd á akkúrat þessu tímabili, þótt þau hefðu til þess allar forsendur. Þorvaldur er raunar talinn hafa gert nokkrar abstrakt eða hálfabstrakt myndir stuttu áður en hann kom heim árið 1939. Sennilega er ástæðan að hluta til sú að á stríðsárunum voru bæði Þorvaldur og Nína lögð í einelti af Jónasi Jónssyni frá Hriflu fyrir þá „úrkynjuðu“ myndlist sem þau iðkuðu. Líkast til hafa þau skynjað fyrr en skall í tönnum: að grundvöllur fyrir abstraktmyndlist væri ekki enn fyrir hendi í henni Reykjavík.

Myndlistin sem við sjáum hér er því að mestu leyti hlutbundin, með rætur í „þorpsmálverki“ fjórða áratugarins. Dregnar eru upp knappar, litríkar og hæfilega stílfærðar myndir af fólki og nærumhverfi í hratt vaxandi borg , eða sofandalegri stemmningunni í fámennum sjávarþorpum. Þótt myndirnar séu augsýnilega tilbrigði við hið séða, er allt sem heitir „frásögn“ fyrir bí, nú skiptir trúnaðurinn við myndina meira máli en veruleikinn sem myndirnar eru sprottnar úr. Í örfáum tilfellum sjáum við hina ungu myndlistarmenn gera tilraunir til að brjótast út úr þessari hlutbundnu myndlist, Nína með kröftugum stemmum í súrrealískum anda, Jóhannes Jóhannesson sömuleiðis, svo ekki sé minnst á eitt af fyrstu verkum Kristjáns Davíðssonar (Vetrardagur, um 1949), þar sem hann býður birginn hugmyndum fólks um það hvernig mannamyndir eiga að líta út.

Allar eru þessar myndir áfangar á þroskaferli listamannanna, fremur en endanleg niðurstaða. Þá niðurstöðu sjáum við ekki fyrr en um miðjan sjötta áratuginn, þegar geómetríska abstraktlistin og aðrar „framúrstefnur“ eru gengnar í garð. Engu að síður eru margar þeirra mikið augnakonfekt, ekki síst myndir Þorvalds Skúlasonar, sem leikur lykilhlutverk á þessari sýningu.

Aðalsteinn Ingólfsson

Veruleikinn og vindingar hans Rzeczywistość i jej wariacje

maria@this.is (María P) — Thu, 05 Sep 2019 16:43:37 GMT

Úrvalsgrafík frá Póllandi / Wybór dzieł polskiej grafiki

5. september 2019 - 3. nóvember 2019

Í september fer í hönd árleg „Ljósanótt“ Reykjanesbæjar með listsýningum og öðrum menningarviðburðum á Suðurnesjum. Nú verður kastljósi sérstaklega beint að framlagi Pólverja til listar og menningar þar sem vitað er að hartnær fjórðungur bæjarbúa er nú af pólskum uppruna. Af þessu tilefni verður opnuð vegleg sýning á pólskri grafíklist í Listasafni Reykjanesbæjar þann 5.september n.k. undir yfirskriftinni Veruleikinn og vindingar hans, úrvalsgrafík frá Póllandi. Sýningin er sérstaklega valin fyrir Listasafnið af Jan Fejkiel, forstöðumanni Fejkiel gallerísins í Kraká, en sú stofnun nýtur mikillar virðingar innan og utan Póllands fyrir vandaða sýninga- og útgáfustarfsemi í þágu pólskrar grafíklistar á undanförnum tveimur áratugum. Fejkiel verður viðstaddur sýningaropnun og mun svo kynna verkin á sýningunni bæði fyrir samlöndum sínum á Íslandi og öðrum gestum sunnudaginn 8. september kl.14.00.

Staðsetning Fejkiel-galleríssins í Kraká er engin tilviljun, þar sem listaakademían þar í borg hefur frá upphafi útskrifað fleiri þekkta grafíklistamenn en nokkur annar listaskóli í Póllandi. Úrval verka eftir eldri kynslóð þessara grafíklistamanna gat að líta á eftirminnilegri sýningu að Kjarvalsstöðum árið 1977; á sýningunni í Listasafni Reykjaness er yngsta kynslóð pólskra grafíklistamanna aðallega í sviðsljósinu.

Einhverjir kannast e.t.v. við verk þeirra Jaceks Sroka og Wejman-hjónanna, sem haldið hafa einkasýningar á Íslandi, en þau sýna hér ný verk, en að auki eru á samsýningunni verk eftir nokkra þekktustu grafíklistamenn Pólverja í dag, eins og Jerzy Jędrysiak, Krzystof Skórczewski og Jan Pamuła, sem er frumkvöðull í gerð stafrænna grafíkverka í Evrópu. Alls eru sýnendur 25 talsins. Mestur hluti verkanna verður til sölu.

Safnið er opið alla daga frá 12.00-17.00.
...
5-go września o godz.18:00 w Muzeum Sztuki w Reykjanesbær (Duus Safnahús) otwarta zostanie wystawa, na której będzie można zobaczyć ponad 50 prac polskiej grafiki. Wystawa została zorganizowana we współpracy z cieszącą się dużym uznaniem zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami Jan Fejkiel Gallery z Krakowa. Przedstawiciele Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Islandii biorą udział w otwarciu wystawy. Jan Fejkiel przedstawi zebranym gościom wybrane dzieła.

Muzeum jest otwarte codziennie w godzinach 12:00-17:00, a ekspozycja Rzeczywistość i jej wariacje będzie wystawiona do 3 listopada.

HLUTLÆG FRÁSÖGN OG HUGLÆG TJÁNING

Fyrir tilstilli Listasafns Reykjanesbæjar er okkur aðstandendum Jan Fejkiel gallerísins í Kraká mikil ánægja að fá að kynna fyrir Íslendingum verk 25 grafíklistamanna sem sýna að staðaldri á vegum þess. Flestir þeirra eru útskrifaðir frá Listaakademíunni í Kraká, elsta listaskóla Póllands, en hann hélt nýlega upp á 200 ára afmæli sitt. Í tilefni þessara tímamóta var okkur umhugað um að velja til þessarar sýningar ný og framsækin grafíkverk eftir markverða nemendur skólans, sem um langt skeið hefur verið í fararbroddi listgreinarinnar í Póllandi.

Auk þess að draga saman nýleg verk helstu grafíklistamanna vildum við benda á ákveðin kynslóðarskipti í greininni. Kynslóðarskipti endurspegla ekki eingöngu mismunandi áhugamál einstaklinga, heldur einnig breytilega grafíktækni þeirra. Meðal sýnenda eru eldri listamenn sem enn starfa af krafti, yngri listamenn á hátindi ferils síns og nýlega útskrifað hæfileikafólk. Flestir sýnenda eru mikilvirkir og hafa unnið til ótal viðurkenninga, innanlands sem utan, auk þess sem þeir hafa tekið þátt í fjölmörgum samsýningum á vegum Jan Fejkiel-galleríssins.

Í grafíklist okkar Pólverja á sér stað stöðug víxlverkun milli hlutlægrar frásagnar og huglægrar tjáningar, sem er til marks um hvorttveggja, raunsæishneygð okkar og þörf okkar fyrir að brjóta hana til mergjar í óhlutbundnu myndmáli. En þessi víxlverkun hefur tekið breytingum í tímans rás, bæði hvað varðar form og inntak verkanna. Þess vegna sýnum við nú hvorttveggja hlutlæg og óhlutlæg verk. Hér getur því að líta kerfisbundin abstraktverk við hlið kröftugra verka með fígúratífu inntaki. Hvorugt er kynslóðarbundið. Eldri og yngri listamenn vinna jöfnum höndum með hlutlægt og óhlutlægt myndmál. Hins vegar er sýningunni ekki ætlað að vera vettvangur fyrir togstreitu ólíkra viðhorfa til listar og lífs. Þetta er fremur spurning um blæbrigðamun, óljós tilbrigði um veruleikann og tilraunir til að gera hið óhlutlæga raunverulegra. Þegar listamenn taka sér stöðu mitt á milli þessara tveggja viðhorfa, opnast þeim alls kyns nýjir möguleikar til tjáningar, eins og gjörla má sjá á þessari sýningu.

Stanisław Wejman og Jacek Sroka eru fulltrúar þeirrar fígúratífu grafíklistar sem var ofarlega á baugi í Póllandi á sjöunda og áttunda áratug síðustu aldar. Myndir Jaceks Sroka, ágengar og grimmilegar, voru framlengingar alþjóðlegs expressjónismans í lok síðustu aldar. Þær hafa breyst í seinni tíð, orðið ívið settlegri og malerískari, en heimssýn listamannsins er lítt breytt. Sroka, sem vinnur ætingar og akvatintur á málmplötur, leitar að vísu fanga víðar en hann gerði. Eftir sem áður fjallar hann á óvæginn hátt um mannskepnuna, bæði jákvæðar og neikvæðar hliðar hennar, og er þá bæði launfyndinn og kaldhæðinn. Árum saman hefur Stanislaw Wejman einbeitt sér að úrvinnsu á einu tilteknu mótífi, graskerinu. Í einfaldleik sínu og innbyggðum fjölbreytileika verður graskerið listamanninum tilefni til endalausra tilbrigða, og þá er allt undir, breytilegt litróf þess, áferð og lögun. Að sögn Wejmans stjórnast grafíklist hans af leitinni að „innbyggðri margfeldi og fjölbreytileika heilleikans“. Graskerið er í senn einfalt, áþreifanlegt og breytilegt, og með viðkomu í myndmáli óhlutbundinnar myndlistar tekur það oftar en ekki á sig ímynd hvorttveggja mannshöfuðsins og hnattarins, heimkynna okkar allra.

Í myndum sínum einskorðar Krzysztof Tomalski sig að mestu við einn lit og sérstakt afbrigði af lágprentun. Veraldarsýn hans er lágstemmd og átakanleg, og hún setur mark sitt á rannsóknir hans á tilurð forma, hluta og hins „nýja manns“. Í myndröðum hans verða líkamspartar að líkingum fyrir manninn í alheiminum, fanga taktfastrar myndbyggingar, eins konar nútíma framlengingu af klassískri mannsímynd Vitrúviusar.

Małgorzata Malwina Niespodziewana tilheyrir yngri kynslóð grafíklistamanna og teiknara. Viðfangsefni hennar er mannslíkaminn og hið „fígúratífa“ í víðasta skilningi, hvorttveggja sérstök einkenni hans (eða þess) og kynuslinn sem honum fylgir, ásamt því sem kalla mætti hið „sammannlega“. Rannsóknir hennar einkennast af nýjum skilningi á eðli hins hlutbundna. Einnig gætir ákveðinnar tvíræðni í vinnubrögðum hennar. Þótt hún sé fullfær um að vinna raunsætt, kýs hún á stundum að hlaupa útundan sér og leiða verk sín til lykta með huglægu myndmáli.

Árum saman settu menn samasammerki milli grafíklistar og bókaútgáfu; í kjölfarið var farið að setja saman sérstakar grafíkmöppur fyrir safnara. Í dag á grafík sér samastað í listasöfnum, galleríum og á veggjum einkaheimila. Þótt grafíklistir gegni nú öðru hlutverki en þær gerðu, og sjónlistir séu almennt fjölskrúðugri en fyrrum, eru áfram náin tengsl milli einstaklingsins og grafíkverksins. Og eftir sem áður er áhorfandanum í lófa lagið að „lesa“ grafíkmyndir eins og handrit. Þessi hefðbundnu tengsl áhorfenda og grafíkmynda eru ofarlega í hug nokkurra listamanna á sýningunni, sérstaklega þeirra sem halda tryggð við ætinguna. Þeir fást ekki sérstaklega við gerð smámynda, en reyna ekki heldur að þyrma yfir áhorfendur með stórum myndflötum. Teikning þeirra er þéttriðinn vefur, til þess fallinn að skapa margbrotinn söguþráð sem erfitt er að komast til botns í á augabragði. Við gefum okkur á vald völundarhúsi línunnar, sjáum hvernig hún kemur til móts við hefðbundna fjarvídd, um leið og við fylgjumst með átökum óreglulegra og kraftmikilla forma.

Krzysztof Skórczewski birtir okkur átakanleg heimssýn, þar sem hátimbraðar byggingar í misjöfnu ástandi leika aðalhlutverkið. Þessi svart-hvíta sýn er öllu áhrifameiri fyrir hárnákvæma útlistun listamannsins á öllum smáatriðum. Í eldri myndröðum um Babelturninn og Örkina hans Nóa fjallar listamaðurinn um goðsagnalega byggingalist sem endurspeglar margvísleg straumhvörf í sögu mannkyns. Hann heldur enn tryggð við hátimbraða byggingarlist, gæðir hana helgi og goðsagnalegum mikilfengleik við miðbik heims. Skórczewski er einnig í uppáhaldi meðal yngri listamanna, sem hafa sérstakt dálæti á ljóðrænni fantasíunni í verkum hans.

Sýn Jerzy Jędrysiak á tilveruna er alþýðlegri en um leið súrrealískari, sem ræðst af samspili ólíkra frásagna og uppákoma í verkum hans. Listamaðurinn teflir saman tjáningarríkum og hæfilega ýktum nærmyndum af mannlífi og hugmyndum um skipan alheimsins. Það er vissulega engin upplýsingaþurrð í þéttriðnum prentvefnum sem listamaðurinn birtir okkur; hann minnir í senn á furðufyrirbærasöfn miðalda og safn um ímyndunaraflið.

Þeir sem hrífast af kraftmikilli teikningu fá töluvert fyrir sinn snúð í verkum Kacper Bożek, nefnilega margar kynslóðir af litríkum furðuverum í skipulegi ringulreið sem einkennist af hryllingi, kynferðislegri óþreyju og vítiskvölum. Grafíkþrykk hans eru uppfull með smáatriði, hamslaus og ofhlaðin, í senn vélræn og náttúrutengd. Ímyndunarafl listamannsins reynir bæði á tæknilegt bolmagn ætingarinnar sem er kjörmiðill hans, og þær tæknilegu aðstæður sem eru fyrir hendi á vinnustofum flestra grafíklistamanna.

Línuteikningin í dúkristum Mörtu Bożyk einkennist af annars konar ímyndunarafli og formgerð. Listakonan er sér fyllilega meðvituð um aðdráttarafl óhlutbundins myndmáls, eins og sést á því hvernig hún nálgast myndefni sitt, krónublöð blóma. Í meðförum hennar verða þau eins konar framlengingar holdsins. Í stærri grafíkverkum sínum fer listakonan eins nálægt blöðunum og hún kemst og persónugerir þau eftir megni. Með því að skerpa andstæður svarthvítrar teikningarinnar sneiðir hún framhjá hvorttveggja andlausum eftirlíkingum og ódýrri skreytilist dyngjunnar.

Grafíklistamenn eru ekki eingöngu uppteknir af línuteikningu, heldur láta þeir sig einnig varða ferðalag litanna á yfirborði myndflatarins. Frumleg og mergjuð steinþrykk Paulinu Żmuda í hálffígúratífum stíl eru afsprengi langvarandi rannsókna á eðlisþáttum sjálfsprottinnar málaralistar. Sama má raunar segja um súrrealíska myndveröld Bartlomiej Chwilczyński, sem leitar innblásturs í ýmsu því sem gerist fyrir tilviljun í deiglu grafíkvinnustofunnar.

Snert af skapandi stjórnleysi er að finna í grafíkverkum Krzysztofs Świętek. Í steinþrykkjum sínum á hann orðastað af nútíma fjölmiðlamenningu, m.a. með því að tefla saman eigin teikningum og málverkum og ljósmyndaefni og alls konar tilfallandi efni úr fjölmiðlum. Auk þess nýtir hann sér fundið efni á borð við teiknimyndir, húðflúr og veggjakrot á almannafæri.

Þeir sem vilja mála fremur en teikna á prentstein eru ekki endilega á höttum eftir frjálsri og leikandi formgerð. Það sést gjörla þegar við gaumgæfum takfasta sýn Ewelinu Malysa á veruleikann. Það eru klárlega malerískir taktar í kerfisbundinni hreinstefnu hennar, sjá rákirnar sem þvera grunnform hennar, en í stað þess að slá um sig með hressilegum strokum, teflir hún fram stöðluðum einingum, sem bera vott um áhuga henna á tölvugrafík.

Þetta þróunarferli frá hefðbundinni plötu-og prentsteinsgrafík til tölvugrafíkur, sömuleiðis frá stílfærðum mannamyndum til hreinstefnu, á sér raunar hliðstæðu í myndlist Jans Pamula, brautryðjanda í tölvugrafík í Póllandi og þótt víðar væri leitað. Pamula hóf að vinna með tölvugrafík í vísindamiðstöðvum landsins snemma á tíunda áratug síðustu aldar. Í nýjustu grafíkverkum hans renna saman reglufesta hreinstefnunnar og ljósstreymi Op-listar. Listamaðurinn á sér skoðanasystur í Agnieszku Lakoma, einni af yngri fulltrúum tölugrafíkur í Póllandi. Í verkum hennar fara hins vegar saman áhrif Op-listar og áhugi á nýjum og áður óþekktum víddum, sveipum og bylgjuhreyfingum, ekki ósvipað ýmsu þvi sem stjarnvísindin hafa opinberað okkur. Í fljótu bragði virðist okkur Rafal Pytel fást við viðlíka sjónhverfingar í strangflatalist sinni. Hún er óvenjuleg fyrir það að listamaðurinn teflir saman stafrænni aðferðafræði og hefðbundinni dúkristu, og leggur þá mest upp úr hinu síðarnefnda. Óhlutbundin form hans, sem minna á tækniteikningar, hafa ekki einungis til að bera hráan frumkraft, heldur eru þau mótuð af sérstakri alúð, með mjúklátum blæbrigðum ljóss og skugga. Við það verða þau meira en þau sjálf, öðlast nýja merkingu.

Flestir listamenn vilja frekar fást við hinn náttúrulega sjónheim heldur en sýndarveruleika, sömuleiðis er þeim flestum annt um prentvinnuna á verkstæðinu. Þessi tengsl við veruleikann og handavinnuna eru hluti af ákveðinni nautn, sem er náskyld því algleymi sköpunargleði og tilrauna sem gagntekur listamanninn þegar myndlistarvettvangurur hans virðist takmarkalaus. Þessa leik-og sköpunargleði er sannarlega að finna í grafíkverkum Agnieszku Dobosz, Magdalenu Chmielek, Önnu Sadowska, Karols Szafran, og Mörtu Wakuly-Mac.

Agnieszka Dobosz teiknar, málar og þrykkir myndir sínar út frá stöðluðu pappaformi, og endapunktur á því ferli eru verk sem stundum virðast við mörk hins forgengilega. Listakonan kveikir til lífsins stóra, næstum litlausa fleti, með nokkrum handahófskenndum línum, við það verða til óljós drög að mannamyndum og smáatriði úr nærumhverfi hennar sjálfrar. Anna Sadowska vinnur einnig út frá stöðluðum, fundnum formum í myndum sínum. Hún notar ekki viðkvæm pappaform, heldur alls konar tilfallandi járnrusl, sem gefur verkum hennar efnislegt vægi. Ryðmettuðu þrykki eftir brotajárn er telft gegn fíngerðri línuteikningu þurrnálarinnar. Segja má að andstæður af þessu tagi séu eins konar auðkenni listakonunnar.

Útgagnspunktur Karols Szafran eru stöðluð mynstur af ýmsu tagi. Þessi flötu, mjúklátu og tjáningarríku mynstur eru listamanninum eins konar leiðarstef um móderníska grafíklist, sem hann notar til könnunarleiðangra um áður óþekktar og óheyrilega spennandi víddir. Í grafíkverkum sínum gengur Marta Wakula-Mac hins vegar út frá áþreifanlegri náttúru þessa heims. Vinnubrögð hennar eru eins hrein og bein og hugsast getur, því hún þrykkir eftir plöntum sem verða á vegi hennar. Andspænis þeim verður okkur ljóst að náttúran er ekki alfarið hlutlæg, heldur á hún sér óhlutlægar víddir. Magdalena Chmielek er með yngstu þátttakendum í sýningunni. Verkum hennar má líkja við heimatilbúinn grasagarð í björtum formum og litum. Þessi verk gerir hún með því að þrykkja á pappír – og yfirþrykkja – alls konar tilfallandi og náttúrutengd mynstur sem skorin hafa verið út í dúk, uns myndflöturinn er sneisafullur. Með því að þrykkja þétt og yfirþrykkja reynir listakonan að búa til eins konar „laufskrúð“ eða „blómgun“ á pappír. Um leið eru verk hennar ekki einskærar eftirlíkingar náttúrunnar, eins aðlaðandi foldarskart, heldur kallast þau á við „frottage“ hefð Súrrealismans.

Í dag leita pólskir grafíklistamenn ekki á vit náttúrunnar í sama mæli og fyrrum. Wieslaw Skibiński er einn örfárra listamanna á þessari sýningu sem lætur sig varða náttúruna upp til fjalla. En umfjöllun hans er óvenjuleg að því leyti að hann „aftengir“ landslagið, stílfærir það af mikilli hind og fer með það eins og fyrirbæri á skjön við upprunalegt samhengi. Skibiński er völundur á mörgum sviðum grafíktækni, og verk hans bera með sér áhuga hans á bæði einfaldleika og einlægni alþýðulistar og stílbrögðum Art Nouveau-og Art Deco-hreyfinganna. Í verkum sínum á Anna Juszczak hins vegar í annars konar, og öllu huglægari, samskiptum við landslagshefðina. Viðhorf hennar til náttúrunnar eru mótuð af ferðalögum hennar jafnt í heiðríkju og svala norðursins sem gróðursæld og hitamollu suðurhvels. En fyrst og fremst fjallar hún um landslagið hið innra, þar sem rennur saman náttúra og ímyndunarafl. Þetta landslag hennar höfðar til allra skilningarvita, um leið og það er uppfullt með persónulegum táknvísunum.

Hins vegar leikur myndlist annarra listamanna öllu meira hlutverk í verkum sýnendanna hér heldur en náttúran. Skiljanlega hafa fagmenn í listum þörf fyrir tengsl og/eða samneyti við skoðanabræður sína, lífs og liðna. Allir tilheyra þeir samfélagi ímyndunaraflsins, bera virðingu hvor fyrir öðrum og skoða verk sín reglulega í ljósi þess sem aðri hafa afrekað. Í frásagnarlegum dúkristum Jerzy Jędrysiak er iðulega að finna tilvísanir í verk Picasso, Matisse, Munch, svo ekki sé minnst á verk pólska myndlistarmanninn og leikskáldið Stanislaw Ignacy Witkiewicz, en þeir eru báðir ættaðir frá Zakopane. Anna Sadowska tileinkar bandariska myndlistarmanninum Cy Twombly eitt verka sinna, auk þess sem hún vísar ítrekað til grafískar sveiflunnar í verkum Hans Hartung í öðrum verkum. Í póstmódernískum sambræðingnum sem einkennir verk Henryks Ożog bregður fyrir slitrum úr verkum Francis Bacon, Davids Hockney, Jacksons Pollock og Neo Rauch, bæði fígúrum þeirra og formgerð almennt. Anna Sobol-Wejman tileinkar eitt verka sinna Kazimir Malevich, heimsfrægum pólskættuðum listamanni, sem forðum daga tók allar forsendur myndverksins til róttækrar endurskoðunar með „súprematískum“ verkum sínum. Listakonan, sem þekkt er fyrir tryggð sína við hlutlægan veruleika og mannslíkamann, stillir upp ímyndum hins huglæga, svörtum og rauðum ferningi. Í myndröð sem hún hefur unnið að um margra ára skeið, er ævinlega að finna einfaldaða mynd af sitjandi konu við breytilegar aðstæður. Undirtitilll myndraðarinnar er „Samtöl við S.W.“, þar sem vísað er til eiginmanns listakounnar, grafíklistamannsins Stanislaw Wejman. Myndröðin er því hluti af áralangri orðræðu þeirra hjóna. Sitjandi konan kemur fyrir í fjölmörgum verkum Sobol-Wejman, og er hún þá misjafnlega heilleg í formi. En hér er ekki um að ræða einskæra formhyggju, heldur eru hugmyndir á borð við upphafningu og hinstu rök ævinlega ofarlega í huga listakonunnar.

Malevich er aðeins einn af mörgum frægum listamönnum sem pólskir grafíklistamenn hafa taugar til. Til dæmis gætir áhrifa frá Paul Cézanne í þrykkjum Wladislaw Pluta sem hann nefnir „laukar & APPELSÍNUR“. Hér er um að ræða verk í naumhyggjustíl, svarthvít tilbrigði hönnuðar um víðfrægt mótíf hins franska listjöfurs, en einnig eins konar sýniljóð, þar sem heiti myndarinnar endurspeglar uppröðunina á laukunum og appelsínunum í uppstillingu Cézannes. Hér er því áréttað með óvenjulegum hætti eitt helsta leiðarstef þessarar sýningar, samspilið/togstreitan milli hins huglæga og hins hlutlæga. En þótt myndir Pluta hafi á sér yfirbragð blákaldra og ofur einfaldra tákna, þá eru þær einnig gæddar aðdráttarafli hvelfdra og mjúklátra forma, sem vitna um náin tengsl listamannsins við umhverfi sitt.

Þótt höfundi þessarar greinar hafi verið tíðrætt um áðurnefnt leiðarstef, þá er það langt í frá eini lykillinn að þessari sýningu. Og vissulega er hægt að að nálgast hana með öðrum hætti. Best þætti okkur ef áhorfendur reyndu að gera það. Þá kæmu eflaust í ljós ýmislegt sem okkur yfirsést, fyrir það hve verkin eru nálæg okkur í tíma og rúmi. Við fögnum áhuga Íslendinga á þessum grafikverkum, og hlökkum til að sjá hvernig Listasafn Reykjanesbæjar og Aðalsteinn Ingólfsson standa að upphengingu þeirra og kynningu.

Jan Fejkiel

Óvænt stefnumót

maria@this.is (María P) — Thu, 05 Sep 2019 16:25:53 GMT

Inga Þórey Jóhannsdóttir, Valgerður Guðlaugsdóttir, Sossa, Margrét Jónsdóttir, Gunnhildur Þórðardóttir og Kristín Rúnarsdóttir.

The body content of your post goes here. To edit this text, click on it and delete this default text and start typing your own or paste your own from a different source.

Reynir Katrínar, galdrameistari og skapandi listamaður

maria@this.is (María P) — Thu, 05 Sep 2019 14:48:43 GMT

Reynir Katrínar

5. september 2019 - 3. nóvember 2 019

Ein af Ljósanætursýningum ársins í Duus Safnahúsum er sýning Reynis Katrínar, galdrameistara og skapandi listamanns. Andleg málefni hafa alla tíð átt huga og hjarta Reynis og bera verk hans þess sterk merki. Reynir sem hefur stundað hugleiðslu um árabil segir frá því að í gegnum hugleiðsluna hafi hann m.a. kynnst ljósverum og litríkum heimi þeirra. Reynir velur að vinna einungis með náttúruleg efni, þ.e. steina, rekavið, ull og egg temperu og notast við liti sem hann finnur í íslenskri náttúru. Reynir Katrínar verður með leiðsögn/spjall um sýninguna sunnudaginn 8.september kl.15:00 auk þess sem hann býður gestum upp á sérstaka spátíma sem verða auglýstir betur síðar.

Fimmföld sýn

maria@this.is (María P) — Sat, 13 Jul 2019 16:58:18 GMT

Anna Hallin, Leifur Ýmir Eyjólfsson, Helgi Þorgils, Olga Bergmann, Rósa Sigrún Jónsdóttir

13. júlí 2019 - 18. ágúst 2019

Á vormánuðum var fimm listamönnum boðið að taka þátt í verkefni þar sem þeir unnu með upplifanir sínar af Suðurnesjunum. Áhersla var lögð á tvívíða miðla og verk á pappír. Listamennirnir eru Anna Hallin, Leifur Ýmir Eyjólfsson, Helgi Þorgils, Olga Bergmann og Rósa Sigrún Jónsdóttir. Þeim gafst kostur á að hafa vinnuaðstöðu í gamla samkomuhúsinu í Höfnum. Þau gengu mörg hver um landið í kring um Hafnir og söfnuðu litaprufum og sjónarhornum sem síðan runnu inn í verkin þeirra. Lágróður og vegghleðslur fundu sína leið í saumspori, ströndin og höfnin mótuðust á blaði, hólar og hæðir voru rispuð á koparplötur, hugleiðingar um náttúrufyrirbæri eins og flekaskilin og jafnvel flugumferðin varð að innblæstri. Ný sýn opnaðist á kunnugleg fyrirbæri sem listamennirnir gerðu að sínum með því að tvinna þau inn í verk sín.

Umsjónarmenn verkefnisins eru Hafnabúarnir Valgerður Guðlaugsdóttir og Helgi Hjaltalín Eyjólfsson.

Verið velkomin á opnun lokasýningar verkefnisins í Stofunni Duus Safnahúsum laugardaginn 13. júlí kl: 14 00. Sýningin mun standa frá 13. júlí til 18. ágúst.

Verkefnið er styrkt af Uppbyggingarsjóði Sambands sveitarfélaga á Suðurnesjum.

Fjölskyldu- mynstur

maria@this.is (María P) — Fri, 31 May 2019 17:31:32 GMT

Erla S. Haraldsdóttir

31. maí 2019 - 18. ágúst 2019

Föstudaginn 31. maí klukkan 18:00 opnar sýning Erlu S. Haraldsdóttur „Fjölskyldumynstur“ í Listasafni Reykjanesbæjar, Duus Safnahúsum.

Erla S. ólst upp í Svíþjóð en hefur verið búsett í Berlín í á annan áratug.

Í Listasafni Reykjanesbæjar sýnir hún ný málverk og lithographíur byggðar á fjölskyldusögu og endurminningum. Hún finnur tengingar við myndefnið í abstrakt mynstrum Ndbele ættbálksins sem hún kynnti sér í vinnustofudvöl í Suður Afríku.

Auk hefðbundinna málverka Erlu S. eru á sýningunni mynstur unnin beint á veggi og hafa nokkrir nemendur úr málaradeild Myndlistaskólans í Reykjavík aðstoðað við gerð þeirra. Myndirnar sem Erla S. sýnir eru meðal annars tilkomnar vegna áhuga hennar á að kynnast uppruna sínum; formæðrum og ættkonum. Samtímis því að Erla S. kynnir sér menningararf kvenna í annarri heimsálfu, minnir listakonan á að í dag lifum við í heimsþorpi þar sem ólíkir menningarheimar þurfa að vinna saman í sátt og samlyndi.

Listamaður og sýningarstjóri verða með leiðsögn laugardaginn 15.júní kl.14.00. Sýningin stendur til 18. ágúst og safnið er opið alla daga frá 12-17.

Hverra kvenna ert þú?

Megin uppistaða sýningar Erlu Sylvíu eru málverk þar sem hluti myndefnisins er sóttur í gamlar ljósmyndir. Í sýningunni Fjölskyldumynstur vinnur hún meðal annars út frá ljósmyndum, sem eru teknar á rúmlega fjörutíu ára tímabili, frá 1910 og fram á miðjan sjötta áratug aldarinnar. Þar má sjá konur í fjölskyldu hennar í íslenskum þjóðbúningum. Bakgrunnur verkanna vísar til menningararfs kvenna í Suður Afríku, það er Ndbele mynstra sem alfarið eru verk kvenna og hafa lítið breyst í gegnum tíðina. Þannig er stefnt saman menningarheimum kvenna úr ólíkum áttum - norðri og suðri. Aðrar myndir Erlu Sylvíu sýna munstur og myndir sem Íslenska teiknibókin (2013) hefur að geyma, en þær teikningar höfðu konur sem fyrirmyndir við útsaum á öldum áður. Í þessum verkum er umfjöllunarefnið einnig heimur kvenna; myndir af konum, bréf þeirra og teikningar sem þær nýttu í listhandverk.

Erla Sylvía hefur búið í Berlín á annan áratug, en er alin upp í Svíþjóð og menntuð þar og í Bandaríkjunum. Á ferli sínum hefur hún dvalið á listavinnustofum víða um heim, til dæmis í Suður Afríku. Myndir sem hún sýnir nú eru meðal annars tilkomnar vegna áhuga hennar á að kynnast uppruna sínum; formæðrum og ættkonum. Við skoðun myndanna gefst áhorfandanum tækifæri á að rannsaka ættarmót þeirra. Bera saman andlitsfall, nef, augu og athuga hvað sé líkt með skyldum. Mynstrin frá Suður Afríku sem finna má í mörgum verkanna, kynna bæði menningararf kvenna í annarri heimsálfu og minna á að nú til dags lifum við í heimsþorpi þar sem ólíkir menningarheimar þurfa að vinna saman og geta það.

Með því að sýna myndir af ættkonum sínum í íslenskum búningum vísar Erla Sylvía til uppruna síns. Á myndum ferðamanna til landsins frá 18. og 19. öld má iðulega sjá konur klæddar búningum fagurlega skreyttum útsaumi. Á þessum tíma voru samskipti við umheiminn að aukast, sem meðal annars olli því að innlendur klæðnaður vék fyrir erlendum fatnaði. Í sjálfstæðisbaráttunni skipti miklu að gefa þjóðinni tilfinningu fyrir því þjóðlega og upphafna, enda talið að með því færi hún að virða sjálfa sig og skilja að henni bæri að öðlast fullveldi. Í þeim tilgangi að vekja upp þjóðerniskennd fóru konur að gera og bera búninga sem báru sterkt svipmót þess sem tíðkaðst hafði hjá formæðrum þeirra og tóku þannig á sýnilegan hátt þátt í baráttunni. Frá þeim tíma hafa þjóðbúningar verið stolt íslenskra kvenna og sterkt tákn í sjálfsmynd þjóðarinnar.

Þrátt fyrir að konur hafi getað lagt lóð á vogarskálarnar í sjálfstæðisbaráttunni var langt í land að þær stæðu jafnfætis körlum. Í ritinu (Sérherbergi, 1927) færir Virginia Woolf rök fyrir því að gildismat kvenna og karla sé frábrugðið. Karlar líti niður á gildismat kvenna og telji listræn störf þeirra og það sem þær hafi áhuga á ómerkilegt. Hún bendir á að margar konur tileinki sér þetta karllæga viðhorf. Skrif hennar voru innlegg í jafnréttisbáráttu kvenna, en baráttunni hefur verið skipt niður í bylgjur. Í lok sjötta áratugar síðustu aldar reis önnur bylgja femínismans. Í broddi fylkingar voru konur sem töldu að lagaleg réttindi (sjálfsákvörðunarréttur, réttur til menntunar og kosningaréttur) sem náðst hefðu með fyrstu bylgjunni, um aldamótin nítján hundruð, væru ekki nóg. Konum væri mismunað á grundvelli kynferðis síns og rætur kynjamismunar lægju í samfélagsgerðinni - ekki væri borin virðing fyrir konum og þær ekki sýnilegar í þjóðfélaginu. Rannsaka þyrfti hvert framlag kvenna væri í raun og gera það sýnilegt. Athyglinni var meðal annars beint að list- og listhandverkskonum og verk þeirra skoðuð með kvenlægt gildismat að leiðarljósi. Útkoman var að fjölmargt sem áður hafði verið utan listasenunnar, svo sem textíll, keramik og ýmis skreytilist, fékk þar sinn verðskuldaða sess. Slagorð annarrar bylgjunnar var hið persónlega er pólitíkst og í samræmi við það varð sértæk reynsla kvenna margri myndlistarkonunni yrkisefni. Með breyttum tíðaranda hefur reynsluheimur kvenna smám saman orðið gilt myndefni. Fullvíst er að ýmislegt af því myndefni sem Erla Sylvía setur fram í verkum sínum hefði vart talist gjaldgengt á listasenunni fyrir tíma áhrifa annarrar bylgju femínismans.

Litanotkun Erlu Sylvíu er persónuleg og í list sinni beitir hún aðferðafræði sem kom inn með hugmyndalistinni. Hún gefur sér fyrirmæli við gerð verka sinna. Ekki ósvipað og listakonan Yoko Ono setti fram í bók sinni Grapefruit (1964), en þar eru leiðbeiningar fyrir ákveðin hugmyndaverk. Leikreglurnar sem Erla Sylvía setur sér við það að mála fígúratíf verk eru ekki augljós, en hafa samt sem áður áhrif á endanlega útkomu verkanna á strigann og hughrif sem þau vekja hjá áhorfandanum.

Guðrún Erla Geirsdóttir

Fjölskyldumynstur: Nýleg málverk Erlu S. Haraldsdóttur

'Við höfum tilhneigingu til að gera ráð fyrir að það hljóti að vera eitthvað sameiginlegt með öllum leikjum og að þetta eitthvað sé réttlæting á því að nota hið almenna hugtak 'leikur' um hina ýmsu leiki; þar sem leikir mynda saman fjölskyldu og innan hennar deili meðlimir ákveðnum líkindum. Sumir þeira hafa sama nef, aðrir sömu augabrúnir og enn aðrir hafa sama göngulag; og þessi líkindi skarast.' —Ludwig Wittgenstein, The Blue Book (1934).

Nýleg málverk Erlu S. Haraldsdóttur fást við fyrirbærið fjölskylda. Sem útgangspunkt notar hún fjórar ljósmyndir af skyldmennum sínum og ef þessi nýjustu verk listamannsins eru skoðuð með tilliti til kenningar Wittgenstein þá er hægt að segja að þessi nýja málverkasería eigi það sameiginlegt með hópi skyldmenna að hún líkist fyrri verkum listamannsins.

Tengsl

Erla S. Haraldóttir, sem hefur verið búsett í Berlín um árabil, leggur í verkunum áherslu á að sýna kvenkyns meðlimi föðurættar sinnar. Hin fjögur málverk í seríunni eru titluð Þóranna Ein, 1910; Þóranna, móðir hennar og systur, 1915; Sulla og Fjölskylda, 1948; og Saumaklúbbur, 1956.

Síðast talda málverkið er frávik frá hinum ströngu reglum fjölskylduportretts að því leyti að það byggir á ljósmynd af saumaklúbbi. Sulla og Fjölskylda, 1948, byggir á ljósmynd sem tekin var árið 1948 og sýnir fimm kynslóðir í fjölskyldu listamannsins stilla sér upp fyrir myndavélina. Sulla (gælunafn ömmu Erlu) stendur fyrir aftan föður Erlu, Harald. Á hægri hönd Sullu stendur faðir hennar Þorsteinn og á stól fyrir framan hann situr faðir hans Sigurður. Þóranna, móðir hennar og systur, 1915, 1915, er portrett af tveim kynslóðum sem sýnir langa-langömmu og langömmu listamannsins saman með eldri systrum hans. Þóranna ein, 1910 er portrett af langömmu Erlu sem unglingi.

Mynstur

Þessar ljósmyndir úr einkasafni fjölskyldu Erlu eru settar upp á bakgrunn sem einkennist af djörfum geometrískum mynstrum. Þessi mynstur eru fengin úr list Ndebele fólksins, minnihlutahóps svartra kvenna sem mála heimili sín í sveitum Suður-Afríku í sterkum abstrakt mynstrum. Á tímum aðskilnaðarstefnunnar lifðu margar Ndebele konur í lélegu húsnæði og unnu sem árstíðabundnir farandverkamenn á landi í eigu hvítra bænda. Þrátt fyrir strit hversdagsins þá skreyttu þær leirveggina í búðunum, ekki bara af stolti heldur einnig sem tjáningarform. [1] Litir og hönnun, sem Ndeble konurnar notuðu í skreytingu heimila sinna, tóku mið af perluskreyttum búningum og hefðbundnum klæðum Ndebele málara. Krosslaga formin, sem fengin eru að láni úr Ndeble menningunni, ramma inn persónurnar í málverkum Erlu eins og sést í verkinu Þóranna alone, 1910. Línuleg og geislandi formin skapa ákveðna dýnamík sem er nánast eins og klippt út úr teiknimyndahefti og myndar gólfmynstur fyrir hinar sitjandi og standandi konur í Þóranna her mother and sisters, 1915. Sama málverk sýnir einnig stór form sem spegla arkitektúrform sem eru algeng í veggmyndum Ndebele kvenna. Mynstrin, sem líkjast helst aðskildum böndum sem streyma áfram, mynda bagkrunn í miðhluta málverksins Sulla and Family, 1948, og kallast á við hæð, aldur og uppstillingu persónanna fimm sem sýndar eru í verkinu. Forgrunnur úr blómum staðsettur fyrir framan fjölskylduna myndar mótvægi við harðar abstrakt línurnar sem umlykja annars fjölskylduna og kemur á jafnvægi í verkinu.

Ljósmyndir

Á árdögum ljósmyndunar voru myndavélar fyrirferðamiklar og plöturnar og efnin sem notuð voru til að grípa myndir voru ekki eins ljósnæm og gerist í dag. Það þýddi að það þurfti að festa myndavélar á þrífót til að ná að mynda í nægilega langan tíma til að fá skýra mynd. Það þótti líka betra ef lifandi myndefni væri eins kyrrt og mögulegt væri svo svipbrigði yrðu ekki óljós. Því var ljósmyndurum á stofu oftast treyst fyrir því vandasama verkefni að taka myndir. Patterns of the Family sýnir mengi mynda sem ná yfir fjörutíu ára tímabil frá 1910 til lok sjötta áratugarins þegar tækniframfarir í ljósmyndun leiddu til nýs markaðar tómstunda- og tækifærisljósmyndunar heima fyrir. Í málverkunum er hægt að sjá breytingar í klæðnaði fólksins á myndunum. Saumaklúbbur, 1956 sýnir íslenskar konur á peysufötum.

Konurnar eru klæddar í þjóðlegan búning og minna á þá tíma þegar meirihluti íbúa landsins bjó í torfbæjum. Kvennahópurinn er samansettur af mæðrum, dætrum, frænkum og vinkonum og útlit og búningar eru líkir þeim konum sem sýndar eru í Þóranna alone, 1910 og Þóranna, her mother and sisters, 1915. Sulla and Family, 1948 er eina málverkið í röðinni þar sem íslenskir þjóðbúningar koma ekki fyrir: fjölskyldan er klædd í nútímaleg vestræn föt og á meðan einstaklingarnir eru smekklega klæddir þá tengja þeir fólkið ekki við hið sér-norræna eða hið sér-íslenska. Á sama tíma og jakkafötin sem karlmennirnir klæðast og kjólarnir sem konurnar klæðast líta gamaldags út þá eru þeir ekki svo langt frá því að líkjast formlegum klæðnaði eða jafnvel klæðnaði sem þykir við hæfi í viðskiptaumhverfi dagsins í dag.

Málun sem leikur

Erla S. Haraldsdóttir er listamaður sem notar reglur og leiðbeiningar til að skapa listaverk. Leiðbeiningarnar geta komið frá samstarfsmönnum þegar hún vinnur í samstarfi eða frá henni sjálfri. Vegna þessara földu reglna þá má flokka nálgun hennar á fígúratívum málverkum með nálgun konseptlistamanna á borð við þá sem tilheyra Oulipo hreyfingunni til listamanna eins og Yoko Ono en bók hennar Grapefruit inniheldur leiðbeiningar um hvernig eigi að skapa konseptlist. Reglurnar eru 'faldar' þar sem þær eru á margan hátt ekki sýnilegar í lokaútkomunni á striganum.

Patterns of the Family tekur upp suma af þeim eiginleikum sem sjást í fyrri verkum Erlu en ekki alla. Ndebele mynstur sem birtust í verkum hennar strax árið 2012 [2] koma hér aftur fyrir sem áberandi forgrunnur í fjölskylduportrettunum. Ljósmyndir sem teknar eru úr fjölskyldusafninu eru þeir þættir sem þessi sería á sammerkt með Day Four úr seríunni Genesis. Plöntulíf sem kemur fram á áberandi hátt í Sulla and Family, 1948, átti einnig stóran þátt í fyrri verkum eins og The Mangrove Tree og The Ocean and Sun. Patterns of the Family er ný og sannfærandi viðbót við ævistarf listamannsins sem rannsakar flókið kerfi kynslóðanna í íslenskum fjölsyldum á nýstárlegan hátt.

Craniv Boyd

[1] Sjá Margaret Courtney Clarke, Ndebele: Art of an African Tribe (New York: Rizzoli, 1985) og Wolfger Pöhlmann et al., amaNdebele: Signals of Color from South Africa (Berlin: Haus der Kulturen der Welt, 1991).

[2] Sjá framlag listamannsins til M.E.E.H. samstarfsverkefnisins sem var hluti af (I)ndependent People á Listahátíð í Reykjavík , sem sett var upp í sýningarstjórn Jonatan Habib Engqvist.

Málverk, skissur og steindir gluggar

maria@this.is (María P) — Fri, 31 May 2019 17:16:26 GMT

Benedikt Gunnarsson

Verk úr safneig n

31. maí 2019 - 18. ágúst 2019

Sú hefð hefur skapast á liðnum árum að á einni af sumarsýningum Listasafns Reykjanesbæjar eru sýnd verk úr safneigninni. Að þessu sinni verða sýnd verk eftir Benedikt Gunnarsson listmálara en fjölskylda Benedikts gaf safninu nokkur málverk í vor ásamt skissum af steindum gluggum sem Benedikt vann fyrir Keflavíkurkirkju árið 1977. Þegar kirkjan var færð til upprunalegs horfs árið 2012 voru gluggarnir teknir niður og settir í geymslu en nú má sjá 6 þessara glugga á sýningunni í Bíósal. Safnið er opið alla daga frá 12-17.

Hreinn heimur - betri heimur

Thu, 02 May 2019 16:03:21 GMT

Listahátíð barna 2019

2. maí 2019 - 19. maí 2019

„Hreinn heimur – betri heimur“ á Listahátíð barna í Reykjanesbæ

Skessan í hellinum býður til fjölskyldudags laugardaginn 4. maí

Listahátíð barna í Reykjanesbæ verður sett með pompi og prakt í fjórtánda sinn fimmtudaginn 2. maí. Hátíðin er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins, allra 7 grunnskólanna, Tónlistarskólans, dansskólanna Bryn Ballett Akademíunnar og Danskompanís og listnámsbrautar Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Duus Safnahús undirlögð

Duus Safnahús verða undirlögð undir listsýningar leik-, grunn- og listnámsbrautar framhaldsskólans sem hafa unnið hörðum höndum stóran part úr vetri að verkefnum sínum. Yfirskrift sýninganna í ár er Hreinn heimur – betri heimur og hafa krakkarnir kafað ofan í viðfangsefnið og fræðst um nýtingu, endurvinnslu, grænu tunnuna, plastnotkun og fleiri af þeim brýnu málefnum. Verkefni þeirra var að sjá fyrir sér hreinni heim – betri heim og verður áhugavert að sjá lausnir þeirra settar fram á listrænan hátt.

Fjölskyldudagur laugardag

Margt verður til skemmtunar laugardaginn 4. maí þegar boðið verður upp á skemmtilegan fjölskyldudag á svæðinu í kringum Duus Safnahús og víðar með listasmiðjum og margvíslegri skemmtidagskrá. Skessan í hellinum verður auðvitað í hátíðarskapi og hrærir í lummusoppu og býður gestum og gangandi upp á rjúkandi lummur og Fjóla tröllastelpa spjallar við börnin. Auk þess verður skapað risastórt útilistaverk úr „rusli“, hægt að taka þátt í ratleik, Sirkus Íslands kemur í heimsókn, skátarnir grilla pylsur, boðið verður upp á Fortnite danskennslu, pop-up leikvöll og leiksýningu um Siggu og Skessuna svo eitthvað sé nefnt.

Á sunnudeginum verða sýningar áfram opnar auk þess sem sýndar verða örmyndir barna, á tjaldi í Duus safnahúsum, en örmyndasamkeppni fyrir börn fór fram í tengslum við hátíðina. Verðlaunamyndir úr þeirri keppni verða einnig sýndar í sjónvarpsþættinum Suðurnesjamagasín sem sýndur er á Hringbraut.

Hæfileikahátíð grunnskólanna

Fimmtudaginn 9. maí fer svo fram Hæfileikahátíð grunnskólanna í Stapa þar sem úrval stórglæsilegra árshátíðaratriða úr öllum grunnskólum bæjarins verða sýnd fyrir fullu húsi.

Ýmsir fleiri viðburðir eru á dagskrá hátíðarinnar sem stendur til 19. maí og má nálgast upplýsingar um þá á facebook síðunni Listahátíð barna í Reykjanesbæ og á vefsíðunni reykjanesbaer.is og vert er að geta þess að ókeypis er á alla viðburði.

Ókeypis aðgangur í safnahúsin á meðan á sýningunni stendur.

Ljós og tími

maria@this.is (María P) — Fri, 15 Feb 2019 16:15:40 GMT

Ljósmyndir úr safneign Listasafns Reykjanesbæjar

15 febrúar 2019 - 22. apríl 2019

Á síðustu 15 árum hefur Listasafn Reykjanesbæjar eignast fjölda listrænna ljósmynda sem nú má sjá á sýningu í Bíósal Duus Safnahúsa. Þar má m.a. sjá verk eftir bæði innlenda og erlenda ljósmyndara s.s. Einar Fal Ingólfsson, Spessa, Katrínu Elvarsdóttur, Tom Sandberg, Vigdísi Handhammer. Titill sýningarinnar vísar í helstu frumþætti miðilsins, þ.e. ljós og tíma. Einnig má velta fyrir sér orðum John Szarkowski, yfirmanns ljósmyndadeildar Nútímalistasafnsins í New York (M.O.M.A) og helsta sérfræðings í bandarískri ljósmyndun, sem setti fram athyglisverða kenningu um ljósmyndun þar sem hann skipti ljósmyndurum í tvo flokka; þá sem litu á ljósmyndun sem tæki til tjáningar á einkalegum viðhorfum, sem sagt "speglamenn", og þá sem litu á hana sem tæki til hlutlausrar frásagnar af hinu séða, þ.e. "gluggamenn".

Sýningin opnar föstudaginn 15.nóvember kl. 18.00 og stendur til 22.apríl.

Teikn

maria@this.is (María P) — Fri, 15 Feb 2019 16:08:40 GMT

Guðjón Ketilsson

15. febrúar 2019 - 22. apríl 2019

Sýningarár Listasafns Reykjanesbæjar árið 2019 byrjar á einkasýningu á verkum Guðjóns Ketilssonar myndlistarmanns. Sýningin nefnist „Teikn“ og er samsett úr 8 verkum sem öll fjalla með einum eða öðrum hætti um tákn, táknmerkingu og „lestur“ í víðasta skilningi þessara orða. Listamaðurinn hefur unnið jöfnum höndum að gerð þrívíddarverka og teikninga eins og sjá má á sýningunni. Verk hans eru hvorttveggja í senn völundarsmíði og hugleiðingar um tilvist manns, þau spor sem hann markar sér í raunheimi með gjörðum sínum og þær aðferðir sem hann notar til að gera sig skiljanlegan í menningarlegu nærumhverfi sínu. Mörg helstu verka Guðjóns eru uppfull af vísbendingum, táknum og tilvitnunum sem mynda eins konar huglæg rými sem áhorfandinn gerist þátttakandi í og upplifir á eigin skinni. Verkin á sýningunni „Teikn“ eru einmitt þess eðlis.

Guðjón er með allra markverðustu myndlistarmönnum þjóðarinnar og hefur haldið yfir þrjátíu einkasýningar og tekið þátt í samsýningum um allan heim. Hann hefur hlotið margar opinberar viðurkenningar og gert verk sem finna má í á opnum svæðum á ýmsum stöðum. Hann tók m.a. þátt í samsýningunni „Þríviður“ í Listasafni Reykjanesbæjar árið 2008, en sú sýning var kjörin ein af bestu listsýningum þess árs af fjölmiðlum. Verk hans er að finna í öllum helstu listasöfnum landsins. Er okkur það mikil ánægja og heiður að fá hann með verk sín hingað suður í Reykjanesbæ og vil ég þakka honum frábært samstarf. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson, listfræðingur, en auk hans ritar skáldið Sjón hugleiðingu um „fundið myndletur“ Guðjóns í sýningarskrána þar sem Sjón grennslast fyrir um hugsanlegan boðskap þess og er þeim báðum þakkað þeirra framlag.

Umfjöllun Einars Fals Ingólfssonar um sýninguna í Morgunblaðinu 14. febrúar 2019:
file type icon mbl_umfjollun_140219.pdf

Ljóðin í sprekinu. Umfjöllun af ruv.is

Viðtal sjónvarps VF við Guðjón Ketilsson
Teikn

„Rýmið hefur sín eigin gildi, rétt eins og hljóð og ilmur eiga sér liti og tilfinningar hafa þyngd.“ (Claude Levi-Strauss – Tristes Tropiques, bls. 154)

Ef undanskilin er upplausn hins gegnheila efnis, massans, þá er fátt sem hefur haft eins mikil og víðtæk áhrif á þrívíddarmyndlist síðustu áratuga eins og virkjun hins huglæga rýmis, sem er eitt af áhugaverðari eftirhreytum hugmyndalistarinnar. Þannig hafa áherslur flust frá merkingarbærum hlutum, ýmist hand-og hugverkum listamannsins eða tilfallandi tilnefningum hans (sjá Duchamp), til rýmissins sem umlykur hlutina. Við þetta breytist rýmið í eins konar leikmyndir, sem ekki drepa á dreif þýðingu og áhrifamætti upprunalega hlutarins, eins og oft gerðist á blómaskeiði naumhyggjunnar, heldur mynda tilfinningaleg segulsvið með margþættu ívafi út frá honum. Sjálfur hluturinn í þungamiðju verksins – eða hlutamengið, ef um er að ræða innsetningu – felur ekki í sér sjálfstæða heild eða endanlegar niðurstöður, heldur er hann/það eins konar leiðarhnoða, margræð vísbending, sem varpað er út í tómið, áleiðis til viðstaddra.

Sem myndlistarmaður hefur Guðjón Ketilsson verið svo rækilega bendlaður við efnisheiminn, einkum og sérílagi aðskiljanlegar náttúrur trjáviðar, að farist hefur fyrir að skoða hve haganlega hann skapar verkum sínum huglæga rýmd. Grunnur þessarar rýmdar lagður, a.m.k. að stórum hluta, með hreinu og kláru handverki, nostursamlegri uppröðun eða meðhöndlun drumba, kubba og spýtna, grófri úrvinnslu þeirra, mótun og loks fágun yfirborðsins. Handverkið er Guðjóni nauðsyn; hann líkir því á einum stað við fornleifarannsóknir þar sem jarðlög eru fjarlægð uns eftir stendur einhver merkingarbær vísbending, væntanlega um eðlisþætti, aðlögunarhæfni og „dulda“ merkingu efnissins sem hann er með undir höndum. En hér á líka við það sem heimspekingurinn Adorno sagði um gott handverk: Þótt það sé forsenda góðs listaverks, dregur það aldrei athyglina að sjálfu sér. Í staðinn gerir það myndlistinni í verkunum kleyft að njóta sín til fullnustu.

Því má kinnroðalaust kalla verk Guðjóns hvorttveggja völundarsmíði og hugleiðingar um tilvist manns, þau spor sem hann markar sér í raunheimi með gjörðum sínum og þær aðferðir sem hann notar til að gera sig skiljanlegan í menningarlegu nærumhverfi sínu. Í nær öllum tilfellum stöndum við andspænis verkum sem ekki fela í sér gjörvalla merkingu sína, sem er í meginatriðum það sem málverkið gerir, heldur eru þau uppfull með vísbendingum, táknum og tilvitnunum – teiknum - sem mynda rými sem við göngum inn í og upplifum, smám saman, á eigin skinni.

Í verkum Guðjóns er skipan þessa rýmis aðallega tvenns konar. Annars vegar eru verk grundvölluð á fjarveru hlutanna, hins vegar mikilli nærveru þeirrra. Gott dæmi um hið fyrrnefnda eru tréskurðarmyndir hans (2000) út frá frægu 16 aldar málverki Peters Breughels eldra, Bændabrúðkaupið. Guðjón gerir eftirmyndir af höfuðfötum allra þátttakenda í málverkinu og raðar þeim saman á vegg með hliðsjón af upprunalegri staðsetningu þeirra í málverkinu. Hér verður fjarvera þeirra til þess að vekja með okkur meðvitund um hið horfna, líkamann, okkar eigin og annarra, og hvernig hann bregst við félagslegum og trúarlegum aðstæðum á hverjum tíma, smb. stéttaskiptinguna sem birtist í höfuðfötunum sem Breughel notar. Á endanum vekur verkið með okkur efasemdir um eignarhald okkar á líkamanum; hvort við eigum nokkuð í honum, heldur séum bara með hann að láni örstuttan tíma, eins og hvert annað höfuðfat.

Nokkur önnur verk Guðjóns, t.d. Yfirborð/Mannvirki (2011), verða síðan virk fyrir gnægð hlutanna, ekki fjarveru. Í því verki, samsafni trékassa og fundinna skápa úr ljósum viði, er búin til sérkennileg rýmd þar sem skarast makró-rými húsagerðar og míkró-rými aðskiljanlegra húsgagna og hirslna, þar sem sérhvert rými innan heildarinnar á sér eigin sögu og tíma. Sérhver eining er bæði lík og ólík öðrum einingum, og þessi núningur hins þekkta og óþekkta hreyfir við viðmiðum og vitund áhorfandans og skapar spennu milli hans og verksins.

Í sal Listasafns Reykjanesbæjar stendur Guðjón nú að eins konar yfirliti, sem þó er ekki „yfirlitssýning“ í hefðbundnu tilliti. Sýningin er sérstök að því leyti að listamaðurinn kýs ekki að draga saman gjörvallan feril sinn, heldur að tengja á milli nokkurra nýlegra „teiknaðra“ veggmynda og gólfverka frá síðustu árum. Tengslin árétta hugmyndalegt samhengi í myndlist Guðjóns milli teikninga hans, relief-verka og þrívíddarverka, um leið og áhorfandinn er dreginn inn í myndheim þar sem unnið er út frá skriftáknum, merkingu þeirra og menningarlegri virkjun. Og ef þetta hljómar eins og fræðilegur úrdráttur, verður ekki nógsamlega áréttað hve gjöfull, ófyrirsjáanlegur og skáldlegur þessi myndheimur er þegar inn í hann er gengið.

Í heild sinni kalla þessi verk á tvískiptingu sýningarinnar. Teiknuðu verkin liggja eftir endilöngum veggjunum, þrívíðu verkin eftir salnum endilöngum. Þau fyrrnefndu mynda grafíska klasa sem minna okkur á það hve mjög bæði skrift og teikning eru upp á rýmið og „óvissuna“ komin, ekki síður en þrívíddarverk. Í opnu rými salarins eru þau án upphafs og endis: takmarkalaus.

Með ákveðnu skáldaleyfi mætti halda því fram að þessar veggmyndir drægju upp svipmynd af þróunarsögu skriftákna, þótt það hafi alveg örugglega ekki verið meðvitaður ásetningur Guðjóns. Umfangsmest á sýningunni er „náttúruletrið“, tilviljunarkennd skilaboð frá náttúrunni í formi tilklipptra hríslna sem listamaðurinn hefur hirt í garði sínum. „Skilaboðin“ hefur listamaðurinn málað með bláu bleki og raðað saman eins og hendingum í ljóðabálki. En hendingarnar fela ekki í sér neina frásögn eða framvindu, þær eru það sem Barthes hefði kallað „skrift við núllpunkt“.

Á næsta stigi, veggteikningunni um „Sköpunarsöguna“, stöndum við andspænis skrift/teikningu sem er hrein og klár framvinda, en með tilvistarlegu ívafi. Þar ritar Guðjón á endilangan vegg – og í belg og biðu - sköpunarsögu fyrstu Mósebókar (fyrsta kafla), sem er ein af grunnstoðum kristnisögunnar og vestrænnar menningar. Hins vegar er ritun textans grundvölluð á nýrri formgerð, nýju grafísku tungumáli, sem felur í sér afbyggingu hans, en um leið myndræna nýsköpun. Sköpun og eyðing haldast í hendur, hringrás lífsins heldur áfram.

„Passíusálmar“ Guðjóns eru á endavegg hinu megin í salnum og kallast þannig á við „Sköpunarsöguna“ með margvíslegum hætti. Þeir eru í raun teiknaðir út frá sömu aðferð, að byggja og afbyggja í sömu andrá. „Sálmarnir“ urðu til í Róm, höfuðborg kristni og barokklistar, á föstunni árið 2016. Þar einsetti Guðjón sér að hylla texta séra Hallgríms Péturssonar, sem hann kallar „barokk okkar Íslendinga“, með því að skrifa upp sérhvern sálm á litla pappírsörk (17 x 24 sm), uns þeim hefði öllum verið gerð skil. Upprunalegur ásetningur Guðjóns var með konsept-ívafi, þar sem hann ætlaði sér að ljúka þessu mikla verki á níu vikum, tíma föstunnar. Á endanum var verkið 19 mánuði í vinnslu; fimmtugasta sálminn ritaði listamaðurinn á föstudaginn langa 2018 (30 mars). Hér er það textamagnið sem hrannast upp á hverri pappírsörk sem breytir hverjum sálmi í nær ólæsilega grafíska einingu, þ.e. texti verður mynd. Sálmarnir 50 eru hér innrammaðir og samtengdir, en listamaðurinn vinnur að því að gefa þá út á bók, sem er óneitanlega nýr kafli í þróunarsögu þessa verks. Texti verður mynd sem verður að bók.

Í báðum þessum verkum veltir Guðjón því upp hvort inntak þessara texta tapist fyrir fullt og fast með afbyggingu þeirra, eða hvort kynngi eða „ára“ þeirra verði eftir sem áður viðloðandi nýjar útsetningar þeirra.

Gólfverk Guðjóns eru síðan vistarverur ritlistarinnar í raunheimi. Að stofni eru þau endurgerðir skápar, kommóður og hirslur sem listamaðurinn hefur slípað til og hreinsað af skrauti, höldum og ýmsum aukaatriðum. Eftir standa frístandandi einingar sem innihalda/umlykja sértækar þrívíðar skrif-eða tákneiningar, sem í eðli sínu eru náskyldar áðurnefndum textamössum: bókastaflar, samsettar úr bókum sem rúnar hafa verið ytri einkennum sínum. Og þá má aftur spyrja: eru þessir bókhlaðar enn „læsilegir“ í einhverjum skilningi, eða rennur „bókmerking“ þeirra saman við formalisma/byggingarlist eininganna og skapar þannig ný viðmið? Víst er að í þessum verkum, eins og í svo mörgum öðrum verkum Guðjóns, er tæpt á leiðum til að endurmeta tengsl umhverfis og menningar.

Aðalsteinn Ingólfsson
FIMM ÞÝÐINGAR ÚR BÓKMENNTUM TRJÁA

Þegar ég þáði boð um að lesa úr trjámyndum Guðjóns Ketilssonar átti ég ekki von á að það yrði eins vandasamt og raunin varð. Ég treysti mér vel til verksins enda líktist það sem fyrir augu mín bar helst því af mannlegri sköpun sem nefnist ljóð: Raðir orða, stuttra og langra, í mislöngum línum sem saman mynda sjálfstæð erindi, styttri og lengri, sem oft tilheyra öðrum álíka löngum eða stuttum. Og þar sem ljóð eru eitthvað sem ég hef fengist við í rúm fjörutíu ár sem lesandi, skáld og þýðandi, tók ég ótrauður til starfa.

Það fyrsta sem ég þurfti að taka afstöðu til var sú staðreynd að áður en mér voru sýnd verkin hafði þegar verið unnið mikið starf í að ráða fram úr merkingu þeirra. Val Guðjóns á tilteknum sprekum, hvernig hann snýr þeim, hver hann lætur liggja saman, hversu mörgum hann raðar í eina línu og heild, liturinn sem hann málar þau með — allt beindi það túlkuninni í ákveðinn farveg um leið og það hlaut að setja mér skorður. En þar sem Guðjón hefur átt í lengri og nánari samskiptum við tré en flestir samtímamenn okkar varð niðurstaða mín sú að treysta í einu og öllu þessari frumvinnslu hans á efniviðnum.

Annað sem lét mig staldra við var að upptylling sprekana á hvítan vegg lokar á fullkomlega þrívíða sýn á „orðin“ — sem við nánari skoðun gátu verið stakir bókstafir eða heilar setningarnar, jafnvel málsgreinar og kaflar, stundum myndletur og táknmálsskýringar — en þar bættu úr skák skuggarnir sem ég ákvað að nota til þess að dýpka skilning minn og telja til merkingar- og/eða áhersluauka. Það má svo velta fyrir sér hvort texti af því tagi sem hér um ræðir verði aðeins skilinn til fulls (maður má láta sig dreyma) með því að farið sé um hann höndum.

Kannski var það hinn blái litur „orðanna“ sem gerði mig full bjartsýnan í upphafi. Hann kallaðist á við blátt blek pennans sem ég skrifaði með í barnaskóla. Það var eitthvað róandi við minninguna þótt samband okkar sjálfblekungsins hafi ekki alltaf verið sem best — þegar mér verður hugsað til hans verður fingurgómur vísifingurs hægri handar blár og handarjaðarinn líka — og ég sá fram á ljúfan eftirmiðdag í desembermánuði þar sem ég mundi eiga ánægjulega snúið en yfirvegað samtal við „ljóðin“ fimm sem listamaðurinn hafði valið mér úr safni sínu.

Við þýðingarnar sjálfar var ekki við margt að styðjast, engar orðabækur fundust, hvorki á íslensku né öðrum málum — og þannig hlýtur starf brautryðjandans ávallt að vera — en án þess innblásturs sem orðsifjafræði dr. Alexanders Jóhannessonar og verk prófessors Finns Magnússonar um rúnaristurnar í Runamo veittu mér hefði ég sennilega gefist upp. Á endanum reyndust „ljóðin“ vera mun flóknari og fjölbreyttari „bókmenntir“ en ég hafði búist við og þýðingarstarfið varð æ strembnara eftir því sem mér fór fram í málinu. Að því leiti var það eins og aðrar skriftir.

En ætli ég hafi ekki átt von á einhverskonar náttúrulýrík af japanska skólanum, einhverju tæru og þakklátu? Þar vanmat ég trén — og Guðjón Ketilsson, þeirra kæra vin.

A)

höfuð skilið frá bol

hin dauðu koma engum til bjargar

hálfur bolur, rótfastur sjóndeildarhringur, barn

þar sem við bjuggum vex lítið af miklu, börn okkar sofa í moldinni

óvæntur gestur birtist, sest um kyrrt

vestanvindur, jarðlögum flett, erfiðisdagar

bolur leitar nýs höfuðs

B)

(keðjusöngur)

áfram! syndum

syndum systur — syndum með ströndum

fram með ströndum!

til baka! ósigraðar til baka

syngjum systur

áfram! syndum — til baka / til ykkar

C)

Lesið neðan frá, frá hægri til vinstri. Saman mynda „stafirnir“

eitt nafnorð í kvenkyni, eintölu: „Vélbrúður“.

D)

líf — ísbreiða

klökknar og sundrast

aldingarðar — ský

af hafi til himins

fylgdu mér upp fyrir skýin

sól brennur í djúpi

E)

Þetta er inngangur að verki um fuglafræði eins og hún snýr við trjám. Inngangurinn er í þremur bindum. Sjálft fræðiverkið er sagt mun lengra, margir hillumetrar ef miðað er við mennskar bækur. Hér er ekki pláss nema fyrir stutt yfirlit. Fyrsta bindi segir frá því hvernig trén sköpuðu fuglana eftir að hafa sjálf orðið til í eldingaveðri. Í öðru bindi er rakin saga fuglafræði meðal trjáa og gerð grein fyrir helstu ritum fram að útgáfu þessa. Þriðja bindi fjallar um tilurð verksins og höfunda þess. Nýstárlegt flokkunarkerfi þeirra virðist hafa mætt andstöðu eldri fræðinga. Víða gætir fordóma í garð tiltekinna fuglategunda.

Sjón

Ljós og náttúra Reykjanesskaga

maria@this.is (María P) — Fri, 16 Nov 2018 16:35:56 GMT

Jón Rúnar Hilmarsson

16. nóvember 2018 - 13. janúar 2019

Á sýningunni má sjá ljósmyndir sem sýna landslag og náttúru Reykjanesskagans. Myndirnar voru teknar á mismunandi árstíðum og tímum dags á síðustu tveimur árum. Höfundurinn Jón Hilmarsson stefnir að útgáfu ljósmyndabókar næsta vor og verða þessar myndir í þeirri bók sem kemur til með að dekka allt Ísland. Boðið verður upp á samtal við ljósmyndara 21. nóvember á opnunartíma safnsins.

Líkami, efni og rými

maria@this.is (María P) — Fri, 16 Nov 2018 16:26:40 GMT

Eygló Harðardóttir, Ólöf Helga Helgadóttir og Sólveig Aðalsteinsdóttir

16. nóvember 2018 - 13. janúar 201 9

Sýningin LÍKAMI, EFNI OG RÝMI verður opnuð í Listasafni Reykjanesbæjar 16. nóvember n.k. kl. 18.00. Á sýningunni eru leiddar saman myndlistakonurnar Eygló Harðardóttir, Ólöf Helga Helgadóttir og Sólveig Aðalsteinsdóttir. Það sem helst tengir þær saman er afar sterk tilfinning fyrir efniskennd og hvernig verk þeirra hverfast um lögmál myndlistar, forma, lita, rýmis og tíma. Þær eiga það sameiginlegt að taka fundið efni í fóstur og nýta það sem uppsprettu hugmynda. Pappír er ríkjandi í verkum þeirra allra, en nálgunin við efnið er afar ólík.

Í verkum Eyglóar sem rannsakað hefur virkni lita, hefur jaðar efnisins jafn mikið gildi og miðjan og má oft greina smit lita í umhverfinu þar sem verkin eru sýnd. Í verkum Ólafar Helgu eru samsetningar og huglægar tengingar á skjön við það sem búast má við. Efnið sem hún notar sem uppistöðu í verk sín hefur sögulega merkingu sem er mjög persónuleg, en í höndum hennar umbreytist það í þekkjanlega hluti. Verk Sólveigar tengjast hugmyndafræðilegri list. Hún hefur í sumum tilfellum kortlagt umhverfi sitt og minningar með líkamlegum mælieiningum. Verk Sólveigar tengjast kjarna efnisins, miðju rýmisins og hafa sterk tengsl við tímann.

Sýningarstjóri er Inga Þórey Jóhannsdóttir og hún og listakonurnar verða með leiðsögn sunnudaginn 25.nóvember kl. 15.00. Sýningin stendur til 13. janúar 2019 og safnið er opið alla daga frá 12.00-17.00.

Að hlusta á líkama, efni og rými

Að hlusta á líkamann, og hlusta á efni og rými er galdur sem við fremjum öll á hverju augnabliki en veitum því hins vegar sjaldnast athygli. Ef til vill veitum við því ekki athygli vegna þess að okkur hefur verið kennt að aftengjast líkömum okkar, að gleyma þeirri staðreynd að við erum skynjandi líkamar. Kerfin sem við ölumst upp við í vestrænum samfélögum telja okkur trú um að rökvís hugur okkar sé aðskilinn frá líkamanum og að öll hugsun og þekking verði til í gegnum meðvitaða rökvísina. En þessi kerfi standa á sífellt valtari fótum, ekki síst vegna þess að sá mannskilningur sem þau byggja á er smátt og smátt að víkja fyrir nýjum mannskilningi. Við skiljum ekki lengur mannveruna sem rökhugsandi huga, sjálfstæðan einstakling sem stendur utan við umhverfi sitt og hefur stjórn á því í gegnum rökvísina, heldur skiljum við núna að mannveran er skynjandi líkamleg tengslavera sem er órjúfanlegur hluti af umhverfi sínu og að hugur hennar er samofinn líkamanum.

Þessi mannskilningur sýnir okkur að á hverju augnabliki erum við sem líkamar að taka á móti áhrifum frá umhverfi okkar um leið og við höfum áhrif á það. Einmitt núna hafa birtan, litirnir og hlutirnir í rýminu sem ég sit í, myrkrið í rýminu fyrir utan gluggann og hljóðin sem ég heyri hinum megin við vegginn áhrif á hvernig ég skynja mig og hugsanir mínar hér og nú. Sömuleiðis hafa öll rými sem ég hef áður verið í, öll hljóð sem ég hef áður heyrt, allar hugsanir sem ég hef lesið úr verkum annarra, áhrif á það sem ég hugsa og skrifa einmitt núna. Frá því ég var fóstur í legi móður minnar hafa lög eftir lög af því sem ég hef skynjað í rýmunum sem ég hef dvalið í (hvort sem þau eru efnisleg eða andleg) byggt upp heildina sem það er að vera ég og vita það sem ég veit og hugsa það sem ég hugsa. Þetta gildir um okkur öll. Allt sem við gerum og hugsum sprettur af því sem við höfum heyrt í kringum okkur hvort sem við vorum að hlusta á meðvitaðan hátt eða ekki. Öll okkar þekking býr í líkamanum sem er tenging okkar við efnin og rýmin sem við höfum bundist í gegnum tíðina. Sem líkamar erum við tengslaverur.

Þegar við hugsum og sköpum getum við verið meðvituð um þetta, eða ekki. Við getum talið okkur trú um að sem aðskildir hugar fáum við hugmyndir eins og eldingar inn í heilann og að í kjölfarið taki við ferli sem felur í sér að finna rétta efnið eða réttu orðin til að festa hugmyndina í form. Við getum líka viðurkennt fyrir okkur sjálfum að hugmyndirnar koma ekki utan frá eins og eldingar, þær koma innan frá, uppsprettan er líkaminn og það sem hann hefur skynjað í gegnum hlustun sína (meðvitaða eða ómeðvitaða) á umhverfi sitt.

Hvað gerum við þegar við hlustum á meðvitaðan hátt sem líkamar á efni og rými? Í stað þess að byrja á hugmynd til að efnisgera, byrjum við á því að hlusta á efnið í kringum okkur og hvernig við tengjumst því í rýminu sem við deilum með því. Við beinum allri okkar athygli að efninu, opnum öll skynfærin, leyfum okkur að vera með efninu og rýminu sem það skapar með okkur, og hlustum á viðbrögð líkamans og skynvísina sem í honum býr. Rökvísin fær að taka sér hlé um stund og við hlustum bara með einbeittri athygli þar til eitthvað fer að hreyfast; hjartað fer að slá hraðar, maginn tekur kipp eða fiðrildi fara að fljúga um hann og í kjölfarið birtist þörf til að móta eitthvað, segja eitthvað, flæða saman við efnið og leyfa því að tala í gegnum sig. Þörf til að deila því sem maður upplifir innra með sér með öðrum þannig að þetta samtal við efnið og rýmið fái að verða að nýju samtali við aðra líkama. Í þess konar hlustun býr fegurðin.

Þversögnin í þessu öllu er að við erum alltaf að hlusta, heyra, taka á móti merkingu efnis og rýmis í gegnum líkamann – jafnvel þegar við teljum okkur vera að byrja á hugmynd til að efnisgera er þessi hugmynd í raun sprottin úr þessu eilífa samtali sem við eigum í við efni og rými á hverri einustu stundu. En það er sérstakur galdur í því falinn að hlusta á meðvitaðan hátt, að taka eftir því hvernig við erum í þessu samtali, að leyfa sér að finna fyrir skynvísinni tala í gegnum líkamann á meðvitaðan hátt. Og það er líka sérstakur galdur falinn í því að vera minnt á að hlusta á efni og rými á meðvitaðan og opinn hátt, að bíða spennt eftir því hvað þau segja okkur og taka eftir því hvernig þau geta talað á ólíkan hátt til hvers og eins okkar. Það er einmitt það sem þær Eygló, Ólöf Helga og Sólveig gera með verkum sínum. Takk fyrir áminninguna.

Guðbjörg R. Jóhannesdóttir

Að hlusta á líkamann er galdur.
Pistill Guðbjargar R. Jóhannesdóttur fluttur í þættinum Víðsjá á Rás 1, 20.desember 2018

Endalaust

maria@this.is (María P) — Thu, 30 Aug 2018 16:55:01 GMT

Handverk & hönnun

30. ágúst 2018 - 4. nóvember 2018

Sýningin Endalaust inniheldur einungis verk úr endurunnum efnivið.
Um er að ræða fjölbreytt og ólík viðfangsefni og alls 20 hönnuðir taka þátt í sýningunni. Endalaust er samstarfsverkefni Listasafns Reykjanesbæjar og HANDVERKS OG HÖNNUNAR. Sýningarstjóri er Ragna Fróða.
Í tengslum við sýninguna verða haldnar tvær vinnustofur fyrir almenning dagana 15. september (Handaband) og 6. október ( Þráðlausar). Vinnustofurnar verða kl. 14-16. Sýningin er jafnframt skólasýning allra grunnskóla haustið 2018.

Sýnendur á sýningunni ENDALAUST:

AFTUR
Ásta Vilhelmína Guðmundsdóttir
Ásthildur Magnúsdóttir
Dögg Guðmundsdóttir
Flétta
Friðbjörg Kristmundsdóttir
Guðrún Borghildur Ingvarsdóttir
Handaband
Helga Mogensen
Kristín Sigfríður Garðarsdóttir og Áslaug Snorradóttir
Magna Rún
Olga Bergljót
Ólöf Erla Bjarnadóttir
Studio Portland
Studio Trippin
Unnur Karlsdóttir - Ljósberinn
USEE STUDÍO
Vala Sigþrúðar Jónsdóttir
Ýrúrarí
Þráðlausar

Eitt ár í Færeyjum

maria@this.is (María P) — Thu, 30 Aug 2018 16:48:50 GMT

Færeysk ljósmyndasýning

30. ágúst 2018 - 4. nóvember 2018

Sýningin Eitt ár í Færeyjum er ljósmyndasýning sem er afrakstur samkeppni sem Norræna húsið í Færeyjum stóð fyrir árin 2016-17 og var sumarsýning Norræna hússins í Þórshöfn sumarið 2017. Öllum Færeyingum var boðið að senda inn ljósmyndir sem lýstu daglegu lífi og náttúru í Færeyjum á einu ári, nánar tiltekið frá flaggdeginum 2016 til flaggdagsins 2017. Alls bárust rúmlega 600 myndir í keppnina og hér má sjá vinningsmyndirnar 12 útprentaðar en allar aðrar innsendar myndir eru sýndar á skjá.

Eftirtaldir eru höfundar vinningsmyndanna:

Sigmund Vang
Pól Esper H. Hansen
Edvard Nyholm Debess
Tróndur Dalsgard
Hanna Svartafoss
Oddfríður Marni Rasmussen
Jógvan Horn
Bjarni Mohr
Turid Vestergaard
Erhard Jacobsen
Bárður Nielsen
Elinborg Christel Nygaard

Við viljum benda gestum á „systursýninguna“ í Listasalnum sem er unnin eftir sömu hugmynd og heitir Eitt ár á Suðurnesjum. Sú sýning er líka ljósmyndasýning sem er afrakstur samkeppni sem Listasafn Reykjanesbæjar stóð fyrir 2017-18. Öllum Suðurnesjamönnum var þá boðið að senda inn ljósmyndir sem lýstu daglegu lífi og náttúru á Suðurnesjum á einu ári, nánar tiltekið frá 17.júní 2017 til 17.júní 2018.

Mynd: Elinborg Christel Nygaard
Heiti: Ongin törvur á ordum

Afmælissýning

maria@this.is (María P) — Fri, 01 Jun 2018 17:53:37 GMT

3 sýningar í tilefni 15 ára afmælis safnsins

1. júní 2018 - 19. ágúst 2018

Listasafn Reykjanesbæjar fagnar 15 ára afmæli í ár. Eiginleg safnastarfsemi hófst í apríl 2003 en segja má að Listasafn Reykjanesbæjar hafi þó verið til sem hugmynd allt frá sameiningu sveitarfélaganna Njarðvíkur, Hafna og Keflavíkur í Reykjanesbæ árið 1994. Á þeim tíma var þó varla hægt að tala um formlegt listasafn heldur fyrst og fremst utanumhald á listaverkaeign bæjarins sem var þó nokkur. Árið 2003 var hins vegar opnaður góður sýningarsalur í Duus Safnahúsum sérstaklega ætlaður Listasafninu, unnin var stofnskrá og safnið fékk sjálfstæðan fjárhag. Listasafn Reykjanesbæjar var þar með orðið sjálfstæð stofnun innan bæjarfélagsins og eitt af þremur söfnum bæjarins. Frá árinu 2003 hefur starfsemin farið vaxandi með hverju árinu og árið 2014 var Listasafn Reykjanesbæjar eitt af þeim söfnum á Íslandi sem fékk formlega gildingu samkvæmt nýjum safnalögum frá 2011.

Listasafn Reykjanesbæjar er eina listasafnið á Suðurnesjum og skipar því ákveðið hlutverk í menningarlífi svæðisins. Megin hlutverk listasafnsins er að varðveita listaverk Reykjanesbæjar, safna nýjum verkum samkvæmt söfnunarstefnu, skrá verkin og rannsaka sögu þeirra og myndlistar á svæðinu og miðla þeirri þekkingu til heimamanna og annarra. Safnkosturinn telur nú tæplega 1000 verk sem allur er skráður í Sarp, gagnagrunn íslenskra safna. Hluti verkanna er jafnan geymdur í safngeymslum en einnig má sjá verkin í stofnunum bæjarins og nú er fjöldi listaverka á afmælissýningu safnsins í þremur sýningarsölum í Duus Safnahúsum. Safnið hefur staðið fyrir rúmlega 300 viðburðum á þessum 15 árum, m.a. opnað 80 stórar sýningar í Listasalnum í Duus og fjölda minni sýninga í öðrum sölum Duus þar sem 326 listamenn hafa komið við sögu ýmist á einkasýningum eða samsýningum og eru það bæði heimamenn og gestir, innlendir og erlendir. Málstofur, málþing, leiðsagnir og fyrirlestrar hafa verið haldnir og ótölulegur fjöldi nemenda mætt í skólaheimsóknir. Safnið hefur haldið úti Listaskóla fyrir börn á sumrin og stýrt árlegri Listahátíð barna frá byrjun en nú í vor var þrettánda listahátíðin haldin með þátttöku allra leikskólanna 10, grunnskólanna 6, dansskólanna tveggja, tónlistarskólans og fjölbrautaskólans þannig að segja má að safnið hafi komið að hverju einasta heimili bæjarins og þar með staðið við sitt helsta hlutverk; að auðga líf bæjarbúa á jákvæðan hátt.

Listasafn Reykjanesbæjar opnar í tilefni 15 ára afmælisins þrjár sýningar í Duus Safnahúsum föstudaginn 1.júní n.k. kl.18.00. Verkin á sýningunum þremur koma öll úr safneigninni og hefur safnið eignast flest þeirra á þeim 15 árum sem liðið hafa frá formlegri stofnun þess. Verkin eru af margvíslegu tagi, s.s. olíuverk, vatnlitamyndir, skúlptúrar og grafík og eru eftir hina ýmsu listamenn en þó fyrst og fremst samtímamenn, tæplega 60 listamenn eiga verk á sýningunum. Í Listasalnum er uppistaðan olíuverk og skúlptúrar, í Bíósalnum eru sérstaklega teknar fyrir mannamyndir og gengur sú sýning undir heitinu „Fígúrur“ og í Stofunni má sjá fjölda vatnslitamynda eftir málarann og heimamanneskjuna Ástu Árnadóttir sem fjölskylda hennar gaf safninu. Sýningarstjóri allra sýninganna er Inga Þórey Jóhannsdóttir.

Sýningarnar þrjár eru jafnframt sumarsýningar safnsins og eru opnar til 19.ágúst. Safnið er opið alla daga 12.00-17.00.

Listasafn Reykjanesbæjar 15 ára

Inngangstexti úr sýningarskrá sem gefin var út í tilefni afmælisins: Valgerður Guðmundsdóttir

Listasafn Reykjanesbæjar varð til við samruna sveitarfélaganna Keflavíkur, Njarðvíkur og Hafna árið 1994. Sveitarfélögin höfðu í nokkurn tíma skoðað hugmyndir um sameiningu og niðurstaðan varð sú að þau og stofnanir þeirra runnu saman í eina heild þann 25.júní árið 1994. Eiginlegt listasafn var ekki rekið í neinu þeirra þriggja sveitarfélaga sem um ræðir en byggðasöfn voru til bæði í Keflavík og Njarðvík. Listasafn Keflavíkur var þó til að nafninu til, hafði sjálfstæða nefnd og sú nefnd ásamt bæjarritara, sá um innkaup listaverka fyrir bæinn. Engin samþykkt söfnunarstefna var þar fyrir hendi frekar en aðrar formlegar samþykktir og aðallega voru keypt listaverk með það í huga að skreyta stofnanir bæjarins og þá oftar en ekki, verk eftir þjóðkunna listamenn annars vegar og svo heimamenn hins vegar. Engin formleg fjárveiting var á fjárhagsáætlun, ekkert húsnæði og enginn starfsmaður. Má gera ráð fyrir að svipað fyrirkomulag hafi verið á hinum stöðunum tveimur.

Áhugi á myndlist var samt mikill á Suðurnesjum og að minnsta kosti tvö félög áhugafólks um myndlist voru virk í Keflavík á síðustu þremur áratugum síðustu aldar og annað félagið lifir enn þegar þetta er skrifað. Listafélagið Baðstofan var stofnað af áhugasömum bæjarbúum síðla árs 1970 og var fyrst og fremst hugsað til að halda utan um alls kyns námskeið í list- og handverki. Aðalhvatamaðurinn að stofnun félagsins var Erlingur Jónsson, þá handavinnukennari við Gangfræðaskólann í Keflavík, og sá sem hélt utan um hópinn. Hann var fyrsti listamaðurinn í bæjarfélaginu sem sæmdur var heiðursnafnbótinni „Listamaður Keflavíkur“ árið 1991 og segir kannski meira en margt annað um stöðu myndlistarinnar í tónlistarbænum Keflavík! Ýmsir mætir listamenn héldu námskeið í Baðstofunni næstu árin og má þar helstan nefna Eirík Smith listmálara frá Hafnarfirði. Bæjarfélagið studdi við námskeiðahaldið með ýmsum hætti og tóku félagsmenn virkan þátt í menningarlífi bæjarins svo sem með öflugu sýningarhaldi. Formenn Baðstofunnar fyrstu árin voru þær Ásta Pálsdóttir, Ásta Árnadóttir og Sigríður Rósinkarsdóttir sem allar voru þekktir vatnslitamálarar í bæjarfélaginu.

Þegar nær dró aldamótum, þótti þörf á að útvíkka markmið félagsins og þá aðallega með það markmið að félagið gæti eignast eigið húsnæði. Árið 1998 var svo stofnað Félag myndlistarmanna í Reykjanesbæ og voru þar saman komnir bæði áhugamenn og atvinnufólk í myndlist og þeirra helsta markmið að félagsmenn fengju gott húsnæði sem dygði fyrir námskeiða- og sýningahald. Viðræður við bæjarstjórn Reykjanesbæjar enduðu á því að skrifað var undir samning þar sem gamalt tveggja hæða steinhús í hjarta bæjarins og um leið í eigu bæjarins var sett í hendur félagsmanna og ákveðið fjármagn tryggt til framkvæmda. Félagið skyldi fá neðri hæðina en sú efri var eyrnamerkt sem verðandi sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar sem enn var þó, þegar hér var komið við sögu, aðeins hugmynd í skúffu, með ekkert fjármagn og enginn starfsmaður. Félag myndlistarmanna lét hins vegar gera upp neðri hæðina og er hún enn í notkun á þeirra vegum, bæði undir námskeið og sýningar og þar er einnig rekið sölugallerí félagsmanna og kallast húsið Svarta Pakkhúsið.

Fyrstu ár safnsins

Árið 2000 var sérstakt menningarár á Íslandi og gafst sveitarfélögum þá kostur á að sækja um styrk til menntamálaráðuneytisins sem nota skyldi til að ráða menningarfulltrúa í bæina. Reykjanesbær ákvað að slá til og fyrsti menningarfulltrúi Reykjanesbæjar, Valgerður Guðmundsdóttir, var ráðinn 1.september árið 2000 og varð hún um leið fyrsti starfsmaður menningarmála í Reykjanesbæ fyrir utan starfsmenn bókasafns og byggðasafns sem höfðu sínum eigin hnöppum að hneppa tengdum bókasafni og byggðasafni. Með sérstökum starfsmanni í menningarmálum höfðu opnast möguleikar fyrir fjölbreyttari áherslur í menningarstarfsemi bæjarins svo sem tengdum myndlist og fyrsta nóvember það ár hófst kynning á myndlistarmönnum bæjarins undir heitinu „Mynd mánaðarins“ og stóð sú kynning yfir með hléum til ágústloka árið 2003. Einnig var unnin skrá yfir öll rúmlega 200 listaverkin í eigu bæjarins, þau ljósmynduð og heimildum um sögu myndlistar í bæjarfélaginu var farið að safna saman. Sýningarsalurinn á efri hæð Svarta Pakkhússins lét þó enn bíða eftir sér því nú hafði bæjarstjórn tekið þá ákvörðun að gömul fiskhús í Grófinni sem kölluð voru Duushús, skyldu keypt, gerð upp og þeim breytt í menningarhús og þangað skyldi fjármagni til endurgerðar menningarhúsa nú beint.

Duushúsin samanstanda af sambyggðri húsaröð nokkurra gamalla húsa, það elsta Bryggjuhúsið á þremur hæðum, var byggt árið 1877 af Hans Peter Duus, dönskum kaupmanni og það yngsta var byggt í kringum 1970. Þarna höfðu fyrstu kaupmenn bæjarins haft aðsetur og þarna var verkaður fiskur í rúmlega hundrað ár. Húsin voru í sjálfu sér merkilegar minjar og tæpir 2000 m2 að stærð þannig að nú voru spennandi tímar framundan. Lögð var fram verkáætlun sem gerði ráð fyrir að endurgerð hæfist árið 2000 og nýráðnum menningarfulltrúa bæjarins falin framkvæmdastjórnin ásamt Hirti Zakaríassyni bæjarritara, Guðleifi Sigurjónssyni þáverandi forstöðumanni Byggðasafns Reykjanesbæjar og Birni Samúelssyni umsjónarmanni fasteigna hjá Reykjanesbæ. Það var svo á lokadaginn 11.maí árið 2002 að fyrsti sýningarsalur í Duus Safnahúsum var opnaður með sýningu Byggðasafns Reykjanesbæjar á Bátalíkönum Gríms Karlssonar og í byrjun september sama ár, á Ljósanótt, opnaði Listasafn Reykjanesbæjar sýninguna Reykjanes – Blað 18, verk Einars Garibalda, í ókláruðum 300 m2 hliðarsal inn af Bátasalnum svokallaða og þar með fór boltinn að rúlla; Listasafn Reykjanesbæjar hafði eignast sýningasal. Tilkoma listasafnsins í Duus fjölgaði þeim stoðum sem tilvera Duus Safnahúsa byggði á og ýtti enn frekar undir þá uppbyggingu sem fram undan var. Það er dýrt að endurgera gömul hús og því nauðsynlegt að skapa eftirspurn. Því fjölbreyttari sýningar - því fleiri gestir – því meiri eftirspurn – því meira fjármagn!

Frekari uppbygging og efling starfseminnar

Það voru mörg verkefni sem þurfti að vinna áður en Listasafn Reykjanesbæjar varð að alvöru safni og markmiðið var sett á að uppfylla 4.grein safnalaga nr.106 frá 2001 sem fyrst: „Safn er samkvæmt lögum þessum stofnun, opin almenningi, sem hefur það hlutverk að safna heimildum um manninn, sögu hans, umhverfi og náttúru landsins, standa vörð um þær, rannsaka, miðla upplýsingum og hafa þær til sýnis svo að þær megi nýtast til rannsókna, fræðslu og skemmtunar." Vinna hófst strax við gerð stofnskrár og þann 8.október árið 2002 samþykkti Menningar- og safnaráð Reykjanesbæjar stofnskrá fyrir listasafnið og þar hljóðaði fyrsta greinin svo: „Listasafn Reykjanesbæjar er í eigu Reykjanesbæjar. Menningar- og safnaráð Reykjanesbæjar gerir tillögur til bæjarstjórnar um stefnumörkun í málefnum þess og hefur eftirlit með að samþykktum og stefnu sé fylgt. Stjórn þess er að öðru leyti í höndum forstöðumanns/menningarfulltrúa. Rekstrarkostnaður safnsins greiðist úr bæjarsjóði í samræmi við fjárhagsáætlun ár hvert. Safnið starfar samkvæmt safnalögum." Þar með var ákvörðun og stefna tekin, Listasafn Reykjanesbæjar var að verða að veruleika sem sjálfstæð stofnun innan bæjarkerfisins og ákveðið að menningarfulltrúi yrði jafnframt forstöðumaður safnsins, að minnsta kosti til að byrja með. Áfram var unnið við pappírsvinnuna og þá var ekki slæmt að hafa til aðstoðar alvanan safnstjóra við Byggðasafn Reykjanesbæjar, Sigrúnu Ástu Jónsdóttur, sem komið hafði til starfa við safnið vorið 2001 og einnig fékkst góð aðstoð frá Safnaráði. Sýningarstefna og söfnunarstefna voru nú skrifaðar og samþykktar og fyrsta starfsáætlun listasafnsins var samþykkt fyrir árið 2003. Safnið fékk sjálfstæðan bókhaldslykil árið 2004 og sama ár fara að koma inn fyrstu styrkirnir úr Safnasjóði. Stór fyrirtæki á Suðurnesjum eins og Glitnir með Unu Steinsdóttur þáverandi útibússtjóra í Keflavík í fararbroddi, Sparisjóður Keflavíkur sem þá var og hét og Flugstöð Leifs Eiríkssonar léttu líka róðurinn með góðum styrkveitingum á þessum fyrstu árum og almennt var ákveðin jákvæðni í garð listasafns í Reykjanesbæ enda fyrsta og um leið eina listasafnið á Suðurnesjum.

Þegar farið er yfir verkefnaskrá Listasafns Reykjanesbæjar fyrstu árin má sjá að mikil áhersla hefur verið lögð á sýningarhald og fleiri verkefni sem gerðu safnið sýnilegt í samfélaginu. Á hverju ári voru haldnar 5-6 stórar sýningar í listasalnum í Duus og safnið aðstoðaði einnig við fjölda minni sýninga í öðru sýningarrými í bænum og þá sérstaklega í kringum Ljósanótt, menningar- og fjölskylduhátíð Reykjanesbæjar. Listahátíð barna var og er haldin á hverju vori, fyrst með þátttöku eins leikskóla en sem þróaðist svo yfir í þátttöku allra leik- og grunnskóla og síðar tónlistarskólans, dansskólanna og fjölbrautaskólans og einnig var og er listaskóli fyrir börn rekinn á sumrin sem mótvægi við íþrótta- og leikjaskólann sem lengi hafði verið rekinn í bænum. Að sjálfsögðu var reynt að uppfylla aðrar formlegar skyldur safna með ýmsum hætti eins og fram kemur hér síðar en auðvelt er að sjá að stjórn safnsins hefur lagt áherslu á sýnileika safnsins með margvíslegum hætti. Sjálfsagt má rekja þá áherslu á þörf nýrrar stofnunar til að skapa sér sess í samfélagi þar sem ekkert listasafn var fyrir og þá um leið að skapa forsendur fyrir fjárveitingum til verkefna sem ekki var vitað að samfélagið þyrfti endilega að uppfylla! Eins og fram hefur komið þá var ákveðin jákvæðni í garð listasafnsins áberandi á þessum upphafsárum og bæjarstjórinn Árni Sigfússon gekk þar fremstur í flokki ásamt formanni menningar- og safnaráðs Björk Guðjónsdóttur.

Gagnrýni og velvild

Ekki voru þó allir á eitt sáttir með að listasafnið fengi aðstöðu í Duus. Áhugmenn um Bátalíkön Gríms Karlssonar vildu fleiri sali fyrir bátalíkön og talsmenn Byggðasafnsins vildu nýta plássið fyrir geymslur þess. Skrifaðar voru skammargreinar í staðarblöðin og kvartanir sendar til bæjarstjórnar. Fyrrverandi bæjarfulltrúi og útgerðarmaður og einn af stuðningsmönnum bátasafns Gríms skrifaði til dæmis grein í Víkurfréttir í september 2002 með fyrirsögninni „Er verið að hafa okkur að fíflum?“ Þar gerir hann sýningu Einars Garibalda „Reykjanes, blað 18“ að umtalsefni og líkir verkefninu við Nýju fötin keisarans. Sama sýning fær hins vega þann dóm hjá Jóni B. K. Ransu í Morgunblaðinu um svipað leyti að þetta sé „glæsileg byrjun á sýningahaldi hjá Listasafni Reykjanesbæjar.“ Því má svo við bæta að Einar Garibaldi gaf safninu öll verkin eftir sýninguna og var það nokkurs konar vöggugjöf nýja listasafnsins á Suðurnesjum. Menningar- og safnaráð Reykjanesbæjar stóð hins vegar í lappirnar og áréttaði mikilvægi Listasafns Reykjanesbæjar í Duus og í bæjarfélagið sjálft með sérstökum bókunum 10.september þetta ár sem settu enn frekari stoðir undir safnið: „Menningar- og safnaráð lýsir ánægju sinni með þróun mála hjá Listasafni Reykjanesbæjar og fagnar opnun sýningarsalar í nafni Listasafns Reykjanesbæjar í Duus-húsum. Menningar- og safnaráð bendir á að við gerð fjárhagsáætlunar fyrir árið 2003 er nauðsynlegt að gera ráð fyrir rekstrarkostnaði safnsins."

Uppbygging safnkosts, rannsóknir og sýningastjórnun

Listasafnið átti að sjálfsögðu einnig fjölda velunnara og listamenn bæjarins voru margir mjög glaðir og vildu auðvitað allir sýna í Duus og var þá vandi á höndum. Hverjir áttu að komast að og hverjir ekki? Þá var gott að hafa samþykkta sýningarstefnu sem hægt var að vísa í og öfluga aðila í valnefnd sem vissu að ekki var hægt að gera svo öllum líkaði. Fyrstu árin sátu í valnefndinni Sigrún Hauksdóttir fyrrverandi fulltrúi í menningar- og safnaráði og Reynir Valbergsson þá fjármálastjóri Reykjanesbæjar. Aðalsteinn Ingólfsson listfræðingur kom inn í valnefndina árið 2004 í stað Sigrúnar en hann er uppalinn í Njarðvík og Inga Þórey Jóhannsdóttir myndlistarmaður í Keflavík kom inn árið 2007 í stað Reynis. Forstöðumaður safnsins, Valgerður Guðmundsdóttir hefur setið í valnefnd frá upphafi. Í sýningarstefnunni stóð m.a.: „Safnið skal vera með fjölbreytt sýningarhald þar sem gerðar eru strangar listrænar kröfur sem miða að því að sýna ávallt það besta og framsæknasta hverju sinni og stuðla þannig að því að safnið verði sterkt afl í íslensku myndlistarlífi." Það var því strax ljóst að mikill metnaður var í gangi fyrir hönd safnsins og að valið skyldi vel. En í sýningarstefnunni stóð líka: „Listasafnið skal sinna listiðkun bæjarbúa með ákveðnum hætti, s.s. kynningum, fyrirlestrum, aðstoð við sýningarhald og almennri hvatningu.“ Safnið átti þar með einnig að sinna listamönnum svæðisins sérstaklega og það hefur verið gert og þá einkum í tengslum við Ljósanótt. Sú venja hefur til dæmis skapast frá árinu 2003 að listasafnið hefur alltaf verið með heimafólk í sýningum sínum í Duus Safnahúsum og þannig hafa rúmlega áttatíu Suðurnesjamenn tekið þátt í sýningarhaldi Listsafns Reykjanesbæjar frá stofnun þess, ýmist með einkasýningum eða á samsýningum og má skoða þá sögu á vef safnsins.

Starfsmönnum fjölgaði hægt en listasafnið tók yfir rekstur Duus Safnahúsa árið 2004 og þar með voru safnverðir þar komnir á launaskrá listasafnsins. Verkefnaráðning hefur reynst notadrjúg og flestir sýningarstjórarnir hafa til dæmis verið verkefnaráðnir. Þannig hafa líka verið ráðnir háskólamenntaðir starfsmenn til að sinna skráningu safnkostsins, fyrst í í sérstakan tölvugrunn sem búinn var til fyrir safnið en síðan í menningarsögulega gagnagrunninn Sarp og var forskráningu í hann lokið í júní 2014, þá alls sexhundruð og tíu verk. Síðar hefur listfræðingur unnið við að bæta við ýmsum listfræðilegum atriðum í skráninguna og nú er svo komið að í ársskýrslu 2016 er talað um fulla skráningu í gagnagrunninn á safnkosti Listasafns Reykjanesbæjar, alls sjöhundruð tuttugu og fimm verk. Safnkosturinn er afar fjölbreyttur og segja má að flestar tegundir myndlistar megi finna í safninu. Safnið hefur keypt listaverk fyrir ákveðna upphæð á hverju ári og þá hefur söfnunarstefnan verið höfð að leiðarljósi og þá einkum verið leitað til listamanna af svæðinu og þeirra sem hafa verið með sýningar í safninu. Einnig hafa ýmsir listamenn og aðrir gefið safninu nokkuð af verkum.

Verkefnaráðnir starfsmenn hafa einnig verið ráðnir til að safna heimildum um myndlistarsögu svæðisins og sinna forvörslu. Safngeymslurnar eru reknar í góðu húsnæði í safnamiðstöðinni Ramma í samstarfi við Byggðasafn Reykjanesbæjar. Þar sinna starfsmenn byggðasafnsins daglegri umsýslu um listaverkin á sama hátt og starfsmenn listasafnsins sinna daglegri umsýslu á munum byggðasafnsins á sýningum þess í Duus Safnahúsum. Þessi samvinna og verkaskipting safnanna tveggja hefur reynst starfsemi beggja safnanna vel og þá sérstaklega á þann hátt að nýta sérþekkingu og byggja upp reynslu þeirra föstu starfsmanna sem söfnin hafa yfir að ráða. Árið 2008 var ráðinn fræðslu- og kynningarfulltrúi við listasafnið, Guðlaug María Lewis og breytti það miklu við móttöku nemendahópa og kynningu almennt svo sem notkun samfélagsmiðla. Ný heimasíða var tekin í notkun árið 2016 og einnig er safnið á Facebook og Instagram.

Öflug útgáfustarfsemi hefur alltaf verið í tengslum við stóru sýningarnar í listasalnum í Duus. Safnið hefur frá byrjun gefið út veglegar sýningarskrár við hverja sýningu og áhersla lögð á vandaðan texta á íslensku og ensku um listina og listamennina og góðar ljósmyndir verið teknar af öllum verkum. Allt efnið er jafnframt sett á vefsíðu safnsins og þannig hefur safnast á einn stað mikill fróðleikur og þekking um myndlist og myndlistarmenn samtímans og er. framlag safnsins í að sinna rannsóknarskyldu sinni. Listamennirnir sjálfir fá líka alltaf góðan skerf af sýningarskrám til að nýta sér til kynningar. Aðal hönnuður útgefins efnis hjá safninu hefur verið frá byrjun Jón Oddur Guðmundsson en fleiri hafa komið til og hafa þeir alltaf verið verkefnaráðnir. Ýmsir góðir fræðimenn og hugmyndafræðingar á sviði myndlistar eiga efni í þessum sýningarskrám og má þar nefna til dæmis Jón Proppé, Rögnu Sigurðardóttur, Jón B. K. Ransu, Guðberg Bergsson, Markús Þór Andrésson, Sigríði Þorgeirsdóttur og Einar Fal Ingólfsson svo örfáir séu nefndir. Aðalsteinn Ingólfsson fyrrnefndur á þó flesta textana og hefur verið öflugur sýningarstjóri og textasmiður frá árinu 2004 og um leið einn traustasti bakhjarl Listasafns Reykjanesbæjar og á stóran þátt í uppbyggingu og þróun safnsins.

Samvinnuverkefni

Mörg skemmtileg verkefni hafa litið dagsins ljós undir verndarvæng Listasafns Reykjanesbæjar og hafa þegar verið nefnd Listaskóli barna og Listahátíð barna sem enn eru við lýði og hafa bara stækkað og dafnað með árunum. Sýningarrýmið Suðsuðvestur leit dagsins ljós í desember árið 2004 og annar stofnenda, Inga Þórey Jóhannsdóttir, situr enn í listráði safnsins, hinn stofnandinn var Thelma Björk Jóhannesdóttir myndlistarkennari, þá verkefnaráðinn starfsmaður listasafnsins. Í fyrstu grein stofnskrár um sýningarrýmið segir: „Sýningarrýmið heitir Suðsuðvestur og er rekið sem sjálfstætt útibú frá Listasafni Reykjanesbæjar. Suðsuðvestur er ætlað sem sýningarrými og opinn vettvangur fyrir myndlistarfólk sem vinnur að listsköpun á rannsakandi hátt. Listamenn sem útfæra hugmyndir sínar í mismunandi miðla og vekja upp spurningar og umhugsun um samtímann.“ Þetta var skemmtileg viðbót og um leið ákveðið mótvægi við stundum hefðbundið sýningarhald safnsins í listasalnum í Duus. Suðsuðvestur var til húsa í litlu timburhúsi á Hafnargötu 22 í Keflavík sem listasafnið hafði fengið til ráðstöfunar og bar safnið ábyrgð á rekstrinum en þær stöllur sáu alfarið um sýningarstjórnina, uppsetningu sýninga og samstarf við listamenn. Thelma hætti í stjórn Suðsuðvesturs eftir árið en Inga Þórey hélt verkefninu lifandi til ársloka 2013 af mikilli elju og hugvitssemi. Inga Þórey hefur unnið í tímabundnum verkefnum við Listasafn Reykjanesbæjar í mörg ár, bæði sem sýningarstjóri og sérfræðingur og hefur átt stóran þátt í uppbyggingu þess.

Sumarið 2012 var gerður samningur milli Listasafns Reykjanesbæjar og listamannsins Erlings Jónssonar, sem var sá fyrsti sem bar nafnbótina Listamaður Keflavíkur, um að safnið tæki að sér að varðveita sjötíu og eitt verk eftir listamanninn og í framhaldi af því var sett upp sýning á nokkrum verka listamannsins í einum sal Duus Safnahúsa. Um leið voru kynntar hugmyndir menningarráðs, um að í framtíðinni yrði Listasafn Erlings Jónssonar eitt af söfnunum í Duus Safnahúsum og að þar yrði ávallt hægt að ganga að verkum hans vísum. Ákveðið var að viðkomandi salur yrði kallaður Erlingssalur og þar myndi Listasafn Erlings Jónssonar hafa skjól. Á sýningunni mátti sjá fjórtán skúlptúra eftir Erling og ýmsan fróðleik honum tengdan. Í Reykjanesbæ mátti víða sjá önnur verk eftir Erling og var fólki bent á vef bæjarins eða bækling um útilistaverk bæjarins sem lá víða frammi og hvatti fólk til að leggja leið sína um bæinn og njóta verkanna í eðlilegri umgjörð. Önnur verk Erlings fóru til varðveislu í safngeymslur safnsins í Ramma. Safnið vann einnig að því að gera vef um listamanninn og verk hans. Því miður varð sú breyting á sumarið 2015 að verk Erlings voru flest öll flutt í geymslur í Reykjavík samkvæmt ákvörðun listamannsins sjálfs og er þetta samstarf því ekki lengur í gangi.

Listsafnið er enn rekstraraðili Duus Safnahúsa þar sem nú eru átta sýningarsalir og þar af tveir alfarið fyrir sýningar listasafnsins en stundum bætast fleiri salir í húsinu við eins og t.d. á Ljósanótt þar sem venjulega eru fimm sýningar í gangi á hátíðinni á vegum safnsins. Föst stöðugildi eru tvö og hálft að meðtöldum safnvörðum í Duus Safnahúsum en staða forstöðumanns er þar fyrir utan. Forstöðumaður gegnir ennþá stöðu menningarfulltrúa jafnhliða forstöðumannsstöðunni. En eins og áður hefur verið minnst á, hefur safnið gert mikið af því að verkefnaráða starfsmenn til skamms tíma í senn og þannig getað staðið undir því mikla starfi sem þarna hefur verið unnið svo sem að ljúka skráningu í Sarp. Til gamans má geta að safnið hefur staðið fyrir rúmlega áttatíu sýningum í stóra listasalnum, eða um það bil fjórar til fimm sýningar á ári seinni árin auk fjölda annarra í minni sölum í Duus. Árið 2015 voru til dæmis haldnar tíu sýningar á vegum safnsins í Duus og þar af aðeins tvær sem komu tilbúnar annars staðar frá. Einkasýningar hafa verið í kringum fjörtíu og svipaður fjöldi samsýninga og nokkuð jöfn skipting milli kynja. Nokkrir erlendir listamenn hafa sýnt á vegum safnsins meðal annars frá Færeyjum, Svíþjóð, Þýskalandi, Portúgal og Bandaríkjunum. Listasafn Reykjanesbæjar hefur einnig verið í samvinnu við önnur söfn og þá einkum í sambandi við sýningarhald og er þar helst að nefna stóru listasöfnin á borð við Listasafn Íslands og Listasafn Reykjavíkur en einnig má nefna listasöfn á Norðurlöndum.

Lokaorð

Listasafn Reykjanesbæjar hefur á þessum árum náð að skapa sér stöðu sem lifandi menningarstofnun í samfélaginu á Suðurnesjum og nýtur enn talsverðrar velvildar sem ef til vill má rekja til áherslu safnsins á að reyna að vera áberandi í lífi bæjarbúa. Auk ýmissa viðburða í tengslum við allar sýningar s.s. málþing, leiðasagnir og fyrirlestra hefur mikil áhersla verið lögð á fjölbreytta vinnu með nemendum allra skólastiga og safnið er einnig ávallt þátttakandi í helstu viðburðum svæðisins svo sem Safnahelgi á Suðurnesjum og Ljósanótt. Á Ljósanótt hefur t.d. skapast sú regla að það er alltaf heimafólk sem þá sýnir í sölum safnsins. Til að safn úti á landsbyggðinni lifi, þarf það að hafa hlutverk í samfélaginu og hjá Listasafni Reykjanesbæjar hefur menntun í víðasta skilningi þess orðs verið helsti hornsteinninn og þannig náð til hjarta bæjarbúa. Fagmennska og trúmennska ásamt fjölbreyttum verkefnum og góðu starfsfólki hefur einnig hjálpað til að skapa safninu nafn og stöðu.

Safnið þarf að vera lifandi stofnun, sem á sér stað í lífi heimamanna um leið og það þarf að skapa sér nafn innan faghópanna sjálfra, gagnrýnenda og listamanna í víðum skilningi. Ferðamenn skipa einnig sífellt stærra hlutverk í gestafjölda safnsins eins og víða annars staðar. Allt þetta þarf svo að falla saman og styðja hvert við annað svo að vel takist til og þangað vill Listasafn Reykjanesbæjar stefna. Ég vil svo að lokum þakka öllum þeim sem komið hafa að uppbyggingu og þróun Listasafns Reykjanesbæjar, hvort heldur er bæjaryfirvöldum á ýmsum tíma, listamönnum sem sýnt hafa hjá okkur, starfsfólki, því án þeirra væri safnið ekkert og gestum öllum hvort heldur er bæjarbúum eða öðrum sem lengra eru að komnir

Listahátíð barna í Reykjanesbæ

maria@this.is (María P) — Thu, 26 Apr 2018 18:18:27 GMT

N emendur leik-, grunn- og framhaldsskóla í Reykjanesbæ

26. apríl 2018 - 13. maí 2018

Listasafn Reykjanesbæjar stendur nú fyrir Listahátíð barna í þrettánda sinn og verða allir salir Duus Safnahúsa undirlagðir undir listsýningar leik- og grunnskóla bæjarins og listnámsbrautar framhaldsskólans. Nemendur allra skólanna 17 hafa unnið hörðum höndum stóran part úr vetri að verkefnum sínum og er yfirskrift sýninganna í ár Börn um víða veröld. Krakkarnir hafa kafað ofan í viðfangsefnið og skoðað hvað það er sem er börnum um allan heim sameiginlegt og m.a. komist að því að þótt börn búi um margt við misjafnar aðstæður þá þarfnast þau öll fjölskyldu og ástvina og skjóls af einhverju tagi. Þá hafa öll börn ánægju af leik hvar í heimi sem þau eru staðsett. Nemendur listnámsbrautar Fjölbrautaskóla Suðurnesja taka þátt í þemanu en sýna einnig útskriftarverk sín. Sýningarnar standa frá 26.apríl til 13.maí og eru opnar alla daga frá 12.00 – 17.00.

Undir pressu

maria@this.is (María P) — Sat, 17 Mar 2018 18:24:10 GMT

Félag myndlistarmanna í Reykjanesbæ

17. mars 2018 - 15. apríl 2018

Félag myndlistarmanna í Reykjanesbæ opnar sýninguna “Undir pressu” laugardaginn 17.mars kl. 15.00 í Stofunni í Duus Safnahúsum og eru allir áhugasamir boðnir hjartanlega velkomnir. Á sýningunni verða sýnd verk sem félagsmenn hafa unnið á námskeiði hjá Elvu Hreiðarsdóttur á þessum vetri. Verkin eru unnin með óhefðbundnum grafíkaðferðum (painterly print) þar sem hugmyndaauðgi og sköpunargleði fá að njóta sín. Þeir átta félagsmenn sem sýna verk sín að þessu sinni eru: Bjarnveig Björnsdóttir, Halla Harðardóttir, Hermann Árnason, Ögmundur Sæmundsson, Helga Kristjánsdóttir, Jóhanna Þórarinsdóttir, Unnur Karlsdóttir og Hafdís Hilmarsdóttir.

Sýningin er samstarfsverkefni Félags myndlistarmanna í Reykjanesbæ og Listasafns Reykjanesbæjar og stendur til sunnudagsins 15.apríl. Duus Safnahús eru opin alla daga frá kl. 12.00-17.00 og ókeypis aðgangur er á sýninguna.

Hjartastaður

maria@this.is (María P) — Fri, 09 Feb 2018 18:42:10 GMT

Þingvallamyndir úr safni Sverris Kristinssonar

Ásgrímur Jónsson (1876 - 1958), Brynjólfur Þórðarson (1896 - 1938), Eggert Guðmundsson (1906 - 1983), Eiríkur Smith (1925 - 2016),

Gísli Jónsson (1878 - 1944), Gríma (Ólöf Gríma Þorláksdóttir) (1895 - 1988), Guðmundur Einarsson frá Miðdal (1895 - 1963),

Jóhann Briem (1907 - 1991), Jóhannes S. Kjarval (1885 - 1972), Jón Stefánsson (1881 - 1962), Jón Þorleifsson (1891 - 1961),

Kristinn Pétursson (1896 - 1981), Magnús Tómasson (1943), Ólafur Túbals (1897 - 1964), Sigurður Sigurðsson (1916 - 1996),

Valtýr Pétursson (1919 - 1988) og Þórarinn B. Þorláksson (1867 - 1924)

9. febrúar 2018 -15. apríl 2018

Stjórn Listasafns Reykjanesbæjar ákvað snemma á síðasta ári að vera með sýningu í tilefni 100 ára afmælis fullveldis Íslands. Aðalsteinn Ingólfsson sýningarstjóri og hugmyndafræðingur verkefnisins hófst strax handa við undirbúninginn og eru honum færðar kærar þakkir fyrir vel unnið starf. Allt myndefnið á sýningunni skyldi tengjast Þingvöllum með einum eða öðrum hætti, þar sem sá staður skipar sérstakt hlutverk í hjarta þjóðarinnar og var ætlunin með verkefninu að velta fyrir sér gildi þessa helgasta staðar Íslendinga fyrir þjóðarvitundina og þá um leið áhrifum Þingvalla á myndlist þjóðarinnar. Leitað var til safnarans Sverris Kristinssonar og var hann viljugur að lána listasafninu nokkur verka sinna og eru honum færðar sérstakar þakkir fyrir höfðingsskapinn. Meðal listamannanna sem eiga verk á sýningunni eru margir helstu málarar Íslendinga á tuttugustu öldinni s.s. Þórarinn B. Þorláksson, Jóhannes Kjarval, Ásgrímur Jónsson og Jóhann Briem og var það mikill fengur að komast í verkin hans Sverris. Einnig var leitað til Birgis Hermannssonar lektors við Háskóla Íslands og hann beðinn um að gera grein fyrir tengslum íslenskrar þjóðmenningar og Þingvalla í sýningarskránni. Honum eru einnig færðar kærar þakkir.

Samhliða sýningunni mun safnið standa fyrir fjölda viðburða í samvinnu við ýmsa aðila s.s. Byggðasafn Reykjanesbæjar, Leikfélag Keflavíkur, Sögufélag Suðurnesja og Kvennakór Suðurnesja. Þessir viðburðir verða bæði af sagnfræðilegum og myndlistarlegum toga og sömuleiðis munu tónlist og bókmenntir koma við sögu. Í heild sinni er verkefnið hugsað fyrir almenning, sérstaklega skólahópa og fjölskyldur og er þetta framlag Reykjanesbæjar til fullveldishátíðarinnar 2018. Að síðustu vil ég koma þökkum til þeirra sem styrktu verkefnið fjárhagslega en það eru Uppbyggingarsjóður Suðurnesja og Fullveldissjóður íslands.

Valgerður Guðmundsdóttir

Myndin af Þingvöllum

Um það bil eitt hundrað árum áður en íslenskir listamenn hófu að setja niður trönur sínar á Þingvöllum, hafði staðurinn vakið athygli nokkurra erlendra listamanna sem hingað komu, gjarnan sem förunautar og myndasmiðir á vegum þekktra landkönnuða. Viðhorf þeirra til staðarins einkennist tæplega af sömu andakt og Íslendinganna sem fylgdu í kjölfarið, enda var þekking útlendinganna á bæði sögulegri þýðingu staðarins og meintri „helgi“ hans af skornum skammti. Og er ekki að furða, því eins og kemur fram í ritgerð Birgis Hermannsonar hér á eftir, tók það Íslendinga sjálfa allnokkurn tíma að skilgreina mikilvægi Þingvalla fyrir sjálfum sér og öðrum.

Fyrst og fremst er það óvenjulega harðhnjóskuleg náttúra staðarins sem höfðar til aðkomumanna. Ágætur danskur teiknari og málari, Emanuel Larsen (1823-59), sem var þar á ferðinni um miðja 19 öld, er fyrst og fremst upptekinn af ýmsum afbrigðum birtunnar og kynjamyndunum sem birtast í hrauninu. Sama má segja um tvo samlanda hans, August Schiøtt (1823-95) og Carl Frederik Sørensen (1818-79), sem fjölluðu um náttúrufar Þingvalla af frásagnarlegri nákvæmni. Bresk kona, Mary C.J. Leith (1840-1926) , kemur til Þingvalla seint á 19 öld og þykir mannlíf, húsakynni og búskaparhættir ábúenda á Þingvallajörðunum sýnilega áhugaverðari en dramatísk náttúran allt um kring. Loks eru blaðaljósmyndarar síns tíma, listamenn sem sendir voru til Þingvalla til að skrásetja heimsóknir höfðingja, t.a.m. áðurnefndur Carl F. Sørensen, sem gerði grafíkmyndir af heimsókn Kristjáns IX á staðinn, 7. ágúst 1874. Í þeim myndum er náttúran fyrst og fremst frekar ómerkilegur bakgrunnur hinnar hátignarlegu heimsóknar.

Stórbrotnust allra Þingvallamynda fyrir daga hinna íslensku málara er án efa víðáttumyndin sem þýski listmálarinn Heinrich Hasselhorst (1825-1904) gerði árið 1861, en hún er meira en tveir og hálfur metri á breidd og tæpir sextíu sentimetrar á hæð. Frank Ponzi hafði upp á þessari mynd fyrir bók sína um Ísland á 19 öld (AB 1986). Hún er nokkuð einkennandi fyrir sýn útlendinga á Þingvöll að því leyti að ekki er gert upp á milli staða; allir hafa þeir nokkurn veginn jafnt vægi. Fyrir listamanninn liggur aðdráttarafl Þingvalla í hinu opna, takmarlausa rými og tærri birtunni, ekki einstökum kennileitum – sögulegum sem staðfræðilegum - innan þessarar stóru heildar.

Ekki verður heldur greint af málverki Þóru Pétursdóttur Thoroddsen (1847-1917), fyrsta íslenska listamannsins sem vitað er að málaði Þingvallamynd, allnokkru á undan Þórarni B. Þorlákssyni (1867-1924), að hún geri sér grein fyrir „helgi“ hinna ýmsu staða á hinum sögufræga vettvangi. Mynd hennar frá 1883 sýnir Þingvallabæinn, og einbeitir hún sér að því að gera skil útliti húsanna fremur en náttúrunni allt um kring. Enda listakonunni kannski vorkunn, þar sem hún hafði ekki fengið þjálfun í landslagsmálun.

Ef einhver á „höfundarétt“ á „Þingvallamótífinu“, eins og ótal íslenskir listamenn, frá Þórarni B. Þorlákssyni til Georgs Guðna (1961-2011) , hafa unnið úr því frá níunda áratug 19 aldar fram á 21stu öldina, þá er það sennilega Sigfús Eymundsson ljósmyndari ( 1837-1911) . Sigfús var ekki fyrr búinn að setja á fót ljósmyndastofu sína 1867, þegar hann lagðist í ferðalög til að taka myndir af íslenskri náttúru, fyrstur íslenskra ljósmyndara. Árið 1886 sótti hann um og fékk styrk frá hinu háa Alþingi til að gefa út Ísland í myndum, „myndabók með myndum af fegurstu stöðum landsins og úr þjóðllífinu.“ Þessi bók kom ekki út fyrr en eftir aldamótin, en myndirnar notaði Sigfús við ýmiss önnur tækifæri, m.a. seldi hann ferðalöngum og erlendum blöðum og tímaritum þær til kynningar á landinu.

Í eins konar verklýsingu sem Sigfús lét skrifa fyrir sig svo snemma sem árið 1872, og fylgdi styrkumsókn hans, er að finna eins konar réttlætingu þessa verkefnis. Frá hans bæjardyrum séð er Ísland sérstaklega „auðugt af einkennilegri náttúrufegurð, eins og hitt er alkunnugt, hve margir staðir hér eru helgaðir af endurminningu sögu vorrar.“ Ljósmyndirnar í bókinni sýna m.a. þau Þingvallamótíf honum þótti markverðust, bæði fyrir „einkennilega náttúru“ og sögulega þýðingu. Meðal fyrstu myndsmiða beinir Sigfús sjónum að Almannagjá, að Öxarárfossi úr mikilli nálægð, að Hakinu, svo að helstu gjám á svæðinu út frá nýjum sjónarhornum.

Við vitum af áhuga listmálaranna á ljósmyndum Sigfúsar, t.d. eru til landslagsmyndir eftir þá Þórarinn B. Þorláksson og Jóhannes Kjarval (1885-1972) , sem augljóslega eru unnar eftir ljósmyndum Sigfúsar. Dramatískar ljósmyndir hans af Almannagjá, teknar tiltölulega þröngt og lágt frá Hakinu, verða fyrirmyndir margra íslenskra listmálara þegar fram líða stundir. Undir áhrifum þeirra eru t.d. helstu Þingvallamyndir Kjarvals, Kristínar Jónsdóttur (1888-1959) og myndir ýmissra sporgöngumanna þeirra

Á fyrstu árum tuttugustu aldar festi Þórarinn B. Þorláksson sig svo kirfilega í sessi sem helsti Þingvallamálari landsmanna, að lengi vel vogaði sér enginn annar listmálari inn á hans áhrifasvæði, ef svo má segja. Við upphaf þriðja áratugarins vaknaði hins vegar mikill og almennur áhugi á Þingvöllum, jafnt meðal almennings sem listamanna. Tilefnið var Þjóðhátíðin sem blásið var til árið 1930, og stóð undirbúningur hennar yfir mestan hluta áratugarins. Tvær kynslóðir listmálara skunduðu á Þingvöll til að kynnast staðnum og „treysta sín heit“. Frá því u.þ.b. 1922 og fram á sjötta áratug aldarinnar verður sköpun Þingvallamynda síðan eins konar manndómsvígsla íslenskra listamanna. Svo margar eru þessar myndir, að eflaust væri hægt að nota þær til að rekja gjörvalla sögu íslenskrar myndlistar á 20stu öld.

Tveir íslenskir listamenn, þeir Jóhannes Kjarval og Ásgrímur Jónsson !876-1958), eiga þó ríkari hlutdeild í Þingvallaímyndinni en flestir aðrir. Kjarval er málari hinna miklu ævintýra sem gerast í hrauninu, en Ásgrímur skrásetur þau undur og stórmerki sem gerast í augsýn okkar þar sem mætast láð, lögur og himinn.

Þegar kemur að Þingvallamyndum síðustu áratuga, er óhætt að segja að hugmyndir listamanna um staðinn séu fyrirferðarmeiri en staðurinn sjálfur. Hvort sem listamenn vilja skerpa á vitund okkar um þjóðleg gildi eða að vekja upp efasemdir um þau, eru Þingvellir notaðir sem minni, sem vettvangur fyrir listrænar uppákomur eða sem efniviður í margræðan skáldskap. Sú staðreynd að einn af myndbrjótunum í SÚM-hreyfingunni, Magnús Tómasson (1943), skuli vísa til Þingvalla í stórbrotinni – og um leið skemmtilega fáránlegri - hugleiðingu sinni um fyrirbærin „nálægð“ og „fjarlægð“ (Burt, 1982-83), er til marks um það hve samgróinn staðurinn er vitund okkar nútíma Íslendinga.

Aðalsteinn Ingólfsson
Hjartastaðurinn: Þingvellir og íslensk þjóðernishyggja

Í lögum um friðun Þingvalla frá 1928 segir að Þingvellir skuli vera „friðlýstur helgistaður allra Íslendinga.“ Í greinargerð með frumvarpinu er því lýst að „takmark þjóðrækinna manna“ með friðlýsingu Þingvalla sé „að vernda sem best hina sögulegu helgistaði og náttúrufegurð Þingvallasveitar.“ Jónas Jónsson frá Hriflu, dómsmálaráðherra og flutningsmaður frumvarpsins, kallaði í umræðum á Alþingi Þingvelli „listaverk frá náttúrunnar hendi“ og „dýrgrip“ sem þyrfti að vernda. Þessi sjónarmið eru næsta algeng þegar rætt er um Þingvelli. Þegar „hið erlenda setulið“ setti upp tjaldbúðir á Þingvöllum sumarið 1941 þótti ritstjórum Morgunblaðsins ástæða til að árétta að Íslendingar verði að „eiga Þingvelli einir.“ Á Þingvöllum eru „hin helgustu vé íslensks þjóðlífs að fornu og nýju“ og skipar staðurinn að mati leiðarahöfundar sérstakan sess hjá þjóðinni af tveimur ástæðum: Annars vegar að við „Þingvelli eru tengdar margar þær sögulegu minningar, sem þjóðinni eru kærastar“ og hins vegar að „Þingvellir sameini öðrum stöðum fremur hið fegursta og svipmesta í íslenskri náttúru.“ Mikilfengleg saga og fögur náttúra renna þar saman í eina heild, samofin í „hjarta Íslendingsins,“ eins og Vigdís Finnbogadóttir fyrrverandi forseti Íslands orðaði það eitt sinn. Þegar Guðmundur Davíðsson gerði það að tillögu sinni árið 1913 að gera Þingvelli að þjóðgarði vísaði hann í Þingvelli sem „fegursta og frægasta sögustað landsins – hjartastaðinn.“

Þessi samtenging sögu og náttúru í „helgistaðnum Þingvöllum“ er lítt umdeild. Þegar betur er að gáð er þó ekkert sjálfgefið við hina upphöfnu stöðu Þingvalla; í raun má segja að tilurð „helgistaðarins Þingvalla“ og tilurð íslenska þjóðríkisins séu nátengdir atburðir. Veigamesti skýringarþátturinn er íslensk þjóðernishyggja; án hennar væru Þingvellir ekki helgistaður, né sérstakt þjóðríki á Íslandi. Hin þjóðernislega orðræða sem varð til í sjálfstæðisbaráttunni tengir saman Þingvelli og þjóðríkið og útskýrir þann sess sem saga og náttúra Þingvalla hafa í „hjörtum Íslendinga.“ Í raun eru Þingvellir helgistaður þar sem þeir eru hluti af helgisögu, pólitísku viðhorfi til fortíðarinnar sem er mótað af íslenskri þjóðernishyggju, sjálfstæðisbaráttunni og lögmætingu á tilvist íslenska þjóðríkisins.

Sigurður Guðmundsson málari gaf út stutta en merka bók um Þingvelli árið 1878. Í bókinni fjallar Sigurður á athyglisverðan hátt um tengsl fyrirframgefins hugmyndaheims og raunverulegrar upplifunar af Þingvöllum. Sigurður benti á að „flestir Íslendingar skapi sér Þíngvöll í huganum, þó þeir hafi aldrei Þíngvöll séð.“ Að mati Sigurðar var þó erfitt að hugsa sér „svo ómenntaðan og einfaldan Íslending“ að hann gerði sér ekki einhverja hugmynd um Þingvelli vegna glæstrar sögu í fornöld eða vegna „viðburða og hryðjuverka“ á síðari öldum. Fyrir allan þorra þjóðarinnar á dögum Sigurðar voru Þingvellir því vettvangur sögulegra atburða eða hugtak í pólitískri orðræðu, upphafinn staður fornra hetjudáða og pólitískra stofnana. Staðinn höfðu fáir séð. Kynni fólks af Þingvöllum geta því ekki verið milliliðalaus að mati Sigurðar; merking Þingvalla ræðst ekki bara af upplifun fólks af staðnum sjálfum, heldur einnig þeim hugmyndum sem fólk hefur um mikilvægi staðarins og hlutverki hans í sögu þjóðarinnar. Myndin af Þingvöllum er þó ekki jafn skýr og Sigurður vill vera láta. Undir lok átjándu aldar, til að mynda, voru hvorki „fyrirframgefnar hugmyndir“ né fagurfræði staðnum hagstæðar, jafnvel vísað í staðinn sem einn þann ljótasta á Íslandi! Vegna breyttra viðhorfa má segja að Þingvellir átjándu aldar og Þingvellir nítjándu aldar séu ekki sami staðurinn.

Alþingi var lagt niður um aldamótin 1800, enda voru Þingvellir úr alfaraleið og óhentugir til starfa embættismanna. Þegar Alþingi var síðan endurreist 1845 réðu sömu praktísku ástæður því fyrst og fremst að ákveðið var að hafa þinghaldið í Reykjavík. Það er ljóst að hinn hugmyndafræðilegi kraftur að baki kröfunni um endurreisn Alþingis vísar lítt til þeirrar stofnunar sem lögð var niður fyrir aldamótin 1800. Söguskoðun og rómantískar hugmyndir á fyrri hluta nítjándu aldar ruddu þeirri skoðun smám saman brautargengi að þjóðveldistíminn hefði verið gullöld þjóðarinnar, en henni síðan hnignað. Hið endurreista Alþingi sótti því augljóslega réttlætingu og innblástur til Alþingis þjóðveldisins fremur en þinghalds síðari tíma.

Frá 1848 til 1907 voru haldir 25 Þingvallafundir. Hér vaknar strax áhugaverð spurning: Af hverju voru baráttufundir sjálfstæðisbaráttunnar ekki frekar haldnir í Reykjavík? Hafa ber í huga að samgöngur voru erfiðar og að á Þingvöllum var aðstaða til fundahalda slæm, á meðan slík aðstaða var til staðar í Reykjavík. Reykjavík var því hinn „eðlilegi“ fundarstaður og valið á Þingvöllum þarfnast sérstakra skýringa. Að halda stjórnmálafundi á Þingvöllum hafði táknrænt gildi í sjálfu sér sem fundur í Reykjavík hefði tæplega haft. Hugmyndaheimur sjálfstæðisbaráttunnar upphóf þjóðveldið og Þingvelli sem tákn um fornt frelsi; hvorttveggja vísaði veginn til framtíðar burt frá niðurlægingu erlendra yfirráða. Það er því freistandi að túlka Þingvallafundi sem eins konar pílagrímaferðir. Þjóðernishyggjan upphóf Þingvelli sem helgan stað og með endurteknum fundahöldum var hin sérstaka staða Þingvalla í orðræðu þjóðernishyggjunnar styrkt í sessi og grundvöllur lagður að helgistað þjóðarinnar allrar. Þingvellir urðu því ekki aðeins áfangastaður örfárra hugsjónamanna, heldur staður þar sem línur voru lagðar um framtíðarhagsmuni þjóðarinnar.

Líkt og Þingvallafundir urðu ómissandi hluti af sjálfstæðisbaráttunni urðu þjóðhátíðir á Þingvöllum hluti af táknrænum hátíðarhöldum þjóðríkisins. Þessar þjóðhátíðir eru minning 1000 ára afmælis Íslandsbyggðar 1874, Alþingishátíðin 1930, Lýðveldisstofnunin 1944, 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar 1974, hátíð í tilefni 50 ára afmælis lýðveldisins 1994 og kristnitökuhátíðin árið 2000. Hátíðirnar hafa frá 1930 verið með því sniði að annars vegar er pólitískt innihald með þátttöku Alþingis, ræðum ráðamanna og guðsþjónustu og hins vegar skemmtun af ýmsu tagi. Þessi tvískipting kallast á við þann hugmyndalega grunn sem hátíðirnar byggjast á; annars vegar Alþingi þjóðveldisins sem holdgerving hins sjálfstæða ríkis og síðan þá hugmynd að Alþingi þjóðveldistímans hafi verið annað og meira en staður til að útkljá deilumál og setja lög, heldur þjóðhátíð: miðstöð menningar, skemmtunar og viðskipta tvær vikur á ári. Sigurður Nordal kallaði Alþingi til forna þjóðhátíð og þjóðarskóla, þar hefði þjóðin orðið til. Á þjóðhátíðinni 1974 sagði Gylfi Þ. Gíslason, þá forseti Alþingis, að á Þingvöllum hafi þeir útlendu menn sem námu landið „orðið Íslendingar“ því samhliða hinu forna Alþingi „var hér ávallt samtímis haldin þjóðhátíð […] Um íslenska þjóð má með sanni segja að hún hafi fæðst á Þingvöllum.“ Ef þjóðin varð til á Þingvöllum má segja að hún hafi með táknrænum hætti átt að endurfæðast eða staðfesta áframhaldandi tilvist sína sem sjálfstæðrar einingar með hátíðahöldum á Þingvöllum.

Þingvellir urðu því á nítjándu öld tákn fyrir glæsta sjálfstjórn landsmanna fyrr á öldum auk þess sem nýtt viðhorf til náttúrunnar ruddi sér smám saman til rúms. Í ljóðum Jónasar Hallgrímssonar runnu sagan og náttúran saman í eitt samkvæmt guðlegri forsjá. Hin stórbrotna og fagra náttúra hæfði hinni glæstu sögu og hetjuskap fortíðarinnar. Í hinu fræga kvæði sínu „Ísland“ tengdi Jónas saman þjóðveldið og Þingvelli; staðurinn verður að tákni fyrir fornt frelsi og frægð og hnignun hans – „nú er hún Snorrabúð stekkur“ – táknræn fyrir hnignun þjóðarinnar. Í kvæðinu „Fjallið Skjaldbreiður“ lýsir Jónas því hvernig „guð og eldur“ búa til bergkastala handa frjálsri þjóð. Ásgeir Ásgeirsson, síðar forseti, sagði á Alþingishátíðinni 1930, að Þingvellir væru „þinghöll“ og „þingsalur af guði gerður“; 1944 vísaði Sigurgeir Sigurðsson biskup til Þingvalla sem „musteri, sem hönd Drottins sjálfs hefir gjört“ og líkti Þingvöllum við „dýrlega hamrakirkju.“ Líkingarnar um Þingvelli sem kastala, höll og musteri, kallast á við þá staðreynd að á Þingvöllum er fátt sýnilegra ummerkja um forna frægð. Það er ljóst að tengsl sjáanlegra mannvistarleifa á Þingvöllum og Alþingis á þjóðveldistímanum eru ekki skýr, enda erfitt að bera saman frásagnir frá 13. öld um enn eldri atburði og stofnanir við sýnilegar mannvistarleifar, sem eru líklega flestar frá 18. öld. Umræða um forn mannvirki á Þingvöllum hefur því að miklu leyti snúist um ágiskanir og jafnvel hreinan tilbúning. Lögberg, helgasti staður Þingvalla, er ágætt dæmi um þetta. Lögberg var að líkindum síðast notað 1271 og hvarf staðsetning þess smám saman í gleymsku. Óvissan um staðsetningu Lögbergs kom þó ekki í veg fyrir að þar væri lýðveldið stofnað 1944.

Bergkastalalíking Jónasar Hallgrímssonar og aðrar líkingar af sama meiði gera landslagið að sýnilegu tákni; það „talar til augnanna.“ Mikilvægi sýnilegra tákna af þessu taginu má rekja til Endurreisnartímans, en fékk byr undir báða vængi undir lok nítjándu aldar og byrjun þeirrar tuttugustu vegna byltingar í samgöngum og nýrrar tækni á borð við ljósmyndun og kvikmyndir. Við þessar aðstæður urðu sjónræn þjóðartákn í formi bygginga, jafnvel borgarhluta sem höfðu sameiginlega og sýnilega vísun fyrir ólíka hópa í samfélaginu.. Nauðsynlegt er að setja Þingvelli í þetta samhengi: hin sjónræna upplifun af Þingvöllum er sterk og auðvelt að gera sýnilegt tákn úr landslagi Þingvalla, hvort sem er með ljósmyndum, teikningum og málverkum. Þingvellir eru ekki aðeins kjörinn helgistaður vegna tengsla Alþingis og gullaldarinnar við staðinn, heldur ekki síður vegna þess að sjónrænt getur tilkomumikið landslag Þingvalla bætt úr skorti þjóðarinnar á fornum byggingum og tilkomumiklum rústum.

Þingvellir, líkt og aðrir staðir af svipuðum toga, eru þó opnir fyrir ólíkri túlkun. Viðhorf Halldórs Laxness til Þingvalla var til dæmis á skjön við einhliða upphafningu staðarins. Þingvellir voru helgur staður í hans huga ekki aðeins vegna náttúrufegurðar eða glæstrar fortíðar, heldur einnig vegna þess að staðurinn var tákn um niðurlægingu og kúgun alþýðufólks í gegnum aldirnar. Halldór reyndi því að endurskilgreina hugtakið helgi með því að láta það ná til neikvæðra hluta ekki síður en jákvæðra. Í Íslandsklukkunni er til að mynda fjallað „um þennan helga stað Þíngvelli við Öxará þar sem fátækir menn hafa verið píndir svo mikið að seinast fór bergið að tala.“ Líkt og örnefni á borð við drekkingarhyl og gálgaklett bera með sér, hefðu „fyrirframgefnar hugmyndir“ okkar um Þingvelli getað verið með öðrum hætti. Í stað þess að leggja áherslu á glæsta fortíð, hefðu kúgun og erlend yfirráð verið ráðandi stef.

Þingvellir eru ekki aðeins helgistaður þjóðarinnar, heldur einnig þjóðgarður. Hugmyndir fólks um hvað það hefur í för með sér hafa breyst mikið. Í sönnum ungmennafélagsanda var til að mynda mikil skógrækt á Þingvöllum, gjarnan á erlendum trjátegundum. Slík skógrækt þykir í dag andstæð hugmyndum um þá náttúruvernd sem þjóðgarðar snúast um. Hjartastaðurinn, hinn sérstaki staður Íslendinga, er á heimsminjaskrá UNESCO. Því fylgja ýmsar kvaðir um vernd og umgegni. Viðhorf okkar til Þingvalla hafa því breyst og munu halda áfram að breytast á næstu árum.

Birgir Hermannsson

Greinin er stytt útgáfa af greininni „Hjartastaðurinn: Þingvellir og íslensk þjóðernishyggja“ Bifröst Journal of Social Science — 5-6 (2011-2012). Nálgast má greinina á skemman.is

Þingvellir málaðir í allri sinni dýrð
Umfjöllun Morgunblaðsins um sýninguna

Hjarta þjóðarinnar slær á Þingvöllum
Umfjöllun Fréttablaðsins um sýninguna

Við girðinguna

maria@this.is (María P) — Sat, 11 Nov 2017 19:20:52 GMT

Úlfur Karlsson

11. nóvember 2017 - 14. janúar 2018

Listasafn Reykjanesbæjar opnar sýninguna Úlfur við girðinguna laugardaginn 11.nóvember kl.14.00. Þar er á ferðinni einkasýning Úlfs Karlssonar sem er fæddur árið 1988 og er með eftirtektarverðustu listmálurum sinnar kynslóðar. Verk hans eru litríkar og átakamiklar hugleiðingar um mannlífið í abstrakt-expressjónískum anda. Úlfur hefur sýnt verk sín víða, bæði á Íslandi og erlendis og m.a. í Hilger, hinu þekkta gallerí í Austurríki.

Heiti sýningarinnar Úlfur við girðinguna vísar til eiginlegrar staðsetningar hennar, nálægt gömlu flugvallargirðingunni þar sem fyrrum mættust íslensk og bandarísk menning: Íslendingasögur og teiknimyndasögur, rímnastemmur og rokktónlist, sviðakjammar og Hershey's súkkulaði. En sýningin er líka um girðingar í óeiginlegri merkingu, mörkin milli hins smáa og hins stóra, eyjaskeggja og meginlandsbúa, hins heimatilbúna og aðfengna, hins þekkta og óþekkta. Og sýning Úlfs staðfestir með sínum hætti, og af sérstökum ástríðukrafti að girðingin er ekki lengur held. Fiðrildi austur í Asíu blakar vængjum og kemur af stað hvirfilbyl hinum megin á hnettinum. Ofbeldi og óáran utan landsteina eru á augabragði orðin hluti af heimsmynd okkar, þökk sé snjallsímanum.

Verk Úlfs eru litríkur vettvangur óútkljáðra átaka, skyndilegra hugljómana og ókláraðra frásagna. Mörkin milli veruleika og óraunveruleika eru yfirleitt óljós og á endanum skilur listamaðurinn eftir heilmikið fyrir okkur að ígrunda, löngu eftir að myndir hans eru horfnar okkur sjónum. Sýningarstjórinn Aðalsteinn Ingólfsson og listamaðurinn sjálfur verða með leiðsögn um sýninguna sunnudaginn 12.nóvember kl. 16.00.

Sýningin stendur til 14. janúar n.k. og safnið er opið alla daga frá kl.12.00-17.00.

Úlfur við girðinguna

Ef lýsa ætti í stórum dráttum yfirbragði íslenskrar málaralistar á undanförnum áratugum kemur lýsingarorðið „innhverfur“ oftar en ekki upp í hugann. Listfræðilega getum við kallað þessa myndlist hlutbundna, fígúratífa, huglæga, konseptúela eða expressjóníska. En sama hversu ágeng sem hún gefur sig út fyrir að vera, er hún fyrst og fremst innhverf, snýst um einhvers konar uppgjör innra með myndlistarmönnunum fremur en áreitið í umhverfinu. Hvernig sem veröldin veltist, öðlast fjörbrot hennar ekki þegnrétt á vettvangi íslensku málaralistarinnar fyrr en þau hafa síast í gegnum aðskiljanlegar flokkunarvélar hugans. Jafnvel „nýja málverkið“ Íslendinganna á níunda áratug síðustu aldar fjallar um tilvist einstaklingsins fremur en þau öfl, félagsleg eða pólitísk, sem setja honum skorður, öfugt við það sem við sjáum í þessari tegund málaralistar úti í heimi.

Á þessu er ein stór undantekning, sem er þó næstum marklaus, þar sem listamaðurinn sem í hlut á, nefnilega Guðmundur Erró, hefur um langt skeið tilheyrt hinu stóra vestræna menningarsamfélagi, ekki bara Íslandi. En ég nefni hann nú samt til sögunnar þar sem hann haft talsverða þýðingu fyrir Úlf Karlsson, sem nú sýnir í Listasafni Reykjanesbæjar. Úlfur vísar til Errós í ræðu og riti og nefnir sérstaklega víðsýni hans og pólitíska meðvitund sem birtast í margbrotnum víðáttumyndum af helstu viðburðum samtímans. Og bætir við: „Mín verk eru eins og tímalína með ólíkum römmum, mismunandi eftir því sem er að gerast í heiminum í kringum mig og hvar ég er staddur þá stundina“. Leiðir þessara tveggja „úthverfu“ og alltumfaðmandi listamanna hafa raunar legið saman, bæði hér heima og úti í Austurríki, þar sem sami galleristinn, Ernst Hilger, þjónustar þá báða.

Sýningu sína í Listasafni Reykjaness nefnir Úlfur Við girðinguna, og vísar þá til eiginlegrar staðsetningar hennar, nálægt gömlu flugvallargirðingunni þar sem fyrrum mættust íslensk og bandarísk menning: Íslendingasögur og teiknimyndasögur, rímnastemmur og rokktónlist, sviðakjammar og Hersheys súkkulaði. En sýningin er líka um girðingar í óeiginlegri merkingu, mörkin milli hins smáa og hins stóra, eyjaskeggja og meginlandsbúa, hins heimatilbúna og aðfengna, hins þekkta og óþekkta. Og sýning Úlfs staðfestir með sínum hætti, og af sérstökum ástríðukrafti, þá niðurstöðu Errós að girðingin er ekki lengur held. Fiðrildi austur í Asíu blakar vængjum og kemur af stað hvirfilbyl hinu megin á hnettinum. Ofbeldi og óáran utan landsteina eru á augabragði orðin hluti af heimsmynd okkar, þökk sé snjallsímanum.

En fyrir myndlistarmenn er þetta ástand líka sóknartækifæri, eins og stjórnmálamenn segja gjarnan. Listamenn með opin huga og sterk bein, eins og þeir Erró og Úlfur, þurfa ekki að leita sér að viðfangsefni, viðfangsefnin koma til þeirra. Það hefur verið tilhneiging að líta á ofgnóttarmyndir á borð við þær sem þeir Erró og Úlfur gera, alfarið sem ádeilur. En við skulum ekki gera lítið úr þeirri allt að því gastrónómísku nautn sem fylgir því að sitja við gnægtarborð heimsviðburða og dægurmenningar og geta smakkað á öllu. Það er auðvelt að gera hróp að fyrirbæri eins og Donald Trump, en þýðingarmeira, erfiðara – og áhrifameira - að byggja upp myndrænt líkingamál þess fjölbreytta fáránleika sem hann er fulltrúi fyrir.

Ekki svo að Úlfi sé tíðrætt um Donald Trump í verkum sínum. Hann hefur meiri ánægju af ýmiss konar minni háttar persónum, úr raunveruleikanum jafnt sem teiknimyndaseríum. Þær brjótast áfram með kænsku eða bellibrögðum, í sýndarveröld sem vísar í margar áttir samtímis. Myndir Úlfs eru litríkur vettvangur óútkljáðra átaka, skyndilegra hugljómana og ókláraðra frásagna. Mörkin milli veruleika og óraunveruleika eru yfirleitt óljós. Og á endanum skilur listamaðurinn eftir heilmikið fyrir okkur að ígrunda, löngu eftir að myndir hans eru horfnar okkur sjónum.

Aðalsteinn Ingólfsson

"Vill að fólk hugsi um boðskap verkanna þegar það fer heim"

Umfjöllun um sýninguna á vísir.is 9. nóvember 2017

Horfur

maria@this.is (María P) — Thu, 31 Aug 2017 13:00:32 GMT

Helgi Hjaltalín Eyjólfsson

31. ágúst 2017 - 5. nóvember 2017

(Jaðarsettur) miðaldra kalmaður staðsettur í Höfnum reynir að útskýra fyrir sér ástand heimsins og hverjar horfunar séu.
Í gegnum miðla myndlistarinnar þreifar hann á og gerir tilraun til að skilja og læra meira um þessa veröld sem við byggjum.

Í sýningarsal Listasafns Reykjanesbæjar í Duus Safnahúsum er boðið upp á einkasýningu Helga Hjaltalíns Eyjólfssonar sem búsettur er í Höfnum.

Helgi (f. 1968) kláraði listasvið Fjölbrautaskólans í Breiðholti og sótti síðan nám við Myndlista-og handíðaskóla Íslands 1988-91, Kunstakademie Dusseldorf 1991-92, AKI í Hollandi 1992-94 og San Francisco Art Institute 1994-95. Hann hefur verið virkur í sýningarhaldi jafnt hér heima sem erlendis síðan á námsárunum. Helgi rak sýningarrýmið 20 fermetrar um hríð og hefur sinnt ýmsum störfum tengdum myndlist svo sem stjórnarsetu í Myndhöggvarafélaginu í Reykjavík og Nýlistasafninu, verið í sýningarnefndum og starfað við kennslu. Verk Helga eru í safneign helstu safna hér heima og í eigu safnara og safna erlendis.

Sýningin stendur til 5. nóvember og opið er alla daga frá kl. 12-17.

Horfur í náinni framtíð. Hugmynd um buskann

Ég hugsa um flísarnar í krossi Krists. Þær sem hafa verið ættfærðar til krossins eru svo margar, að úr þeim mætti smíða veglega kirkju. Höfuðdómkirkju veraldar, væri hægt að ímynda sér.

Hægt væri að reisa heilan Kínamúr úr þeim, segir á einum stað.

Þannig má segja að flísarnar séu ekki raunverulegar lengur, heldur aðeins til í yfirfærðri merkingu, yfirteknar af markaði og eftirspurn, eins og fjármálaheimurinn segir, og meinar að það sé hinn eini sanni mælikvarði alls.

Flísin sem táknmynd:

Táknmynd um krossfestinguna og þjáningar Krists á krossinum.
Táknmynd um fjöldann sem krefst þess að Kristur sé krossfestur og ber síðan byrði þeirrar kröfu sinnar um aldir og er því raunverulega í sömu stöðu og Júdas með silfurpeninga sína.
Táknmynd um fjármálasýslu, yfirboðara og valdníðslu. Einnig hugmyndina um að hægt sé að kaupa sér syndaaflausn og versla með hana.

p.s.

Heyrst hefur af flísum úr krossi Krists á Íslandi. Það má hugsa sér að hin fræga, mikla og stóra dómkirkja í Skálholti hafi verið smíðuð úr flísum úr krossi Krists í einhverjum skilningi.

Þetta fer um hug minn þegar ég hugsa um myndlist Helga Hjaltalín og horfi í árhringi trés. Það er skúlptúr eftir hann. Skúlptúrinn er ekki þverskurður af neinu einu sérstöku tré, með upplýsingar um sögu þess og umhverfi, sem sérfræðingar rýna í. Þetta er þverskurður af tré sem er saga allra trjáa og flísar af öllum krossum og veðurfarslýsingum veraldar. Formfagur og haganlega smíðaður hringur. Hver árhringur límdur saman og geirnegldur úr tilfallandi afgangsspýtum og flísum, ár eftir ár, rennt saman og límt í eitt fast form.

Næst árhringnum, þverskurði trésins, er rúmlega mannhæðarhá baðstofuklukka, smíðuð af sama hagleik og natni. Það er ekkert gangverk inni í henni, en þar sem innvolsið er venjulega, er haglabyssa eða riffill. Það er eins og veiðimaðurinn hafi lagt hana/hann frá sér, svo hún/hann væri ekki fyrir allra augum. Feluleikurinn með byssuna verður einhvers konar kólfur, sem er hljóðlátur en getur haft talsvert með tíma og umhverfi að gera, ef þannig skipast.

Herbergið er klætt brjóstvörn með sömu efniskennd og skúlptúrarnir. Á brjóstvörninni hanga tómir rammar.

Herbergið er eins og biðstofa fyrir eitthvað. Núllpunktur milli framtíðar og fortíðar. Eitt bil í tíma. Upphafspunktur einhvers, einhvern tíma í framtíðinni.

Þegar ég skrifa þetta er ég staddur á Núpi í Dýrafirði, í íbúðarhúsi síðustu ábúenda jarðarinnar, sem nú tilheyrir afkomendum þeirra. Húsið ber enn merki bændanna. Bækurnar í bókaskápnum eru mikið til héraðsbækur og þjóðlegur fróðleikur. Jafnvel föt síðustu ábúenda eru enn í fataskápnum. Á veggjunum eru myndir af ábúendum og fjölskyldu ásamt handmálaðri ljósmynd af umhverfinu. Líka handofið röndótt teppi. Drottinn blessi heimilið. Eins konar fortíðarniður í pípunum. Þetta er tilfærsla á rými.

Utan við stofu og eldhúsglugga í fimmtíu metra beinni línu til vesturs er fánastöng máluð fagurlega í íslensku fánalitunum. Fánastöngin er áhugaverð og sjónrænt séð falleg og eiginlega listaverk, þó hún hafi ekki verið gerð sem slík.

Mér varð hugsað til fánastanga Helga.

Í 90 gráðu horni til suðurs frá fánastönginni, miðað við línuna frá bóndanum, um það bil jafn langt, eru dyr á bústað prestsins. Húsið heitir Hlíð. Húsið er gamalt og er á minjaskrá og til að sjá, líkt dúkkuhúsi. Þessi samsetning minnir líka svolítið á verk Helga. Húsin saman með hornréttan punkt í fánastönginni verða að umhverfisverki í magnaðri náttúrunni.

Eins og gerist í samfélagsmyndbyggingu, hittir maður konuefni sitt og saman hreiðra þau um sig þar sem þeim líst svo á að sé byggilegt. Í þessu tilfelli kom bóndinn til konu sinnar og þau byggja sér bú. Þegar brauðið í sveitinni losnar kallar hann á prestinn bróður sinn. Saman koma þeir með nýjan hjartslátt í sveitina, stúkan Gyða, íþróttir og skóli fyrir uppbyggingu andans.

Presturinn hafði hrifist að hugmyndum Gruntvigs þegar hann var í guðfræði í Kaupmannahöfn. Gruntvig byggði sjálfur hugmyndir sínar á rómantíkinni og hugmyndum frönsku byltingarinnar. Hann kennir að mennskan komi fyrst, síðan kristnin. Hann vill frekar lifandi orð en bókstafinn. Gruntvig dáist að íslenskum fornbókmenntum og náttúrunni. Menntun handa öllum og bjartan sjóndeildarhring. Jafnrétti kynja og frelsi og bræðralag fyrir alla. Hann missti hempuna fyrir hugmyndir sínar.

Þetta var allt efni í hinn nýja ungmennafélagsanda. Fallegar hugmyndir og nauðsynlegar í tímanum.

Þrátt fyrir fegurðina og drifkraftinn og framtíðarsýnina, jafn undarlegt og það virðist, er líka undirliggjandi ógn. Ekki á þessum stað sýnist mér, en í röngu samhengi, eins og sagan sýnir, geta jafnvel fegurstu hugmyndir orðið ógnvekjandi. Jafnvel frelsishugmyndir er hægt að steypa í sjálfhverft fast mót. Frelsi, jafnrétti og bræðralag, getur verið steypt í mót sérhópa. Þarna einhvers staðar er gegnumgangandi þráður í verkum Helga. Kyrrstaða milli ógnar, sögu og fegurðar.

Vatnsbyssusafn og kvenmannsveski fagurlega hönnuðu í harðan við. Baðstofuklukkan, brjóstvörnin og tómir rammarnir og byssan og svo framvegis.

Falleg fánastöng og "High score" körfuboltastöng eftir David Hammond hafa ekki ólíka tengingu. Stangir Davids eru skreyttar með Afríkumunstri upp að körfuboltahringnum og eru mjög háar, svo erfitt getur verið að koma boltanum í hann. Hugmyndin er að þar felist draumur svertingja í Bandaríkjunum, sem dregur þá frá námi og annarri uppbyggjandi iðju. Falleg verk eins og fánastöngin, með aðdráttarafl sjálfra sín, eins og sírenurnar í Ódysseifskviðu.

Mér dettur líka í hug snjóboltaperformans sama listamanns. Hann stillti upp snjóboltum á teppi eins og götusölumenn í New York og var með þá til sölu á mismunandi verðum eftir stærð.

Og upptrekkt strípuð leikföng Mike Kelly. Mechanical Toy Guts 1991 - 2012. Veröld sem er, var og verður. Hin fagra veröld Stefan Sweig sem var. Hugmyndin um fallegt samfélag, þar sem aldrei verður stríð aftur. Strípuðu leikföngin eru rúin öllu aðdráttarafli kynjadýra og skrauts og upptrekkt innvolsið er það eina sem spólar um í sýningarsalnum.

Hús sem eru byggð og teiknuð eins og tákn, límd saman á alls konar pappír, allt frá besta vatnslitapappír yfir í munnþurrkur. Aftur eins og þverskurður trés. Myndir af bílum og hermönnum. Prestur og fánastöng. Fallegt handbragð sem þrátt fyrir allt ber með sér lím sögu og viðleitni til að skilja allt betur. Táknmerki jaðarhópa og hið fasta og ófrávíkjanlega mót.

Ætli þetta sé ekki bara nóg fyrir upphaf að einhverju öðru einhvern tíma í framtíðinni.

Horfur í náinni framtíð.

Hugmynd um buskann.

Helgi Þorgils Friðjónsson

Fjölbreytileikinn myndar vissa heild

Umfjöllun Einars Fals Ingólfssonar um sýninguna í Morgunblaðinu 31.08.2017 bls. 31

" target="_blank" style="display: initial;" no_space_b="true" no_space_e="true" raw_url="https://vefsafn.is/is/20240622023153mp_/http:// ">Myndband

Glyttur

maria@this.is (María P) — Thu, 31 Aug 2017 12:47:01 GMT

Elísabet Ásberg

31. ágúst 2017 - 15. október 2017

Einkasýning listakonunnar og Keflvíkingsins Elísabetar Ásberg verður í Gryfjunni í Duus Safnahúsum.

"Hið óþekkta líf undirdjúpanna hefur ávallt heillað mig. Íbúar þeirra deila með okkur jörðinni en er okkur að mestu huldir. Á þessari sýningu túlka ég þessa nágranna okkar og þeirra töfraveröld á huglægan hátt. Sýningin er óður minn til þeirra."

Sýningin verður opnuð fimmtudaginn 31. ágúst kl. 18:00 ásamt öðrum sýningum í Duus Safnahúsum og eru allir hjartanlega velkomnir.

Blossi

maria@this.is (María P) — Thu, 31 Aug 2017 12:41:17 GMT

Sossa & Anton Helgi Jónsson

31. ágúst 2017 - 15. október 2017

Sýningin Blossi var opnuð fimmtudaginn 31. ágúst kl. 18:00 ásamt öðrum sýningum í Duus Safnahúsum í tengslum við Ljósanótt.

Á sýningunni eru málverk eftir Sossu og innrömmuð ljóð eftir Anton Helga Jónsson sem snúast um ástar- og hlutverkaleiki kynjanna.

Sossa og Anton Helgi Jónsson eiga það sameiginlegt að hafa bæði velt fyrir sér margbreytileika mannlífsins, hún í málverkum og hann í ljóðum. Með bros á vör og lífsgleðina að leiðarljósi hafa þau dregið upp myndir af alls konar fólki í verkum sínum. Blossi er samsýning þeirra á málverkum og ljóðum sem snúast um ástar- og hlutverkaleiki kynjanna.

Sossa hefur áður málað myndir út frá ljóðum úr bókum Antons en málverkin á þessari sýningu urðu til eftir að listamennirnir ákváðu að vinna saman að sýningu með erótískum undirtóni. Efniviðinn í málverkin hefur Sossa sótt í ljóð eftir Anton sem fæst hafa komið fyrir augu annarra og sum reyndar orðið til upp úr samstarfi þeirra. Málverkin eru ekki hugsuð sem myndskreyting við ljóðin heldur verk sem sprottin eru af sama eða svipuðum blossa. Þannig vilja listamennirnir láta reyna á það hvernig málverk og ljóð geta hvort á sinn hátt miðlað heitum tilfinningum; ástarblossa milli karls og konu, karls og karls, konu og konu. Hverju miðlar málverkið? Hverju miðlar ljóðið? Hvað er mynd í ljóði? Hvað er ljóð í mynd?

Sýningin stendur til 15. október.

Próf / Tests

maria@this.is (María P) — Thu, 31 Aug 2017 12:30:31 GMT

Fríða Dís Guðmundsdóttir

31. ágúst 2017 - 15. október 2017

Á sýningunni Próf/Tests er að finna 57 olíumálverk, öll í sömu stærð og í tveimur litum: hvítum og rauðum. Fyrirmynd málverkanna eru 57 þungunarpróf. 56 verkanna eru með einu rauðu lóðréttu striki á hvítmáluðum striga og liggja þau líkt og rauður þráður í gegnum sýninguna en 57. verkið sker sig úr enda sýnir það tvö rauð, lóðrétt strik. Hvert málverk táknar einn mánuð í því 57 mánaða ferli sem það tók okkur hjónin að verða barnshafandi. Málverkin bera því heiti þess mánaðar og árs sem hvert þungunarpróf var tekið, allt frá febrúar 2012 til októbers 2016. Verkin eru persónuleg en um leið lýsa þau reynsluheimi margra. Sýningin Próf/Tests er fyrst og fremst hugsuð til að finna tilfinningum og erfiðri reynslu farveg og í leiðinni vekja athygli á málefnum sem varða ófrjósemi í formi myndlistar.

Hugmyndin:

Þegar ég fékk hugmyndina að málverkasýningunni Próf/Tests hafði glugginn á þungunarprófinu birst mér með einu striki sem síendurtekið stef í rúmt ár. Þegar hugmyndin að sýningunni kviknaði var því ekki áætlað að verkin yrðu jafn mörg og raunin varð. Ég er þó þakklát fyrir að verkin urðu 57 því á tímabili var ég ekki lengur viss hvort að sýningin yrði að veruleika yfir höfuð. Sjálf var ég heldur ekki viss hvort ég hefði taugar í að opna mig á þennan hátt fyrir almenningi en hugmyndin að sýningunni var þó sífellt að gera vart við sig í huga mér. Það var ekki fyrr en ég sá verkið, Henry Ford Hospital (1932), eftir nöfnu mína Fridu Kahlo á sýningu hennar og Diego Rivera, Art in Fusion, á Musée de l'Orangerie í París á haustmánuðum 2013 að ég vissi að ég ætlaði að láta verða af sýningunni, þ.e.a.s. ef ég yrði svo lánsöm að geta lokað henni með verki af tveimur strikum. Verk Kahlo sýnir upplifun hennar á fósturmissi og snart mig svo djúpt að ég stóð í tárum á sýningargólfinu. Á þessari stundu vissi ég að sýningin Próf/Tests væri stærri en ótti minn við afhjúpun og gagnrýni. Ég ber þó ekki ein þungann af afhjúpuninni og því var næsta skref að segja eiginmanni mínum frá hugmyndinni. Ég hefði ekki þurft að mikla það fyrir mér því hann tók vægast sagt vel í hugmyndina, eins skapandi og stórkostleg mannvera hann er, og hvatti mig heilshugar til að framkvæma hana. Hugmyndin að sýningunni hefur verið lengi í bígerð en ekki var unnt að hefjast handa fyrr en lokaverkið, verkið með tveimur strikunum, varð að veruleika.

Á meðan einhverjir finna sig í málverkum af neikvæðu prófi eru kannski aðrir sem kunna betur að meta málverkið af jákvæða prófinu. Verkin eru mjög persónuleg en ekki síður táknræn. Persónuleg vegna þess að með verkunum er ég – og við hjónin – að opna fyrir hluta lífs okkar sem við höfum hingað til haldið út af fyrir okkur og táknræn þar sem hvert strik á sýningunni stendur fyrir eina tilraun sem hefur mistekist. Og hvert strik táknar jafnframt von og þrá okkar hjóna til að eignast barn. Ég vona að pör í sömu eða svipaðri stöðu munu finna huggun í verkunum og vonandi munu þau vera eins konar haldreipi þeirra sem hafa, mánuð eftir mánuð, horft á aðeins eitt strik birtast á þungunarprófi.

Miðillinn:

Eins og fyrr segir eru fyrirmyndir málverkanna gluggi á þungunarprófi sem sýnir hvort prófið sé jákvætt, neikvætt eða ógilt. Glugginn sem hafður er til hliðsjónar er með fjórar hliðar líkt og strigi og er hvert málverk í raun eftirlíking gluggans í stækkuðum hlutföllum. Þar sem sýningin Próf/Tests er að mörgu leyti hugmyndalist velti ég miðlinum mikið fyrir mér. Ég útfærði hugmyndina í öðrum miðlum í huganum, sem ljósmyndasýningu eða jafnvel sem videóverk, en leitaði þó alltaf á upphafspunkt og fannst málverkið best til þess fallið að ramma hugmyndina inn. Það sem mér finnst einnig mikilvægur kostur málverksins sem miðil er áþreifanleiki strigans og áferðin sem olíulitirnir skapa. Viðfangið er einfalt í uppsetningu og útkoman auðþekkjanlegar minímalískar línur á þrívíðum fleti.

Uppsetning:

Verkin bera heiti þess mánaðar sem þau standa fyrir, allt frá febrúar 2012 til október 2016, og hefur sýningin þannig upphaf og endi. Því er mikilvægt að þau séu sett upp í réttri tímaröð.

Sýningarskrá:

Í sýningarskrá verður m.a. að finna ljósmyndir af vinnuferlinu, af þungunarprófum, upplýsingar og myndir af uppsettum fósturvísum eftir glasafrjóvganir hjá Art Medica og IVF, verðskrá málverkanna og þakkir til þeirra sem styrktu sýninguna á einn eða annan hátt.

Stutt lýsing á bakgrunni:

Ég starfa sem tónlistarmaður og stunda einnig nám í jazz-söng við tónlistarskóla F.Í.H. Ég stundaði listnám í Fjölbrautaskólanum á Suðurnesjum og útskrifaðist af listnámsbraut Fjölbrautaskólans í Breiðholti áður en ég hélt í listfræði í Háskóla Íslands þaðan sem ég útskrifaðist með BA-gráðu árið 2015. Hluta af náminu stundaði ég við listabraut Sorbonne-háskólans í París. Ég hef starfað við ýmislegt tengdu listum. Ég hef haldið listasmiðjur fyrir börn, bæði á vegum Sandgerðisbæjar og Listasafns Reykjavíkur, og unnið að rannsóknum í tengslum við listfræðslu barna á Íslandi. Einnig hef ég annast sýningargæslu og leiðsagnir í Safnahúsinu á Hverfisgötu á vegum Þjóðminjasafns Íslands.

Fríða fékk neikvætt á fleiri en 56 þungunarprófum áður en hún sá loksins tvær línur

Grein Sylvíu Rutar Sigfúsdóttur á visir.is um sýningu Fríðu Dísar Guðmundsdóttur, Próf / Tests. Birt 4. september 2017.

A17

maria@this.is (María P) — Fri, 09 Jun 2017 13:08:44 GMT

Íslensk abstraktmyndlist við upphaf 21. aldar.

Áslaug Íris Katrín Friðjónsdóttir , Hadda Fjóla Reykdal , Halldór Ragnarsson , Logi Bjarnason , Magnús Helgason , Marta María Jónsdóttir og Sara Oskarsson .

9. júní 2017 - 20. ágúst 2017

Listasafn Reykjanesbæjar opnar sýninguna A17 sem fjallar um íslenska abstraktmyndlist við upphaf 21.aldar, föstudaginn 9.júní kl. 18.00 í Listasal Duus Safnahúsa. Þar má sjá verk eftir Áslaugu Írisi Katrínu Friðjónsdóttur, Höddu Fjólu Reykdal, Halldór Ragnarsson, Loga Bjarnason, Magnús Helgason, Mörtu Maríu Jónsdóttur og Söru Oskarsson.

Abstraktmyndlist hefur átt undir högg að sækja í íslensku myndlistarlífi á undanförnum áratugum og af samtölum við þátttakendur í sýningunni má ráða, að til þess að skapa abstraktmyndlist hafi þeir nánast þurft að kúpla sig út úr íslensku myndlistarlífi, finna sér nýja listaskóla og aðra „senu“. Þá opnaðist fyrir þeim „nýr heimur“, eins og haft er eftir einum þátttakenda í sýningunni. Og hvað var það sem þessi „nýi heimur“ hafði til síns ágætis? Viðmælendur nefna m.a. alþjóðlegt tungumál abstraktlistarinnar, ríkulegt huglægt myndmál, frjálsræði, óútreiknanlega framvindu, tilfinningalega „hleðslu“ og þann möguleika að skapa sér einka svigrúm til tjáningar.

Allt þetta er fyrir hendi í verkum þeirra sjö listamanna sem getur að líta á sýningunni í Duus Safnahúsum. Þeir vilja láta taka sig alvarlega og ætla ekki að hliðra fyrir öðrum viðhorfum fyrr en í fulla hnefana. Sýningarstjórar eru Aðalsteinn Ingólfsson og Bjarni Sigurbjörnsson og mun Bjarni verða með leiðsögn um sýninguna sunnudaginn 18. Júní kl. 15.00. Sýningin stendur til 20.ágúst 2017.
Ný sýning, nýr heimur. Aðalsteinn Ingólfsson, sýningarstjóri

Abstraktmyndlist, list hins huglæga, ljóðræna og óræða, hefur átt undir högg að sækja í íslensku myndlistarlífi á undanförnum áratugum. Þó var hún ráðandi viðmið í myndlist okkar um hartnær tveggja áratuga skeið og síðan öflugt mótvægi nýlistarinnar. Á níunda og tíunda áratug síðustu aldar var henni smám saman skákað til hliðar og hún úrskurðuð ómarktæk af áhrifamestu álitsgjöfum hins íslenska myndlistarsamfélags. Upptaka nýrra viðmiða í listum er flókið og oft dularfullt fyrirbæri, en með tíð og tíma verða einhverjir sjálfsagt til þess að komast til botns í þessari atburðarás. Hún er þeim mun torskiljanlegri þegar litið er til viðgangs abstraktmyndlistar annars staðar í heiminum á sama tímabili.

Af samtölum við þátttakendur í sýningu Listasafns Reykjanesbæjar, A17, má ráða að til þess að skapa abstraktmyndlist hafi þeir nánast þurft að kúpla sig út úr íslensku myndlistarlífi, finna sér nýja listaskóla og aðra „senu“. Þá opnaðist fyrir þeim „nýr heimur“, eins og haft er eftir einum þátttakenda í sýningunni. Og hvað var það sem þessi „nýi heimur“ hafði til síns ágætis? Viðmælendur nefna m.a. alþjóðlegt tungumál abstraktlistarinnar, ríkulegt huglægt myndmál, frjálsræði, óútreiknanlega framvindu, tilfinningalega „hleðslu“ og þann möguleika að skapa sér einkalegt svigrúm til tjáningar.

Allt þetta er fyrir hendi í verkum þeirra sjö listamanna sem hér getur að líta. Þeir vilja láta taka sig alvarlega og ætla ekki að hliðra fyrir öðrum viðhorfum fyrr en í fulla hnefana. Listasafn Reykjanesbæjar þakkar þeim þátttökuna og samstarfsviljann.
A17. Bjarni Sigurbjörnsson, sýningarstjóri

Um og uppúr miðri síðustu öld var abstraktmálverkið það sem skilgreindi hvað skarpast það sem kallað hefur verið módernismi í myndlist. Clement Greenberg, einn áhrifamesti talsmaður módernismans, taldi kjarna hans liggja í því að beita einkennandi aðferðum listgreinar til að gagnrýna listgreinina sjálfa, ekki til þess að kollvarpa henni, heldur til að festa hana betur í sessi á sínu eigin hæfnissviði.

Um 1965 fóru aðrir listamenn og hugsuðir hins vegar að efast um harðkjarna-módernisma Greenbergs. Þeir veltu fyrir sér í hverju munurinn lægi milli skúlptúrs eða þrívíðra verka annars vegar og málverks hins vegar og hvort listin þyrfti ekki einmitt að losa sig við slíkan greinarmun. Í þessu samhengi kynnti Donald Judd til að mynda hugtakið „specific object“ sem varð til eftir að hann sá svokölluð „málverk“ Franks Stella þar sem landamæri milli listgreina voru höfð að engu og ekki hirt um að einangra hæfnissvið hverrar greinar útfrá eigindum hennar. Hræringarnar sem urðu í kjölfarið eru stundum kenndar við „dauða módernismans“ og hreyfði við öllum römmum og langvarandi flokkadráttum og skapaði ríg í listheiminum.

Enn eimir eftir af þessum hræringum en meðal yngri listamanna virðist rígurinn sem hlaust af „dauða módernismans“ fara ört þverrandi. Í dag virðist sú list sem reiðir sig á fagurfræði eða er unnin út frá tilfinningu hafa meiri hljómgrunn en oft áður þótt enn sé viðhorfsmunur á milli þeirra sem telja sig vinna út frá upplifun og kjósa frelsi til að uppgötva hluti út frá eigin skynjun og tilfinningu og hinna sem krefjast rökrænna skilgreininga og vitsmunalegrar nálgunar. Andstæðan er milli þess annars vegar að sjá list sem tjáningu þar sem verkið verður til af persónulegri þörf en getur um leið af sér nýtt sjónarhorn á tilvist okkar og fegurðargrundvöll og hinsvegar að líta á hana sem rannsókn þar sem listamaðurinn er í hlutverki rannsakanda er setur viðfangsefni sitt undir smásjárgler og má ekki láta glepjast af persónulegum tilfinningum eða annarri hysteríu og þarf að beita sig járnaga svo afraksturinn verði sönn og góð list, laus við sveitta tilfinningasemi eða barnslegan krútthátt.

Abstraktlist hefur oft ruglað fólk í ríminu, allt frá upphafsdögum hennar. Kannski vegna þess að þar er skorið á tengslin milli listarinnar og þess sem kallað er raunveruleiki. Í póstmódernískum heimi dagsins í dag er hugmyndin um raunsæi reyndar orðin ansi loðin, þreytt og þvæld, en enn lifir þó í þeim glæðum að fólk vilji sjá eitthvað þekkjanlegt út úr myndum, ef því er ekki að heilsa er verkið í hugum margra tómt rugl. Upp í hugann kemur frægt málverk Réne Magritte af pípu þar sem undir stendur: „Þetta er ekki pípa.“ Þar er því slengt framan í áhorfandann að málverkið, myndin sem vekur sjónræna upplifun af pípu, sé í raun sjálfstæður hlutur, málning á striga.

Það er því hægt að segja að hvaðeina geti verið list þegar það sett er í rétt samhengi. Stálplata er jafn raunsönn sem listaverk og málaður strigi. Dæmi um slíkt eru til að mynda hlandskálin fræga og önnur „ready made“ Marcels Duchamp eða þegar Listasafn Akureyrar keypti á uppboði varalitarborið glas og sýndi sem listaverk í kjölfar umræðu sem skapast hafði um meintan málverksgjörning sem Jóhanna Sigurðardóttir þáverandi forsætisráðherra hefði framið á glasinu er hún drakk úr því í frægu útvarpsviðtali.

Hvað er abstraktlist? Því er oft haldið fram að þetta hugtak sé bundið ákveðnu viðhorfi í listasögunni og því úr sér gengið á okkar margradda tímum þar sem margir veruleikar eru til samtímis. Slíkur margradda veruleiki birtist einmitt í verkunum á þessari sýningu. Hadda Fjóla Reykdal skoðar náttúrustemmningar án þess að tengja þær tilteknum stöðum en Sara Oskarsson tekur að sér hlutverk einskonar efnahvata þar sem hún fæst við náttúru og umbreytingar eitraðra efna sem sannarlega eru sífellt að breyta veröld okkar. Skúlptúrmálverk Loga Bjarnasonar eru undirstungin kaldhæðnislegri en um leið bjartri sýn á það umhverfi sem hann lifir, jafnt hið innra sem ytra, og velta upp tilgangi þess að staðsetja hluti eða hugmyndir. Halldór Ragnarsson vinnur hins vegar með þá merkingu sem við leggjum í orð og þýðingu þeirra sem úrræði mannsins til að tjá sig og skilgreina og hvernig texti sem ýmist er hlaðinn gildi eða innihaldssnauður, glatar tilgangi sínum eða býr til annan með myndrænni úrvinnslu svo önnur merking vex fram.

Þau Marta María Jónsdóttir, Magnús Helgason og Áslaug Í. K. Friðjónsdóttir er þau af hópnum þar sem sköpunarfrelsi í ætt við módernisma kemur hvað skýrast fram, inntak verkanna liggur í formgerð þeirra, hvort sem um er að ræða collage-verk Magnúsar sem að vissu leyti vinnur útfrá kaótískum spuna sem þó getur af sér reglu. Form skúlptura, málverka og collage-verka Áslaugar eru gerð úr efnum sem við notum til að húða yfirborð okkar borgaralegu veraldar, svo sem margvíslegum dúkum í bland við lit. Hjá Mörtu Maríu ræður ríkjum frjáls sköpun, hispurslaus og laus við rembing.

Þetta er kynslóð fólks sem laust er við þann einstrengingshátt sem stundum vildi loða við listheiminn þar sem barist var um völd, viðurkenningu og þá kjötkatla sem í boði voru. Þetta er líka kynslóð skjáheimsins sem hefur yfirtekið stóran hluta af sýn okkar á veröldina með ofgnótt óáþreifanlegra upplýsinga sem bæði sefa okkur og fylla af tómi. Í þessari veröld er þörfin fyrir því að skapa útfrá eigin kenndum og hvötum, sérvisku, frelsi og fegurð ekki síður mikilvæg en í árdaga abstraktsins.

"Jafnvægi og fegurð er rauði þráðurinn."

Það sem eftir stendur

maria@this.is (María P) — Wed, 31 May 2017 13:33:28 GMT

Endurspeglun frá dreifbýli Íslands - Gillian Pokolo

31. maí 2017 - 9. júlí 2017

Gillian Pokalo er bandarískur listamaður sem hrifist hefur af íslenskri náttúru. Verkin sem nú eru til sýnis í Stofunni í Duus Safnahúsum eru afrakstur tveggja ferða hennar til Íslands í apríl 2016 og mars 2017. Gillian segir sjálf um verkin sín: „Vinnuferlið hefst á ljósmyndum en myndefni þeirra gefur innsýn inn í hluti og staði sem hafa verið yfirgefnir. Mannvirki sem byggð eru til að standast tímans tönn, en eru síðar yfirgefin, segja mikið um mannlegt ástand okkar og kveikja spurningar um hver við erum og hver arfleifð okkar verður. Að lokum endurheimtir náttúran ávallt mannvirkin sem við byggjum, það er merki um tímabundið eðli veruleikans. Vinnuferli prentunar er svipað, blekið sem verður eftir er sönnunargagn um prentunina, líkt og sönnunargögnin um byggð manna eru mannvirki þeirra. Prentunin gerir mér kleift að prenta ákveðið yfirgefið mannvirki mörgum sinnum en þannig getur mannvirkið sagt sögu sína á marga vegu.“

Gillian útskrifaðist frá Moore College of Art&Design í Fíladelfíu árið 2005 og tveimur árum síðar útskrifaðist hún með kennsluréttindi frá sama skóla. Pokalo starfar sem myndlistakennari við Plymouth Friends School í Plymouth Meeting og einnig í Main Line Art Center í Haverford, Pennsylvaníu. Pokalo hefur haldið fjölmargar sýningar í Bandaríkjunum og er þetta í annað skipti sem hún sýnir verk sín á Íslandi.

Listamaðurinn verður með leiðsögn sunnudaginn 9.júlí kl.14.00 sem er jafnframt síðasti dagur sýningarinnar.

Listahátíð barna í Reykjanesbæ - Dýrin mín stór og smá

maria@this.is (María P) — Thu, 04 May 2017 13:57:53 GMT

Nemendur leik-, grunn- og framhaldsskóla í Reykjanesbæ

4. maí 2017 - 21. maí 2017

Skessan í hellinum býður til Listahátíðar barna í Reykjanesbæ í tólfta sinn
Fjölskyldudagskrá laugardaginn 6. maí

Listahátíð barna í Reykjanesbæ verður sett með pompi og prakt fimmtudaginn 4. maí í tólfta sinn. Hátíðin er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins, allra 6 grunnskólanna, Tónlistarskólans, dansskólanna Bryn Ballett Akademíunnar og Danskompanís og listnámsbrautar Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Duus Safnahús undirlögð

Duus Safnahús verða undirlögð undir myndlistarsýningar leik-, grunn- og framhaldsskólans auk þess sem þar verður sýning á verkum eftir tónskáldið og myndlistarmannin Hafliða Hallgrímsson. Nemendur hafa unnið hörðum höndum stóran part úr vetri að verkefnum sínum sem líta dagsins ljós á hátíðinni en yfirskrift sýninganna er Dýrin mín stór og smá. Hægt er að fullyrða að þótt einstaka furðufugl hafi stundum ratað inn í Duus Safnahús hefur dýralífið þar aldrei verið jafn fjölbreytt og nú og þótt víðar væri leitað. Þar gefur að líta allt frá músum upp í gíraffa og ýmis konar furðuskepnur og má enginn láta þessar skemmtilegu sýningar framhjá sér fara.

Hæfileikahátíð grunnskólanna í Stapa

Föstudaginn 5. maí fer fram Hæfileikahátíð grunnskólanna í Stapa þar sem úrval stórglæsilegra árshátíðaratriða úr öllum grunnskólum bæjarins verða sýnd fyrir fullu húsi.

Frábær fjölskyldudagur

Laugardaginn 6. maí er svo boðið upp á skemmtilegan fjölskyldudag með alls kyns listasmiðjum og uppákomum og af því tilefni hrærir Skessan í hellinum í lummusoppu og býður gestum og gangandi upp á rjúkandi lummur.

Meðal þeirra verkefna sem unnið hefur verið að í tilefni hátíðarinnar er samtvinnun tónlistar og myndlistar út frá tónverkum og myndverkum tónskáldsins og myndlistarmannsins Hafliða Hallgrímssonar en hann færði Listasafni Reykjanesbæjar veglega myndlistargjöf nýlega sem varð kveikjan að þessu verkefni. Um eins konar gjörning verður að ræða laugardaginn 6. maí og verður listamaðurinn sjálfur viðstaddur þegar hann fer fram.

Dagskrá hátíðarinnar má nálgast á facebook síðunni Listahátíð barna í Reykjanesbæ og á vefsíðunni reykjanesbaer.is

Hafliðaverkefnið

maria@this.is (María P) — Thu, 04 May 2017 13:41:46 GMT

Samtvinnun tónlistar og myndlistar - Hafliði Hallgrímsson

4. maí 2017 - 9. júlí 2017

Kveikjan að verkefninu Samtvinnun tónlistar og myndlistar var sú að Listasafni Reykjanesbæjar barst s.l. haust vegleg listaverkagjöf frá Hafliða Hallgrímssyni tónskáldi sem búið hefur í Skotlandi um árabil. Hafliði er eins og margur listamaðurinn, hagur á fleiri en eina listgrein og ásamt því að vera eitt af fremstu tónskáldum þjóðarinnar hefur hann iðkað myndlist um árabil. Gjöfin samanstóð af 7 málverkum og 14 grafíkverkum, nánar tiltekið silkigrafík og öll verkin voru abstrakt.

Verkefnið gekk út á að halda sérstakt námskeið eða vinnusmiðju með ungu fólki í Reykjanesbæ í tengslum við Listahátíð barna í maí, þar sem unnið væri með tengingu tónlistar og myndlistar og listaverk Hafliða, bæði myndverk og tónverk, yrðu lögð fram sem kveikja. Unnið var með nemendum bæði í tónlist og myndlist og áhersla lögð á tónsmíðar og gerð myndverka. Sérmenntaðir leiðbeinendur voru fengnir til að vinna með unga fólkinu, annars vegar tónskáld og tónlistarkennarar frá Tónlistarskóla Reykjanesbæjar og hins vegar myndlistarmenn og myndlistarkennarar frá Listasafni Reykjanesbæjar og þremur grunnskólum bæjarins. Hóparnir unnu svo ýmist einir eða allir saman í rúma tvo mánuði og var afraksturinn kynntur með uppákomu í Bíósal Duus Safnahúsa laugardaginn 6.maí kl. 13.00 þar sem Hafliði sjálfur var mættur.

Hafliði Hallgrímsson var kynntur og opnuð samsýning á málverkum hans og myndverkum unga fólksins sem unnin voru á tímabilinu. Einnig var leikin tónlist eftir Hafliða og úrval af þeim tónverkum sem samin voru á námskeiðinu. Uppákomunni lauk svo með gjörningi þar sem tónlistarnemendur túlkuðu valið verk eftir Hafliða í frumsaminni tónlist og á sama tíma túlkuðu myndlistarnemendur tónlist samnemendanna í myndverkum. Þetta var liður í Listahátíð barna í Reykjanesbæ og hlaut verkefnið styrk frá Uppbyggingarsjóði Suðurnesja. Sýningin stendur til 9.júlí.

Sýningarstjóri er Inga Þórey Jóhannsdóttir.

Úlfatími

maria@this.is (María P) — Fri, 10 Feb 2017 14:10:08 GMT

Sara Vilbergsdóttir & Svanhildur Vilbergsdóttir

10. febrúar 2017 - 23. apríl 2017

Ný sýning Duo-systra opnar föstudaginn 10.febrúar kl. 18.00

„Tíminn milli nætur og dagrenningar. Tíminn þegar flestir deyja, þegar svefninn er hvað dýpstur og martraðir raunverulegastar. Þá sækir mestur ótti að þeim sem ekki geta sofið, og bæði draugar og drýsildjöflar fara mikinn. Flest börn fæðast einnig á Úlfatíma.“

Þessi orð sænska kvikmyndaleikstjórans Ingmar Bergmann urðu systrunum Söru og Svanhildi Vilbergsdætrum kveikjan að nýjustu verkum sínum sem sjá má á sýningu Listasafns Reykjanesbæjar sem ber einmitt heitið Úlfatími. Þær systur eru þekktar fyrir litskrúðug verk sín sem segja endalausar sögur, bæði þessa heims og annars og nú bregður við nýjum tóni sem ekki hefur sést áður. Sara og Svanhildur mála sem fyrr saman, sömu verkin og á sýningunni Úlfatími má sjá 20 olíuverk sem flest eru ný og hafa ekki sést áður. Sýningin stendur til 23.apríl og verða þær systur með leiðsögn sunnudaginn 12.mars kl. 15.00. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson.

Skammdegisskraf
Viðtal Aðalsteins Ingólfssonar við Söru og Svanhildi

Aðalsteinn Ingólfsson: Þið systur eruð nokkrum sinnum búnar að segja frá því hvað varð til þess að þið fóruð að mála tvíhent, en rifjið það upp fyrir Suðurnesjamenn.

Sara Vilbergsdóttir: Það var fyrir algjöra tilviljun. Að vísu erum við báðar myndlistarmenntaðar, en Svanhildur útskrifaðist níu árum á eftir mér og var ekki farin að praktísera neitt að ráði. Hins vegar hafði ég verið að frá 1985 eða svo.

Svanhildur Vilbergsdóttir: Ég var upptekin af brauðstritinu og ætlaði að geyma mér þann lúxus að mála myndir þangað til ég kæmist á ellilaun.

Sara: Svo var ég stödd í miðju verkefni árið 2010, sem var að mála Vestfjarðarhlutann á sjö metra langt verk sem Ferðamálaráð hafði fengið listamenn frá öllum landshornum til að mála fyrir sig. Við systur erum nefnilega Ísfirðingar. Ég átti að ljúka við minn hluta á einni klukkustund og fór þá alveg á taugum. Þá hóaði ég í Svanhildi sem kom, róaði mig niður og tók stjórnina. Saman lukum við verkinu og hlógum svo mikið við framkvæmdina að við fórum að íhuga samstarf til frambúðar.

Svanhildur: Það vildi svo til að ég var á milli vita þegar kallið kom frá Söru; ég hafði verið í krabbameinsmeðferð og þurfti að endurskoða alla tilveru mína. En sannast sagna lá ekkert í augum uppi að samkrull okkar tveggja gæti gengið upp. Þeir sem okkur þekkja vita að við erum mjög ólíkar. Utan vinnustofunnar erum við oft á öndverðum meiði. Sara er hvatvís, ég er fyrir nákvæmni. En það merkilega er að á vinnstofunni verður til þriðja manneskjan, sem er svona líka yndislega heilsteypt. Síðan höfum við málað saman.

Sara: Það er aldrei ósætti á vinnustofunni. Þar höfum við bara eina grundvallarreglu: hvorug okkar málar ein síns liðs, málverkin útheimta nærveru okkar beggja. Svo eru það næstum því óskrifuð lög að við málum aldrei hvor aðra, eingöngu sjálfsmyndir; það er mest af praktískum ástæðum.En það er iðulega eins og önnur okkar botni það sem hinni dettur í hug. Ég segi til dæmis: Ættum við ekki að færa fígúruna þarna uppi í horninu, eða snúa henni öðruvísi. Og þá svarar Svanhildur að bragði: Ég var einmitt að hugsa það sama. Og þegar kemur að litanotkun, myndbyggingu og áherslum almennt, erum við ótrúlega oft samstíga.

AI: Litanotkun ykkar er kapítuli út af fyrir sig. Það er leitun að listamönnum sem nota bleika liti eins oft og rösklega.

Svanhildur: Það er eitthvað við bleika litinn sem gleður okkur óstjórnlega. Ef við mættum ráða mundum við skylda Reykvíkinga til að mála húsin sín eins og Mexíkóbúar. Skammdegið væri þá snöggtum bærilegra.

AI: Þekkið þið sambærileg listamannateymi úti í löndum?

Sara: Ekki alveg sambærileg. Listamenn hafa oft unnið saman, en þeir hafa þá ekki verið blóðskyldir. Að vísu höfum við haft spurnir af tvíburum í Úkraínu sem mála verk í sameiningu, en það er nánast eina fordæmið sem við vitum um. Við þurfum að kanna það mál.

AI: Hvernig munduð þið lýsa þeim myndheimi sem þið hafið skapað ykkur?

Svanhildur: Þetta er nokkurs konar ævintýraheimur þar sem fjölskyldu-og einkalíf okkar rennur saman við drauma, fantasíur og allt það áreiti sem við verðum fyrir frá opinberum fjölmiðlum, kvikmyndum, tímaritum, slúðurblöðum og samskiptamiðlum. Svo erum við líka í viðræðusambandi við gjörvalla myndlistarhefðina, að minnsta kosti fígúratífa hluta hennar. Þetta er allt orðið svo snar þáttur af lífi okkar, að stundum veit maður ekki hvar mörkin liggja. Það er kannski inntakið í þessum myndum? Töfraraunsæi var mikið tískuorð í bókmenntaumræðunni fyrir nokkrum árum. Ætli við getum ekki sölsað það orð undir okkur?

AI : Er eitthvað eitt málverk lýsandi fyrir vinnubögð ykkar?

Svanhildur: Þau eru það eiginlega öll. Til dæmis myndin af sjálfri mér þar sem ég er í geislameðferð. Þar er ég náttúrlega útafliggjandi í þartilgerðri maskínu. Og Sara bíður hinum megin við dyrnar; hún keyrði mig alltaf í þessar geislanir. En við hliðina á mér er enginn annar en Hannibal Lecter, sem er mannæta eins og bannsettur krabbinn. Það er svo auðvitað Súperman sem kemur fljúgandi mér til bjargar. Fólk spyr af hverju ég sé með George Clooney við fótagaflinn. Það var bara vegna þess að engin læknafantasía er fullkomin nema sætur læknir komi við sögu. Maður notar alls konar uppdiktaðar fígúrur til að bæði spegla og kommentera á það sem maður er að hugsa og upplifa. Svipað gerist líka í Hjartastopp-myndinni af Söru; þar stendur maðurinn með ljáinn í stað Hannibals.

Sara: Þetta krefst líka heilmikillar undirbúningsvinnu. Þegar við erum búnar að koma okkur saman um megininntakið, hrúgum við ógrynni mynda inn á tölvu og setjumst yfir það í langan tíma. Við notum Photoshop óspart og svo líka pappírsklipp upp á gamla mátann. Svo er heilmikið mál að skeyta þetta allt saman. Oft breytist mikið í sjálfri vinnslunni, eitthvað spennandi kemur upp í miðju kafi og þá tekur málverkið nýja stefnu.

AI: Margar þessar myndir eru verulega fyndnar. Er það kostur að ykkar mati?

Svanhildur: Það er eiginlega ómeðvitað. Og gerist mikið til af sjálfu sér. Sjálfar erum við stundum langt niðri út af þjóðfélagsástandi og ástandinu í heiminum. En það þarf ekki mikið til þess að við förum að hlæja. Til dæmis urðu til nokkrar fáránlegar myndir um elsku kallinn hann Tiger Woods, meðal annars vegna þess að okkur fannst fagmál golfleikara svo sérkennilegt. Einhver klaufaskapur í útfærslu myndar verður kannski til þess að hún verður mátulega asnaleg. Þá færumst við allar í aukana og verkið fer á flug. En það sem er svolítið merkilegt er að fólk nær oftast bestu sambandi við myndirnar þar sem mest ber á persónulegri sérvisku okkar.

Sara: Það má eiginlega segja að alvaran fari vaxandi í myndunum sem við erum að gera. Þær nýjustu, sem við kennum við Úlfatíma, eru fremur táknrænar ástandslýsingar en tilbrigði við hið persónulega. Það er svo margt varhugavert að gerast í samtímanum. Eins og stendur erum við að taka púlsinn á því og ekki sér fyrir endann á því rannsóknarferli.

Við sjónarrönd

maria@this.is (María P) — Fri, 11 Nov 2016 14:30:49 GMT

Elva Hreiðarsdóttir, Phyllis Ewen og Soffía Sæmundsdóttir

11. nóvember 2016 - 15. janúar 2017

„Við höfum ekki fast land undir fótum heldur er yfirborð jarðar á hreyfingu. Náttúrulegt umhverfi okkar er ekki stöðugt heldur í sífelldri mótun og undirorpið breytingum.“

Þetta er viðfangsefni sýningarinnar Við sjónarrönd, sem Listasafn Reykjanesbæjar opnar föstudaginn 11.nóvember n.k. kl. 18.00. Sýningin er unnin er í samvinnu þeirra Elvu Hreiðarsdóttur, Phyllis Ewen frá Bandaríkjunum og Soffíu Sæmundsdóttur. Á sýningunni má sjá verk þeirra þriggja og einnig sameiginlegt sköpunarverk þeirra. Listakonurnar fjalla meðal annars um landslag og landmótun, umbreytingar, jarðhræringar og áhrif loftslagsbreytinga, í listrænni nálgun við viðfangsefni sem einnig hafa verið vísindamönnum hugleikin. Reykjanesskaginn er eins og opin jarðfræðibók með ummerkjum eldsumbrota og jarðhræringa, land í mótun og á hreyfingu, umlukið opnu hafi sem teygir sig í vestur allt að ströndum Bandaríkjanna.

Samstarf listakvennanna hófst árið 2014 þegar Phyllis Ewen kom til Íslands vegna sýningar Boston Printmakers sem haldin var í sal íslenskrar Grafíkur. Í framhaldinu komu í ljós snertifletir sem þær hafa unnið með síðan og sýna afraksturinn á þessari sýningu.

Sýningarstjóri er Inga Þórey Jóhannsdóttir.

Sýningin stendur til 15.janúar n.k. og er í sal Listasafns Reykjanesbæjar í Duus Safnhúsum og þar er opið alla daga frá kl. 12.00-17.00.

Við sjónarrönd

Við höfum ekki fast land undir fótum heldur er yfirborð jarðar á hreyfingu. Náttúrulegt umhverfi okkar er ekki stöðugt heldur í sífelldri mótun og undirorpið breytingum.

Þetta er viðfangsefni sýningarinnar Við sjónarrönd, sem unnin er í samvinnu þeirra Elvu Hreiðarsdóttur, Phyllis Ewen og Soffíu Sæmundsdóttur. Á sýningunni má sjá verk þeirra þriggja og sameiginlegt sköpunarverk þeirra. Listakonurnar fjalla meðal annars um landslag og landmótun, umbreytingar, jarðhræringar og áhrif loftslagsbreytinga, í listrænni nálgun við viðfangsefni sem einnig hafa verið vísindamönnum hugleikin.

Hér birtist náttúran á stórum og smáum skala, með aðferðum kortagerðar, í gegnum augu málarans og allt að því áþreifanlega með óvenjulegum þrykkaðferðum. Listaverk þeirra Elvu, Phyllis og Soffíu eiga sér samastað í glufu milli vísindalegrar nálgunar og listrænnar skynjunar, milli rökhugsunar og tilfinninga. Saman birta þau margbreytilega sýn.

Náttúran hefur lengi verið viðfangsefni listamanna og tekið á sig ýmsar myndir í gegnum aldirnar. Hún hefur birst sem óþekkt svæði sem býr yfir furðum og hættum, eða verið uppspretta ógnvekjandi fegurðar. Samfara vaxandi borgarmyndun varð náttúran kærkominn griðastaður frá erli nútímasamfélags. Á síðustu áratugum hefur ásýnd náttúrunnar breyst enn á ný. Í dag er verndun hennar efst á baugi. Loftslagsbreytingar eru sívaxandi ógn við lífríkið. Hlýnun jarðar hefur áhrif á sjávarföll sem í vaxandi mæli valda jarðvegseyðingu, náttúruöflin eru á yfirsnúningi.

Vísindamenn streða við að skoða og skilja flókið ferli náttúrunnar á sinn hátt, beita mælingum, rökhugsun, þekkingu og reynslu. Á sjötta áratug síðustu aldar varð bylting í kortlagningu hafsbotnsins þegar bandaríska vísindakonan Marie Tharp uppgötvaði tilvist Norður-Atlantshafshryggjarins, uppgötvun sem renndi stoðum undir kenninguna um flekaskilin.

Uppgötvun Tharp, þessi óvænta niðurstaða kortlagningar undirdjúpanna og staðsetning Íslands á skilum Evrópu- og Ameríkuflekans er hluti af því sem varð listakonunum innblástur að sýningunni. Nálgun listamanna og vísindamanna á sitthvað sameiginlegt, í báðum greinum er leitast við að hugsa út fyrir rammann og finna óvæntar lausnir. En mælingatækin eru önnur og niðurstaðan fundin og metin á ólíkum forsendum.

Reykjanesskaginn er eins og opin jarðfræðibók með ummerkjum eldsumbrota og jarðhræringa, land í mótun og á hreyfingu, umlukið opnu hafi sem teygir sig í vestur allt að ströndum Bandaríkjanna. Þetta svæði fanga listakonurnar þrjár hver á sinn hátt.

Uppspretta verka Elvu Hreiðarsdóttur er jarðskorpan, yfirborðið. Hún er í beinni snertingu við náttúruna þegar hún lítur niður fyrir fætur sér, einbeitir sér að því nálæga og fangar jarðveginn bókstaflega í verkum sínum. Elva notar sérstaka aðferð við þrykk sín sem nefnast collagraph en hún vinnur með þrykkplötur úti í náttúrunni, með línur, fleti og áferð grjóts, hrauns og sands.

Hún tekur mót af yfirborði jarðar, leitar uppi myndir sem hún færir yfir á pappírinn og vinnur áfram. Áferð hrauns og grjóts verður nálæg og vekur upp minningar í lófum, strokur um hrjúft hraun, snertingu við kalda steina. Í þessum myndum er áhorfandinn staddur í náttúrunni miðri, sjónarhornið er bundið við nánasta umhverfi, það beinist ekki upp og í fjarska heldur snýr að því smáa og nálæga. Jarðskorpan sjálf og mótun hennar, yfirborð hraunsins felur í sér sögu ólgandi kviku. Í augnablikinu hefur hún tekið á sig fast form en getur hvenær sem er umbreyst að nýju.

Tengsl manns og náttúru hafa verið viðfangsefni bandarísku listakonunnar Phyllis Ewen um áraraðir, undanfarið með æ meiri áherslu á loftslagsbreytingar. Á sýningunni Við sjónarrönd byggja verk hennar annars vegar á hreyfingum sands á strönd á Cape Cod, Massachusetts og hins vegar á áhrifum jarðhita á Reykjanesi.

Í myndunum býr sterk tilfinning fyrir því að eitthvað sé í þann mund að riðlast, leysast upp, jafnvel brotna, slitna í sundur. Phyllis hefur notað landakort töluvert í verkum sínum, meðal annars til að sýna yfirráðasvæði og eignarhald mannsins – og draga þau í efa um leið. Hér sýna landakortin eyðingu strandlengju sem á sér stað á ógnarhraða af völdum hlýnunar jarðar. Myndir hennar frá hverasvæðum á Reykjanesi draga einnig fram hreyfinguna í náttúrunni, umbreytinguna og óvissuna.

Phyllis hugsar verk sín á stórum skala og ýtir þannig undir tilfinningu fyrir ógnarafli og hverfulleika. Á endanum getur náttúran tekið völdin, ef við hugum ekki að henni breytir hún landakortinu og kippir föstu landi undan fótum okkar.

Soffía Sæmundsdóttir varpar fram hugmyndum um landslag í verkum sínum. Um árabil hefur hún þanið þolmörk teikningar á pappír og dregið upp myndir af landslagi sem er í senn kunnuglegt og goðsagnakennt. Sjóndeildarhringurinn margfaldast og umbreytist, hraunið kemur fram í öllum sínum mögulegu myndum.

Listakonan beitir skynjun málarans á nákvæman hátt við gerð verka sinna, skoðar flæði í pensilstrokum og kallar fram tilfinningu fyrir þeirri stöðugu hreyfingu sem veður og vindar skapa í umhverfinu. Grálitaskali Reykjanesskagans endurómar, hann er brotinn upp með grænum lit sem minnir á mosa, eða fer frá ósnertum hvítum yfir í dýpstu myrkur.

Myndverk Soffíu kalla fram síbreytilegt umhverfi þar sem hraunið teiknar upp sjónarrönd. Yfir og allt um kring fjúka himinn og haf saman í vatnsflaumi og minna á að náttúran er ekki bara staður, heldur líka stund. Málarinn nálgast umhverfi sitt á markvissan máta og niðurstaðan er ekki mæld í vísindalegum einingum heldur í hvössum línum og mjúkum strokum, hughrifum og birtubrigðum.

Listir og vísindi hafa um aldir dregið upp myndir af veröldinni með margvíslegum hætti og þannig leitast við að skilja heiminn. Listin er fær um að birta myndir af heiminum sem enginn vísindamaður getur leikið eftir. Niðurstaða sýningarinnar Við sjónarrönd birtist í myndrænni útfærslu, línum og litaflötum. Hún kveikir hughrif og hugarmyndir sem á sinn hátt vekja áhorfandann til umhugsunar og auðga sýn okkar á umhverfið, þvert á höf og landamæri.

Það sem náttúran skráir
Í vefriti hugvísindasviðs Háskóla Íslands HUGRÁS er að finna umfjöllun um sýninguna eftir Aðalheiði Valgeirsdóttur myndlistarmann, listfræðing og sýningarstjóra.

Framtíðarminni

maria@this.is (María P) — Thu, 01 Sep 2016 15:40:22 GMT

Dodda Maggý , Elsa Dórothea Gísladóttir , Ingirafn Steinarsson og Kristinn Már Pálmason

1.september 2016 - 6. nóvember 2016

Í tilefni Ljósanætur opnar Listasafn Reykjanesbæjar sýninguna “Framtíðarminni” í Listasalnum í Duus Safnahúsum fimmtudaginn 1.september kl.18:00. Um er að ræða samsýningu fjögurra listamanna, þeirra Doddu Maggýjar, Elsu Dórotheu Gísladóttur, Ingarafns Steinarssonar og Kristins Más Pálmasonar.

Tengingar við ræktun, plöntur, kerfi og tíma eru áberandi í listaverkum þeirra en öll hafa þau á einhverju skeiði lífs síns búið á Suðurnesjum. Útkoman og miðlarnir sem þau vinna með eru þó afar ólík. Á sýningunni verða m.a. málverk, teikningar, gróður-innsetning og vídeóverk. Sýningarstjóri er Inga Þórey Jóhannsdóttir.

Sveitapiltsins draumur

maria@this.is (María P) — Thu, 01 Sep 2016 12:51:38 GMT

Vigdís Heiðrún Viggósdóttir

1. september 2016 - 30.október 2016

Ljósmyndarinn Vigdís Heiðrún Viggósdóttir verður með ljósmyndasýningu í anddyri Duus Safnahúsa á Ljósanótt. Þar sýnir hún seríuna „Sveitapiltsins draumur“ og er sú sería í beinum tengslum við ljósmyndaseríuna „Heimasætan“ sem Vigdís sýndi í safninu fyrir ári.

"SVEITAPILTSINS DRAUMUR" er gömul saga og ný, þar sem viðhorf samfélagsins heldur einstaklingnum í viðjum fordóma og kemur í veg fyrir að hann njóti sín og lifi samkvæmt eðli sínu. Serían "SVEITAPILTSINS DRAUMUR" segir sögu piltsins í myndmáli og sex örsögum. Samkynhneigður einstaklingur á í harðri innri baráttu, hann leitar leiða til vinna úr neikvæðum tilfinningum og eigin fordómum sem byggðir eru á speglun samfélagsins. Hann tekst á við lélegt sjálfsmat og sjálfeyðingarhvöt. Svo er bara spurningin, lifir hann þetta af, nýtur lífsins og leyfir sér að elska, eða heldur hann áfram að grafa sína eigin gröf og lifa lífi sínu sem strengjabrúða?

Líf er í húfi, látum af fordómum.
Ástin er allra.

Blómahaf

maria@this.is (María P) — Thu, 01 Sep 2016 12:45:03 GMT

Elínrós Blomquist Eyjólfsdótti

1. september 2016 - 6. nóv 2016

Blómahaf nefnir Elínrós Blomquist Eyjólfsdóttir sýningu sína í Bíósalnum í Duus Safnahúsum sem verður ein af sýningum safnsins á Ljósanótt og verður opnuð 1.september nk. Á sýningunni sem verður að hluta til yfirlitssýning á verkum hennar getur að líta málverk, teikningar og skissur, postulín og skartgripi. Sýningarstjóri er Gunnhildur Þórðardóttir myndlistarmaður.

Myndheimur Elínrósar er draumkenndur en á sama tíma raunsær þar sem myndefnið er málað af mikilli nákvæmni og af virðingu fyrir efninu. Á myndunum lifnar gróðurinn við og hefur áferð hollensku meistaranna en fyrirmyndir eru ávallt alvöru plöntur. Form og listræn fegurð myndanna hefur mikið gildi og er hægt að skynja lífrænan kraft þeirra. Elínrós býr og starfar í Reykjanesbæ og hefur tekið þátt í sýningum víða bæði á Íslandi og erlendis. Eftir víðtækt nám í postulínsmálun hóf Elínrós nám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands þar sem hún lauk námi úr málaradeild á árinu 1987. Árið 1995 lauk hún mastersnámi í málun frá Skidmore College í Bandaríkjunum. Hún hefur einnig sótt fjölda námskeiða erlendis og verið í gestavinnustofum. Elínrós er meðlimur í Sambandi íslenskra myndlistarmanna og í Nordiska Akvarellsallskapet.

Elínrós tekur þátt í listamannsspjalli sunnudag 4. september kl. 15. Sýningin stendur til 6. nóvember. Nánari upplýsingar á www.elinros.is

Mín eigin jörð

maria@this.is (María P) — Thu, 01 Sep 2016 12:35:06 GMT

Íris Rós Söring

1. september 2016 - 30.október 2016

Sýningin “Mín eigin jörð” verður opnuð í Gryfjunni í Duus Safnahúsum á vegum Listasafns Reykjanesbæjar á Ljósanótt, nánar tiltekið fimmtudaginn 1.september kl. 18.00. Þar er á ferðinni listakonan Íris Rós Söring með stóra keramik skúlptúra og nokkra minni mixed media gripi. Einnig verður sýnt myndband sem sýnir vinnslu listgripanna.

Íris lærði keramik og mixed media í Arhus kunstakademi og einnig lærði hún útlitshönnun í Kaupmannahöfn. Hún hefur tekið þátt í fjölda samsýninga, bæði hér heima og erlendis og m.a. tekið þátt í fjölda sýninga á vegum Handverks og hönnunar og setið þar í valnefnd. Þetta er fyrsta einkasýning listakonunnar og mun sýningin standa til 30.október n.k.

Mannfélagið

maria@this.is (María P) — Sat, 04 Jun 2016 13:07:48 GMT

Aðalheiður S. Eysteinsdóttir, Aron Reyr Sverrisson, Baltasar Samper, Birgir Snæbjörn Birgisson, Gunnar Karlsson, Helgi Þorgils Friðjónsson, Hlaðgerður Íris Björnsdóttir, Karólína Lárusdóttir, Sara Vilbergsdóttir, Svanhildur Vilbergsdóttir, Sigríður Melrós Ólafsdóttir, Sigurður Guðmundsson, Stefán Boulter og Þórdís Aðalsteinsdóttir.
Ásgeir Bjarnþórsson (1899 – 1987), Ásgrímur Jónsson (1876 – 1958), Barbara Árnason (1911 – 1977), Finnur Jónsson (1892 - 1993), Gunnlaugur Scheving (1904 – 1972), Jóhanna Kristín Yngvadóttir (1953-1991), Karen Agnete Þórarinsson (1903 – 1992) og Tryggvi Magnússon (1900 – 1660).

4. júní 2016 - 21. ágúst 2016

Laugardaginn 4. Júní kl. 14.00 verður opnuð sumarsýning Listasafns Reykjanesbæjar, sem að þessu sinni ber heitið Mannfélagið. Á sýningunni eru verk eftir 21 listamann, aðallega málverk, en einnig er þar að finna ljósmyndaverk og skúlptúr. Elstur þessara listamanna er Ásgrímur Jónsson (1876-1958), en yngstur Aron Reyr (f. 1974). Listamennirnir eiga það sammerkt að vinna með margháttaðar birtingarmyndir mannlegra samskipta, ýmist beint og umbúðalaust eða með táknrænum hætti. Sjónarhorn þeirra getur verið einkalegt, faglegt eða félagslegt.

Líta má á þessa sýningu sem eins konar framhald á hinni vinsælu sýningu Kvennaveldið, sem sett var upp í safninu í byrjun árs. Í báðum tilfellum er grennslast fyrir um hlutlæga myndlist á Íslandi, og hvað það er sem höfundar slíkra mynda vilja segja okkur um hugmyndir sínar og viðhorf.

Á þessari sýningu fjalla 10 konur og 11 karlmenn um samskiptamáta manneskjunnar og þær aðstæður sem kveikja mannleg samskipti. Flestir listamannanna virðast þeirrar skoðunar að Íslendingar myndi náin tengsl sín á meðal fyrst og fremst gegnum sameiginlega iðju, vinnu eða tómstundir, fremur en brýna tilfinningalega þörf. En sýning af þessu tagi er ekki félagsfræði; fyrst og fremst vekur hún okkur til umhugsunar um tungumál og sýnileika tilfinninganna.

Flestar myndanna á sýningunni eru fengnar frá tveimur helstu söfnum landsins, auk þess sem listamennirnir sjálfir hafa lánað nokkrar myndir sem ekki hafa fyrr komið fyrir almennings sjónir. Á sumarsýningunni eru verk eftir Aðalheiði S. Eysteinsdóttur, Aron Reyr, Ásgeir Bjarnþórsson, Ásgrím Jónsson, Baltasar, Barböru Árnason, Birgi Snæbjörn Birgisson, Finn Jónsson, Gunnar Karlsson, Gunnlaug Scheving, Helga Þorgils Friðjónsson, Hlaðgerði írisi, Jóhönnu Kristínu Yngvadóttur, Karen Agnete Þórarinsson, Karólínu Lárusdóttur, Söru og Svanhildi Vilbergsdætur, Sigríði Melrós Ólafsdóttur, Sigurð Guðmundsson, Stefán Boulter, Tryggva Magnússon og Þórdísi Aðalsteinsdóttur. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson

Sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar er í Duus Safnahúsum og þar er opið alla daga frá l. 12.00-17.00.

Mannfélagið

Íslensk myndlist er mannfælin. Að mestu leyti fjallar hún um landslag, dauða hluti eða huglæg hugðarefni myndlistarmanna, sennilega í meira mæli en í nágrannalöndum okkar. Portrettmyndir eru að sönnu hluti af íslenskum myndheimi frá upphafi akademískrar myndlistar, en það er eðlismunur á þeim og „mannamyndum“ eins og ég skilgreini þær, því portrett verða til fyrir félagslega nauðsyn og þrýsting, sjaldnast listræna þörf. Þó geta þau auðvitað náð listrænum hæðum. Fyrir mannamyndum er löng hefð í flestum Evrópulöndum: Danmörku, Noregi, Finnlandi, Bretlandi , Írlandi og Þýskalandi, ég nefni aðeins fjölskyldumyndir Gainsboroughs í Bretlandi og hópmyndir dönsku Skagen-listamannanna. Með mannamyndum á ég við myndir af fólki þar sem öll myndskipanin, uppröðunin í myndrýminu, fas, handahreyfingar og augnatillit, jafnvel klæðnaður og umgjörð, eru notuð til að gefa til kynna innbyrðis tengsl viðstaddra, hugsanir þeirra, tilfinningar, jafnvel togstreitu tilfinninga. Í leiðinni er oftlega dregin upp mynd af hlutverki þessa sama fólks í hinu stóra mannfélagi.

Fyrir mannfælni íslenskrar myndlistar eru vísast margar ástæður. Engin hefð er fyrir mannamyndum á borð við þær sem hér er lýst í eldri sjónlistum á landinu. Íslensk myndlist kemst síðan til þroska þegar allar aðstæður, einkum og sérílagi sjálfstæðisbaráttan, kölluðu á einingu myndistarmanna um afmarkað viðfangsefni, nefnilega íslenska náttúru, sem ásamt tungunni skyldi vera sameiningartákn nýfrjálsrar þjóðar. Það er ekki fyrr en í kjölfar fullveldis, á úthallandi þriðja áratugnum og allan fjórða áratuginn, sem þéttbýlismenning og ný samfélagsleg vitund skapar grundvöll fyrir mannamyndir. En þá er tæplega fyrir hendi kunnátta til sköpunar slíkra mynda, né áhugi fyrir þeim hjá hinni nýju íslensku borgarastétt, sem helst var fær um að kosta þær

Engu að síður sjáum við fyrstu drög að íslenskum mannamyndum einmitt um þetta leyti. En það er sennilega einkennandi fyrir ástandið hér – og kannski fyrir það sem kalla mætti íslenskan „þjóðarkarakter“, að í þessum myndum birtast okkur sjaldnast nánir vinahópar, fjölskyldur eða viðskiptafélagar, heldur óskyldir einstaklingar sem sameinast tímabundið við einhverja iðju, heyskap, sjósókn, síldarsöltun eða vegavinnu. Nöfn eins og Gunnlaugur Blöndal og nafni hans Scheving koma upp í hugann. Mest er nálægð vinnufélaganna í tímabundnum hléum, yfir kaffi og skrínukosti. Ekkert í þessum myndum bendir þó til náinna tengsla þeirra þess utan.

Á seinni árum hafa mannamyndir einnig átt undir högg að sækja í samhengi íslenskra sjónlista, þar sem myndlistarþróunin hefur verið á skjön við hvorttveggja hlutlæga málaralist og félagslega/sálfræðilega virkjun myndlistar. Helst er von til þess að listljósmyndarar, og þá helst þeir sem vinna í stóru sniði, finni hjá sér hvöt til að vinna á þessum „manneskjulega“ grundvelli.

Á sumarsýningu Listasafns Reykjaness 2016 eru dregin saman nokkur málverk, ljósmyndaverk og eitt skúlptúrverk sem sýna viðleitni íslenskra myndlistarmanna, lífs og liðinna, til að draga upp myndir af mannlegum samskiptum, annað hvort beint og umbúðalaust eða með misjafnlega táknrænum hætti, í samhengi sem er ýmist einkalegt, faglegt eða félagslegt. Nokkur þessara verka hafa ekki áður komið fyrir almennings sjónir.

Listahátíð barna í Reykjanesbæ

maria@this.is (María P) — Wed, 04 May 2016 13:20:20 GMT

Börnin í bænum

4. maí 2016 - 24. maí 2016

Listahátíð barna í Reykjanesbæ í ellefta sinn.

Fjölskyldudagskrá laugardaginn 7. maí.

Listahátíð barna í Reykjanesbæ verður sett með pompi og prakt miðvikudaginn 4. maí í ellefta sinn. Hátíðin er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins, allra 6 grunnskólanna, Tónlistarskólans, dansskólanna Bryn Ballett Akademíunnar og Danskompanís og listnámsbrautar Fjölbrautaskóla Suðurnesja.

Duus Safnahús undirlögð

Duus Safnahús verða undirlögð undir myndlistarsýningar leik-, grunn- og framhaldsskólans auk þess sem þar er einnig ljósmyndasýningin Óskir íslenskra barna sem byggir reynslusögum úr samtíma íslenskra barna sem hafa upplifað ofbeldi, vanrækslu, einelti eða fátækt og sýnir óskir barnanna um betra líf. Meðan á hátíðinni stendur verður frítt inn fyrir fullorðna í fylgd barna.

Hæfileikahátíð grunnskólanna í Stapa

Föstudaginn 6. maí fer fram Hæfileikahátíð grunnskólanna í Stapa þar sem sýnt verður úrval stórglæsilegra árshátíðaratriða úr öllum skólunum.

Frábær fjölskyldudagur

Vert er að taka frá laugardaginn 7. maí því þá verður boðið upp á fjölbreytta dagskrá fyrir fjölskyldur í tilefni hátíðarinnar. Um verður að ræða fjölbreyttar listasmiðjur m.a. múffuskreytingasmiðju, brúðgerð, tröllasmiðju, andlitsmálunarsmiðju og þrykksmiðju, fjölskyldujóga og tónlist auk þess sem þau Bárður og Gilitrutt frá leikhópnum Lottu koma í heimsókn og Fjóla tröllastelpa heilsar upp á smáfólkið.

Nánar hér

Sýningarnar standa til 22. maí og opið er 12-17 alla daga. Frítt inn fyrir fullorðna í fylgd barna.

Sunnudagur 8. maí

Líf og fjör í Kirkjulundi

Kirkjulundur kl. 11:00

Börnin sem hafa verið í skapandi starfi í Keflavíkurkirkju í vetur munu syngja. Þá mun Harpa Jóhannsdóttir, tónlistarkennari, koma með Brassbandið sitt sem skipað er nemendum í 4.-7. svo það verður stuð.

Allir velkomnir.

ICELAND DEFENSE FORCE – ÁSBRÚ "Ára yfirgefinna staða"

maria@this.is (María P) — Sat, 06 Feb 2016 13:27:28 GMT

Bragi Þór Jósefsson

6. febrúar 2016 - 24. apríl 2016

Snemma árs 2015 hélt Bragi Þór Jósefsson, ljósmyndari, sýninguna „Varnarliðið“ í Ljósmyndasafni Reykjavíkur. Þar sýndi hannn myndir sem hann hafði tekið á herstöðinni á Keflavíkurflugvelli, stuttu eftir að Bandaríkjamenn yfirgáfu landið eftir 55 ára hersetu. Þar skráði Bragi Þór andrúmsloftið sem ríkti í yfirgefnum húsakynnum varnarliðsins, áður gegnsýrðum af bandarískum lífsmáta, nú mannlausum og framandi.

Þar sem Suðurnesjamenn voru í nánara sambandi við varnarliðið en flestir aðrir Íslendingar, þótti Listasafni Reykjanesbæjar ástæða til að setja upp nýja útgáfu af þessari sýningu Braga Þórs í Duus Safnahúsum í Keflavík, og féllst hann á að auka við myndröðina ljósmyndum af „framhaldslífinu“ á flugvallarsvæðinu, svipmyndum af lifnaðarháttum nýrra íbúa þar sem nú heitir að „Ásbrú“.

Í þessum ljósmyndum skrásetur Bragi Þór það sem sýningarstjóri, Aðalsteinn Ingólfsson, kallar „áru yfirgefinna staða“, hina þöglu nærveru horfinna einstaklinga úr öðrum menningarheimi, hverra daglega líf og örlög setja mark sitt á eyðilegar vistarverur og opinbera staði. Í framhaldinu sýnir hann hvernig ný kynslóð Íslendinga mótar þessa fyrrum útvarðastöð Bandaríkjamanna með sínum hætti.

Bragi Þór Jósefsson lauk námi í ljósmyndun frá Rochester Institute of Technology í Bandaríkjunum árið 1987 og hóf í kjölfarið störf sem atvinnuljósmyndari. Hann hefur myndað fyrir fyrirtæki og einkaaðila, jafnt sem íslensk og erlend tímarit. Auk þess hefur hann haldið sýningar á ljósmyndum sínum, tekið þátt í samsýningum samtímaljósmyndara og komið að bókaútgáfu.

Sýningin „Iceland Defense Force – Ásbrú“ stendur frá 6. febrúar til 24. apríl og er í sýningarsal Listasafnsins í Duus Safnahúsum þar sem opið er alla daga frá 12.00-17.00.

"Ára yfirgefinna staða"

Í hugum flestra eru staðir oft og einatt tengdir atburðum í lífi þeirra, jafnvel lífi þjóðar. Ef atburðirnir eru örlagaþrungnir eða átakanlegir er engu líkara en staðirnir öðlist hlutdeild í vitund okkar. Til dæmis er erfitt að lýsa – eða gleyma - þeim tilfinningum sem leita á þá sem ganga um svefnskálana í Auschwitz þar sem ekkert er að sjá nema auða bekki og rúmskrifli. Sömuleiðis eru þeir býsna hversdagslegir áhorfs – eiginlega fullkomlega óáhugaverðir - vegakaflarnir í Derry-sýslu á Norður-Írlandi, þar sem menn voru iðulega vegnir og huslaðir fyrir þrjátíu árum; engu að síður er eins og þessar „staðleysur“ varðveiti í sér eitthvað af ofsahræðslu og angist fórnarlambanna. Í mörgum verka sinna gefur Jóhannes Kjarval raunar til kynna að „merking“ staða felist fyrst og fremst í því sem gerst hefur á þeim eða í námunda við þá í aldanna rás, því færir hann okkur ekki bara máluð fjöll, heldur einnig vangamyndir fólksins sem býr undir fjöllunum, drög að sögu álfanna sem búa í fjöllunum, loks eigin litaspjald eða sígarettustubba og eykur þannig návist (og tilvist) sinni við sögu fjallanna sem um ræðir.

„Ára“ yfirgefinna staða er framar öðru viðfangsefni Braga Þórs Jósefssonar ljósmyndara í myndröðinni sem hann tók innan í byggingum á Keflavíkurflugvelli í kjölfar brottflutnings hersins árið 2006. Ég geri ráð fyrir að fyrir flestum sé þessi „ára“ horfinna hermanna og aðstandendra þeirra fremur almenn, beri kannski með sér andrúm bandarískra lifnaðarhátta: iðju eins og keiluspil og hornabolta , „Happy Hours“ á skemmtistöðum lágtsettra og háttsettra, eða verslunarferða í PX-inu, að ógleymdum svita og tárum hermannalífsins. Fyrir okkur hin sem sóttum vinnu á Keflavíkurflugvelli vekja myndir Braga Þórs hins vegar upp skýrar minningar um einstaklinga úr röðum bandarísku setuliðanna og lífsbaráttu þeirra, sem háð var víðs vegar um flugvallarsvæðið. Hamingja þeirra og vansæld setja enn mark á staðina þar sem þeir unnu og bjuggu, í eyðilegri loftskeytastöðinni ríkir enn andi kaldastríðs-vænisýki, hlátrasköll kampakátra hermanna á heimleið eru enn meitluð inn í kámugt veggfóðrið á bjórstofunni og síðustu augnablik nokkurra þeirra eru enn varðveitt í yfirgefinni sjúkrastofu þar sem þeir háðu sín dauðastríð, óralangt frá heimkynnum sínum.

Mestan hluta þessara ljósmynda sýndi Bragi Þór í Ljósmyndasafni Reykjavíkur fyrir ári síðan. Í tilefni af því að áratugur er nú liðinn frá því „Iceland Defense Force“ hætti að vernda Íslendinga taldi Listasafn Reykjaness að þessi sýning ætti sérstakt erindi við Suðurnesjamenn, sem tengdir voru Keflavíkurflugvelli nánari böndum en flestir aðrir Íslendingar. Bragi Þór féllst á að setja upp endurnýjaða útgáfu af sýningu sinni í safninu, með viðauka um hina nýju ásýnd flugvallarsvæðisins, „nýbúana“ sem nú setja mark sitt á byggingarnar.

Aðalsteinn Ingólfsson

ICELAND DEFENSE FORCE – ÁSBRÚ

The aura of abandonment

Most people tend to link places to significant events in their lives, even in the life of the nation. If these events are dramatic or tragic the places tend to persist in the memory. It is difficult to describe –or forget – the emotions that assail the visitor to the dormitories at the Auschwitz concentration camp, where there is literally nothing to see but empty bunk beds and bare benches. There is also nothing remarkable about the old roads in Derry county in Northern Ireland, where people were taken, executed and thrown into the undergrowth some thirty years ago, yet these „non-places“ are redolent with the desperation of those about to be shot. In many of his paintings Jóhannes Kjarval seems to indicate that the „meaning“ of natural places owes less to geology, geography or history than to all the events that have taken place on or around a place, be it a mountain or something else. Not only does he leave us with paintings of mountains, but adds to them a depiction of the farmers living in their vicinity, sketches of elves or other supernatural beings associated with the mountains, finally the outlines of his own palette or even his cigarette butts: thus he writes himself into the history of each mountain.

In his photographs of interiors on the American base at Keflavik in the wake of the unilateral decision of the Americans to close down the facilities there in 2006, photographer Bragi Þór Jósefsson is really documenting what I would call the „aura“ of abandoned buildings. Many viewers will probably interpret this „aura“ in fairly general terms, sensing perhaps the absence of quintessential American activities such as bowling, baseball, „Happy Hours“ spent in the enlisted or officersʽ watering holes, shopping trips to the PX, as well as the evidence of the tribulations that come with navy discipline. Those of us who worked on the base at one time or another will undoubtedly think of the absence of particular American individuals and their enduring impact on their surroundings. Their happiness or unhappiness has left a residue in the places where they used to work, in the cold and futuristic radar facility one is still acutely aware of cold war paranoia, the raucous laughter of short-timers is still imprinted on the dirty wallpaper in the enlisted mensʽ club, and the last moments of those who died in Iceland, far away from home, are a part of the plaintive echo resounding around the walls of a stripped hospital room.

Bragi Þór Jósefson exhibited the bulk of his Keflavik photographs in the Reykjavik Museum of Photography over a year ago. On the occasion of the tenth anniversary of our „abandonment“ by the Americans, the Reykjanes Art Museum decided to mount another version of Jósefssonʽs show for the people of Reykjanes, who had closer ties with the base than other Icelanders. Jósefsson decided to add to his original brief a set of new photographs, documenting recent developments in the base are, now renamed Ásbrú, in particular the presence of the new settlers who are now leaving their imprint on their surroundings.

Aðalsteinn Ingólfsson

Íslensk náttúra

maria@this.is (María P) — Fri, 15 Jan 2016 13:43:51 GMT

Landslagsverk úr safneign

15. janúar 2016 - 30. apríl 2016

Sýningin Íslensk náttúra, landslagsverk úr safneign Listasafns Reykjanesbæjar hefur verið opnuð í Bíósal Duus Safnahúsa. Verkin sýna öll íslenska náttúru og eru eftir 16 listamenn frá ýmsum tímum og eru unnin í margvísleg efni s.s. olíu, leir og textíl. Elsta verkið er eftir Þórarin B. Þorláksson frá árinu 1906 og það yngsta eftir Sigtrygg Bjarna Baldvinsson frá árinu 2008. Aðrir listamenn sem eiga verk á sýningunni eru Arngunnur Ýr, Ása Ólafsdóttir, Ásgrímur Jónsson, Eggert Guðmundsson, Eiríkur Smith, Guðmundur Karl Ásbjörnsson, Húbert Nói, Jóhannes Geir, Jóhannes Kjarval, Jón Stefánsson, Ólafur Túbals, Sigmar V. Vilhelmsson og Steinunn Marteinsdóttir.

Sýningin stendur út apríl.

Duus Safnahús eru opin alla daga frá kl. 12.00-17.00.

Um herðar þér og háls

Tue, 22 Dec 2015 13:52:32 GMT

Magdalena Sirrý Þórisdóttir og Stephen Lárus Stephen

22. desember 2015 - 2. janúar 2016

Sýning á handprjónuðum hyrnum og langsjölum eftir hönnuðinn Magdalenu Sirrý í Stofunni í Duushúsum.

Opið laugardag 5. desember kl. 16:00-19:00
Opið sunnudag 6. desember kl. 13:00-17:00

Kvennaveldið: Konur og kynvitund

maria@this.is (María P) — Fri, 13 Nov 2015 14:36:49 GMT

Dodda Maggý, Guðný Kristmanns, Guðrún Tryggvadóttir, Hlaðgerður Íris Björnsdóttir, Hulda Vilhjálmsdóttir, Jóhanna Kristín Yngvadóttir (1953-1991), Kristín Gunnlaugsdóttir, Louise Harris, Magdalena Margrét Kjartansdóttir, Róska, Valgerður Guðlaugsdóttir, Þórdís Aðalsteinsdóttir

13. nóvember 2015 - 31. janúar 2016

„Kvennaveldið: Konur og kynvitund“ heitir sýning sem opnuð verður á vegum Listasafns Reykjanesbæjar í Duus Safnahúsum í Reykjanesbæ föstudaginn 13. nóvember kl. 18. Á sýningunni er að finna verk eftir tólf listakonur, Doddu Maggý, Guðnýju Kristmanns, Guðrúnu Tryggvadóttur, Hlaðgerði Írisi, Huldu Vilhjálmsdóttur, Jóhönnu Kristínu Yngvadóttur, Kristínu Gunnlaugsdóttur, Louise Harris, Magdalenu Margréti Kjartansdóttur, Rósku, Valgerði Guðlaugsdóttur og Þórdísi Aðalsteinsdóttur. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson, listfræðingur.

Leiðarstef sýningarinnar er að finna í texta sem bandaríska skáldkonan Joan Didion skrifaði um konur og femínisma, nefnilega: „Hvað það er að vera kona, ósættanlegar andstæðurnar sem í því felast – hvernig það er að lifa dýpsta vitundarlífi sínu líkt og neðansjávar, við dimman nið blóðs, barnsburða og dauða“. Í þessum texta deilir rithöfundurinn einnig á bandarískan femínisma, sem hún taldi gera lítið úr girnd, myrku ímyndunarafli og líkamlega tengdum áhyggjum þroskaðra nútímakvenna.

Um listakonurnar á sýningunni segir í sýningarskrá: „(Þær) fara ekki í felur með langanir sínar og ímyndanir. Þær segja frá tilurð kynhvatar og kynþroska, opna meira að segja fyrir eldfima umræðuna um kynþokka barna, upphefja áður „óumræðanleg“ fyrirbæri á borð við sköp og fýsn kvenna, flétta saman eigin líffræði, táknfræði og sagnfræði...Áhorfandinn fær á tilfinninguna að í hispursleysi sínu séu myndlistarkonur komnar lengra í tilfinningaþroska en karlkyns starfsbræður þeirra, sjálfskipaðir umsjónarmenn stórra sanninda.“

Í sýningarskrá er einnig að finna ritgerð eftir Sigríði Þorgeirsdóttur, prófessor í heimspeki, sem ber heitið „Meiri spennu og minna stríð milli kynjanna“. Þar deilir hún m.a. á peningahagkerfi nútímans, sem „á upptök sín í hlutgervingu kvenna og meinar þeim á margan hátt að vera þær sjálfar.“

Sýningin í Listasafni Reykjanesbæjar í Duus Safnahúsum stendur til 24. janúar 2016 og er opin frá 12.00-17.00 alla daga.

Töskur

maria@this.is (María P) — Fri, 13 Nov 2015 14:24:46 GMT

Handverk og hönnun

13. nóvember 2015 - 10. janúrar 2016

Þann 13. nóvember kl. 18 verður opnuð töskusýning í Duushúsum í Reykjanesbæ.

Í mars 2014 stóð HANDVERK OG HÖNNUN fyrir samkeppni um töskur og tóku fjölmargir þátt. Hvatt var til endurnýtingar og endurvinnslu en það var þó ekki skilyrði. Valið var úr innsendum töskum og þær sýndar á sýningu í Kringlunni í mars 2014. Töskurnar eru úr ólíkum efnum, dagblöðum, niðursuðudósum, kaffipokum, rekavið, leðri og sigtum svo eitthvað sé nefnt.
Nú er töskusýningin sett upp að nýju mun hún standa til 10. janúar 2016.

Sýnendur eru Arndís Jóhannsdóttir, Arnþrúður Halldórsdóttir, Bjargey Ingólfsdóttir, Fríða Ragnarsdóttir, Guðrún Jóhannsdóttir, Heiðrún Björk Jóhannesdóttir/Ísa-fold design, Helena Sólbrá, Helga Ósk Einarsdóttir, Jóna Imsland, Lene Zachariassen, Magdalena Sirrý, Margrét Guðnadóttir, María Manda, Ragnheiður Guðjónsdóttir/Sifka design, Sigríður Júlía Bjarnadóttir og Steinunn Aldís Helgadóttir.

Andlit bæjarins

maria@this.is (María P) — Thu, 03 Sep 2015 15:04:33 GMT

Ljósanætursýning Listasafns Reykjanesbæjar og Ljósops
Björgvin Guðmundsson

3. september 2015 - 8. nóvember 2015

Ljósanætursýning Listasafns Reykjanesbæjar í Duus Safnahúsi, Andlit bæjarins, er að þessu sinni unnin í samstarfi við Ljósop, félag áhugaljósmyndara í Reykjanesbæ. Það hefur verið stefna Listasafnsins að á Ljósanótt, menningar- og fjölskylduhátíð Reykjanesbæjar sé heimafólk í fyrirrúmi og hafa listamennirnir hverju sinni tengst Reykjanesbæ með einum eða öðrum hætti. Að þessu sinni eru hvoru tveggja, viðfangsefnin og ljósmyndarinn heimafólk og á sýningunni sem opnar fimmtudaginn 3. september verða rúmlega 300 myndir af bæjarbúum til sýnis og um helgina verða teknar fleiri myndir af íbúum og brottfluttum á fyrirfram auglýstum tímum því takmarkið er að ná sem flestum.

Ljósop er einn af menningarhópum Reykjanesbæjar og hefur ávallt staðið fyrir skemmtilegum sýningum á Ljósanótt og þannig lagt sitt af mörkum til öflugs menningarlífs bæjarins . Upphaflega varð verkefnið Andlit bæjarins til eftir áramótin 2015 þegar Ljósop ákvað að setja upp litla sýningu fyrir Safnahelgi á Suðurnesjum sem haldin var í mars síðastliðnum. "Við byrjuðum á því að mynda vini og vandamenn en fórum fljótlega að hafa upp á fólki sem gaman væri að mynda. Suma fundum við í kirkjunni, aðra í Sporthúsinu og úti á götu. Auk þess mynduðum við gesti sem komu til okkar á Safnahelginni. Bæjarbúar tóku verkefninu mjög vel, og aðsóknin í myndatöku verið vonum framar! Verkefnið hefur spurst út og smám saman hefur það aldeilis undið upp á sig. Verkefnið hefur mikið og skemmtilegt sögulegt gildi, þá sérstaklega fyrir komandi kynslóðir" segir Björgvin Guðmundsson sem tekið hefur allar myndirnar.

Opnuð hefur verið sérstök vefsíða í kringum verkefnið http://andlitbaejarins.com/

Sýningin er opin alla daga frá 12.00-17.00 og er ókeypis aðgangur. Nánari upplýsingar gefur Björgvin Guðmundsson í síma 866-8632.

Fagurfræði uppsöfnunar

Eitt af því sem listir og vísindi eiga sammerkt er eins konar söfnunarárátta, sem brýst út í samantekt rannsakenda á öllu því sem tilheyrir tilteknu umfjöllunar-eða rannsóknarsviði. Náttúrufræðingar stefna ótrauðir að því að hafa upp á og flokka til hlítar allar dýrategundir sem hrærast á (og undir) jarðskorpunni, stjarneðlisfræðingar sækjast eftir upplýsingum um allar stjörnur og stjörnuþokur alheimsins og erfðafræðingar eru ekki i rónni fyrr en þeir hafa haft upp á genamengi alls lífríkisins. Á vettvangi listanna vilja fræðimenn draga saman og hafa til hliðsjónar gjörvallt ævistarf listamanna; sérhvert pappirssnifsi frá hendi myndlistarmanna, allar tónsmíðar tónskálda, öll handrit rithöfunda.

Undirliggjandi þessari upplýsingasöfnun er sú fullvissa býsna margra að einungis „sagan öll“ tryggi endanlegan sannleika um það sem er til rannsóknar. En þeir eru til sem halda því fram að þennan sannleika sé ekki endilega að finna í endanlegu samsafni tegunda eða hluta, heldur nægi mönnum vel valið úrtak til úrvinnslu. Til að mynda hafa brautryðjendur í gerð og túlkun skoðanakannanna sérhæft sig í að draga stórar ályktanir af vel völdum úrtökum. En uppsöfnuð þekkingin er eftir sem áður af hinu góða, hvernig sem menn kjósa að vinna úr henni.

Í rauninni eru tilraunir til að hafa upp á „sögunni allri“ dæmdar til að mistakast, því engin rannsókn getur nokkurn tímann verið endanleg eða tekið af öll tvímæli. Samt sem áður hefur löngunin til að gera slíkar tilraunir og framkvæma slíkar rannsóknir verið listamönnum sem fræðimönnum meiri aflgjafi en flest annað. Hvergi hefur þeim mistekist betur - „failed better“, svo notað sé orðalag Samuels Beckett – en í viðleitninni til að ná utan um allt sem er.

Í sjónlistum hefur meira að segja orðið til eins konar „fagurfræði uppsöfnunar“, þar sem áhrifamáttur listaverka og um leið listræn gæði eru mæld eftir því hversu mikið listamaðurinn kemst yfir að skrásetja. Af praktískum ástæðum eru það helst listamenn með áhuga á ljósmyndum sem ástundað hafa uppsöfnunarmyndlist af þessu tagi. Hún er ein helsta forsenda konseptmyndlistarinnar, sjá t.d. verksmiðjuturnana sem Berndt og Hilla Becher ljósmynduðu um gjörvallt Þýskaland á sjöunda áratugnum. Uppsöfnunarmyndlistin kemur einnig við sögu popplistar, gott dæmi eru málverk Andys Warhol og ljósmyndir Eds Ruscha af hverju einasta húsi við Sunset Strip, aðalgötuna í Los Angeles, sem er öðrum þræði tilraun til skrásetningar á þreyttum „glamúr“ bandarísku kvikmyndaborgarinnar.

Fagurfræði uppsöfnunar á sér einn mikilhæfan talsmann á Íslandi. Á níunda áratugnum réði þýsk-svissneski myndlistarmaðurinn Dieter Roth ungan íslenskan ljósmyndara til að taka myndir af öllum húsum í Reykjavík. Fyrir Dieter var þetta ljósmyndasafn eitt heildstætt listaverk. Það er varðveitt í Nýlistasafninu, aðgengilegt áhugafólki um jafnt myndlist sem skipulagsmál. Eins konar viðauki við þetta húsasafn er svo bók Öldu Lóu Leifsdóttur, „Fólkið við Þórsgötu“, sem gefin var út 2012, en þar birtir hún ljósmyndir af öllum íbúum í húsunum við umrædda götu í Reykjavík, þ.á.m. eigin fjölskyldu.

Metnaður þeirra Björgvins Guðmundssonar ljósmyndara og félagsskaparins Ljósop í Reykjanesbæ stendur til enn umfangsmeiri uppsöfnunar. Upprunaleg áform þeirra snerust um almenna hyllingu íbúa Reykjanesbæjar, gerð andlitsmynda af ákveðnum fjölda bæjarbúa á öllum aldri. Framkvæmdin hefur nú undið upp á sig. Sú sýning sem kynnt er hér á Ljósanótt er fyrsti kafli mikillar herferðar, hverrar endanlegt markmið er að taka ljósmyndir af öllum núlifandi Reyknesingum, heimamönnum jafnt sem burtfluttum íbúum bæjarins. Vissulega er hér ekki tjaldað til einnar nætur, en takist þeim Björgvin og félögum hans þetta ætlunarverk sitt, að öllu eða langmestu leyti, er hér lagður grunnur að mikilsverðu framlagi til uppsöfnunarmyndlistar, og ekki síður til áttahagabundinnar sagnfræði, mannfræði og félagsfræði.

Aðalsteinn Ingólfsson

THE AESTHETICS OF ACCUMULATION

One of the things the arts and the sciences have in common is a drive towards completeness, which manifests itself in an attempt on the part of its practicioners to accumulate everything relating to the field under investigation. Natural scientists seek to gather information on all living organisms, on and below the earth‘ s surface, astrophysicians collect data on all galactic bodies in the known universe and geneticists will not rest until they have access to the genome structure of every single animal in existence. In the field of arts and culture in general, scholars feel the need to have at their disposal the total output of all significant artists: every bit of paper with markings by artists, all musical notations by composers, all extant manuscripts by writers.

This relentless gathering of information is driven by the conviction of many serious scholars that „completeness“ alone will reveal „essential truths“ about the subject matter they happen to be researching. However, there are those who maintain that these „truths“ are not necessarily discovered by perusing the finite collection of species or objects, but by focussing on a choice selection of these species and objects. The pioneers of mass surveys, the Gallups of this world, have turned such selections into significant indicators of public opinion.

To be sure, going for „completeness“ is bound to fail, for no gathering of information can ever be finite or conclusive. Yet the drive to complete a task or research it exhaustively has inspired many scholars and artists. In no task have they „failed better“ – to use Samuel Beckett‘s parlance – than in their efforts to cover „everything“.

In the visual arts there is even an „aesthetic of accumulation“, where the effectiveness and aesthetic charge of art works are measured by the amount of facts or objects they manage to incorporate. For pratical reasons, artists using photography have been at the forefront of this aesthetic. It is one of the premises of conceptual art; see f.i. the industrial cooling towers that artists Bernt and Hilla Becher photographed throughout Germany in the 1970s. This aesthetic also surfaces in Pop Art, notably in the work of Andy Warhol and Ed Ruscha‘s photographs of all the houses on the Sunset Strip in Los Angeles.

The aesthetic of accumulation has at least one important proponent here in Iceland. In the 1980s, German-Swiss artist Dieter Roth, resident in Iceland from the late 1950s until the mid Sixties, hired a young artist to photograph every single house in Reykjavik. To Roth, this „complete“ record of the city was a work of art in itself. It is now preserved in the Living Art Museum in Reykjavik, accessible to scholars of art and architecture. A book of photographs by Alda Lóa Leifsdóttir that came out in 2012 can be seen as a kind of epilogue to Roth´s „accumulation“of houses. Entitled „The people of Þórsgata“, it featured photographs of all the people living in the street in question, her own family included.

The ambition of photographer Björgvin Guðmundsson and the „Ljósop“ club of photographers in Reykjanesbær is even grander. Originally they intended to put together a general celebration of the people of their home town in the form of portraits of a few select men, women and children of all ages. They have now expanded their idea considerably. The exhibition which is presently being opened during the „Ljósanótt“ festival is the first stage of a vast project, which involves photographing every single inhabitant of Reykjanesbær, current residents as well as those who have moved away.

This is obviously not an easy task. Should Björgvin Guðmundsson and his collaborators succeed, wholly or partly, they will be laying the foundation for an epic piece of „accumulative art“, as well as for a a documentary archive of immense value to future historians, sociologists and anthropologists.

Aðalsteinn Ingólfsson

Jafnvægið milli hins náttúrulega og hins tilbúna

maria@this.is (María P) — Thu, 03 Sep 2015 14:57:25 GMT

Arna Atladóttir fatahönnuður

3. september 2015 - 18. október 2015

Jafnvægið milli hins náttúrulega og hins tilbúna.

Sýning á 7 kjólum Örnu Atladóttur fatahönnuðar opnar á vegum Listasafns Reykjanesbæjar í Gryfjunni í Duus Safnahúsum fimmtudaginn 3. september n.k. og verður ein af Ljósanætursýningum safnsins. Arna fæddist í Reykjavík árið 1984 en ólst upp frá 6 ára aldri í Reykjanesbæ. Hún stundaði nám í textíl við Textilskolen í Holte, Danmörku og fór síðar í nám í fatahönnun í Instituto Europa di Design í Madríd.

Á þessari fyrstu einkasýningu Örnu sem nefnist „The balance between natural and artificial“ notast hún við mannshár og hrosshár í textíl ásamt perlum og kristöllum. Innblástur sýningarinnar eru þær kröfur sem samfélagið setur á útlit kvenna. Sérstaklega er Örnu hugleikin mótsagnakennd viðhorf til hárvaxtar kvenna þar sem þær leitast oftar en ekki við að hafa þykkt og mikið hár á höfði en að sama skapi þykir snyrtilegt að fjarlægja öll önnur líkamshár. Margar spurningar vakna hjá hönnuði í sambandi við viðfangsefnið og hér fæst Arna við að blanda saman hefðbundnu skrauti og prjáli við hár og setur þannig líkamshár í nýtt samhengi sem eins konar prýði kvenna. Óteljandi háralykkjur, perlur og annað efni er notað í textílinn, en hönnuðurinn situr löngum stundum við að bródera og vinna hárin sem að lokum eru fest við efnið. Samhliða þessu skissar Arna og gerir litlar textilprufur en einnig þykir hönnuði spennandi að beita saumnálinni á efnisstrangann líkt og um málarastriga og pensil væri að ræða.

Arna hefur tekið þátt í samsýningum erlendis en hluti af þessari sýningu fór á samsýningu fatahönnuða í Philip Stark safninu í Bilbao, Spáni.

Sýningin stendur til 18. október og er opin alla daga frá kl. 12.00-17.00, ókeypis aðgangur.

Nánari upplýsingar veitir Arna Atladóttir í síma 865-6272, arnaatla@gmail.com

Heimasætan

maria@this.is (María P) — Thu, 03 Sep 2015 14:55:17 GMT

Ljósmyndasýning Vigdísar Viggósdóttur

3. september 2015 - 18. október 2015

Ljósmyndasýningin Heimasætan opnar í anddyri Duus Safnahúsa fimmtudaginn 3. september kl. 18.00. Verkið samanstendur af 6 örsögum sem fjalla um lífið, tilveruna, drauma og þrár. Ljósmyndarinn Vigdís Viggósdóttir, Viddý, útskrifaðist úr Ljósmyndaskólanum árið 2014. Þetta verk varð til á listasetrinu Bæ á Höfðaströnd í Skagafirði en Vigdís dvaldi þar í vor í vinnustofu listamanna. Ljósmyndirnar eru teknar á eyðibýlinu Miðhúsum þar sem örsögur leyndust í hverju skúmaskoti.

Sýningin stendur út september og er opin alla daga 12.00-17.00, ókeypis aðgangur.

Hughrif náttúrunnar

maria@this.is (María P) — Thu, 03 Sep 2015 14:46:42 GMT

Eija Pirttilathi

3. september 2015 - 11. október 2015

Þæfð verk eftir finnsku listakonuna Eiju Pirttilathi

Listasafn Reykjanesbæjar fór í samstarf við Sandgerðisbæ um að kynna verk finnsku listakonunnar Eiju Pirttilathi og opnar af því tilefni sýningu á verkum hennar í Stofunni í Duus Safnahúsum fimmtudaginn 3. september n.k. Eija hefur verið í samvinnu við kennara og listafólk í Sandgerði um nokkurn tíma.

Eija er textíl listakona og vinnur verk sín í þæfða ull. Vinnustofa Eiju er staðsett í þorpinu Pohjaslahti í listabænum Mänttä-Vilppula og fyrirtæki hennar Sammallammas hefur verið starfrækt síðan 1994. Fyrirtækið er staðsett í miðjum skógi og þangað sækir Eija sinn mikilvægasta innblástur. Þekktustu vörur Sammallamma eru vínkælar í formi dýra og eru þeir þæfðir úr finnskri ull og sýnir hún nokkra slíka við þetta tækifæri. Einnig sýnir Eija veggteppi sem líka eru unnin úr þæfðri ull.

Eija hefur ferðast nokkrum sinnum til Íslands og er heilluð af þessu dularfulla landi. Hún segir: ,,Náttúra okkar er mjög ólík en sum áhugaverð smáatriði eru lík og hefur það verið innblástur minn í þessari sýningu”. Verkin á sýningunni sýna hughrif úr ferðum hennar um Ísland eins og nöfnin Mosi, Flétta, Ís og Reyniviður gefa til kynna.

Sýningin stendur til 11. október og er opin alla daga frá 12.00-17.00, aðgangur er ókeypis.

Sjá nánar:
www.eijapirttilahti.fi
www.sammallammas.fi
Eija Pirttilahti +385-400-114434, eija.pirttilahti@sammallammas.fi

Huldufley

maria@this.is (María P) — Sat, 06 Jun 2015 15:25:05 GMT

Skipa- og bátamyndir Kjarvals

6. júní 2015 - 23. ágúst 2015

Jóhannes S. Kjarval (1885 - 1972)

Á sumarsýningu Listasafns Reykjanesbæjar, HULDUFLEY, er að finna úrval skipa- og bátamynda Jóhannesar Kjarvals sem Aðalsteinn Ingólfsson, sýningarstjóri, hefur fengið að láni frá ýmsum aðilum, söfnum og einstaklingum.

Það er einkar vel við hæfi að sýna þessi verk Kjarvals í Listasafni Reykjanesbæjar, í sjávarplássinu Keflavík, þar sem þau kallast á við bátalíkön völundarins Gríms Karlssonar í fremri sal.

Í texta Aðalsteins Ingólfssonar um sýninguna kemur fram að Kjarval málaði skip frá fyrstu tíð og sjálfur sagði hann að það hefðu einmitt verið þau sem kveiktu löngun hans til að tjá sig í myndum. Þannig koma skip og bátar oftar fyrir í verkum hans en flest önnur mannanna verk. Þau tóku hins vegar margvíslegum breytingum á málaraferli hans og þróuðust frá því að vera eins konar skráning á útlitseinkennum togara og seglskipa yfir í stemmningsverk, síðar í táknmyndir um vegferð mannsins og loks jafnvel myndir með ívafi persónulegs uppgjörs við menn og málefni.

Nóbelskáldið Halldór Laxness segir t.a.m. eftirfarandi árið 1938 um skipamynd eftir Kjarval: „Þetta skip er aðeins hugsað skip, sál úr skipi eða svipur skips, ef vill, erindi þess í myndinni er ekki eftirlíking hlutar, heldur hitt: að tengja hugmyndir skoðarans við ákveðin efni, sem listamaðurinn vill tjá á leynilegan, undirvitaðan hátt. Raunverulegt skip vakir síst af öllu fyrir listamanninum.“

Sýningin Huldufley verður opnuð í Duushúsum, Duusgötu 2-8, laugardaginn 6. júní kl. 14 og eru allir velkomnir. Sýningin er opin alla daga frá kl. 12-17 og hún stendur til 23. ágúst.

HULDUFLEY: Skipa- og bátamyndir Kjarvals

Árið 1938 segir Halldór Laxness eftirfarandi um skipamynd eftir Jóhannes Kjarval: „Þetta skip er aðeins hugsað skip, sál úr skipi eða svipur skips, ef vill, erindi þess í myndinni er ekki eftirlíking hlutar, heldur hitt: að tengja hugmyndir skoðarans við ákveðin efni, sem listamaðurinn vill tjá á leynilegan, undirvitaðan hátt. Raunverulegt skip vakir síst af öllu fyrir listamanninum.“

Skip koma oftar fyrir í verkum Kjarvals en flest önnur mannanna verk. Sjálfur hélt hann því fram að skipin, ekki landslag, og þá helst póstskip og Fransarar sem sigldu úti fyrir Meðallandinu, hefðu orðið til þess að kveikja með honum löngunina til að tjá sig í myndum. „Þegar ég var að læra að skrifa, þá teiknaði ég skip í aðra hverja línu“, sagði hann löngu síðar. Og stuttu eftir að hann lærði að skrifa var hann munstraður til fiskibragða á opnum róðrabátum.

Skipamyndirnar sem Kjarval gerir fyrst í stað, eða allt til þess að hann hóf formlegt myndlistarnám í útlöndum, eru frásagnarlegs eðlis fyrst og fremst, skráning á útlitseinkennum togara og seglskipa, fréttaflutningur af komu stórra farþegaskipa frá útlöndum. Svo koma innfjálgar miðnætur-og blíðviðrisstemmningar, þar sem skip hafa ekki eigingildi heldur eru sýnd sem mótvægi: aðnjótendur undursamlegrar blíðunnar.

Við kynni Kjarvals af Turner árið 1911-12 lærist honum að virkja skip til táknrænnar frásagnar. Í mynd eins og Hollendingurinn fljúgandi (1912) verður stórbrotið seglskipið tákn upphafningar og samsömunar manns og náttúru, annars staðar verður það tákn fyrir vegferð mannsins um úthöf ævinnar, og um leið lokahnykk þess ferðalags, flutninginn á annað tilverustig. Skipið verður farkosturinn á vit ævintýranna eða hins óþekkta (Ofurlítil duggan) eða tákn afdrifaríkra umbreytinga í lífi mannsins. Stundum er gjörvöll þjóðmenningin undir, sjá hin mörgu víkingaskip listamannsins. Og í stórbrotinni mynd eins og Ævintýri á hafinu (1948) er örlagaskipið sýnt sem óaðskiljanlegur hluti þeirrar heildrænu veraldarsýnar sem Kjarval hafði komið þá sér upp. Ekki má heldur gleyma allt að því súrrealískri kímnigáfu hans, sjá myndina af Gullfossi á Þingvöllum. Loks má nefna skipamyndir listamannsins með ívafi persónulegs, oft nokkuð svo torræðs, uppgjörs við menn og málefni.

Það er vel við hæfi að sýna úrval skipa-og bátamynda Kjarvals í Listasafni Reykjaness í sjávarplássinu Keflavík, þar sem þær kallast á við bátalíkön völundarins Gríms Karlssonar. Samanburður leiðir í ljós hve nákvæmlega Kjarval þekkti sín skip; jafnvel þar sem hann fer með himinskautum í túlkun sinni á útliti þeirra, eru þau í grundvallaratriðum rétt byggð og þeir partar sem máli skipta á réttum stað.

Listasafn Reykjaness þakkar þeim fjölmörgum aðilum, bæði söfnum og einkaaðilum, sem sáu sér fært að lána þekktar myndir og uppáhaldsmyndir til sumarsýningarinnar. Nokkrar þessara mynda eru orðnar býsna sjaldséðar og í nokkrum tilfellum eru þetta síðustu forvöð að sjá þær hér á Íslandi í bráð.

Aðalsteinn Ingólfsson

Klaustursaumur og filmuprjón

maria@this.is (María P) — Sat, 06 Jun 2015 13:01:48 GMT

Samsýning : Textíll í höndum kvenna

6. júní 2015 - 23. ágúst 2015

Laugardaginn 6. júní kl. 14.00 opnar í Gryfju Duus safnahúsa ein af sumarsýningum Listasafns Reykjanesbæjar sem fengið hefur nafnið „Klaustursaumur og Filmuprjón.“
Sýningin er sett upp í tilefni af hundrað ára afmæli kosningaréttar kvenna. Á henni eru textílverk úr safneign Listasafns Reykjanesbæjar, sýnishorn af hannyrðum kvenna sem búsettar eru á svæðinu og hannyrðir í eigu Byggðasafns Reykjanesbæjar.
Nafn sýningarinnar vísar í breitt svið þeirra verka sem sjá má á sýningunni og má þar telja annars vegar aldagamla útsaumsaðferð og hins vegar nýlegt listaverk sem samanstendur af prjónuðum filmum. Þó flokka megi öll verk sýningarinnar sem textílverk fela þau í sér afar ólíkar nálganir, bæði hvað varðar hugmyndir, efnisval og úrvinnsluaðferðir, enda byggja þau ýmist á handverki, myndlist eða hönnun. Oft skarast þó mörkin milli þessarra ólíku þátta og útkoman getur komið skemmtilega á óvart.

Sýningarstjóri er Inga Þórey Jóhannsdóttir. Sýningin stendur til 23. ágúst. Duus safnahús eru opin alla daga frá kl. 12-17. Aðgangur ókeypis.

Listahátíð barna

maria@this.is (María P) — Thu, 07 May 2015 13:11:38 GMT

Undraheimur bókarinnar, Listaverk í leiðinni, Mygla

7. maí 2015 - 25. maí 2015

Listahátíð barna

Listahátíð barna, sem nú verður haldin hátíðleg í 10. sinn, er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins, allra 6 grunnskólanna, Tónlistarskólans, dansskólanna og nú einnig listnámsbrautar Fjölbrautaskóla Suðurnesja. Hátíðin hefur vaxið og eflst með hverju ári og segja má að hún hafið orðið kveikjan að sérstakri barnahátíð sem nú er haldin í Reykjanesbæ þar sem virðing fyrir börnum, störfum þeirra og þörfum er höfð að leiðarljósi. Listsýningar tengdar hátíðinni eru staðsettar í Duus Safnahúsum, menningar- og listamiðstöð Reykjanesbæjar. Verk leikskólabarnanna eru staðsett í Listasal undir heitinu „Undraheimur bókarinnar,“ verk grunnskólabarnanna eru til sýnis í Gryfjunni undir heitinu „Listaverk í leiðinni“ og verk FS eru staðsett í Risi Bryggjuhússins og heitir sýning þeirra „MYGLA.“ Nemendur tónlistarskólans og dansskólanna koma fram á ýmsum viðburðum hátíðarinnar og spila þar mikilvægt hlutverk. Til dæmis koma þeir fram á sérstakri Hæfileikahátíð grunnskólanna sem fram fer í Stapa föstudaginn 8. maí kl. 10.00.

Undraheimur bókarinnar
Á hverju ári er ný yfirskrift valin fyrir sýningu leikskólabarnanna. Ýmis viðfangsefni hafa orðið fyrir valinu m.a. vináttan, hafið, himinninn, sögur og ævintýri,umhverfið og afmæli. Í ár er það bókin sem er viðfangsefni barnanna og rímar það mjög vel við áherslur í framtíðarsýn Reykjanesbæjar. Yfirskriftin leggur grunn að margvíslegu námi barnanna stóran hluta úr vetri. Kafað er ofan í viðfangsefnið frá ýmsum sjónarhornum og afraksturinn birtist m.a. í glæsilegum skúlptúrum sem settir eru fram í formi listsýningar í samstarfi við Listasafn Reykjanesbæjar. Úr verður ævintýraheimur sem lætur hvorki fullorðna né börn ósnortin.

Sýningin er opnuð með formlegum hætti í Duushúsum fimmtudaginn 7. maí kl. 10.30 að viðstöddum elstu börnum leikskólanna sem syngja þar söngva sérstaklega valda í tilefni sýningarinnar. Þessi viðburður markar einnig upphaf Barnahátíðar í Reykjanesbæ sem stendur hæst laugardaginn 9. maí. maí. Listahátíðin sjálf stendur hins vegar til 25. maí. Daglega á meðan á henni stendur koma leikskólarnir í heimsókn og standa fyrir stuttri skemmtidagskrá sem er öllum opin.

Listaverk í leiðinni
Yfirheiti sýningar grunnskólabarnanna hefur fram til þessa falið í sér fjölbreytta staðsetningu á verkunum þar sem þau hafa undanfarin ár verið staðsett á ýmsum fjölförnum stöðum í bænum. Nú var sú leið hins vegar farin að búa til eina samsýningu í Gryfjunni í Duushúsum. Listaverkin eru af öllu tagi og úr hinum ýmsu list- og verkgreinum. Á sýningunni má sjá gott yfirlit yfir vinnu vetrarins, margvísleg vinnubrögð og óþrjótandi sköpunargleði barnanna í bænum. Þarna var ekki unnið undir einu yfirheiti heldur fékk fjölbreytnin að ráða ferðinni og afraksturinn er ótrúlegur, við sjáum verk frá öllum grunnskólunum og ýmsum árgöngum. Sýningin verður opnuð með formlegum hætti miðvikudaginn 7. maí kl. 13:00.

Mygla
Það er sérlega ánægjulegt að nemendur framhaldsskólans bætist nú við sem þátttakendur á Listahátíð barna, þótt þeir séu ekki börn lengur, en byggja e.t.v. listsköpun sína á því veganesti sem þeir hlutu á fyrri skólastigum um leið og verk þeirra geta orðið yngri nemendum innblástur. Á sýningunni í Risi Bryggjuhússins sjáum við verk eftir útskriftarnemendur á listnámsbraut.

Til sjávar og sveita

Sat, 24 Jan 2015 13:22:31 GMT

Gunnlaugur Scheving

24. janúar 2015 - 8. mars 2015

Laugardaginn 24. janúar opnar í Listasafni Reykjanesbæjar í Duushúsum sýningin til Sjávar og sveita. Sýningin er samstarfsverkefni Listasafns Íslands, Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar og Listasafns Árnesinga. Markmið samstarfsins og þriggja sýninga sem söfnin unnu saman, er að kynna ákveðin tímabil og stefnur í íslenskri myndlist. Á þessari sýningu eru tekin fyrir verk Gunnlaugs sem er meðal helstu listamanna þjóðarinnar og endurspegla verkin á sýningunni vel þá breytingu sem varð í íslenskri myndlist á millistríðsárunum. Gunnlaugur tilheyrir þeirri kynslóð listamanna sem komu fram í lok fjórða áratugarins. Þjóðernisátök og efnahagskreppa beindu listamönnum inn á nýjar brautir þar sem landslagið var ekki lengur aðalviðfangsefnið heldur nánasta umhverfi og daglegt líf.

Í Listasafni Íslands er varðveitt mikið safn verka Gunnlaugs Scheving og verkin á sýningunni koma öll úr safneign safnsins. Á sýningunni eru nokkur af risastórum verkum Gunnlaugs en einnig minni verk, frumdrög og skissur sem gefa gestum tækifæri á að kynnast myndhugsun listamannsins og vinnuferli. Gunnlaugur skoðar í þaula hvernig menn bera sig að vinnu, hvort sem um ræðir sjómenn eða bændur, hann skoðar afmarkaða hluti en einnig hvernig myndbyggingin vinnur með og miðlar hreyfingu og átökum við vinnu, samspili manns og náttúru.

Verkin á sýningunni sýna þróun hugmynda, vangaveltur og þrotlausa vinnu listamannsins þar sem samlífi manns og náttúru er umfjöllunarefnið og rauði þráðurinn í verkum Gunnlaugs. Gestum er gefinn kostur á leik og fræðslu með verkefnum til þess að glíma við og hafa gaman af um leið og töfrar Gunnlaugs Scheving birtast okkur í myndum hans, stórum og smáum. Sýningin stendur til 8. mars. Safnið er opið virka daga kl. 12.00 – 17.00, helgar kl. 13.00 – 17.00. Ókeypis aðgangur.

Sýningastjóri er Björg Erlingsdóttir

15/15 - Konur og myndlist

maria@this.is (María P) — Sat, 24 Jan 2015 12:04:00 GMT

Úr safneign

24. janúar 2015 - 8. mars 2015

Sýning á verkum fimmtán íslenskra kvenna úr safneign Listasafns Reykjanesbæjar í tilefni þess að árið 2015 eru liðin 100 ár frá því að konur fengu kosningarétt. Á sýningunni má m.a. sjá olíuverk, tússteikningar og vatnslitamyndir og hafa verkin komist í eigu safnsins á síðustu fimmtán árum.

Sýningarstjóri er Valgerður Guðmundsdóttir.

Sjálfsagðir hlutir

maria@this.is (María P) — Sat, 24 Jan 2015 11:55:41 GMT

Hönnunarsafn Íslands

24. janúar 2015 - 8. mars 2015

Sýningin Sjálfsagðir hlutir kemur frá Hönnunarsafni Íslands og fjallar um þekkta hluti úr hönnunarsögunni. Tilgangur sýningarinnar er að kynna efni og sögu þekktra og oft klassískra hluta í hönnunarsögunni. Nær allt sem við snertum hefur verið hannað á einhvern hátt. Á sýningunni eru sýndir nokkrir af þeim hlutum sem við lítum á sem sjálfsagða í daglegu lífi og efnisvali þeirra gerð skil. Augnlinsur, tannstönglar, klósett og bréfaklemmur eru dæmi um hluti sem gegna allir á sinn hátt mikilvægu hlutverki og hafa jafnvel sannað gildi sitt sem „klassískir“ á þann hátt að endurnýjun eða endurhönnun virðist óþörf þegar við virðum þá fyrir okkur í dag.
Sýningarstjóri er Þóra Sigurbjörnsdóttir.

FERÐ

maria@this.is (María P) — Fri, 31 Oct 2014 12:17:54 GMT

Finnur Arnar Arnarsson

31. október 2014 - 21. desember 2014

Föstudaginn 31. október kl. 18.00 verður opnuð sýning á nýju myndbandsverki eftir Finn Arnar Arnarson í Listasafni Reykjanesbæjar í Duushúsum. Verkið er í tveimur hlutum og ber titilinn Ferð en þetta er í fyrsta sinn sem haldin er sérstök sýning á vídeólist í húsakynnum safnsins. Finnur Arnar á að baki langan og fjölbreyttan feril á vettvangi íslenskra sjónlista. Myndbandslistaverk eftir hann hafa verið sett upp á helstu sýningarstöðum landsins, ein sér, eða í samfloti við verk unnin í aðra miðla.

Finnur Arnar er einnig afkastamikill hönnuður sviðsmynda fyrir leikhús. Loks hefur listamaðurinn í seinni tíð haslað sér völl sem sýningarstjóri, en sýningarstjórn hans hefur framar öðru hverfst um „Skúrinn“ svokallaða. „Skúrinn“ er gamall og lúinn vinnuskúr sem fjöldi málsmetandi listamanna úr mörgum listgreinum hefur sýnt í og umbreytt með ýmsum hætti. Meðal annars hafa listamennirnir flutt hann með sér um landið. Upprunalega mun „Skúrinn“ þó hafa staðið á Suðurnesjum.

Í sýningarskrá ræðir Ragna Sigurðardóttir, rithöfundur, um verk Finns Arnars og gerir að umtalsefni siðferðilegan grunn þeirra, sjálfsævisögulega skírskotun og þá meðvitund um „tímans þunga nið“ sem í þeim birtist.
Sýningin á myndbandsverki Finns Arnars verður opin alla virka daga frá kl. 12.00-17.00 og frá 13.00 – 17.00 um helgar, ókeypis aðgangur. Sýningunni lýkur 21. desember.

Saga verður til

Listamaðurinn Finnur Arnar vinnur jöfnum höndum að myndlist, leikmyndagerð og á síðustu árum hefur sýningarstjórnun bæst við með myndlistarverkefni hans Skúrnum, en þar hefur fjöldi listamanna sett upp sýningar á undanförnum tveimur árum. Í myndlistinni hefur hann  skapað innsetningar, notfært sér texta og fundna hluti og unnið fjölda myndbandsverka. Oft koma allir þessir þættir saman á sýningum hans.

List Finns hefur íslenskan veruleika að viðfangsefni. Hún kallast einnig á við alþjóðlega strauma og stefnur, þar má nefna innsetningar Rússans Ilyas Kabakov (1933) og myndbandsinnsetningar Bandaríkjamannsins Dans Graham (1942) sem hafa tímann að grundvelli. Einnig koma sjálfsævisögulegar innsetningar fransk-amerísku listakonunnar Louise Bourgois (1911-2010) upp í hugann, en Finnur hefur bæði unnið að sýningum með fjölskyldu sinni og gert fjölskyldubönd sín að inntaki listaverka.
Innsetningar Finns hafa gjarnan yfirbragð sviðsetninga. Hversdagslífið er sett á svið á fjölbreyttan máta. Listamaðurinn skapar rými sem áhorfandinn gengur inn í og gefur líf með návist sinni. Hér er iðulega að finna sterka frásögn, ýjað er að sögu: hér var einhver, nú er hann farinn, skyldi hann koma aftur? Hver er hann?

Innsetningin Mörðurinn, 2010, var af þessum toga. Í sýningarrýminu kom Finnur fyrir ýmsum munum: dýnu, vistum, hlutum notuðum við slátrun dýra, handskrifuðum miðum með boðorðunum tíu. Í rýminu vaknaði upp mynd af fjarstöddum manni. Kannski listamanninum sjálfum sem hafði skroppið frá, en einnig kviknuðu siðferðislegar spurningar um eðli mannsins, siðareglur og tvískinnung samfélags sem myrðir dýr á hryllilegan hátt.

Sviðsettur vinnustaður verkamanns í Skúrnum, Holiness, 2011, varpaði ljósi á eilíf, en vanmetin gildi, vinnu handverksmanna í gegnum aldirnar. Stóra samhengið sem listamaðurinn skapaði með lítilli, útklipptri mynd af gömlu málverki af Jósepi smið sem við þekkjum úr Biblíunni varpaði ljóma á verkfærin í skúrnum, fábreyttan kost og kaffibrúsa.

Í myndbandsverkum síðustu ára hefur Finnur birt einfaldar og magnaðar myndir úr nútímasamfélagi. Samfélagi sem gerir látlausar kröfur til þegna sinna, karla jafnt sem kvenna en Finnur hefur markað sér sérstöðu innan íslenskrar myndlistar með áleitinni umfjöllun sinni um karlhlutverkið. Karlmaðurinn í verkum Finns Arnars á sér margar hliðar. Samfélagið gerir kröfur til hans sem hreystimennis (Víkingur, 2001) og fyrirvinnu og einnig má sjá ádeilu á  innihaldslausa neysluhyggju nútímasamfélags. Í öðrum verkum birtist karlmaður Finns sem manneskja í tengslum við umhverfi sitt, í nánu sambandi við barnið sitt og náttúruna (Man on the Moon, 2010), við sína nánustu, við undirmeðvitund sína og drauma, líkt og mótvægi við myndirnar af karlmanni í tilvistarkreppu. Undirliggjandi og allt um kring er síðan fullvissan eina: dauðinn.

Tíminn er lykilþáttur í myndlist Finns Arnars. Í myndbandsverkum sínum hefur hann iðulega unnið með skýrt afmörkuð tímaskeið sem undirstrika eiginleika tímans. Í Þorpinu, (2004) var tvískiptri mynd varpað á vegg. Tvær upptökur af sjávarþorpi, teknar hvor á eftir annarri voru sýndar samtímis. Fortíð og framtíð birtust á sama tíma, í rauntíma áhorfandans, sem í sífellu flöktir á milli í huga sér. Til varð skýr meðvitund um augnablikið sem líður í sífellu, núið sem verður fortíð, án afláts. Tímans þungi niður hljómar sterkt.
Ferð/Journey er tvískipt verk eins og fleiri verka Finns, en þó órofin heild. Síendurtekin myndbrot sýna gangandi mann sem dregur með sér veiðimannsgogg; karlmaður snýst hægt um sjálfan sig, hann er listamaðurinn sjálfur. Peningar svífa í lausu lofti, ósnertanlegir. Fingurgómar tromma á borð, við sjáum nöturleg verksummerki um afstaðin jól. Listamaðurinn dregur upp táknmyndir opnar til túlkunar. Hann staðsetur áhorfandann í verkinu miðju, rétt eins og maðurinn sem snýst er áhorfandinn milli tveggja mynda, snýr sér sitt á hvað til þess að virða þær fyrir sér. Hvað hugsar sá sem snýst milli peningaóróa, leifa bruðls, eða sá sem bíður og trommar fingrum? Eða veiðimaðurinn á eilífri göngu með gogg sinn, nemur aldrei staðar?
Ferð/Journey vekur upp áleitnar spurningar: sammannlegar og erfiðar. Spurningar um tilgang lífsins, gildi og hamingjuleit. Við þessum spurningum eru ekki til nein svör nema þau sem við finnum sjálf innra með okkur og eru breytileg á lífsleiðinni. Ferð/Journey er magnað verk í umfangi sínu og þrunginni návist, taktfastri og áleitinni. Á hvaða ferð erum við?
 Ragna Sigurðardóttir

Net á þurru landi

maria@this.is (María P) — Thu, 04 Sep 2014 12:36:16 GMT

Handverk og hönnun

4. september 2014 - 30. nóvember 2014

Á Ljósanótt , þann 4. sept. kl. 18 opnar samsýningin Net á þurru landi Í Gryfjunni, Duushúsum.

Það er HANDVERK OG HÖNNUN sem stendur fyrir sýningunni sem sett var upp í Víkinni – Sjóminjasafninu í Reykjavík síðasta vetur. Sýningarstjóri er Anna Leoniak. Óskað var eftir verkum fyrir sýninguna sem tengdust veiðarfærinu neti/nót á einhvern hátt eins og nafn sýningarinnar ber með sér. Sérstök áhersla var á að hvetja til endurnýtingar, endurvinnslu, endurgerðar, en það var þó ekki gert að skilyrði. Sýningarstjóri valdi verk úr innsendum tillögum sem sjá má á sýningunni.

Sýnendur eru:
ANNA MARÍA LIND GEIRSDÓTTIR
BJARGEY INGÓLFSDÓTTIR
DLD - DAGNÝ BJARNADÓTTIR
ELÍN HARALDSDÓTTIR
GLÓ-EY – EYGLÓ GUNNARSDÓTTIR
GUÐNÝ HAFSTEINSDÓTTIR
HALLA ÁSGEIRSDÓTTIR
HELGA BJÖRG JÓNASARDÓTTIR
INGIBJÖRG HJÁLMARSDÓTTIR HOLM
KRISTBJÖRG GUÐMUNDSDÓTTIR
MÓT - BALDUR HELGI SNORRASON, GUÐRÚN HARÐARDÓTTIR OG KATLA MARÍUDÓTTIR
RAGNHEIÐUR INGUNN ÁGÚSTSDÓTTIR
RAGNHEIÐUR ÖSP SIGURÐARDÓTTIR
SHADOW CREATURES - GUNNHILDUR EDDA GUÐMUNDSDÓTTIR OG SÓLVEIG RAGNA GUÐMUNDSDÓTTIR

Sýningin stendur út nóvember 2014.

Leikfléttur

maria@this.is (María P) — Thu, 04 Sep 2014 12:27:43 GMT

Kristín Rúnarsdóttir

4. September 2014 - 25. október 2014

Sýning Kristínar Rúnarsdóttur „Leikfléttur“ verður opnuð í Listasafni Reykjanesbæjar fimmtudaginn 4. september kl. 18:00. Sýningin er liður í dagskrá Ljósanætur 2014.

Kristín Rúnarsdóttir fæddist í Keflavík árið 1984. Hún stundaði nám við myndlistardeild Listaháskóla Íslands og hélt síðan til framhaldsnáms í Kunst- og Designhøgskolen i Bergen, Noregi. Kristín hefur haldið einkasýningar og tekið þátt í fjölda samsýninga á Íslandi og í Noregi.

Í innsetningu sinni í Listasafni Reykjanesbæjar vinnur Kristín með ýmis efni, svo sem límbönd sem hún notar til að teikna með á gólfið, pappír, málningu, við og lakk.

Margt í verkum hennar minnir á íþróttaleikvanga og leiki. Í texta Markúsar Þórs Andréssonar í sýningarskrá segir: ,,Manni koma til hugar leikir og vill helst taka þátt, eru þetta ekki stærðar Mikado pinnar innan um lokkandi klifurgrindur?” Að auki skrifar Markús um vinnuaðferðir Kristínar og segir:

,,Á vinnustofunni er listakonan lúsiðin; skissar, gerir uppkast og módel, þaulvinnur verk sín með reglustikum og skurðarhnífum. Óteljandi skipulögð handtök sem gefa til kynna að hún viti nákvæmlega hvað hún hefur fyrir stafni. En óvissa ríkir allt fram á ögurstund og þar liggur spenna og eftirvænting sem áhorfendur skynja og auka á ánægjuna við sýningarupplifunina.”

Hingað og aðeins lengra

Rúm fjörutíu ár eru nú liðin síðan að franski listamaðurinn Daniel Buren sýndi í New York í fyrsta sinn. Verk hans var í sjálfu sér einfalt en vakti samstundis athygli og markaði þáttaskil í framvindu málverksins. Buren hafði einskorðað myndmál sitt við rendur og að þessu sinni hengdi hann nokkra röndótta klæðisstranga upp á snúru sem var strengd yfir vegg gallerísins, út um gluggann og yfir götuna þar sem hún var fest í húsið á móti. Jafnmörg verk héngu inni í sýningarsalnum og utandyra - eitt hékk hálft inni og hálft úti í opinni gluggagætt.

Buren var ekki einn um þessar hugleiðingar á sjöunda og áttunda áratugnum. Víða um lönd brann á listamönnum að þenja hugmyndir sínar út fyrir myndflöt verkanna sjálfra, inn í rýmið og jafnvel út fyrir það. Hinn þýski Blinki Palermo vann beint á veggi og dró fram lögun sýningarsalanna í línum meðfram hornum, dyrum og gluggum og hin japanska Yayoi Kusama lét doppur í málverkum sínum smitast út fyrir rammann um veggi og gólf. Á tiltölulega skömmum tíma varð málverk ekki lengur það sem það hafði verið og hlutverk listrýmisins ekki hið sama og fyrr. Leikreglunum hafði verið breytt og mörk hvors um sig þöndust út.

Á Íslandi fóru listamenn ekki varhluta af þeim breytingum sem lágu í loftinu. Tilraunir með mörk málverksins áttu þó ekki upp á pallborðið í hinni einsleitu listasenu þess tíma. Hörður Ágústsson kom fram með röndótt verk sem hann vann með strigalímbandi en þær pælingar fóru lágt. Kristinn Pétursson afréð að sýna ekki nokkrum manni sínar hugmyndir, einlit málverk sem átti að hengja upp þannig að veggirnir og rýmið sjálft yrðu hluti af allt um lykjandi heildarmynd. Til allrar hamingju getum við nú horft til baka og metið framsýni þessara listamanna að verðleikum.

Það er gaman að leiða hugann að þessum umbrotum í listasögunni og setja í samhengi við það sem fyrir augu ber í dag. Kristín Rúnarsdóttir setur fram verk sín af öryggi og leikgleði sem væri óhugsandi án tilrauna í anda þess sem fyrrgreindir listamenn fengust við á sínum tíma. Hún notast við línu og lit, teiknar ýmist á veggi og gólf með límböndum og lakki en teikningin verður einnig þrívíð í formi frístandandi grinda úr timbri. Liturinn er algjörlega flatur og dregur fram undirstöðueiginleika málverksins sem tvívíðs yfirborðs þrátt fyrir að um sé að ræða flóknar, þrívíðar innsetningar. Myndmál Kristínar er hreint og klárt, á forvitnilegum mörkum hins stofnanalega og kalda annars vegar og hins persónulega og leikandi hins vegar.

Manni koma til hugar leikir og vill helst taka þátt, eru þetta ekki stærðar Mikado pinnar innan um lokkandi klifurgrindur? Um leið minnir margt á hömlur, strikin sem draga mörk og setja manni skorður. Kristín sækir innblástur í myndmál almannarýmis, í regluverk og skipulag. Úr heimi íþróttanna sækir hún grunnriss leikvanga, innviði leikfimisala og sérhannaðan búnað sem skilgreinir ákveðna hreyfingu og athafnir. Þá skoðar hún bílastæði, akreinar, flugvelli og önnur afmörkuð svæði sem hönnuð eru til að forða fólki frá öngþveiti og slysum. Skilaboð þessa myndheims eru skýr og þegar maður stendur andspænis honum í daglegu lífi fer ekki á milli mála að verið er að vísa til boða og banna: „Hingað og ekki lengra!" Í samhengi myndlistarsýningarinnar skolast þessi skilaboð til. Allt kemur manni kunnuglega fyrir sjónir en grunur leikur á að ekki sé stuðst við sérstakar leikreglur. Línur liggja þvers og kruss og engin leið að átta sig á hvort maður stendur innan vallar eða utan, með eða á móti umferð.

Hugarflugið fer af stað. Hvers konar leikur eða hreyfing á við innan þessa ramma? Hver og einn fær svigrúm til þess að láta hugann reika og laga regluverkið að eigin óskum. Í því felst útúrsnúningur á myndmáli sem venju samkvæmt er ætlað að skapa sameiginlegan grundvöll fyrir afmarkaðan hóp. Þannig kalla verk Kristínar fram hugleiðingar um stöðu einstaklingsins gagnvart samfélaginu og möguleika á breytingum innan fastmótaðra kerfa. Til að renna stoðum undir þann skilning leitar hún markvisst í landsvæði Miðnesheiðar sem herstöð Atlantshafsbandalagsins hafði áður til umráða. Þar er að finna eftirstöðvar af innviðum sem höfðu áratugum saman haldið röð og reglu um ákveðið samfélag og starfsemi. Þar var sjálfstætt þorp með gatnakerfi, íbúabyggð, skólum, leiksvæðum og íþróttamannvirkjum en einnig flugvöllur með lendingarbrautum, þyrlupöllum og þjónustusvæði. Tilvísanir í allt þetta er að finna í verkum Kristínar. Við brotthvarf hersins fengu Íslendingar á einu augabragði aðgang að þessum strúktúr og stóðu (og standa jafnvel enn) hálfringlaðir frammi fyrir honum. Hvaða leik er hægt að finna upp hér?

Kristín höfðar til áhorfenda með aðlaðandi viðmóti verka sinna. Þeir hreyfa sig um í sýningarsalnum og upplifa þau frá ólíkum sjónarhornum, bæði utan frá úr fjarlægð en einnig að innan. Óvíst er hvað snýr fram og hvað aftur, hvort verk á að vera á hlið eða upp á rönd. Innan einstakra verka og á milli þeirra er ekki að greina neitt stigveldi, ekkert sérstakt er í aðalhlutverki, hvorki forgrunnur né bakgrunnur. Einungis jafnræði yfirborðsins. Kristín leikur sér að því að dreifa áhersluatriðum þannig að erfitt reynist að fanga verkin sem eitthvað sérstakt. Þau minna á margt en skilgreiningin tvístrast jafnharðan enda eru þau ekki mynd af neinu sérstöku; þau snúast um samhengi og aðstæður.

Þessi kvika virkni gerir það að verkum að ómögulegt er að átta sig fyllilega á kjarna verkanna fyrr en þau eru komin upp og áhorfendur teknir að njóta þeirra. Á vinnustofunni er listakonan lúsiðin, skissar, gerir uppkast og módel, þaulvinnur verk sín með reglustikum og skurðarhnífum. Óteljandi skipulögð handtök sem gefa til kynna að hún viti nákvæmlega hvað hún hefur fyrir stafni. En óvissa ríkir allt fram á ögurstund og þar liggur spenna og eftirvænting sem áhorfendur skynja og eykur á ánægjuna við sýningarupplifunina. „Hingað og ekki lengra" segir myndmálið sem Kristín notast við einmitt til þess eins að segja hið gagnstæða; hingað erum við komin en við hljótum að finna leiðir til að ná aðeins lengra.

Dæmisögur úr sumarlandinu

maria@this.is (María P) — Thu, 29 May 2014 13:23:15 GMT

Karólína Lárusdóttir

29. maí 2014 - 17. ágúst 2014

Á sumarsýningu Listasafns Reykjanesbæjar, Dæmisögur úr sumarlandinu, er að finna úrval nýlegra olíumálverka eftir Karólínu Lárusdóttur, sem fengnar eru að láni frá einkaaðilum. Sérstök áhersla er lögð á stærri verk listakonunnar, sem að jafnaði eru ekki eins aðgengileg og minni málverk hennar, grafíkmyndir og vatnslitamyndir.

Það „sumarland“ sem hér um ræðir er það forðabúr minninga sem listakonan hefur unnið upp úr „dæmisögur“ sínar, sem fjalla framar öðru um mannlífið í Reykjavík á sjötta og sjöunda áratug síðustu aldar. Þetta var mikill umbrotatími í íslensku þjóðfélagi, velmegun eftirstríðsáranna hafði veruleg áhrif á fjölskyldu og hegðunarmynstur fyrstu „alvöru“ borgarbúa í sögu landsins. Málverk Karólínu segja sögur af þessu fólki, byggðar bæði á atburðum sem tengjast hennar eigin fjölskyldu, sem lék stórt hlutverk í bæjarlífinu um margra áratuga skeið, og gömlum ljósmyndum. Um leið veltir hún því upp hvort þessar sögur feli ekki í sér marktækar lýsingar á eðlisþáttum íslenskrar þjóðar, t.a.m. þrautseigju, fálæti og nýjungagirni. Þótt margar þessara mynda einkennist af alvöruþunga, er einnig að finna í þeim græskulausa fyndni og djúpan mannskilning.

Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson, sem er höfundur bókar um listakonuna sem kom út á síðasta ári.

Dæmisögur úr Sumarlandinu

Hér fyrr á árum var myndlist Karólínu Lárusdóttur stundum flokkuð meðal frásagnarlegra myndskreytinga með tregablöndnu ívafi, og þar með skör lægra en önnur íslensk myndlist. Vaxandi þekking á myndlistarlegum uppruna listakonunnar í Bretlandi, þar sem hún var búsett mikinn hluta ævi sinnar, og aukinn skilningur á því sem á sér stað í myndum hennar, hefur að mestu slegið á gamla fordóma. Viðhorfsbreytingar til verka Karólínu gætir m.a. í umsögninni sem birtist í Morgunblaðinu árið 2006, þar sem hún er sögð sýna fram á að „hefðbundið fígúratíft málverk (geti) svo sannarlega verið merkingarbært í samtímanum á forsendum frásagnarlegs innihalds ekki síður en formgerðar.“

Þegar verk Karólínu eru gaumgæfð til hlítar birtist okkur glöggur þjóðfélagsrýnandi, sem sækir innblástur sinn aðallega í minningabrot og ljósmyndaefni frá uppvaxtarárum sínum, sjötta og sjöunda áratugnum. Þessi efniviður verður henni líkingamál í umfjöllun um íslenskt samfélag á uppgangstímum eftirstríðsáranna og áhrif þessa uppgangs á hugsunarhátt og hegðan samlanda sinna í þátíð og nútíð. Fólkið í verkum hennar er að sönnu klætt upp á gamla mátann, en þær kringumstæður, manngerðir og hegðunarmynstur sem myndirnar sýna eru sannarlega enn við lýði. Grunneining samfélagsins, fjölskyldan, er oftast í forgrunni verkanna, en undir þeirri ímynd sem hún snýr að áhorfandanum á tyllidögum – á jólum, í kaffiboðum, á veitingastöðum - örlar á margháttuðum samskipta-og tilvistarvanda sem ekki var fyrir hendi í stéttskiptu bænda-og sjómannasamfélagi fortíðar. Hjón eru orðin hvort öðru fráhverf, innbyrðis samkennd fólksins hefur rofnað í firringu bæjarsamfélagsins, flestir eltast við skammvinna afþreyingu eða nýjustu tísku, mannasiðir eru úr lagi gengnir. Það er engu líkara en velsældin hafi reynst nútíma Íslendingum um megn. Í verkum Karólínu stekkur engum bros, allra síst litlu stúlkunni, staðgengli listakonunnar, sem stundum villist inn á einhverja samkunduna í sumarlandi minninganna.

Borgarsamfélagið hefur hins vegar kennt hóflega veraldarvönum Íslendingum að þykjast, leika þau hlutverk sem þeim „hefur verið úthlutað í samræmi við viðteknar siðvenjur og tíðaranda“, svo ég vitni í inngang minn að nýlegri bók um Karólínu. Það eru þessar sviðsetningar mannlegra samskipta sem listakonan grannskoðar framar öðru, stundum af verulegum alvöruþunga og angurværð, en einnig af djúpum mannskilningi og góðlátlegri kímni.

Það er verulegur fengur að því að fá til sýningar í Listasafni Reykjaness í sumar úrval nýlegra málverk í einkaeigu eftir listakonuna, og vill undirritaður þakka þeim mörgu sem féllust á að liðsinna safninu. Sýningarstjóri kann Gunnari Helgasyni, Sveini Þórhallssyni og Hrafnhildi Sigurðardóttur sérstakar þakkir fyrir milligöngu þeirra.

Listahátíð barna 2014

maria@this.is (María P) — Wed, 07 May 2014 13:30:43 GMT

Nemendur leik- og grunnskóla Reykjanesbæjar

7. maí 2014 - 22. maí 2014

Listahátíð barna, sem nú verður haldin hátíðleg í 9. sinn, er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins, allra 6 grunnskólanna, Tónlistarskólans og dansskólanna. Hátíðin hefur vaxið og eflst með hverju ári og segja má að hún hafið orðið kveikjan að þeirri stóru barnahátíð sem nú er haldin í Reykjanesbæ þar sem virðing fyrir börnum, störfum þeirra og þörfum er höfð að leiðarljósi. Listsýningar tengdar hátíðinni eru staðsettar víða um bæjarfélagið. Verk leikskólabarnanna eru staðsett í sölum Duushúsa undir heitinu „Afmæli“ og verk grunnskólabarnanna eru til sýnis í Kjarna (þar sem bókasaafnið var) og t í fyrirtækjum og verslunum undir heitinni „Listaverk í leiðinni.“ Nemendur tónlistarskólans og dansskólanna koma fram á ýmsum viðburðum hátíðarinnar og spila þar sífellt stærra hlutverk. Til dæmis koma þeir fram á sérstakri Hæfileikahátíð grunnskólanna sem fram fer í Stapa föstudaginn 9. maí kl. 10.00.

Afmæli Á hverju ári er ný yfirskrift valin fyrir sýningu leikskólabarnanna. Ýmis viðfangsefni hafa orðið fyrir valinu m.a. vináttan, hafið, himinninn, sögur og ævintýri og umhverfið. Í ár lá beinast við að halda afmæli þar sem Reykjanesbær fagnar 20 ára afmæli á árinu. Yfirskriftin leggur grunn að margvíslegu námi barnanna stóran hluta úr vetri. Kafað er ofan í viðfangsefnið frá ýmsum sjónarhornum og afraksturinn í ár birtist í skúlptúrum, ljósmyndum og textaverkum sem sett eru fram í formi listsýningar í samstarfi við Listasafn Reykjanesbæjar. Börnin hafa skapað veisluföngin, veitingar, borðbúnað, gjafir og ýmislegt fleira. Úr verður fullskapaður ævintýraheimur sem lætur hvorki fullorðna né börn ósnortin.

Sýningin er opnuð með formlegum hætti í Duushúsum fimmtudaginn 8. maí kl. 10.30 að viðstöddum elstu börnum leikskólanna sem syngja þar söngva sérstaklega valda í tilefni sýningarinnar. Þessi viðburður markar einnig upphaf Barnahátíðar í Reykjanesbæ sem stendur hæst dagana 10. og 11. maí. Listahátíðin sjálf stendur hins vegar til 22. maí. Daglega á meðan á henni stendur koma leikskólarnir í heimsókn og standa fyrir stuttri skemmtidagskrá sem er öllum opin.

Listaverk í leiðinni
Yfirheiti sýningar grunnskólabarnanna felur í sér fjölbreytta staðsetningu á verkunum. Listaverkin eru líka af öllu tagi og þar má sjá gott yfirlit yfir vinnu vetrarins, margvísleg vinnubrögð og óþrjótandi sköpunargleði barnanna í bænum. Þarna var ekki unnið undir einu yfirheiti heldur fékk fjölbreytnin að ráða ferðinni og afraksturinn er ótrúlegur, við sjáum verk frá öllum grunnskólunum frá ýmsum árgöngum. Eins og heiti sýningarinnar gefur til kynna má sjá listaverkin víðs vegar um bæinn, á þeim stöðum sem fólk á leið um í ýmsum erindagjörðum s.s. í stórmörkuðum, á kaffihúsi, göngugötum o.fl. slíkum stöðum. Sameiginlegur sýningarstaður er í Kjarna (þar sem bókasafnið var áður til húsa) og þar verður sýningin opnuð með formlegum hætti miðvikudaginn 7.maí kl. 13:00

Mannlegar víddir

maria@this.is (María P) — Sat, 15 Mar 2014 13:42:11 GMT

Stefán Boulter og Stephen Lárus Stephen

15. mars 2014 - 27. apríl 2014

Þann 15 mars n.k. verður sýninginMannlegar víddir opnuð í Listasafni Reykjanesbæjar. Á henni er að finna verk eftir tvo listamenn, Stefán Boulter og Stephen Lárus Stephen, sem báðir hafa sérhæft sig í gerð mannamynda. Báðir eiga þeir erlenda feður og hafa sótt listmenntun sína til annarra landa, Stefán til Noregs og Ítalíu, Stephen Lárus til Bretlands.

Að öðru leyti eru þeir afar ólíkir. Mannamyndir Stefáns Boulter eru mestmegnis lágstemmd einkasamtöl hans við vini og kunningja, eða einræður hans sjálfs, tilraunir til að laða fram og festa á striga kenndir og hugsanir þeirra sem hann fjallar um, með útlistun á látbragði þeirra. Um leið einkennast mannamyndir hans af dulúð, sem er eins konar staðfesting þess að sérhver manneskja sé „eyland", varðveiti innra með sér einkaveröld sem enginn annar hafi aðgang að. Stefán býr og starfar á Akureyri, en hefur sýnt verk sín víða um heim. Hann var einn af aðstoðarmönnum norska listmálarans Odds Nerdrum meðan hann bjó í Reykjavík.

Stephen Lárus hefur hins vegar getið sér gott orð fyrir portrettmyndir af ýmsum „opinberum" Íslendingum. Málverk hans af Sólveigu Pétursdóttir, fyrrverandi Alþingismanni og forseta Alþingis, vakti nokkuð umtal þegar það var vígt fyrir tveimur árum; þetta málverk er að finna á sýningunni. Yfirlýst markmið Stephens er að koma á framfæri viðmóti fyrirsæta sinna, án þess að ganga of nærri einkalífi þeirra. Þarna er um að ræða jafnvægislist þar sem listmálarinn þarf að taka tillit til margra þátta, sjálfsvirðingar þeirra sem sitja fyrir, þjóðfélagsstöðu þeirra, og ekki síst þess hlutverks sem portrettmyndirnar eiga að gegna. Meðan á vinnuferlinu stendur er listmálarinn í stöðugu „viðræðusambandi" við margar þekktustu mannamyndir listasögunnar; þær eru honum allt í senn áskorun, viðmið og hugmyndabanki. Hér gefst gullið tækifæri til að sjá saman komin mörg helstu portrett Stephens Lárusar hin síðari ár, en mörg þeirra hafa hvergi verið til sýnis opinberlega.

Sýningunni er framar öðru ætlað að sviðsetja samspil þessara ólíku viðhorfa til mannamyndagerðar, í því augnamiði að skerpa á sérkennum beggja. Á sýningunni verður einnig að finna formyndir listamannanna að nokkrum sýndum verkum, allt frá frumdrögum til nákvæmra lokaútlistana. Meðan á sýningunni stendur munu þeir Stefán og Stephen Lárus ræða viðhorf sín til portrettgerðar og leiðbeina sýningargestum. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson.
Sýningin verður opnuð þann 15. mars kl. 14 og stendur til 27. apríl 2014.

Mannlegar víddir
Þeir Stefán Boulter og Stephen Lárus Stephen eiga fleira sammerkt en skírnarnafnið og hollustu við mannamyndir. Báðir eiga þeir erlenda feður og hafa sótt listmenntun sína til annarra landa. Stefán Boulter á rætur að rekja til Bandaríkjanna, en var einn af mörgum lærisveinum hins sérstæða norska mannamyndamálara, Odds Nerdrum. Stephen Lárus er afsprengi margra alda gamallar og öflugar mannamyndahefðar í Bretlandi, þar sem hann er upp alinn. Uppruni þeirra og menntun skýrir að hluta sérstöðu þeirra í íslensku myndlistarlífi, þar sem ekki er fyrir hendi samfelld mannamyndahefð og mannamyndir eiga undir högg að sækja.
En þar með lýkur skyldleika þessara tveggja listmálara. Mannamyndir Stefáns Boulter eru mestmegnis einkasamtöl hans við vini, fjölskyldu og hann sjálfan, tilraunir til að laða fram og festa á striga tilfinningar og hugsanir „viðmælenda“ sinna með útlistun á fasi þeirra; um leið er dulúð þessara mynda staðfesting þess að sérhver manneskja varðveitir með sér einkaveröld sem enginn utanaðkomandi hefur aðgang að.

Stephen Lárus fæst hins vegar við að koma á framfæri „opinberu“ viðmóti misjafnlega þekktra aðila, án þess að ganga of nærri einkalífi þeirra. Þetta er jafnvægislist þar sem taka verður tillit til margra þátta, óska og óskhyggju þeirra sem sitja fyrir, sjálfsvirðingar þeirra og þjóðfélagsstöðu, að ógleymdu því hlutverki sem myndirnar eiga að gegna. Meðan á vinnuferlinu stendur er listmálarinn í stöðugu viðræðusambandi við þekktar mannamyndir listasögunnar; þær eru honum allt í senn áskorun, viðmið og forðabúr.

Með þessari sýningu er ætlunin að sviðsetja nokkurs konar núning þessara ólíku viðhorfa til mannamyndagerðar, sem vonandi er til þess fallinn að skerpa á sérkennum beggja. Ennfremur er kappkostað að veita innsýn í sköpunarferlið að baki mannamyndunum með sérstakri áherslu á formyndir listamannanna, allt frá rissi til nákvæmra smámynda af verkunum.

Undantekningarnar eru áhugaverðastar.

Að halda að við getum komið að tómum striganum eins og óskrifað blað eru draumórar einir. Við erum sköpuð úr því sem við upplifum og því sem skynfærin nema, öllu sem við höfum séð og heyrt. Verk mín eru einskonar andleg dagbók og stundum finnst mér þau fjalla um innra líf mitt fremur en það sem er sjáanlegt á striganum, myndirnar eru þannig persónulegar táknmyndir. Þegar vel tekst til skynjar áhorfandinn það sem bindur okkur öll saman sem mannverur, hið sammanlega. Ég hef áhuga á því sem við þekkjum, en vitum ekki endilega afhverju við þekkjum það. Handverkið er í mínum huga rödd eða eins og ég kýs að kalla það, tungumál sálarinnar, það er tungumál sem nær langt út fyrir strigann. Þetta snýst ekki aðeins um það að sýna mynd, heldur hvernig sú mynd er tjáð og gerð, í handverkinu felst innihaldið, það er lykillinn.

Ég er þess fullviss að hvernig maður gerir það sem maður gerir, en ekki hvað maður gerir vegur einna þyngst, góður ásetningur nægir ekki. Ég lærði að líta á listamenn fortíðarinnar sem lifandi samtímamenn; það hjálpaði mér að losna við tillærða komplexa sem ég tel marga listamenn þjást af, sérstaklega varðandi frumleikann. Það losaði mig einnig undan þeirri byrði að telja mig nauðbeygðan að nota það sem samtímalistirnar upphefja sem listrænt viðmið. Þar er þrýst á það að menn fylgi hjörðinni, listamenn eru beinlínis hvatir til þess og verðlaunaðir . Ég forðast að nota tákn sem eru augljósar vísanir í samtímann.
Það felst ákveðin gildra í því að endurspegla tíðarandann í sífellu, að feykjast eins og lauf í vindi eftir nýjustu tískustraumum. Maður getur ekki bæði fylgt tíðarandanum og verið á undan sinni samtíð. Það sem er ekki dæmigert er nefnilega áhugaverðast, undantekningarnar.

Að missa sig
Hvað er portrettmynd, og hvað tryggir gæði hennar?
Portrettmynd er ekki aðeins mynd af manneskju. Portrettmynd er ekki heldur túlkun listamanns eða persónuleg skoðun hans á manneskjunni, til þess höfum við skopmyndateiknara. Skopmyndin smættar manneskjuna, bútar hana niður í auðþekkjanlega og einfalda andlitsdrætti. Afreksmenn meðal skopmyndateiknara megna að einfalda útlit tiltekins einstaklings uns það breytist í skilningsgóða samfellu nokkurra einfaldra drátta og punkta.
Portrettmynd ætti hins vegar að veita okkur tækifæri til að “missa okkur“ í takmarkalausum möguleikunum sem hver manneskja felur í sér. Góð portrettmynd ætti fyrst og fremst að vera vitnisburður um erfiðleikana sem fylgja því að koma áðurnefndum takmarkalausum möguleikum fyrir í einni mynd. Um Vélazquez var sagt að í portrettmyndum sínum kynni hann að „halda sig til hlés“. Í portrettmyndum sínum eykur hann við skilning okkar á því sem felst í þessari lýsingu; hann sýnir okkur að í stað þess að gerast málsvari þeirra sem hann málar mynd af, þá þjónar listamaðurinn hlutverki sínu best þegar hann veitir fyrirsætum sínum tækifæri til að gerast eigin málsvarar.
Hins vegar eru ríkjandi forsendur í listsköpun yfirleitt á skjön við þennan skilning. Ómeðvitað freistast áhorfandinn til að grafast fyrir um viðhorf listamannsins, eins og þau birtast í portrettmyndinni, á kostnað innihaldsins. Um þetta segir John Currin: „Höfundurinn, listamaðurinn, er alltaf viðfangsefnið í myndunum. Í myndrænum skáldskap verður viðfangsefnið að vera eitthvað annað en höfundurinn. Ég held að tilgangurinn með því að mála mynd af einhverju eða einhverjum sé að búa til skáldskap úr málverkinu.“

Hvernig leysum við þessa þverstæðu, þ.e. að portrettmyndin eigi að vera vel heppnað myndverk sem beri höfundi sínum fagurt vitni, en um leið eigi listamaðurinn að „halda sig til hlés“ svo fyrirsæta hans megni að tala eigin máli í myndinni?

Svarið blasir við í hvert sinn sem við gaumgæfum framúrskerandi portrettmynd og „missum okkur“ andspænis fyrirsætunni og takmarkalausum möguleikunum sem hún felur í sér, með svipuðum hætti og listmálarinn „missti sig“ andspænis henni. Og sjá, þverstæðan er ekki lengur fyrir hendi, því í hvert sinn sem við gaumgæfum framúrskarandi portrettmynd sjáum við ummerki eftir listamann sem hefur „misst sig“ í meðhöndlun sinni á andlitsdráttum fyrirsætunnar. Hvað sem líður öðrum listrænum hæfileikum listamannsins, þá er það hæfileiki hans til að „missa sig“ sem sker úr um ágæti portrettmynda hans.

KRÍA/KLETTUR/MÝ

maria@this.is (María P) — Sat, 25 Jan 2014 14:02:27 GMT

Svava Björnsdóttir

25. janúar 2014 - 9. mars 2014

Þrívíddarverk Svövu Bjjörnsdóttur

Næstkomandi laugardag, 25. janúar, verður opnuð sýning á nýjum verkum Svövu Björnsdóttur, myndlistarmanns í sýningarsal Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum.

Svövu þarf vart að kynna; hún hefur um árabil verið meðal þeirra listamanna sem mest hafa lagt til endurnýjunar þrívíddarlistarinnar á landinu. Allt frá því hún sneri heim frá Þýskalandi við upphaf níunda áratugarins, eftir glæstan námsferil og margvíslegan framgang í München og víðar í Evrópu, hefur hún sent frá sér fjölda verka sem umbylt hafa viðteknum hugmyndum okkar um hlutverk og verkan þrívíddarmynda í nútíma umhverfi. Verkin hefur hún steypt úr lituðum pappírsmassa, sem hefur gert henni kleift að nýta sýningarrými – og rými almennt – með nýjum hætti. Þannig virkjar Svava ekki einasta gólf og veggi, heldur einnig loft, skúmaskot og afkima sýningarrýmisins. Með markvissri sviðsetningu verka sinna gerir hún sérhvert rými að heildstæðri innsetningu með dramatísku ívafi.

Formgerð Svövu er sömuleiðis óvenjuleg. Verk hennar minna í senn á vélarhluta, form náttúrunnar og lifandi verur, og eru jafn fjölbreytileg að inntaki. Lögun og litróf verkanna skipta hana miklu máli, en einnig léttleiki þeirra, samspil og ljóðrænn slagkraftur.

Fyrir sýninguna í Listasafni Reykjanesbæjar setti Svava saman innsetningu sem hún nefnir KRÍA/KLETTUR/ MÝ, og er tilraun til að skapa samnefnara fyrir ákveðna náttúruinnlifun. Og þó að þessi innlifun sé ekki bein endurspeglun aðstæðna hér í Reykjanesbæ, er eflaust margt í henni sem Suðurnesjabúar kannast við.

Sýningin er opnuð kl. 15.00.

Bil beggja
Þrívíddarverk Svövu Björnsdóttur fara bil beggja milli væntinga okkar og veruleikans. Og engu líkara en að listamaðurinn hafi gert það bil að sérstöku áhrifasvæði sínu. Verk Svövu koma okkur iðulega fyrir sjónir sem fjöldaframleiddir nytjahlutir, gegnheilir og varanlegir. Í reynd eru þau handgerðir listhlutir með sterku náttúruívafi, fisléttir og forgengilegir. Form sem virðast sprottin beint úr karllægum heimi vélsmiðjunnar eru, þegar grannt er skoðað, uppfull með hvelfd tilbrigði og fíngerð smáatriði kvendyngjunnar. Hefðbundið bil milli skúlptúra og málverka verður Svövu einnig frjósamur vettvangur tilrauna, þar sem tvívíðir fletir þrútna eða hlaupa upp í misfellur meðan þrívíð form glóa í litum sem sópa að sér birtu á hverjum stað.

Efniviðurinn tryggir athafnafrelsi listamannsins. Svava vinnur verk sín úr hráum pappírsmassa sem hún steypir í mót úr frauðplasti. Verkin drekka litina í sig meðan þau eru í mótun, eða þá að listamaðurinn sáldrar yfir þau litadufti á seinna stigi. Pappírinn gerir henni ekki einasta kleyft að bjóða birginn vana- og ranghugmyndum um eigindir og verkan þrívíddarverka, heldur tryggir hann henni alræði yfir sýningarrýminu á hverjum stað. Þrívíddarverk sem vegna umfangs og þyngdar væru alfarið upp á veggpláss og gólfrými komin, getur Svava hengt í hólf og gólf, hafið til flugs yfir hausamótum áhorfenda eða dreift eins og fisi um víðan völl. Þannig getur hún stjórnað upplifun áhorfenda af samastað verkanna, sjónarhorni þeirra á verkin, jafnvel yfirferð þeirra í rýminu.

Til þessa hefur Svava fyrst og fremst verið upptekin af því að nota verk sín til að koma á skapandi viðræðusambandi við menningartengda umgjörð þeirra hverju sinni, þ.e. hið manngerða rými, salinn, bygginguna. Sem hún gerir auðvitað af stakri smekkvísi og skáldlegri innlifun hér í Listasafni Reykjanesbæjar. Hins vegar er sjaldgæft að sjá í heilli sýningu frá hennar hendi eins skýra og heildræna skírskotun til náttúrunnar utan hins manngerða rýmis eins og í þeirri sem nú blasir við okkur. Yfirskrift sýningarinnar, KRÍA/KLETTUR/MÝ, segir okkur að verkin séu samnefnarar fyrir náttúruupplifun og kenndir þeim tengdar. Fríhangandi strýtur, strendingar á veggjum og risavaxnar fjaðrir á gólfi gætu sem best verið líkingamál fyrir einhvers konar jafnvægisástand skynjunarinnar, þar sem láð, lífverur og tíminn renna eitt augnablik saman í upphafna heild.

Enn og aftur sýnir það sig hve salur Listasafns hér í Duushúsum er þénug umgjörð þrívíddarverka af ýmsu tagi. Aðstandendur safnsins eru þakklátir Svövu Björnsdóttur fyrir listrænan metnað hennar og þrotlausa vinnu við að gera þessa sýningu að veruleika.

Endurfundir / Reunion

maria@this.is (María P) — Fri, 01 Nov 2013 17:07:06 GMT

Kristbergur Ó. Pétursson og Þórður Hall

1. nóvember 2013 - 15. desember 2013

Listasafn Reykjanesbæjar opnar sýninguna Endurfundir föstudaginn 1. nóvember n.k. kl. 18.00 og er það jafnframt síðasta sýning safnsins á þessu ári. Um er að ræða samsýningu þeirra Þórðar Hall og Kristbergs Ó Péturssonar en þeir sýna báðir ný olíuverk.

 Báðir listamenn eiga sér sterkar rætur í því náttúrulega umhverfi sem þeir eru sprottnir upp úr, Þórður í reykvísku landslagi á mörkum byggðar og óbyggðar, þar sem víðáttur og hafflötur dreifa og endurkasta birtu þannig að sjónheimur vegur salt milli veru og óveru, Kristbergur í myrku og hrikalegu hraunlandslaginu í Hafnarfirði, þar sem ljósið er lífgjafi, í eiginlegum jafnt sem óeiginlegum skilningi. Annað eiga þeir einnig sammerkt, nefnilega áhugann á helstu virkjunarmönnum ljóssins í heimslistinni, ekki síst Turner, en Kristbergur hefur einnig sótt innblástur til Tizianos og Rembrandts.
 Kristbergur og Þórður hafa báðir verið virkir í heimi myndlistarinnar um langan tíma og eru báðir vel þekktir málarar um leið og þeir hafa sinnt kennslu og ýmsum öðrum störfum tengdum myndlist. Þeir hafa sýnt víða, bæði hér og erlendis en þetta er fyrsta samsýning þeirra. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson.
 Sýningin stendur til 15. desember. Safnið er opið virka daga kl. 12.00-17.00, helgar kl. 13.00-17.00. Ókeypis aðgangur.

Endurfundir
Síðasti viðburður sýningarársins 2013 í Listasafni Reykjaness er helgaður tveimur listmálurum sem ekki hafa haft sig mikið í frammi, en eiga sér ófáa vildarmenn meðal vandlátra listunnenda. Þeir listamenn sem hér um ræðir, Þórður Hall og Kristbergur Ó. Pétursson, hafa heldur ekki valist til þessarar sýningar af einskærri tilviljun, því á áttunda áratugnum var sá fyrrnefndi kennari hins síðarnefnda í Myndlista og handíðaskólanum. Í framhaldinu þróaðist myndlist þeirra með ólíkum hætti; með þokkafullum sáldþrykkjum sínum varð Þórður einn af meginstoðum íslensku grafíkbylgjunnar á níunda áratugnum, en Kristbergur hreifst með annarri bylgju, nýja málverkinu, sem reið yfir íslenskt myndlistarlíf um svipað leyti.

En þrátt fyrir ólíkar áherslur áttu báðir listamenn sér sterkar rætur í því náttúrulega umhverfi sem þeir eru sprottnir upp úr, Þórður í reykvísku landslagi á mörkum byggðar og óbyggðar, þar sem víðáttur og hafsflötur dreifa og endurkasta birtu þannig að sjónheimur vegur salt milli veru og óveru, Kristbergur í myrku og hrikalegu hraunlandslaginu í Hafnarfirði, þar sem ljósið er lífgjafi, í eiginlegum jafnt sem óeiginlegum skilningi. Annað eiga þeir einnig sammerkt, nefnilega áhugann á helstu virkjunarmönnum ljóssins í heimslistinni, ekki síst Turner, en Kristbergur hefur einnig sótt innblástur til Tizianos og Rembrandts.

Nú, aldarfjórðungi seinna, gerir náttúrulegt umhverfi meira tilkall til beggja en nokkru sinni. Að sönnu eru þeir afar ólíkir hvað upplag og vinnubrögð snertir. Í myndum Þórðar eimir ævinlega eitthvað eftir af hinu kunnuglega: fjallsbrún, vatnsborð eða eyri birtast okkur sem í tíbrá eða draumi. Kristbergur rýfur öll tengsl við kunnugleikann og gefur sig á vald ótömdum náttúrukröftunum við jaðar hins byggilega heims. Myndir Þórðar eru gegnsýrðar af blámóðu bjartsýninnar; þær segja okkur að draga megi marktækar ályktanir af því sem við okkur blasir. Sérhver hinna mörgu landslagstengdu mynda Kristbergs er ferð á vit hins óþekkta, án fyrirheits um viðunandi niðurstöðu.

Markmið sýningarinnar er að tefla saman þessum tveimur viðhorfum til landslagstúlkunar, freista þess að láta þau slá neista hvert af öðru og kveikja þannig nýja upplifun í hugum okkar áhorfenda. Listamennirnir eiga þakkir skildar fyrir umburðarlyndi sitt gagnvart þessari endurskoðun hugmyndarinnar um samsýninguna.

Aðalsteinn Ingólfsson

Samspil

maria@this.is (María P) — Thu, 12 Sep 2013 17:40:46 GMT

Birgit Kirke og Sossa

12. sept 2013 - 31. okt 2013

SAMSPIL , Færeysk og Íslensk mynd- og tónlist á Suðurnesjum og Þórshöfn í Færeyjum

Í Bíósal verður spennandi sýning á verkum tveggja listmálara, Birgit Kirke sem kemur frá Þórshöfn í Færeyjum
og Sossu, listamanns Keflavíkur 1987. Sýningin er hluti af þriggja sýninga röð en auk þess að sýna á Ljósanótt

sýndu þær í Þórshöfn í Færeyjum í vor og sýna í Grindavík vorið 2014.

 Af sama tilefni verður einnig boðið upp á færeyska og íslenska tónlist en tónlistarmennirnir Gunnar Þórðarson
frá Keflavík og Stanley Samuelsson frá Þórshöfn munu leika við opnun sýningarinnar og fleiri sýninga sem
opna í Duushúsum þennan dag kl. 18:00.

Uppspretta

maria@this.is (María P) — Fri, 06 Sep 2013 17:58:29 GMT

Toyistar

6. september 2013 - 6. september 2013

Sumarið 2013 var gömlum vatnstanki í eigu bæjarins breytt í útilistaverk með aðstoð listhóps að nafni Toyistar. Toyistasamtökin eru alþjóðlegur listhópur 28 félaga með varnarþing í Hollandi en þrír listamannanna eru íslenskir og búa í Reykjanesbæ. Hópurinn vinnur við að endurbæta gömul mannvirki og breyta þeim í listaverk og hefur unnið við svipuð verkefni víða og hér í viðhengi má sjá dæmi um tank sem málaður var í Emmen í Hollandi og afhjúpaður 2010. Tankurinn er staðsettur á vinsælu útivistasvæði í Reykjanesbæ og gæti orðið með þessari breytingu til mikillar prýði og auk þess góður segull fyrir ferðamenn.

Nauðsynlegt var að gera ráðstafanir vegna tanksins hvort eð var, þar sem hann er staðsettur á vinsælu útivistasvæði í bænum og var orðinn til mikillar óprýði. Þarna var hægt að slá tvær flugur í einu höggi, vinna umhverfinu gagn um leið og búinn var til einstakur listgripur með alþjóðlega tilvísun.

Vatnstankurinn er orðinn til mikillar prýði og getur með góðri kynningu orðið einstakur segull í alþjóðlegri ferðaþjónustu á svæðinu. Þarna tengjast myndlist og umhverfisvernd á skemmtilegan hátt sem vekur áhuga allra og þá um leið ferðamanna og umhverfisferðamennska er nýr þáttur sem mætti verða stærri. Einnig tengist þetta verkefni Toyistanna öðrum svipuðum verkefnum í öðrum löndum og þannig getur orðið til einhvers konar leiðangur milli staðanna og Reykjanesbær orðið einn af áfangastöðunum á þeirri vegferð. 

Tankurinn, sem afhjúpaður var á Ljósanótt 2013, er algjörlega einstakt verk í íslenskum veruleika en um leið hluti af alþjóðlegri keðju umhverfislistaverka og þannig er Ísland orðið enn þekktara en áður fyrir jákvæðni í garð umhverfisverndar.

Parísartorg - Snúinn Effellturn

maria@this.is (María P) — Fri, 06 Sep 2013 17:50:33 GMT

Stefán Geir Karlsson

6. september 2013 - 6. september 2013

Í dag var afhjúpað listaverk á þriðja torginu, Parísartorgi, í röð hringtorga sem liggja á Þjóðbraut, frá Hafnargötu að Reykjanesbraut. Fyrir eru Reykjavíkurtorg, sem prýtt er listaverkinu Þórshamar eftir Ásmund Sveinsson, og Lundúnatorg sem skartar rauðum símaklefa sem flestir kannast við sem eitt af kennileitum Lundúna. Það var því vel við hæfi að Eiffelturn risi á Parísartorgi. Það varð líka raunin en þar stendur nú verkið Snúinn Eiffelturn eftir listamanninn Stefán Geir Karlsson.

Við þetta tilefni flutti Gunnar Þórarinsson, formaður bæjarráðs, ávarp þar sem hann lýsti meðal annars ánægju sinni með þær áherslur sem lagðar hafa verið í umhverfismálum í bænum og að þar væri nú að finna mörg umhverfis- og listaverk sem væru til stakrar prýði fyrir bæinn. Þá heiðraði Reykjanesbæ með nærveru sinni, sendiherra Frakklands á Íslandi, Marc Bouteiller, sem var afar ánægður með framtakið og þau góðu samskipti sem ávallt hafa ríkt á milli þjóðanna tveggja. Í lok athafnarinnar fluttu skólastjóri og aðstoðarskólastjóri Tónlistarskólans í Reykjanesbæ franska lagið Alouette á lúðra sína sem var einkar vel við hæfi.

Samruni

maria@this.is (María P) — Thu, 05 Sep 2013 18:23:40 GMT

Vigdís Viggósdóttir

5. september 2013 - 30. september 2013

Vigdís Viggósdóttir, nemi á þriðja námsári í Ljósmyndaskólanum, sýndi ljósmyndir á bakhlið Duushúsa. Veturinn áður hafði verið að leita að myndefni í heimabæ sínum, Grindavík. Hún fór í útvhverfin og rakst þá á gamla ruslahauginn sem var fyrir löngu búið að afleggja, allavega af hálfu bæjarins, en eins og svo oft vill verða, losar fólk sig við rusl bara þar sem því hentar. Eftir að hafa reiðst yfir ástandinu hóf Vigdís að rýna í ruslið og undraðist hvað móðir náttúra er mögnuð. Þarna var ruslið að renna saman við náttúruna, mosi og annar gróður var að taka sér bólfestu í því, sól, frost og vindur lögðu sitt af mörkum við að brjóta það niður. Við þetta fylltist hún von og sá ferlið fyrir sér, hvernig móðir náttúra sigrast að lokum á þessum óhroða. Þá hefur ruslið einnig í hennar huga hliðstæðu í lífi okkar mannanna. Við lendum í alls konar áföllum sem fylla hjörtu okkur sorg, okkur svíður undan reynslunni, en að ákveðnum tíma liðnum tökum við hana í sátt og verðum í flestum tilfellum betri manneskjur fyrir vikið, þroskumst sem sé. Því heitir verkið SAMRUNI, með vísun í ákveðið tímabil í ferlinu, því svo sannarlega er þetta ferli, sem byrjar á sorpi og endar með sigri. Hún lýsir ferlinu með 8 orðum sem öll byrja á S, einungis 8 orð þurfti til að segja þessa sögu, auk þess er 8 vísun í eilífðartáknið, þar sem náttúran endurtekur sig aftur og aftur, sagan endalausa með eilítið breyttri ásýnd í hverri umferð, en óslitin.

Áframhald /Continuity

maria@this.is (María P) — Thu, 05 Sep 2013 18:10:32 GMT

Gunnhildur Þórðardóttir

05. september - 27. októbrer 2013

Fimmtudaginn 5. september kl.18:00. opnar Gunnhildar Þórðardóttir sýninguna „Áframhald" í Listsafni Reykjanesbæjar og er sýningin liður í dagskrá Ljósanætur.

Titill sýningarinnar vísar í áframhaldandi þróun á verkum Gunnhildar frá síðustu sýningu og til þeirra efna sem verkin eru gerð úr, enda sjálfbærni ofarlega í huga hennar. Á sýningunni eru tvívíð og þrívíð verk sem ýmist eru unnin úr fundnum hlutum eða tilfallandi afskurði, t.a.m. timbri, bárujárni og textíl. Gunnhildur sækir innblástur til bernskuáranna í Keflavík, hluti tengda sjómennsku og náttúru og mannvirki á Reykjanesinu.

Hluti sýningarinnar er innsetning sem sérstaklega er ætluð yngri gestum safnsins en þeim býðst að setjast niður, skoða rýmið og skapa. Á sýningartímabilinu verður boðið upp á listsmiðjur og leiðsagnir fyrir skóla en einnig verða viðburðir um helgar.

Sýningin stendur til 27. október en safnið er opið virka daga kl.12.00 -17.00 og um helgar kl. 13.00-17.00. Allir eru velkomnir og aðgangur er ókeypis.

Nánari upplýsingar um Gunnhildi Þórðardóttir í síma 898-3419 og á vefsíðu hennar www.gunnhildurthordardottir.com

Mynstur fortíðar

Þegar fyrirtæki hófu að framleiða olíumálningu á 19. öldinni og selja hana í þar til gerðum umbúðum gátu listamálarar, sem höfðu áður maukað litaduft í lokuðum vinnukytrum og blandað það í olíu og bindiefni, yfirgefið vinnuherbergi sín og haldið utandyra með sitt iðnaðarframleidda efni. Nú gátu þeir staðið úti í tjarnargarði, á engi eða í fögrum dal með hádegissólina í bakið og málað það sem fyrir augum bar með fyrirhafnarlítilli athöfn í litablöndun. Þessi nýjung varð til þess að listmálarar á borð við Claude Monet og Vincent Van Gogh töldu sig getað fangað augnablikið sem þeir upplifðu í náttúrunni með snarpri pensilskrift og ólgandi litaflæði. Um leið hrintu þeir af stað byltingu í málaralist, en hún var ekki bara bundin við hugmyndafræði þeirra um eðli málverksins. Hún var líka sprottin af möguleikunum sem þessi iðnaðarframleidda vara hafði upp á að bjóða. Möguleikunum á að grípa hvern þann lit sem átti við þetta augnablik, klína honum á strigann og láta hann blandast þar saman við aðra liti.

Snemma á 20.öldinni velti franski listamaðurinn Marcel Duchamp þessum breytingum fyrir sér og varð ljóst að þar sem málverk eru listaverk gerð með iðnaðarframleiddri vöru er ekkert því til fyrirstöðu að gera listaverk með annarskonar iðnaðarframleiddum vörum. Út frá því gerði hann fyrstu tilbúningana (Ready made), sem voru listaverk samsett úr fundnum hlutum.

Gunnhildur Þórðardóttir er listamaður sem vinnur listaverk samsett úr fundnum hlutum en að sama skapi fæst hún við samsetningu lita með iðnaðarframleiddri vöru að hætti listmálarans. Gunnhildur er listamaður á 21. öldinni og hefur af þeim sökum sínar eigin ástæður fyrir notkun á tilbúnum iðnaðarframleiddum vörum, aðrar en þær sem fyrrgreindir listamenn höfðu. Hugur Gunnhildar liggur til sjálfbærni, þ.e.a.s. að hún notar efni sem til fellur í afskurði og endurnýtir það í listaverk. Fundnir hlutir í verkum Gunnhildar fjalla kannski ekki endilega um eðli listarinnar í ætt við Duchamp, heldur vísa þau frekar í heimspekileg og samfélagsleg markmið samtímans um sjálfbæra þróun sem m.a. beinist að því að sóa ekki efniviði sem hægt er að nýta í annað og draga þannig ekki úr möguleikum framtíðarkynslóða. En hugmyndin um sjálfbæra þróun er jú ákveðin viðbrögð við ofgnótt af iðnaðarframleiðslu sem ekki var ofarlega í hugum manna á dögum Duchamps, Monets eða Van Goghs. Hún skiptir hins vegar máli á okkar tímum.

Við getum sagt að fundir hlutir í verkunum Gunnhildar séu í raun fundin form sem listakonan nýtir í litrík formræn listaverk, tvívíð sem þrívíð. Þetta eru mynsturkennd verk sem vega salt á milli málaralistar, höggmyndalistar og hönnunar. Myndefnið sækir hún í nærumhverfi Reykjanesbæjar , í hafið, klettana, strandirnar og manngerða hluti sem einkenna Reykjanesið, þar sem listakonan sleit barnaskónum sínum. Innblástur listaverkanna felst þá ekki í túlkun á augnablikinu úti í tjarnargarði, á engi eða í fögrum dal með hádegissólina í bakið. Innblásturinn er sóttur í hversdagsleikann, mynstur fortíðar, æsku og umhverfi hennar sem og von fyrir æsku framtíðar með sjálfbærri þróun.

Brúðusýningin "Móðir, kona, meyja"

maria@this.is (María P) — Sat, 01 Jun 2013 18:29:37 GMT

Helga Ingólfsdóttir

1. júní 2013 - 20. ágúst 2013

Flestar konur sem komnar eru fram yfir miðjan aldur kannast örugglega við að hafa annað hvort sjálfar eða einhver þeim tengdur safnað þjóðbúningadúkkum á sínum tíma. Ein af sumarsýningum þessa árs í Duushúsum er sýning á íslenskum þjóðbúningadúkkum í eigu Helgu Ingólfsdóttur, hannyrða- og listakonu úr Reykjanesbæ. Dúkkurnar spanna rúmlega hálfrar aldar tímabil, þær elstu eru frá miðri síðustu öld en þær yngstu frá síðasta ári. Brúðurnar eru afar fjölbreytilegar, þær koma ekki aðeins frá mismunandi tímabilum heldur líka frá mismunandi stöðum, eru unnar bæði innan lands og utan og eiga það eitt sameiginlegt að klæðnað þeirra má rekja til íslenska þjóðbúningsins. 

Vakin er sérstök athygli á, að í safninu, sem telur nokkra tugi, má sjá athyglisverðar brúður sem Helga hefur sjálf unnið í gifsi.

Við geigvænan mar - Náttúra Reykjanessins

maria@this.is (María P) — Sat, 01 Jun 2013 14:15:39 GMT

Eftir ýmsa málara úr ýmsum áttum

1. júní 2013 - 18. ágúst 2013

Sumarsýning Listasafns Reykjanesbæjar opnar laugardaginn 1. júní kl. 14.00. Sýningin ber heitið „Við geigvænan mar „ og þar má sjá verk sem lýsa náttúru Reykjanessins og unnin á tímabilinu 1942-2005 eftir ýmsa listamenn . Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson og verkin koma frá Listsafni Íslands, Listasafni Reykjavíkur, Listasafni Landsbankans , Listasafni Reykjanesbæjar og svo eru nokkur í einkaeigu.

 „Lengi vel var Reykjanesið ekki ofarlega á lista íslenskra landslagsmálara. Leit þeirra að séríslenskri fegurð sem stæðist samanburð við það fegursta sem fannst í öðrum löndum leiddi þá iðulega að stöðum þar sem gat að líta mikilfenglegri og litríkari viðfangsefni en þótti vera á Reykjanesinu. „Það var tæplega fyrr en á fjórða áratug síðustu aldar að viðhorf listamanna til náttúrunnar á Reykjanesinu tóku að breytast. Þessi viðhorfsbreyting tengdist vaxandi áhuga Íslendinga á uppruna sínum í kjölfar Alþingishátíðarinnar 1930; gat hugsast að harðhnjóskuleg náttúra landsins væri einmitt lykillinn að þrautseigju landans, þúsund ára úthaldi hans út við geigvænan mar? Engu að síður tók það listmálara nokkurn tíma að nema land á Reykjanesi. Þar rann heimamönnum á borð við Magnús Á. Árnason og Eggert Guðmundsson blóðið til skyldunnar. Smám saman sagði nálægðin við Reykjavík til sín. Og vildu menn fjalla um úfinn sjó og lífsháska var stutt að fara í brimið beggja vegna Reykjanesskagans, sjá málverk eftir Jón Stefánsson, Veturliða Gunnarsson, Hrólf Sigurðsson, Jóhannes Geir , Eirík Smith o.fl." Eins og segir í sýningarskrá sem gefin er út af þessu tilefni.

 Sýningin, „Við geigvænan mar" verður opnuð kl. 14.00 laugardaginn 16.júní og verður opin virka daga frá kl. 12.00-17.00 og um helgar frá kl. 13.00-17.00 og stendur til 18. ágúst.

Reykjanes og myndlistin
Lengi vel var Reykjanes ekki ofarlega á lista íslenskra landslagsmálara. Leit þeirra að séríslenskri fegurð sem stæðist samanburð við það fegursta sem finnst í öðrum löndum leiddi þá iðulega að Húsafelli þar sem gat að líta mikilfenglegri og litríkari viðfangsefni en víðast hvar annars staðar, austur í gróðurvinina Fljótshlíð, eða jafnvel enn lengra í austurátt, í heiðríkjuna undir Vatnajökli. Hrjóstrugt og fjandsamlegt landslagið á Reykjanesi var ekki í samræmi við þá mynd sem íslenskir listamenn vildu draga upp af sínu „fagra föðurlandi“.

Það var tæplega fyrr en á fjórða áratug síðustu aldar að viðhorf listamanna til náttúrunnar á Reykjanesinu tóku að breytast. Þessi viðhorfsbreyting tengdist vaxandi áhuga Íslendinga á uppruna sínum í kjölfar Alþingishátíðarinnar 1930; gat hugsast að harðhnjóskuleg náttúra landsins væri einmitt lykillinn að þrautseigju landans, þúsund ára úthaldi hans út við geigvænan mar?
Engu að síður tók það listmálara nokkurn tíma að nema land á Reykjanesi. Þar rann heimamönnum á borð við Magnús Á. Árnason og Eggert Guðmundsson blóðið til skyldunnar. Gunnlaugur Scheving varð Reykjanesmálari fyrir einskæra tilviljun eftir að Sigvaldi Kaldalóns, héraðslæknir í Grindavík, skaut yfir hann skjólshúsi snauðan og umkomulausan. Smám saman sagði nálægðin við Reykjavík til sín. Keilir er í bakgrunni býsna margra mynda af höfuðborgarsvæðinu. Og vildu menn fjalla um úfinn sjó og lífsháska var stutt að fara í brimið beggja vegna Reykjanesskagans, sjá málverk eftir Jón Stefánsson, Veturliða Gunnarsson, Hrólf Sigurðsson, Jóhannes Geir og Eirík Smith.

Upp úr stríðinu uppgötvuðu listamenn aðdráttarafl Krýsuvíkur; Kjarval fór þangað á sjötta áratugnum til að fanga þau ótrúlegu litbrigði sem þar fyrirfinnast, Ásgrímur stuttu áður til að reyna á þolmörk vatnslitatækninnar í hveramyndum sínum. Enn fara listamenn, íslenskir og erlendir, til Krýsuvíkur svipaðra erinda. Með tímanum varð Sveinn Björnsson nánast eitt með ójarðnesku litrófinu á hverasvæðinu og svartur og mjúkur sandsteinninn ofan við vatnið varð Sverri Haraldssyni og Hauki Dór kveikja myrkra tilbrigða um landslagið innra með okkur. Raunar hefur Krýsuvík einnig sett mark sitt á myndlist í öðrum löndum, sjá stórbrotin málverk norsku listamannanna Odds Nerdrum og Patrick Huse, sem sýnd hafa verið í alþjóðlegum listhúsum.

Landslag hefur að sönnu aðra þýðingu fyrir listamenn nútímans en forvera þeirra. En hvernig sem þeir eru innstilltir gagnvart landslagi, virðast þeir finna hugmyndum sínum samsvörun í náttúrunni á Reykjanesi. Hún kemur fyrir í verkum svo ólíkra listamanna sem Jóns Axels, Georgs Guðna og Húberts Nóa og öðlast nýja merkingu í meðförum sérhvers þeirra.

Listahátíð barna 2013

maria@this.is (María P) — Wed, 08 May 2013 14:14:04 GMT

Nemendur leik- og grunnskóla Reykjanesbæjar

8. maí 2013 -26. maí 2013

Umhverfi okkar er ævintýri
„Listaverk í leiðinni“

Listahátíð barna

Listahátíð barna, sem nú verður haldin hátíðleg í 8. sinn, er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins og allra 6 grunnskólanna. Hátíðin hefur vaxið og eflst með hverju ári og segja má að hún hafið orðið kveikjan að þeirri stóru barnahátíð sem nú er haldin í Reykjanesbæ þar sem virðing fyrir börnum, störfum þeirra og þörfum er höfð að leiðarljósi. Listsýningar tengdar hátíðinni eru staðsettar víða um bæjarfélagið. Verk leikskólabarnanna eru staðsett í sölum Duushúsa undir heitinu „Umhverfi okkar er ævintýri“ og verk grunnskólabarnanna eru staðsett í fyrirtækjum og verslunum undir heitinni „Listaverk í leiðinni.“ Hátíðin stendur yfir frá 8. – 26. maí.

Umhverfi okkar er ævintýri
Á hverju ári er ný yfirskrift valin fyrir sýningu leikskólabarnanna. Ýmis viðfangsefni hafa orðið fyrir valinu m.a. vináttan, hafið, himinninn og sögur og ævintýri. Í ár var ákveðið að taka fyrir nærumhverfi hvers leikskóla. Yfirskriftin leggur grunn að margvíslegu námi barnanna stóran hluta úr vetri. Kafað er ofan í viðfangsefnið frá ýmsum sjónarhornum og afraksturinn í ár birtist í skúlptúrum, ljósmyndum og textaverkum sem sett eru fram í formi listsýningar í samstarfi við Listasafnið. Úr verður fullskapaður ævintýraheimur sem lætur hvorki fullorðna né börn ósnortin.

Sýningin er opnuð með formlegum hætti í Duushúsum miðvikudaginn 8. maí kl. 10.30 að viðstöddum elstu börnum leikskólanna sem syngja þar söngva sérstaklega valda í tilefni sýningarinnar. Þessi viðburður markar einnig upphaf Barnahátíðar í Reykjanesbæ sem stendur hæst dagana 11. og 12. maí. Listahátíðin sjálf stendur hins vegar til 26. maí. Daglega á meðan á henni stendur koma leikskólarnir í heimsókn og standa fyrir stuttri skemmtidagskrá sem er öllum opin.

Listaverk í leiðinni
Yfirheiti sýningar grunnskólabarnanna felur í sér fjölbreytta staðsetningu á verkunum. Listaverkin eru líka af öllu tagi og þar má sjá gott yfirlit yfir vinnu vetrarins, margvísleg vinnubrögð og óþrjótandi sköpunargleði barnanna í bænum. Þarna var ekki unnið undir einu yfirheiti heldur fékk fjölbreytnin að ráða ferðinni og afraksturinn er ótrúlegur, við sjáum verk frá öllum grunnskólunum frá ýmsum árgöngum. Eins og heiti sýningarinnar gefur til kynna má sjá listaverkin víðs vegar um bæinn, á þeim stöðum sem fólk á leið um í ýmsum erindagjörðum s.s. í stórmörkuðum, á kaffihúsi, göngugötum o.fl. slíkum stöðum.

Sýningin er opnuð með formlegum hætti miðvikudaginn 8.maí kl. 13:00 í Krossmóa (Nettó) þar sem hægt verður að skoða sýnishorn frá öllum skólunum.

Sýning leikskólanna stendur til 26. maí en sýningar grunnskólanna til 12. maí og opnunartíminn fer eftir opnunartíma þeirra stofnunar sem viðkomandi sýning er staðsett í.

List án landamæra

maria@this.is (María P) — Thu, 25 Apr 2013 14:23:41 GMT

Samsýning

25. apríl 2013 - 1. maí 2013

Sumardaginn fyrsta, á listahátíðinni List án landamæra, var opnuð samsýning nokkurra myndlistarmanna í Bíósal. Þar var sýndur afrakstur samstarfs þriggja listamanna Sossu Björnsdóttur sem hafði boðið til samstarfs með sér tveimur ungum listakonum, þeim Hrafnhildi Gísladóttur sem jafnframt var félagi í Björginni og Amöndu Auði Þórarinsdóttur félaga úr Hæfingarstöðinni. Leirlistakonan Rut Ingólfsdóttir sýndi einnig verk sín og fjölbreytt verk frá félögum úr Hæfingarstöðinni voru einnig til sýnis. Þá var einum gestalistamanni boðið til þátttöku á þessari sýningu en það var Guðrún Bergsdóttir sem er löngu orðin þekkt fyrir einstakar útsaumsmyndir sínar. Við opnun þessarar sýningar var frumsýnt stutt myndband unnið af Ástvaldi Ragnari Bjarnasyni og Davíð Óskarssyni sem fjallaði á gamansaman hátt um þau viðhorf sem mæta Ástvaldi í hans daglega lífi sökum fötlunar hans og þau skilaboð sem hann vill koma á framfæri vegna þess.

Annað listverkefni á hátíðinni var unnið af félögum úr Björginni undir stjórn myndlistarmannsins Guðmundar R Lúðvíkssonar og bar vinnuheitið „Strætóskýli fá andlitslyftingu.“ Hópurinn tók sig til og gaf nokkrum strætóskýlum í bænum nýtt líf með því að innrétta þau eins og stofur. Tilgangurinn var að vekja athygli á göfugu hlutverki þessara mikilvægu íveru- eða samkomustaða og gera þeim hærra undir höfði og um leið að krydda tilveruna aðeins. Uppátækið vakti mikla athygli og setti skemmtilegan svip á bæinn.

Lög unga fólksins

maria@this.is (María P) — Sat, 26 Jan 2013 14:48:17 GMT

Samsýning

26. janúar 2013 - 3. mars 2013

Laugardaginn 26. janúar verður sýningin Lög unga fólksins opnuð í Listasafni Reykjanesbæjar, Duushúsum. Á henni er að finna ný verk, málverk, skúlptúra og innsetningar, eftir sex unga myndlistarmenn, Davíð Örn Halldórsson, Guðmund Thoroddsen, Jóhönnu Kristbjörgu Sigurðardóttur, Mörtu Maríu Jónsdóttur, Ingunni Fjólu Ingþórsdóttur og Ragnar Jónasson. Öll eru þau fædd á árunum 1974 til 1982 og eiga að baki bæði einkasýningar og samsýningar heima og erlendis. Tveir þeirra, Jóhanna Kristbjörg og Ragnar, eru búsettir erlendis.

 Heiti sýningarinnar er tvírætt, vísar bæði til áhuga listamannanna á dægurtónlist og dægurmenningu almennt og hins „lagskipta málverks", bæði í tæknilegu og menningarlegu tilliti, enda eru verk þeirra samsett úr mörgum lögum nútíma sjónmenningar. Þetta eru verk máluð á striga, tréplötur, viðarbúta og aðskotahluti, höggin í rótarhnyðjur, hlaðin úr keramíkvösum, að ógleymdum verkum eftir Davíð Örn og Ingunni Fjólu, sem gerð eru sérstaklega fyrir sýningarrýmið.

Sýningarstjórar eru Aðalsteinn Ingólfsson og Sigrún Sandra Ólafsdóttir, sem til skamms tíma rak Gallerí Ágúst. Í formála segir Aðalsteinn m.a.:"Með örfáum undantekningum eru listamennirnir ekki uppteknir af því að fá beina útrás fyrir sterkar tilfinningar, villt ímyndunarafl og húmor, heldur leita þeir leiða til að koma á framfæri því sem þeim liggur á hjarta með hlutlægari hætti en áður, ekki síst með því að sölsa undir sig ýmis viðmið eldri málaralistar."
 Sýningin Lög unga fólksins verður opnuð þann 26. janúar kl. 15.00 og stendur til 10. mars. Hún er opin alla virka daga frá kl. 12.00-17.00 og um helgar frá kl. 13.00-17.00. Ókeypis aðgangur.

Sýningin Lög unga fólksins samanstendur af verkum sex listamanna sem eiga það sameiginlegt að vera á svipuðum aldri, hafa talsverða reynslu í myndlistarheiminum og hafa fengist við málverkið á sinn sérstaka hátt á undanförnum árum. Þrátt fyrir að vera oft kallaðir ungir listamenn eiga þeir allir að baki fjölda einka- og samsýninga bæði hér á Íslandi sem og erlendis og allir hafa þeir sótt menntun á sínu sviði. Listamennirnir sem hér sýna hafa unnið með málverkið sem sinn miðil en hafa undanfarin ár þróað sína myndlist hver á sinn hátt. Sumir hafa nánast yfirgefið strigann á meðan aðrir hafa víkkað út miðilinn með því að færa hann út á gólf og upp í loft, nota óhefðbundin efni eða skera út í málverkið. Enn aðrir halda tryggð við strigann og takast á við formin og litina á hefðbundinn hátt. Áhugavert væri að velta fyrir sér hvort þeir listamenn sem ólust upp á áttunda og níunda áratugnum hafi orðið fyrir áhrifum litagleði og forma sem sjá mátti í nýtilkomnum tónlistarmyndböndum, hönnun, tísku, teiknimyndum og fleiru úr dægurmenningu þessara ára. Skærir litirnir, formin og fantasían í verkum hinna hugdjörfu listamanna gæti bent til þess, þó engin leið sé að setja þau öll undir sama hatt hvað áhrifavalda varðar. Þó má fullyrða að þessi sex manna hópur hefur nú þegar sýnt að vert er að fylgjast með verkum og vinnu þeirra í framtíðinni.

Ásýnd fjarskans

maria@this.is (María P) — Fri, 26 Oct 2012 15:15:17 GMT

Þorbjörg Höskuldsdóttir

26. október 2012 - 16. desember 2012

  Föstudaginn 26. október kl.18 verður opnuð sýning á nýjum málverkum Þorbjargar Höskuldsdóttur í Listasafni Reykjanesbæjar, sem ber heitið Ásýnd fjarskans. Er þetta fyrsta einkasýning listakonunnar í hartnær átta ár.

Þorbjörg á að baki langan og farsælan feril sem myndlistarmaður, auk þess sem hún hefur lagt gjörva hönd á leirkerasmíði og leikmyndagerð. Verk hennar er að finna í öllum helstu listasöfnum landsins, og frá 2006 hefur hún verið handhafi heiðursverðlauna frá Alþingi Íslendinga.

Þorbjörg hóf nám sitt við Myndlistarskólann í Ásmundarsal árið 1962, meðfram því vann hún við keramíkhönnun hjá fyrirtækinu Glit undir stjórn Ragnars Kjartanssonar og Hrings Jóhannessonar. Hún stundaði framhaldsnám við Konunglega danska listaakademíið, undir handleiðslu danska listamannsins Hjort Nielsen, frá 1967 til 1971, samtímis þeim Tryggva Ólafssyni, Magnúsi Tómassyni og Sigurjóni Jóhannssyni.

Að námi loknu hóf Þorbjörg listferil sinn með sýningu í Galleríi SÚM árið 1971, og tók þátt í nokkrum samsýningum á vegum SÚM. Frá upphafi hefur hún beint sjónum sínum að viðkvæmu sambandi manns og náttúru, og þá sérstaklega þeirri vá sem steðjar að íslenskri náttúru með vaxandi áherslu landsmanna á stóriðju. Þar hefur helsta verkfæri hennar og einkunn verið hin klassíska fjarvíddarteikning, sem hún notar til að kortleggja ýmiss konar inngrip mannsins í náttúrulegt ferli.

Í verkum sínum hefur Þorbjörg meðal annars brotið til mergjar sérstæða náttúru Reykjanesskagans; það er Listasafni Reykjanesbæjar því fagnaðarefni að fá að kynna ný verk hennar fyrir Suðurnesjamönnum.

Ásýnd fjarskans
Í tímans rás hefur fjarskinn verið besti vinur Þorbjargar Höskuldsdóttur listmálara. Fjarskinn hefur veitt henni svigrúm til útlistunar á víddum og tign íslenska fjallageimsins og smæð okkar gagnvart honum. Án fjarskans skynjum við ekki til fulls umfang þeirra breytinga sem orðið hafa á náttúrunni í kjölfar óheftrar virkjanastefnu og annarra inngripa mannsins. Fyrir Þorbjörgu er fjarvíddin nauðsynleg formgerð fjarskans; gefur honum búning og heldur utan um hann.
En Þorbjörg gerir sér einnig grein fyrir þverstæðunni sem innbyggð er í fjarvíddina. Hún er auðvitað inngrip í milliliðalausa skynjun okkar, lagar áhorf okkar að uppdiktuðum hugmyndum um fastapunkt einhvers staðar langt út í buskanum. Hluti af viðhorfsbyltingu listmálarans Cézanne, seint á 19 öld, fólst einmitt í að sannfæra myndlistarheiminn um að þessi fastapunktur fjarvíddar væri ekki til; þess í stað hvarflaði augað einatt vítt og breitt um sjónarsviðið.
Þetta þverstæðukennda fyrirbæri, fjarvíddin, verður samt helsta verkfæri Þorbjargar til greiningar á samskiptum okkar við náttúruna. Það nýtist henni til að tengja saman hið manngerða og náttúrulega með ýmsum hætti, stundum með ófyrirsjáanlegum niðurstöðum. Taktföst hreyfing tröllslegra steypuklumpa inn að hjarta öræfalandslagsins vekur með okkur óhug. Flísalagnir við fjallavötn eru grátbrosleg minnismerki um átroðning mannsins. Og samspil pípulagna og fossa er stórbrotið spaug á kostnað þeirra sem virkja vilja allar sprænur á hálendinu.
En æskilegt jafnvægi þessara tveggja þátta, hins manngerða og náttúrulega, er Þorbjörgu einnig ofarlega í huga. Stuðlaberg kallast á við fornar súlur úr Endurreisnarmálverkum, flísalögnin í stofunni á sér hliðstæðu í fjöllunum allt um kring; þetta og ýmislegt fleira í þessa veru gefur í skyn að maður og náttúra séu hluti af sömu hringrás. Stundum er engu líkara en listakonan telji hið manngerða geta aukið á áhrifamátt náttúrunnar.
Þorbjörg Höskuldsdóttir á að baki langan og farsælan myndlistarferil og hefur orðið aðnjótandi margskonar heiðurs og viðurkenninga. Það er Listasafni Reykjaness fagnaðarefni að fá að sýna nýjustu verk hennar í Duus-húsum.

Erlingsstofa

maria@this.is (María P) — Sat, 01 Sep 2012 15:37:03 GMT

Erlingur Jónsson

1. september 2012 - 30. september 2012

The body content of your post goes here. Árið 1991 var sú ákvörðun tekin í bæjarstjórn Keflavíkur að útnefna í fyrsta sinn bæjarlistamann. Erlingur Jónsson varð fyrstur til að hljóta útnefningu og var hann sæmdur heiðursnafnbótinni Listamaður Keflavíkur sem nú kallast Listamaður Reykjanesbæjar. Mönnum þótti Erlingur vel að þessu kominn þar sem hann hafði í áratugi unnið að listsköpun í þágu bæjarbúa, bæði að eigin verkum og ekki síður sem áhrifavaldur ungra og upprennandi listamanna í bænum en hann starfaði lengi sem kennari við grunnskóla bæjarins og var einnig frumkvöðull Baðstofunnar sem var vettvangur eldri nemenda í myndlist.

Með sýningu á Ljósanótt á nokkrum verkum Erlings, í ófullgerðum sal Bryggjuhússins, voru kynntar þær hugmyndir menningarráðs, að í framtíðinni muni Listasafn Erlings Jónssonar verða eitt af söfnunum í Duushúsum og þar verði ávallt hægt að ganga að verkum hans vísum. Eftirtaldir 14 skúlptúrar voru á sýningunni sem stóð út september.

1. Lúður, marmari serpentin                           8. Gapið, marmari, serpentin
2. Eldliljan, brons á steinsúlu                          9. Gollý, marmari, serpentin
3. Lífsins tré, stál á steinundirstöðu               10. Gagnrýnandinn, viður
4. Gagnrýnandinn, stál                                   11. Njörður, epoxy á steini
5. Fulltrúi á fiskiþingi, járn                              12. Heiðurshjón, stál
6. Íslands Hrafnistumenn, stál                      13. Starfslokasamningur, brons, stál
7. Fiskur, járn á viðarundirstöðu                     14. Fuglinn Fönix, stál á viðarplötu

Í Reykjanesbæ má víða sjá önnur verk eftir Erling Jónsson og var gestum bent á bæklinginn um útilistaverk bæjarins sem lá frammi og voru þeir hvattir til að leggja leið sína um bæinn og njóta verkanna í eðlilegri umgjörð.

Allt eða ekkert

Sat, 01 Sep 2012 15:29:03 GMT

Samsýning 55 listamanna af Suðurnesjum

2. september 2012 - 22. október 2012

Sú venja hefur skapast á Ljósanótt undanfarin ár að heimafólk hefur verið í aðalhlutverki á sýningu Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum. Í ár var ætlunin að stíga skrefið til fulls og setja upp risastóra samsýningu listamanna af Suðurnesjum. Leitað var eftir verkum af öllum tegundum myndlistar, tvívíðum og þrívíðum verkum, málverkum, vatnslitamyndum, teikningum, ljósmyndum, skúlptúrum og í raun öllu því sem gat með góðu móti fallið undir víðustu skilgreiningu myndlistar. Skilyrðin fyrir þátttöku voru aðeins tvö; að listafólkið hefði náð 18 ára aldri og byggi á Suðurnesjum.

Markmið sýningarinnar var fyrst og fremst að sýna hina miklu grósku myndlistar á svæðinu og vonast var eftir að breiddin yrði sem mest, við fengjum lærða og leika, atvinnumenn og áhugamenn á öllum aldri sem blandast myndu í sköpuninni á eftirminnilegan hátt. Ákveðið var að hleypa öllum að sem uppfylltu skilyrðin og vildu vera með og þaðan er heiti sýningarinnar komið - við sýnum allt eða ekkert ! Tæplega 60 manns voru tilbúnir að taka þátt í þessu ævintýri undir stjórn sýningarstjórans Ingu Þóreyjar Jóhannsdóttur.

Ekki er um að ræða almenna stefnubreytingu hjá Listasafni Reykjanesbæjar í sýningarhaldi heldur er hér gerð tilraun til að skoða myndlist án fordóma. Eitt er víst að á Ljósanætursýningu Listasafns Reykjanesbæjar 2012 kennir ýmissa grasa og margt má þar skemmtilegt sjá. Bestu þakkir til allra sem voru tilbúnir að taka þátt í þessari djörfu tilraun og þá ekki síst sýningarstjóranum sem tókst á hendur afar erfitt verk.

Líf og list Helga S.Jónssonar

maria@this.is (María P) — Thu, 30 Aug 2012 15:40:38 GMT

Helgi S. Jónsson

30. ágúst 2012 - 31. október 2012

Sýningin opnaði 30. ágúst á Ljósanótt og var samstarfsverkefni Byggðasafnsins, Listasafnsins og vina og vandamanna Helga. Helgi S. Jónsson var fæddur 1910 í Hattardal í Álftafirði en flutti til Keflavíkur árið 1935 og stóð í fylkingarbrjósti ótrúlega margra félaga og málefna sem hann sinnti af miklum dugnaði og trúmennsku. Helgi var oft í fararbroddi, kveikti eldinn en fól hann svo öðrum er nýjar hugmyndir kölluðu hann til annarra verka. Hann var fjölhæfur listamaður, leikari, listmálari, myndskeri, vel ritfær og mjög mælskur. Hvað sem hann tók sér fyrir hendur vildi hann deila með öðrum og honum var einkar lagið að skapa jákvæða stemningu. Sá félagsskapur sem næst hjarta hans stóð var skátafélagið en hann var einn af stofnendum Heiðabúa. Eins og sönnum skáta sæmdi vildi hann leggja lið góðum málum og annar ríkur strengur í félagsskapnum var náttúran: í öræfafegurð fjallanna og kyrrð fann hann sig á sérstakan hátt heima. segir sr Björn Jónsson um Helga. Helgi S. Jónsson fluttist til Keflavíkur 25 ára gamall með dívaninn sinn og bókakassa í farteskinu. Hann hafði tekið virkan þátt í róttækum þjóðernisflokki sem barðist við kommúnista undir hakakrossfánum rétt áður en hann flutti til Keflavíkur.

Listaverkin 43 sem sýnd voru á sýningunni voru af ýmsu tagi, málverk, teikningar, litkrítarmyndir, kolateikningar og skúlptúrar. Þau voru unnin á árunum 1939-1978 og var safnað saman frá ýmsum áttum. Listasafnið átti nokkur verk og síðan var auglýst eftir verkum hjá vinum og vandamönnum og úr þeim var svo valið það sem sýnt var. Sýningarstjórinn var listakonan Sossa en hún þekkti Helga S. vel á sínum tíma. Sýningin var vinsæl af heimafólki og í tengslum við sýninguna var haldið málþing um listamanninn þar sem sagðar voru sögur af honum og alls kyns uppýsingum safnað.

Millilandamyndir

Sat, 02 Jun 2012 11:29:29 GMT

Myndir úr einkasafni Matthíasar Matthíassonar, skipstjóra og Katrínar M. Ólafsdóttur

2. júní 2012 - 19. ágúst 2012

Listaverk úr einkasafni Matthíasar Matthíassonar, skipstjóra, og Katrínar M. Ólafsdóttur

Millilandamyndir nefnist forvitnileg sýning sem opnuð verður í Listasafni Reykjanesbæjar í tengslum við Sjómannadaginn þann 2. júní n.k. Á sýningunni er að finna úrval listaverka sem öll eru fengin að láni úr einkasafni Matthíasar Matthíassonar, skipstjóra, og Katrínar M. Ólafsdóttur konu hans. Matthías var um árabil háseti, stýrimaður og síðast skipstjóri hjá Eimskipum, og sigldi þá reglulega milli Íslands, Færeyja, Danmerkur og Antwerpen á ýmsum Fossum félagsins.

Það væri ekki í frásögur færandi nema fyrir það að Matthías, ýmist einn eða í fylgd Katrínar konu sinnar, notaði hvert tækifæri til að kynna sér myndlist á þeim stöðum sem hann sigldi á, var þá fastagestur á helstu galleríum og söfnum, auk þess sem hann komst fljótt í vinfengi við listamenn alls staðar þar sem hann drap niður fæti. Matthías var ekki einasta á höttum eftir myndlist, heldur sóttist hann einnig eftir góðum jazz. Listamenn í Færeyjum, Danmörku og hér heima á Íslandi, voru í trúnaðarsambandi við þennan listelska skipstjóra, sem flutti þá og verk þeirra milli staða endurgjaldslaust, útvegaði þeim léreft, liti og pappír, auk þess sem hann gat miðlað þeim af ýmsum fróðleik um myndlistina sem hann sá á ferðum sínum. Til þess var tekið að fyrir þremur árum, þegar Matthías sigldi síðasta sinni á Þórshöfn í Færeyjum, héldu færeyskir listamenn honum hóf og leystu hann út með gjöfum.

Á ferðum sínum eignuðust þau Matthías og Katrín ágætt safn listaverka eftir nokkra helstu listamenn Íslendinga, Færeyinga og Dana, og prýðir það smekklegt heimili þeirra í Reykjavík. Þetta safn endurspeglar bæði persónulegan smekk þeirra og stóran vinahóp meðal listamanna. Listasafn Reykjanesbæjar hefur nú fengið hluta þessa safns til afnota til kynningar á Sjómannadaginn og næstu vikurnar, og kann þeim hjónum hugheilar þakkir fyrir greiðasemina.

Upp úr 1990 hóf ég í auknum mæli að vinna með færeyskum listamönnum og safnafólki að aðskiljanlegum verkefnum í Þórshöfn. Þá var það sem ég heyrði Matthías skipstjóra nefndan fyrsta sinni. Allir virtust þekkja manninn, hann var sagður hafa flutt heilu sýningarnar til Kaupmannahafnar, Árósa eða Íslands fyrir þennan eða hinn listamanninn, keypt striga og liti fyrir aðra, nauðsynlegan pappír fyrir grafíkverkstæðið og listaverkabækur fyrir fróðleiksfúsa. Auk þess höfðu listamennirnir sjálfir fengið að fljóta með honum milli landa þegar illa stóð á hjá þeim. Þá hafði Matthías einnig hlaupið undir bagga með því að kaupa af þeim myndir. Það fór ekkert á milli mála hvaða álit færeyskir listamenn höfðu á þessum listelska skipstjóra frá Íslandi, hann var þeim „ mikil frágerðarmaður“ .

Við eftirgrennslan mína hér heima kom í ljós að Matthías skipstjóri átti sér einnig stóran vinahóp meðal íslenskra listamanna, sérstaklega þeirra sem tengdust Kaupmannahöfn með einum eða öðrum hætti. Í frásögnum Vernharðs Linnet af jassuppákomum á Íslandi og í Danmörku kemur Matthías stundum við sögu, Thor Vilhjálmsson minntist stundum á þennan gáfaða skipstjóra sem hann hafði siglt með á Gullfossi forðum daga og nokkrir þungavigtarmenn í myndlist töluðu um hann sem prívatvin sinn: Bragi Ásgeirsson, Sveinn Björnsson og Tryggvi Ólafsson.

Listaverkasafn þeirra hjóna, Matthíasar Matthíassonar og Katrínar M. Ólafsdóttur konu hans og ferðafélaga til margra ára, er sem framlenging af óvenjulegu lífshlaup þeirra og áhugamálum. Fyrst og fremst endurspeglar það tengslanet þeirra meðal listamanna á helstu áfangastöðum Eimskips: Reykjavík, Þórshöfn, Kaupmannahöfn, Árósum og Rotterdam. Mörg verkanna eru vinargjafir listamanna og tengjast sjóferðum með einum eða öðrum hætti, önnur hefur Matthías fengið í vöruskiptum, enn önnur eru keypt á vinnustofum listamanna eða uppboðum. Loks má nefna listaverk sem tengjast annarri ástríðu skipstjórans, jazzinum: málverk, teikningar og grafík af jazzleikurum, sjaldgæf og árituð plaköt og prógrömm tengd jazzuppákomum. Öll eru þessi verk eins og sjálfsmynd eigandans: smekkleg, hlýleg og ástríðufull. Listasafn Reykjaness kann þeim hjónum, Matthíasi og Katrínu, bestu þakkir fyrir afnotin af listaverkum þeirra á sjómannadaginn og næstu vikurnar.

Sögur og ævintýri Listahátíð barna

maria@this.is (María P) — Fri, 11 May 2012 11:44:42 GMT

Leik- og Grunnskólabörn

11. maí 2012 - 12. júlí 2012

Listahátíð barna – stærðarinnar samstarfsverkefni

Listahátíð barna, sem er hryggjarstykkið í Barnahátíð í Reykjanesbæ, verður nú haldin hátíðleg í 7. sinn. Listahátíðin er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar, allra 10 leikskóla bæjarins og allra 6 grunnskólanna. Hátíðin hefur vaxið og eflst með hverju ári og segja má að hún hafið orðið kveikjan að þeirri stóru barnahátíð sem nú er haldin í Reykjanesbæ þar sem virðing fyrir börnum, störfum þeirra og þörfum er höfð að leiðarljósi. Listsýningar tengdar hátíðinni eru staðsettar víða um bæjarfélagið. Verk leikskólabarnanna eru staðsett í sölum Duushúsa undir heitinu „Sögur og ævintýri“ og verk grunnskólabarnanna eru staðsett í fyrirtækjum og verslunum undir heitinu „Listaverk í leiðinni.“ Hátíðin stendur yfir frá 10. – 24. maí.

Sögur og ævintýri

Á hverju ári er ný yfirskrift valin fyrir sýningu leikskólabarnanna. Ýmis viðfangsefni hafa orðið fyrir valinu m.a. vináttan, hafið og himinninn. Í ár urðu sögur og ævintýri fyrir valinu. Yfirskriftin leggur grunn að margvíslegu námi barnanna stóran hluta úr vetri. Kafað er ofan í viðfangsefnið frá ýmsum sjónarhornum og afraksturinn birtist í skúlptúrum, málverkum, myndbandsverkum og textaverkum sem settur er fram í formi listsýningar í samstarfi við Listasafnið. Úr verður fullskapaður ævintýraheimur sem lætur hvorki fullorðna né börn ósnortin.

Sýningin er opnuð með formlegum hætti í Duushúsum fimmtudaginn 10. maí kl. 10.30 að viðstöddum elstu börnum leikskólanna sem syngja þar söngva sérstaklega valda í tilefni sýningarinnar. Þessi viðburður markar einnig upphaf Barnahátíðar í Reykjanesbæ sem stendur hæst dagana 12. og 13. maí. Listahátíðin sjálf stendur hins vegar til 24. maí. Daglega á meðan á henni stendur koma leikskólarnir í heimsókn og standa fyrir stuttri skemmtidagskrá sem er öllum opin.

Listaverk í leiðinni

Yfirheiti sýningar grunnskólabarnanna felur í sér fjölbreytta staðsetningu á verkunum. Listaverkin eru líka af öllu tagi og þar má sjá gott yfirlit yfir vinnu vetrarins, margvísleg vinnubrögð og óþrjótandi sköpunargleði barnanna í bænum. Þarna var ekki unnið undir einu yfirheiti heldur fékk fjölbreytnin að ráða ferðinni og afraksturinn er ótrúlegur, við sjáum verk frá öllum grunnskólunum frá ýmsum árgöngum. Eins og heiti sýningarinnar gefur til kynna má sjá listaverkin víðs vegar um bæinn, á þeim stöðum sem fólk á leið um í ýmsum erindagjörðum s.s. í stórmörkuðum, á kaffihúsi, göngugötum o.fl. slíkum stöðum.

Sýningin er opnuð með formlegum hætti föstudaginn 11. maí kl. 14:00 í Krossmóa (Nettó) þar sem hægt verður að skoða sýnishorn frá öllum skólunum.

Báðar sýningarnar standa yfir frá 11. – 24. maí og opnunartíminn fer eftir opnunartíma þeirra stofnunar sem viðkomandi sýning er staðsett í.

Tilvist

maria@this.is (María P) — Sat, 24 Mar 2012 17:22:18 GMT

Jón Axel Björnsson

24. mars 2012 - 06. maí 2012

Laugardaginn 24. mars var opnuð sýning á nýjum olíumálverkum og vatnslitamyndum eftir Jón Axel Björnsson í Listasafni Reykjanesbæjar. Sýningin, sem ber heitið Tilvist, er fyrsta stóra sýningin á verkum listamannsins í rúman áratug.

Jón Axel var meðal nokkurra listamanna sem komu fram undir merkjum „nýja málverksins" snemma á níunda áratugnum, en skar sig snemma úr þeim hópi fyrir sjálfstæð vinnubrögð, ekki síst frásagnarlegan stíl sem snerist framar öðru um margháttaðan mannlegan vanda í lítt skiljanlegum heimi.

Í framhaldinu hefur myndlist Jóns Axels tekið ýmsum listrænum breytingum, orðið einfaldari og grafískari í formi, síðan nokkuð höll undir þrívíddarlist, jafnvel innsetningarformið. Nýjustu málverk hans eru opin og lífræn að formi og margræð að merkingu, en frásögnin í þeim snýst sem fyrr um leitina að einhvers konar haldreipi í hringiðu lífsbaráttunnar.

Jón Axel hefur haldið 21 einkasýningu og tekið þátt í fjölmörgum samsýningum. Verk hans er að finna í öllum helstu listasöfnum landsins og í nokkrum erlendum söfnum að auki. Hann hefur einnig myndlýst bækur og tímarit, þ.á.m. Ritsafn Snorra Sturlusonar ásamt öðrum, og hannað sviðsmyndir fyrir íslensk leikhús.

Sýningin í Listasafni Reykjanesbæjar stendur til 6. maí. Henni fylgir vönduð sýningarskrá með fjölda ljósmynda og texta um listamanninn eftir Aðalstein Ingólfsson, listfræðing.

Safnið er opið virka daga kl. 12.00-17.00, helgar kl. 13.00-17.00 og aðgangur er ókeypis.

Jón Axel Björnsson hefur aldrei hræðst hugtök á borð við „frásögn“ og „sjónleik“, enda má með nokkrum sanni segja að þau séu meginstoðir í allri umfjöllun um mannleg samskipti. Eitt leiðir af öðru, það er frásögn. Eitt rekst á annað, það er sjónleikur eða „drama“. Þá gildir einu hvort um er að ræða fólk eða „bara form“. Sérhver mynda Jóns Axels er sjónleikur, þar sem á sér stað tilvistarbarátta eins eða fleiri einstaklinga. Sviðsmyndin eða myndveröldin sem listamaðurinn býr einstaklingum sínum er eins konar ímynd óvissunnar. Hvergi er fast land undir fótum né heldur haldfesta, heldur svífur mannfólkið eins og veirur um lífheim sem ýmist þenst út eða skreppur saman. Hvernig sem þessi heimur veltist og fólkið byltist, er því fyrirmunað að hafa stjórn á aðstæðum sínum, heldur hangir á jöðrum hins sýnilega, mínus megnið af holdlegum skynfærum sínum. Holdið er veikt og því gagnslaust í þessari baráttu.

Einstaklingar Jóns Axels missa þó ekki höfuðin fyrr en í fulla hnefana, þau eru höfuðatriði þessara mynda, enda miðstöð hugsunar, skynjunar og löngunar, alls þess sem gagnast okkur í leitinni að haldreipi í heimi hér. Smám saman rennur upp fyrir okkur að ískyggilegir og stundum grátbroslegir sjónleikar Jóns Axels eru ekki síst viðleitni til að koma á einhvers konar tengslum – og sátt – milli þess sem gerist inni í höfði einstaklingsins og allt í kringum hann. Vettvangur þessarar sáttaumleitunar og jafnframt aðalleikandi í öllum myndum Jóns Axels er sjálft rýmið. Hér á ég hvorki við fastarými Endurreisnar með sínum staka hvarfpunkti, né síbreytilegt rými Cézannes, heldur langtum flóknara og óútreiknanlegra fyrirbæri þar sem renna saman hugmyndin um hið „fýsíska“ rými með veðri, vindum og birtuskilum, hið innra rými ímyndana og tilfinninga og geistlegt rými trúarbragða og hindurvitna, jafnvel ígrundanir vísindamanna á andefni og þar með and-rými.

Því er það sem einstaklingar Jóns Axels koma okkur stundum fyrir sjónir sem eins konar flóttamenn utan úr fjórðu víddinni: þeir renna saman við eigin skugga og annarra, mæta tvíförum sínum á hljóðhraða og virðast ekki gera greinarmun á því sem er og því sem þeir gera sér í hugarlund. Og því eru þeir líka dálítið umkomulausir og utanveltu, eins og þeir hafi ekki enn höndlað það frjálsræði sem áðurnefnd sáttargjörð hefur fært þeim. Allt hljómar þetta eins og málverk Jóns Axels séu uppfull með alvöruþunga og heimsþreytu. Sem er ekki rétt; litróf hans er djarft og hvellt sem aldrei fyrr. Formrænar útlistanir hans og útúrsnúningar einkennast af leikgleði hins fullþroska listamanns.

Á bóndadag

maria@this.is (María P) — Fri, 20 Jan 2012 17:31:12 GMT

Aðalheiður S. Eysteinsdóttir og gestalistamenn

20. janúar 2012 - 18. mars 2012

Föstudaginn 20. jan. opnar Aðalheiður S. Eysteinsdóttir sýninguna " Á Bóndadag " í Listasafni Reykjanesbæjar. Í sýningarskránni segir Aðalsteinn Ingólfsson m.a. : " Í myndverkum Aðalheiðar S. Eysteinsdóttur, á sér stað óvenjulegra stefnumót íslenskra og erlendra myndlistarhefða en við höfum áður séð. Annars vegar eru verk hennar íslenskara en allt sem íslenskt er, sprottin beinustu leið upp úr margra alda gamalli tálgu-og tréskurðarhefð meðal þjóðarinnar, í bland við alþýðlega sagnalist af kynlegum kvistum eins og þeim sem birtast ljóslifandi í skáldsögum Jóns Thoroddsen. Á hinn bóginn sækir Aðalheiður vinnubrögð sín til myndlistarmanna beggja vegna Atlantsála sem meðvitað og ómeðvitað ögruðu hámenningarlegum viðhorfum neysluþjóðfélagsins með endurvinnslu úrgangs af ýmsu tagi, upp í hugann koma Merz-hús dadaistans Kurts Schwitters, jafnvel einnig umhverfisverk einfaranna Fernands Cheval í Lyon og Simons Rodia í Los Angeles."

Sýningin er liður í verkefninu Réttardagur- 50 sýninga röð og mun vera sú 34. í röðinni. Stefnt er að því að setja upp 50 sýningar á tímabilinu júní 2008 til júní 2013 sem allar fjalla á einn eða annan hátt um sauðkindina og þá menningu sem skapast út frá henni. Nú þegar hafa sýningarnar ratað í flesta landshluta auk Hollands, Þýskalands og Bretlands. Verkefnið vinnur Aðalheiður yfirleitt í samstarfi við heimamenn og aðra listamenn á hverjum stað fyrir sig.

Að þessu sinni taka 11 listamenn auk Aðalheiðar, þátt í því að gera Þorrablótsstemmningu á Bóndaginn í Reykjanesbæ. Gestalistamennirnir eru Arnar Ómarsson og Sean Millington sem gera rýmið fyrir viðburðinn, Guðbrandur Siglaugsson gerir textaverk, Gunnhildur Helgadóttir gerir borðbúnað, Jón Laxdal gerir fylgihluti, Nikolaj Lorentz Mentze gerir hljóðfæri og hljómsveitin Hjálmar verður með uppákomu við opnun. Á opnuninni flytur Aðalheiður dansverk og boðið verður upp á veitingar að þjóðlegum sið.

Listasafn Reykjanesbæjar hefur í nokkur ár staðið fyrir kynningu á íslenskri myndlist í Leifsstöð á Keflavíkurflugvelli. Í næstu viku verður hægt að sjá þar skúlptúra eftir Aðalheiði undir heitinu „Ferðalangar" og telst það 35.sýningin í Réttardagsverkefninu.

Sýningin stendur til 18. mars. Aðgangur ókeypis.
Réttardagur - 50 sýninga röð

Þessi töfrum líki dagur þegar fé er smalað af fjalli, upphaf nýs tímabils, menning og allsnægtir.

Verkefnið á uppruna sinn í mínu nánasta umhverfi þar sem ég bý 20 metra frá Reistarárrétt í Hörgársveit í Eyjafirði og einnig uppvaxtarárunum á Siglufirði við fjárbúskap afasystur minnar í túninu heima. Við áttum heima ofarlega í bænum, fyrir ofan kirkjuna, alveg við fjallsrætur. Sem barn fékk ég að hjálpa til við þau störf sem fylgja búskapnum, ýmist úti eða inni. Merkilegt hvað fjárbúskapurinn á sér sterkar rætur í þjóðarsál Íslendinga. Innan um alla nýsköpun heldur sauðkindin velli.

Ýmsar myndir mannlífs hafa verið viðfangsefni mitt alla tíð. Fyrst á tvívíðan flöt, en nú í seinni tíð þrívíðan. Þegar vinna mín beindist að sauðkindinni áttaði ég mig á því að ég hafði verið að vinna á svipuðum nótum alla tíð. Með þessu verkefni gefst mér færi á að koma hugsunum mínum skýrar á framfæri og skoða í þaula alla fleti íslenskrar bændamenningar.

Sýningin “ Á Bóndadag “ í Listasafni Reykjanesbæjar er sú 34. í röðinni í Réttardagsverkefninu og fjallar um samkomuhald Íslendinga á Þorra fyrr og nú. Þegar nágrannar hittast með afurðir sauðkindarinnar haganlega raðað í Þorratrogin. Kvenfélagið sér um barinn og hljómsveitin er skipuð heimamönnum. Það er eins og tíminn standi kyrr í félagsheimilinu, fátt breytist annað en klæðaburður og hárgreiðsla gestanna.

Ég hef gjarnan fengið fólk til liðs við mig. Fyrirlesara, tónlistarfólk, börn og unglinga, leikara, ljóðskáld og aðra myndlistamenn. Að þessu sinni eru það listatvíeykið Ar-Se Arnar Ómarsson og Sean Millington sem skapa rýmið og Arnar föt í fatahengi, Jón Laxdal Halldórsson gerir skó, töskur og flöskur, Gunnhildur Helgadóttir gerir glös, Nikolaj Lorentz Mentze smíðar hljóðfæri, Guðbrandur Siglaugsson á textaverkin og hljómsveitin Hjálmar leikur fyrir dansi. Öll unnum við að sameiginlegu verki sem hér er sýnt sem einn stór skúlptúr.

Guðrún Þórsdóttir, Brák Jónsdóttir, Jón Einar Björnsson, Margrét Guðbrandsdóttir, Odda Júlía Snorradóttir, Ugla Snorradóttir og Guðrún Pálína Guðmundsdóttir aðstoðuðu við uppsetningu verksins og gerð sumra verkanna. Öllu þessu fólki sem og starfsfólki Listasafns Reykjanesbæjar kann ég ómetanlegar þakkir.

Markmið verkefnisins er að sýna breiða mynd af samfélagi sem lætur ekki mikið yfir sér en er engu að síður undirstaða vænlegs lífs. Hinar ýmsu hliðar menningar sem við tökum sem sjálfsögðum hlut og hugum því ekki dags daglega að mikilvægi hversdagsleikans.

Tími verkefnisins er á milli 45 og 5tugs afmælis míns. Ég hef frá því ég var 35 ára sett upp afmælissýningar. Sú umfangsmesta var " 40 sýningar á 40 dögum " allt ólíkar sýningar settar upp í 14. löndum.

www.freyjulundur.is

Bóndadagur
Í myndverkum Aðalheiðar S. Eysteinsdóttur, á sér stað óvenjulegra stefnumót íslenskra og erlendra myndlistarhefða en við höfum áður séð. Annars vegar eru verk hennar íslenskara en allt sem íslenskt er, sprottin beinustu leið upp úr margra alda gamalli tálgu-og tréskurðarhefð meðal þjóðarinnar, í bland við alþýðlega sagnalist af kynlegum kvistum eins og þeim sem birtast ljóslifandi í skáldsögum Jóns Thoroddsen. Á hinn bóginn sækir Aðalheiður vinnubrögð sín til myndlistarmanna beggja vegna Atlantsála sem meðvitað og ómeðvitað ögruðu hámenningarlegum viðhorfum neysluþjóðfélagsins með endurvinnslu úrgangs af ýmsu tagi, upp í hugann koma Merz-hús dadaistans Kurts Schwitters, jafnvel einnig umhverfisverk einfaranna Fernands Cheval í Lyon og Simons Rodia í Los Angeles.

Einnig er ljóst að innsetningarhefð síðustu áratuga í íslenskri myndlist hefur haft einhver áhrif á framsetningarmáta Aðalheiðar, glöggt auga hennar fyrir sviðsetningum þeirra atburða eða ástands sem hún kveikir til lífsins, en umfangsmest þeirra er tvímælalaust umbreyting hennar á sýningarsalnum hér í Listasafni Reykjaness. Aðalheiður lauk námi í Myndlistarskólanum á Akureyri árið 1993, en tveimur árum síðar gerði hún fyrstu mannamyndir sínar í fullri stærð úr timburbútum og fundnum hlutum. Upprunalegur ásetningur Aðalheiðar var ekki endilega að vinna verk úr aðskotahlutum, heldur kviknaði hann upp úr fjárþröng sem varð til þess að hún gerði sér ferð á gámasvæði Akureyringa í leit að heppilegum efniviði. Fyrstu viðbrögð listakonunnar voru forundran yfir því óheyrilega magni timburs og gamalla húsgagna sem féll til í bæjarfélaginu upp á hvern dag. Í framhaldinu fór hún að draga að sér afgangstimbur, búta það niður, bæta við afsagi úr fyrirliggjandi verkum eða verkum annarra og raða þessum föngum saman í sitjandi og standandi fígúrur sem hún síðar málaði. Fígururnar kölluðu síðan í auknum mæli á ákveðna umgjörð og við bættust bakgrunnur, borð, bekkir og ýmislegt smálegt.

Það var síðan eftir flutning þeirra hjóna, Aðalheiðar og Jóns Laxdal, myndlistarmanns, að Freyjulundi, gömlum samkomustað íbúa í Arnarneshreppi, árið 2004, að skúlptúrum af skepnunum í sveitinni fór að fjölga: köttum, hundum, nautgripum og ekki síst kindum. Sérstaklega hljóp mikill vöxtur í kindasafnið í Freyjulundi, ekki síst fyrir það að listakonan var ávallt með fyrir augunum tilbúna sviðsmynd fyrir þær, sjálfa Reistarárrétt. Nú vinnur Aðalheiður að langtímaverkefni um réttardaginn, sem hún lítur á sem dag fullnægju, gnægtar og endurfæðingar fyrir okkur mannfólkið, en einnig dag feigðar, upphaf endalokanna fyrir sauðféð.

Úr fjarlægð virðast myndir Aðalheiðar af fólki við leik og störf óhefluð smíði, í tvöfaldri merkingu orðsins, en þegar nær dregur opinberast áhorfendum næmleiki hennar jafnt í stóru sem smáu, lýsandi líkamsstellingar og látbragð sem vekja til lífsins bæði þekktar persónur og óþekkt alþýðufólk, oft með kátlegu ívafi, en án þess að gera það á nokkurn hátt hjákátlegt. Aðstæður sem listakonan lýsir í þessum mannamyndum eru ofur venjulegar, en yfirlýst markmið hennar er einmitt að fá okkur til að staldra við og taka eftir undursamlegum innviðum hversdagsleikans. Í þessum verkum er Aðalheiður ekki einvörðungu að fá útrás fyrir persónulegt ímyndunarafl sitt, heldur eru þau jafnframt eins konar samfelldur minnisvarði um óþekkta smiðinn, handverksmennina sem smíðuðu, söguðu niður og máluðu hlutina eða viðina sem ganga í endurnýjun lífdaganna fyrir hennar tilstilli. „Mér líkar tilhugsunin að vera hluti af heild...það gefur verkum mínum aukna vídd“, segir Aðalheiður í viðtali.

Verk sitt í Listasafni Reykjaness, samkomuhús „úti á landi“ með yfirstandandi fagnaði í tilefni Bóndadags, fólkinu úr sveitinni, hljómsveit og öðru tilheyrandi, gerir Aðalheiður í samvinnu við þau Jón Laxdal, Guðbrand Siglaugsson, Gunnhildi Helgadóttur, Arnar Ómarsson, Sean Millington, Nikolaj Lorentz Mentze og hljómsveitina Hjálma. Hér er saman kominn þverskurður þjóðarsálarinnar í bráð og lengd. Íbúum á Suðurnesjum býðst að taka þátt í veislu fyrir mörg skilningarvit.

Holdtekja

maria@this.is (María P) — Sat, 22 Oct 2011 17:47:32 GMT

Guðný Kristmanns

22. október 2011 - 15. desember 2011

Þann 22. október var opnuð sýning á verkum Guðnýjar Kristmanns, listmálara. Guðný hefur vakið athygli fyrir litríka, kröftuga og tilfinningalega hlaðna málaralist. Rætur myndlistar Guðnýjar liggja í landslagstengdri abstraktmyndlist Kristjáns Davíðssonar, súrrealisma og evrópskum og amerískum abstrakt-expressjónisma. Málaralist hennar einkennist af líkamlegum skilningi á sköpunarferlinu, sem hún líkir beinlínis við hina „frumstæðu hvöt að skapa líf", með tilheyrandi nautn, fullnægju og sársauka. Þar leggur Guðný m.a. til grundvallar kenningar Derridas og Nietzsches um tengslin milli sköpunar og kynferðis- og kynferðisathafna. Um leið tekur hún undir hugmyndir tilvistarspekinga um málverkið sem vettvang þar sem listamaðurinn endurskapar sjálfan sig í hverju verki.
Holdtekja

Málaralist Guðnýjar Kristmanns varð til á lokaskeiði hins nýja expressjónisma, eða „nýja málverks“, upp úr miðjum tíunda áratugnum, þegar áhugi ungra listmálara á tilvist mannsins, rammri pólitík og annmörkum félagslegs veruleika vék smám saman fyrir opnari, margræðari og beinlínis furðulegri málaralist, oft á mörkum veru og óveru. Þannig fer listasagan í hringi, því guðfeður þessarar myndlistar voru gömlu brýnin Kandinsky, áhugamaður um andlega merkingu óheftra náttúrukrafta, töframaðurinn Klee sem býr til furðulega atburði til hliðar við veruleikann og súrrealistarnir sem töldu brýnt að draga fram úr sálarkirnunni duldar kenndir og lesti mannsins: láta allt flakka. Loks ber að nefna abstrakt-expressjónistana, bæði mýtumálarana amerísku og norrænu Cobra-málararana, sem deildu áhuga á einlægri, upprunalegri og bernskri tjáningu. Það sem framar öðru sameinar þessi viðhorf til listsköpunar er svo aftur gamalkunn tilvistarleg hugmynd um málverkið sem vettvang, þar sem listamaðurinn endurskapar sjálfan sig í hverju verki.

Í krafti augsýnilegra hæfileika sinna hefði Guðný hæglega getað leiðst út í framleiðslu áhæfilega villtum og litríkum landslagsabstraksjónum, sannkallaðri híbýlaprýði. Þess í stað hefur málaralistin orðið henni verkfæri til opinskárri sjálfsskoðunar en við eigum að venjast af íslenskum listmálurum. Undirrót myndlistariðkunar hennar er vissulega hin sjálfsprottna hugmynd og sú hrynjandi forma og lita sem hún leiðir af sér. Og eins og súrrealistar leggur hún mikið upp úr draumum sínum og óvæntum uppákomum. Þessar hugljómanir, drauma og uppákomur virkjar hún síðan í myndum sínum, milliliðalaust og án forteikningar.

Það er hins vegar þessi „virkjun“, hvernig Guðný stýrir innblæstri sínum og endurskapar sjálfa sig í myndum sínum, sem sætir nokkrum tíðindum, a.m.k. í íslensku samhengi. Nokkur ár eru síðan að hún lét þau boð út ganga að listsköpun og sköpun lífs - getnaður, meðganga og fæðing - væru í hennar augum greinar á sama meiði. Í framhaldinu hefur orðræða hennar um myndlist einkennst æ meira af erótísku líkingamáli. Lönguninni til að skapa er lýst eins og uppsöfnuðum ástarbríma, listamaðurinn talar um hana sem „ljúfa tilfinningu sem kviknar í líkamanum“, henni fylgir „löngun til að hverfa inn í sjálfa sig“, sem er augljós vísan í samræði. Ferlinu lýkur síðan með fullnægingu sköpunarinnar og tómleikatilfinningunni sem stundum fylgir í kjölfarið: „Efinn (læðist) að, þegar hugurinn tekur að skoða nýjar leiðir, efast um þær sem farnar hafa verið.“

Í hvatavæðingu listsköpunarinnar hefur Guðný ýmislegt fyrir sér, m.a. kenningar þeirra Derrida og Nietzsche um tengslin milli sköpunar og kynferðis og þá með sérstakri vísan til þess sköpunarferlis sem á sér stað í líkama konunnar frá og með fullnægingu og getnaði. Í rauninni hefði Guðný líka getað dregið Foucault inn í þá umræðu, þar sem hann lagði sérstaka áherslu á þýðingu kynferðislegra athafna, og þá sérstaklega athafna sem sveipaðar hafa verið einhvers konar bannhelgi; þær væru í senn hluti af frelsisbaráttu sjálfsins í viðjum aðþrengjandi samfélags og helsta forsenda persónulegrar listsköpunar sem stæði undir nafni.

Nú er Guðný langt í frá eina listakonan sem starfað hefur undir þessum merkjum. Í seinni tíð hafa sjónir manna beinst að ítrekuðum kynferðislegum vísunum í myndlistarverkum bresku listakvennanna Tracy Emin og Söru Lucas. Samanburðurinn á verkum þessara listakvenna og Guðnýjar er býsna fróðlegur. Í verkum þeirra bresku er oftast að finna kaldhamraða afbökun kynlífsins, ef ekki beinlínis andstyggð á því, á stundum með ívafi groddalegrar kímni. Verk Guðnýjar eru hins vegar rómantísk hylling fýsnarinnar í víðasta skilningi, vettvangur þar sem hið karllæga og kvenlæga mætast í fullri sátt við það sem skáldið D.H. Lawrence kallaði „hið dýrslega í manninum“. Litrófið er funheitt, línur titra af innbyrgðri spennu, þrútin sköp kallast á við þrútin reðurform, hvorttveggja geta svo af sér ókjör annarra lífrænna forma í linnulausri orgíu sköpunar um allan myndflötinn. Í fyrsta sinn er áferð ríkjandi þáttur í mörgum mynda hennar og hefur fremur erótískt vægi en myndbyggingarlegt; strigaflöturinn líkist engu meir en hörundi sem strokið er blíðlega sitt á hvað, milli þess sem það er strýkt eða rispaðtil blóðs í áfergju fýsnarinnar.

Um leið missir Guðný aldrei sjónar á undirliggjandi fáránleika hvatalífsins. Því eru myndir hennar fyndnar ofan á allt annað. Tvíkynja skapnaðir iða af ófullnægju, kynfæri karls og konu taka á sig myndir grátbroslegra skrýmsla og í a.m.k. eitt skipti hrópar mynd upp yfir sig í hita leiksins. En þessi fáránleiki er einnig forsenda hinnar einu og sönnu munúðar, innileika sem sprottinn er af dýpstu rótum mannlegrar tilveru.

Óvættir og aðrar vættir

maria@this.is (María P) — Sat, 01 Oct 2011 17:58:40 GMT

Norrænt samstarfsverkefni grunnskólanemenda af Norðurlöndum

1. september 2011 - 16. október 2011

Listasafn Reykjanesbæjar tók s.l. vetur þátt í norrænu listverkefni ásamt listasöfnum bæði í Noregi og Svíþjóð og mun verkefnið enda á sýningum í öllum löndunum nú í haust.

Íslenska sýningin Óvættir og aðrar vættir, opnar fimmtudaginn 1. september kl. 14.00 í Bíósal Duushúsa og er þar með á dagskrá Ljósanætur, menningar- og fjölskylduhátíðar Reykjanesbæjar.

Á sýningunni má sjá tæplega 60 verk frá öllum þremur þátttökulöndunum. Verkefnið gekk út á að hópur 12-14 ára unglinga í þessum þremur löndum var fenginn til að myndskreyta þjóðsögur úr heimahögunum og voru til þess notaðar grafískar aðferðir.

Íslenski hópurinn kom frá Myllubakkaskóla í Keflavík og vann hópurinn út frá sögunni Rauðhöfði undir stjórn myndmenntakennarans Sigríðar Dísar Guðmundsdóttir og Elvu Hreiðarsdóttur formanns félagsins Íslenskrar grafíkur en félagið hafði milligöngu um verkefnið.

Hin söfnin voru Dalarnas Museum í Svíðjóð og Haugesund Billedgalleri í Noregi.

Verkefnið hlaut styrk úr Barnamenningarsjóði og mun sýningin standa út september.

Duushús eru opin virka daga frá kl. 12.00-17.00 og frá kl. 13.00-17.00 um helgar.

DÚKKA

maria@this.is (María P) — Thu, 01 Sep 2011 18:08:59 GMT

Valgerður Guðlaugsdóttir

1. september 2011 - 16. otóber 2011

Sýning Valgerðar Guðlaugsdóttur "Dúkka" opnar í Listasafni Reykjanesbæjar fimmtudaginn 1. september klukkan 18 00. Sýningin er liður í Ljósanæturhátíðinni.

Valgerður hefur búið í Reykjanesbæ um skeið og er þetta hennar níunda einkasýning. Hún hefur á undanförnum árum einbeitt sér að reynsluheimi kvenmannsins í nútíma þjóðfélagi. Verk Valgerðar varpa fram áleitnum spurningum um mannseðlið, hlutskipti kynjanna og einnig samskipti þeirra.

Eins og Þóra Þórisdóttir segir í sýningarskrá þá var feminismi í listum dottinn úr tísku um 1990 þegar Valgerður Guðlaugsdóttir var að hefja listnám. Svokallaður póstfeminismi var tekinn við þar sem kenningar andfeminista náðu ákveðnu vægi um leið og feminismi sem slíkur var smættaður inn í heildarhugmyndafræði póstmódernismans. Eftir það átti áberandi feminísk list undir högg að sækja, þótti úrelt eða þreytt um leið og „eðlislægur kvenleikinn" var endurframleiddur og markaðssettur sem aldrei fyrr.

Valgerður lítur á sig sem pop-feminista. Í list sinni notar hún tilbúna hluti úr afþreyingariðnaðinum og blandar þeim saman við hluti úr sínum eigin hugmyndaheimi. Á þessari sýningu veltir hún fyrir sér kvenímyndinni, hvernig konan reynir að uppfylla þá ímynd sem gefin er af henni í samfélaginu og hvernig hún fellir sig inn í munstrið sem henni er gefið en einnig hvernig hún getur verið sinn eigin skapari. Þóra segir ennfremur í sýningarskrá að litlar stelpur byrja að þjálfa sig í kvenleiknum frá unga aldri. Kvenleikurinn sem er einskonar grímuleikur miðast að því að taka upp ákveðið viðurkennt kynhlutverk með tilheyrandi látbragði, klæðaburði og þóknast þannig ráðandi hugmyndafræðilegum öflum feðraveldisins sem gegnsýra menninguna.

Eitthvað í þá áttina

maria@this.is (María P) — Sat, 14 May 2011 18:21:02 GMT

Samsýning

16. maí 2011 - 22. ágúst 2011

Ásta Ólafsdóttir , Bjarni H. Þórarinsson , Didda Hjartardóttir Leaman , Einar Garibaldi Eiríksson , Etienne de France , Eygló Harðardóttir , Gjörningaklúbburinn , Hildigunnur Birgisdóttir , Hreinn Friðfinnsson , Inga Svala Þórsdóttir , Ingirafn Steinarsson , Katrín Sigurðardóttir , Kristinn E.Hrafnsson , Kristinn G. Harðarson , Kristín Rúnarsdóttir , Pétur Örn Friðriksson , Sólveig Aðalsteinsdóttir , Þorbjörg Þorvaldsdóttir og Þorgerður Ólafsdóttir

,,Eitthvað í þá áttina'''' sýning um kortagerð, skrásetningu og staðsetningu opnar laugardaginn 14.maí kl. 15.00 í Listasafni Reykjanesbæjar.

Á sýningunni er reynt að varpa ljósi á mismunandi nálgun og vinnuaðferðir listamanna sem fjalla um kort, staðsetningu og skrásetningu í verkum sínum.

Sumir þeirra listamanna sem eiga verk á sýningunni vinna markvisst út frá efninu, á meðan aðrir hafa staldrað þar við en síðan haldið í aðrar áttir. Val á verkum spannar 30 ára tímabil en sum eru unnin sérstaklega fyrir þessa sýningu.
Samtímis er fléttað inn í sýninguna landfræðilegum kortum og öðru minnisverðu, frá Byggðasafni Reykjanesbæjar og með því er teflt saman skráningarþörf úr listheimi og raunheimi í von um að úr verði spennandi samtal.

Eftirfarandi listamenn eiga verk á sýningunni;
Ásta Ólafsdóttir, Bjarni H.Þórarinsson, Didda Hjartardóttir Leaman, Einar Garibaldi Eiríksson, Etienne de France, Eygló Harðardóttir, Gjörningaklúbburinn, Hildigunnur Birgisdóttir, Hreinn Friðfinnsson, Inga Svala Þórsdóttir, Ingirafn Steinarsson, Katrín Sigurðardóttir, Kristinn E.Hrafnsson, Kristinn G.Harðarson, Kristín Rúnarsdóttir, Pétur Örn Friðriksson, Sólveig Aðalsteinsdóttir, Þorbjörg Þorvaldsdóttir og Þorgerður Ólafsdóttir.

Sýningarstjórar eru Didda H.Leaman og Inga Þórey Jóhannsdóttir.

Eitthvað í þá áttina

Tilgangur sýningarinnar er að gefa mynd af mismunandi nálgunum og vinnuaðferðum listamanna sem fjalla um kort, staðsetningu og skrásetningu í verkum sínum. Þegar skoðuð voru verk frá seinustu þrjátíu árum tengd þessu viðfangsefni, varð ljóst að af nógu er að taka í fleiri
eða stærri sýningar.

Sumir listamennirnir sem kynntir eru vinna markvisst útfrá umfjöllunarefninu, á meðan aðrir hafa staldrað þar við en síðan haldið í aðrar áttir. Í verkum fremsta og aftasta listamanns í stafrófsröðinni, Ástu Ólafsdóttur og Þorgerðar Ólafsdóttur, er viðfangsefnið töskur. Á milli tilurðar tösku Ástu og Þorgerðar liðu þrjátíu og þrjú ár. Taska Ástu frá því 1978, Hans og Gréta, inniheldur í hnotskurn áhöld kortagerðar, brauð og smásteina til að marka leiðina. Í ævintýrinu brást brauðið vegna hungraðra fugla sem tíndu það upp í sakleysi sínu, en steinarnir þjónuðu sama tilgangi án þess að freista fuglanna og vísuðu veginn. Taska Þorgerðar er bakpoki unninn 2011 með það að sjónarmiði að sá sem leggur af stað með hann í ferðalag hafi möguleika á að týna sér, jafnvel í kunnuglegu umhverfi, í pokanum er þó öryggistæki, stikur sem tímabundið geta markað för hans fram og aftur. Til að tapa áttum þarf ferðalangurinn að vera reiðubúinn að skoða hlutina í nýju ljósi og finna það sem yfirsést hefur í umhverfinu.

Með vali á þessum verkum og uppsetningu sýningarinnar vakir einnig fyrir okkur að skoða verkin í sögulegu samhengi. Hér varða eldri verkin veginn og eru í samspili við nýrri verk, unnin sérstaklega fyrir sýninguna. Í öðrum hluta sýningarinnar eru landfræðileg kort og annað minnisvert, fengið að láni frá Byggðasafni Reykjanesbæjar, sem gefur mynd af staðháttum á Reykjanesi og skráningu gegnum tíðina. Það er von sýningarstjóra að með því að að tefla saman skráningarþörf úr listheimi og raunheimi skapist spennandi samtal.

Didda Hjartardóttir Leaman og Inga Þórey Jóhannsdóttir

AFMÖRKUN – AÐGREINING – FLOKKUN – LANDAMÆRI

Þörfin fyrir að flokka veruleikann á ákveðinn hátt er líklega hluti af lífi fólks alls staðar í heiminum. Franski mannfræðingurinn Claude Levi-Strauss undirstrikaði að alls staðar leitast fólk við að flokka umhverfi sitt til þess að koma reglu á það, og taldi að flokkun í andstæður væru manneskjunni mikilvæg til skilnings á umhverfi sínu og samfélagi. Flokkun í andstæður, svo sem svart og hvítt, gott og vont, er því hluti af skilningsleit manneskjunnar á heiminum og gefur honum merkingu. Norski mannfræðingurinn Fredrik Barth dregur athygli að flokkun á nokkuð annan hátt með því að benda á afmörkun sem lykilþátt í sköpun ólíkra hópa eða þjóðerna. Með því beinir Barth sjónum að því að það þarf að búa til landamæri og viðhalda þeim til að gefa „menningardótinu“ inntak og merkingu. Landamærin skapa tilfinningu fyrir heild þess sem þau reyna að ramma inn.

Heimili WoDaaBe fólksins í Vestur-Afríku endurspeglar vel hversu fjölbreytilega manneskjur flokka og afmarka umhverfi sitt. Með hjarðmennsku reyna WoDaaBe að nýta sér erfið lífsskilyrði Sahel svæðisins án þess þó að reyna að brjóta landið undir sig. Þeir flytja oft búferlum á nokkurra daga fresti til að nýta sér gras og vatn á þessu þurra landsvæði. Heimili þeirra samanstendur ekki af tjaldi eða annars konar skjóli og er því að sumu leyti í andstöðu við heimili eins og við á Íslandi skiljum hugtakið því það felur hvorki í sér veggi af neinu tagi né er það bundið ákveðnu rými. En rétt eins og á íslensku heimili eru mjög skýrar reglur um skipulagningu þess og uppröðun hluta, sem og hverjir hafa aðgang. Meðal mikilvægustu hluta þess sem mynda heimili WoDaaBe eru borð, rúm, eldstæði og kálfareipi sem raðað er upp á ákveðinn hátt. Bakhlið heimilisins snýr í austur en framhlið þess í vestur. Þrátt fyrir að menn og dýr vakni því í sífellu á nýjum stað, er það alltaf innan sama heimilisins, innan um sömu hlutina sem raðað er upp á sama hátt með sólina í sömu
afstöðu. Þannig má kannski segja að frá ákveðnu sjónarhorni er það umhverfið sem hreyfist og breytist en heimilið sem standi kyrrt.

Reglusemi í uppröðun og fyrirfram ákveðin notkun ákveðinna rýma má ekki síður sjá á íslenskum heimilum, sem endurspeglast meðal annars í því að í langflestum tilfellum stendur stofa fyrir opið eða afmarkað rými með sófa, borði og tveimur stólum þar sem gestir hafa frjálsan aðgang en svefnherbergi af rúmi, náttborði og skáp þar sem mjög afmarkaður fjöldi einstaklinga stígur inn óboðinn.Þó má leggja sérstaka áherslu á flokkun og afmörkun í tengslum við þróun þess sem oft er kallað nútíma samfélag. Hugtak franska heimspekingsins Michel Foucault, yfirvald (governmentality) nær yfir hvernig kortlagning af margvíslegu tagi hefur orðið mikilvægur þáttur í eftirliti og stjórnun sem og að hafa verið einn lykilþáttur í yfirráðum og stjórnun Evrópubúa yfir öðrum heimsálfum. Nýlenduviðföngum var skipt í ímyndaða kynþáttaflokka, en einnig í þjóðernishópa sem í flestum tilfellum fólu í sér mun harðari landamæri en þekktust meðal þessara samfélaga. Afmörkun einstaklings í ákveðinn hóp hafði áhrif á hvernig nýlenduveldið skipulagði líf hans og lífshætti fyrir hann, sem og réttindi og skyldur. Slík yfirráð eru þó á engan hátt bundin við nýlendutímann heldur eru samtímanum, eins og Foucault lagði áherslu á, mikilvæg til að skilja kerfi valds sem er ekki bundið eingöngu við ríkið heldur samofið ólíkum stofnunum. Kerfisbundið eftirlit og söfnun gagna hefur lagt þunga áherslu á mikilvægi vísindalegrar þekkingar sem litið er á sem hlutlaust tæki til að bæta lífsskilyrði einstaklinga. Í nafni hennar er upplýsingum safnað um innstu smáatriði í lífi einstaklinganna, og þeir flokkaðir í ákveðna hópa. Þessar upplýsingar eru í raun þáttur í því að flokka og afmarka heiminn og þannig fylgjast með, á nákvæman hátt, lífi og athöfnum einstaklinga og stjórna og móta hegðun þeirra. Söfnun upplýsinga og flokkun þeirra skapar samhliða ákveðna hópa og gefur þeim merkingu í samfélagslegu samhengi, svo sem innflytjandi, sjúklingur, fangi, borgari. Einstaklingar læra í flestum tilfellum að þekkja hlutverk sitt innan þessara flokka án þess að velta nauðsynlega fyrir sér lögmæti flokkunarinnar.

Kristín Loftsdóttir, mannfræðingur

Kortagerð – hin vísindalega sjónsköpun

Kort búa yfir sérstæðu afli til þess að tengja saman margvíslegar upplýsingar og miðla sjónrænt á einfaldan, áhrifaríkan og aðlaðandi hátt. Kort eru afar öflugur upplýsingamiðill en endurspegla ekki endilega hlutlausa mynd af raunveruleikanum. Áróðursafl þeirra hefur lengi verið þekkt og óspart nýtt af þjóðum, stofnunum og öðrum sem hafa þurft að koma upplýsingum eða áróðri á framfæri.Enginn veit hvenær fyrsta kortið leit dagsins ljós en elstu kort sem þekkjast voru rist í leirskífur fyrir um 4500 árum í hinni fornu Babylóníu. Vitað er að margar fornþjóðir kortlögðu eignalönd í ýmsum tilgangi. Samhliða menningar‐ og þjóðfélagslegum framförum var sífellt krafist meiri nákvæmni í kortagerð. Á fjórðu öld f. Kr. áttuðu Grikkir sig á kúlulögun jarðar og kynntu nýjar hugmyndir með miðbaugi og skiptingu í heit‐, tempruð og köld belti. Dicaerchus, lærisveinn Aristótelesar, dró fyrsta breiddarbauginn frá Súlum Herkúlesar (Gíbraltarklettur) langsum eftir Miðjarðarhafi. Ástæður til þess að merkja staði á kort voru af efnahagslegum toga og ekki síst mikilvægar sjófarendum.

Fyrr á öldum kostaði kortlagning óhemjufé og tíma; þetta var verk lærðra kortagerðarmanna. Frá um 1960 hafa tækniframfarir umbreytt kortagerð og flutt frá pennableki í tölvutækni. Byltingar hafa einnig komið úr öðrum áttum. Sem dæmi má nefna að tilkoma mæligagna frá gervitunglum hefur gjörbreytt sýn okkar á náttúrufar, vistkerfi og jarðfræðilega ferla. Tölvubyltingin hefur óumdeilt gert mögulegt að búa til kort sem hefði aldrei tekist með handvirkum aðferðum. Hægt er að vinna að nútímakortagerð hvar sem er svo fremi sem gagnagrunnar eru aðgengilegir. Ein afleiðing umbyltingarinnar er lýðræði kortagerðarinnar; hver sem er getur komið kortum í umferð. Það hefur tvær hliðar; sjónarmið almennings geta staðið jafnfætis vilja yfirvalda en það er engin trygging fyrir góðri hönnun eða nákvæmni. Kortum er skipt í staðfræðileg kort og áherslukort. Staðfræðileg kort lýsa landfræðilegum staðháttum þar sem dregin er fram misnákvæm mynd af landsvæðum eða borgum. Íslandskort er
dæmi um staðfræðikort, sömuleiðis götukort. Áherslukort birta eigindlegar eða tölfræðilegar upplýsingar af einhverju tagi. Slík kort sjást víða og í fjölbreytilegum birtingarmyndum. Mannfjöldakort eða úrkomukort eru áherslukort og hver kannast ekki við pólitískt landslag? Áherslukort koma upplýsingum á framfæri með þrennu móti: með skilyrtum upplýsingum um staðsetningu, tíma eða sérstaka atburði, almennum upplýsingum um staðhætti, aðstæður eðarýmisleg mynstur og með samanburði milli korta. Kort sem sýndi búferlaflutninga vesturfara í lok 19. aldar, birti siglingaleiðir, fjölda brottfluttra og ársbundna tíðni flutninga innihéldi allar ofantaldar áherslur.

Kortagerð getur sameinað þætti sem í fyrstu virðast óskyldir eins og vísindi, fagurfræði og listir. Bakhjarlar nútíma kortagerðar eru raunvísindi og gagnagrunnar. Stærðfræði og reiknilíkön móta grunninn; vörpun og hnitakerfi til þess að fella raunverulegt umhverfi niður á tvívíða mynd á trúverðugan hátt. Að baki upplýsinga liggur gagnaöflun, oft með vísindalegum aðferðum og mikilli vinnu. Það þarf ekki að birtast á sjálfum kortunum heldur ræðst af ásetningi verksins. Myndræn framsetning upplýsinga er svo lykillinn í að vekja athygli á kortum. Brúin á milli er nefnd vísindaleg sjónsköpun, jafnvægi vísinda og lista. Sjónsköpun upplýsinga er af svipuðum toga en á við þegar sjónræn framsetning og greining tölulausra upplýsinga er þjappað í samantektarform.

Kortahönnun er í senn huglæg og efnisleg; hönnunarferlinu líkur ekki þegar kort er fullgert. Meginskrefin eru fimm; a) hvernig blasir viðfangsefnið við séð af landi í raun og veru,b) hver er tilgangurinn og markhópurinn, c) gagnaöflun í ljósi tilgangs, d) hönnun og
uppbygging og e) hver er nytsemi kortsins. Sköpunarkraftur í kortagerð er á vissan hátt sambærilegur og í listum. Munurinn felst kannski helst í að kort eru skilgreind afurð og leyfa ekki sama frjálsræði og listir. Rannsóknir benda til þess að það hvernig kort talar við áhorfanda ráðist ekki einungis af uppbyggingu studdri vísindalegum rökum heldur spili hið listræna einnig stóran þátt.

Heimildir:
Slocum, T. A., McMaster, R. B., Kessler, C. F. & Howard, H. H. (2009). Thematic cartography and geovisualization. Pearson Education, Inc. USA.

Snævarr Guðmundsson, kortagerðarmaður

Með listina í farteskinu

Upp úr miðri síðustu öld varð áherslubreyting í samtímalistum á alþjóðavísu; innreið hugmyndalistar. Listaverkið stökkbreyttist, öðlaðist nýja eiginleika og markmið. Litir og form voru ekki lengur aðalatriðið, listhluturinn - málverkið, höggmyndin - var óefnisgert, varð hugmynd, tillaga, ferli, gjörningur. Listin átti sér ekki lengur öruggan samastað í hvítu rými sýningarsalarins, óháð ytri kringumstæðum, tíðaranda og samfélagi eins og hugmyndafræði módernismans boðaði. Listaverk urðu hluti af stærra samhengi hlutanna og óaðskiljanleg frá því. Listin vildi skoða heiminn, í stað þess að láta heiminn horfa á sig. Þar sem listaverk voru nú ekki lengur endilega efnisleg og áþreifanleg, var gripið til

nýrra vinnuaðferða við sköpun þeirra. Miðlar sem mæla, flokka og skrásetja umhverfið urðu ofarlega á baugi á sjöunda og áttunda áratug síðustu aldar, jafnt í Evrópu og Bandaríkjunum.Ljósmyndin var notuð til skrásetningar, einnig kerfi eins og ýmsar mælieiningar, tíma- eða stærðareiningar að ógleymdu tungumálinu. Joseph Kosuth skilgreindi „listina sem hugmynd (sem hugmynd).“ „Myndlist er ekki leikur með liti og form,“ skrifaði Sigurður Guðmundsson. Í listheiminum fóru hugmyndir hratt á milli heimsálfa. Frumkvöðlar íslenskrar hugmyndalistar störfuðu í Evrópu og báru hugmyndir heim, með verkum sínum og í kennslu. Kristján Guðmundsson myndgerði lengd feneyskrar og íslenskrar nætur.

Að skilja heiminn
Að kortleggja og skrásetja er ein leið til að skilja heiminn. Ein leið listamanna til þess að bregðast við heimi sem verður sífellt flóknari viðfangs, óhöndlanlegur í raunveruleikanum en á einhvern hátt skiljanlegur í gegnum tákn. Hugmyndir franska heimspekingsins Jean Baudrillard um veruleika okkar sem eftirmynd af sjálfum sér, í sífellu endurvarpað í gegnum fjölmiðla voru áhrifaríkar á tímum uppgangs hugmyndalistar. Á sama tíma skrifaði franski fræðimaðurinn Guy Debord um samfélag sjónarspilsins. Ein aðferð til þess að nálgast svo flókinn raunveruleika er að afmarka hann, skoða smærri einingar í stað heildar sem við höfum fyrir löngu misst sjónar á. Sem smáþjóð og eyjarskeggjar erum við kannski sérlega áhugasöm um mælingar og kortlagningu. Samspil náttúruskoðunnar, ljóðlistar og kortagerðar birtist í starfi Jónasar Hallgrímssonar skálds sem tókst að skoða landið, kortleggja það og yrkja um það í senn. Pétur Gunnarsson rithöfundur skrifaði magnað verk sem hann nefndi Myndin af heiminum. Í víðum skilningi má segja að sérhvert listaverk sé mynd af heiminum, viðleitni til þess að skilja heiminn.Á sýningunni eru verk eftir tuttugu og tvo listamenn og vinnuaðferðir þeirra og efnistök eru afar mismunandi. Áberandi þema á sýningunni er landið sjálft og mynd okkar af því, mynd sem um leið er eins konar sjálfsmynd. Einar Garibaldi birtir í verki sínu hversu erfitt það er að hafa yfirsýn. Í málverkum sínum birtir hann takmörk þess myndmáls sem við erum vön að treysta, myndmáls landakorta. Ekki aðeins eru tákn kortanna nær abstrakt og merking þeirra lærð en ekki sjálfsprottin, heldur birtir hvert kort einungis takmarkaða mynd, er tákn fyrir stærri heildarmynd sem okkur er alltaf hulin.

Borgarumhverfið og táknmynd okkar af því er viðfangsefni Kristins G. Harðarsonar í verki þar sem upplifun einstaklings kallast á við leiðarvísi, borgarkort. Etienne De France setur fram hugmyndir sínar að möguleikum í borgarumhverfi. Híbýli og íverustaðir eru einnig viðfangsefni listamanna á sýningunni eins og í verki Sólveigar Aðalsteinsdóttur, persónulegt rými kallast á við stærri heild, opinbert rými. Hugmyndir okkar um líkamann eru bundnar tækni jafnt sem eigin skynjun í verkum þeirra Katrínar Sigurðardóttur og Eyglóar Harðardóttur. Gjörningaklúbburinn notar táknmyndir varga til þess að túlka tilhneigingar í samfélaginu og Pétur Örn Friðriksson smíðar lokuð kerfi sem rannsókn á öðrum kerfum innan
þjóðfélaga.

Kristinn E. Hrafnsson er einn þeirra listamanna sem hér sýna sem á ferli sínum hefur velt fyrir sér staðsetningu, skrásetningu, mögulegri merkingu korta og leiðarvísa á ferli sínum. Hvar erum við þegar áttavitinn sýnir bara norður? Á suðurpólnum? Eða er sýn okkar svo takmörkuð við eigin umhverfi að engar aðrar áttir rúmast í huga okkar? Og eins og Inga Svala Þórsdóttir bendir á er skynjun okkar bundin birtubrigðum norðursins. Hér hafa aðeins verið nefndir nokkrir þeirra sem eiga verk á sýningunni. Hin fjölbreyttu verk veita ekki svör heldur eru leit, leit að myndinni af heiminum, landinu og okkur sjálfum.

Ragna Sigurðardóttir, rithöfundur og gagnrýnandi

HIMINGEIMURINN

Wed, 20 Apr 2011 15:02:13 GMT

Listasafn barna í Reykjanesbæ

20. apríl 2011 - 08. mai 2011

Himingeimurinn Listahátíð barna í Reykjanesbæ

Leik- og Grunnskólabörn
Listahátíð barna, sem nú er haldin hátíðleg í 6. sinn, er samvinnuverkefni Listasafns Reykjanesbæjar og allra 10 leikskóla Reykjanesbæjar og allra 6 grunnskóla Reykjanesbæjar. Hátíðin hefur vaxið og eflst með hverju ári og segja má að hún hafi orðið kveikjan að þeirri stóru barnahátíð sem nú er haldin í Reykjanesbæ þar sem virðing fyrir börnum og störfum þeirra og þörfum er höfð að leiðarljósi. Listsýningar og listasmiðjur tengdar hátíðinni eru staðsettar víða um bæjarfélagið. Verk leikskólabarnanna eru í öllum sölum Duushúsa undir heitinu "Himingeimurinn" og verk grunnskólabarnanna eru í fyrirtækjum og verslunum úti um allan bæ undir heitinu " Listaverk í leiðinni."

Himingeimurinn
Yfirskrift sýningar leikskólabarnanna í ár er Himingeimurinn og á öllum leikskólum hafa börnin fræðst um himininn með margvíslegum hætti. Alls kyns listaverk hafa litið dagsins ljós, æfðir hafa verið nýir söngvar um himininn og allt sem þar er á ferli. Hápunkturinn er sjálf listahátíðin sem sett verður með formlegum hætti í Duushúsum síðasta vetrardag, miðvikudaginn 20. apríl kl. 10.30. Það er vel við hæfi að sá viðburður verður einnig upphafsatriði Barnahátíðar í Reykjanesbæ.
Á listahátíðinni verður leitast við að skapa himingeim í Listasal Duushúsa með öllum þeim undrum sem þar finnast og til þess notuð listverk nemendanna sjálfra. Lista- og vísindasmiðja verður starfrækt í Bíósal sem stendur öllum bæjarbúum opin og þar verða einnig myndlistarverk frá öllum leikskólunum. Dagana 26. aprí - 6. maí koma leikskólarnir í heimsókn og standa fyrir stuttri skemmtidagskrá sem er öllum opin.
Í Dusuhúsum er opið virka daga frá kl. 12.00-17.00 og um helgar frá kl. 13.00-17.00. Sýningin stendur til 8. maí

"Listaverk í leiðinni"
Yfirheiti sýningar grunnskólabarnanna felur í sér fjölbreytta staðsetningu á verkunum. Listaverkin eru líka af öllu tagi og þar má sjá gott yfirlit yfir vinnu vetrarins , margvísleg vinnubrögð og óþrjótandi sköpunargleði barnanna í bænum. Þarna var ekki unnið undir einu yfirheiti heldur fékk fjölbreytnin að ráða ferðinni og afraksturinn er ótrúlegur, við sjáum verk frá öllum grunnskólunum og öllum árgöngum. Einsog heiti sýningarinnar gefur til kynna má sjá listaverkin á ýmsum stöðum í bænum og einmitt á þeim stöðum sem fólk á leið um í ýmsum erindagjörðum. Í ár eru verkin staðsett í Kjarna fyrir framan bókasafnið, í Krossmóa fyrir framan Nettó og á kaffihúsinu Kaffitár. Sýningin stendur frá 20. apríl til 8. maí og opnunartíminn fer eftir opnunartíma þeirrar stofnunar sem viðkomandi sýning er staðsett í.

Hér má sjá tímasetningar á skemmtidagskrá leikskólanna í Duushúsum. Leikskólarnir bjóða foreldrum að vera viðstaddir dagskrána en hún er einnig öllum opin og allir velkomnir.

Miðvikudagur 27. apríl
10.30 Garðasel

Fimmtudagur 28. apríl
10.30 Holt
13.30 Akur

Föstudagur 29. apríl
13.30 Vesturberg

Þriðjudagur. 3. maí
10.00 Háaleiti
13.30 Hjallatún

Miðvikudagur 4. maí
13.30 Heiðarsel

Fimmtudagur 5. maí
10.30 Gimli
13.30 Völlur

Föstudagur 6. maí
10.30 Tjarnarsel

ÞRYKKT

Sat, 05 Mar 2011 15:27:40 GMT

Samsýning með sögullegu ívafi

05.mars 2011 - 17. apríl 2011

ÞRYKKT
Samsýning með sögulegu ívafi

Anna Snædís Sigmarsdóttir , Bragi Ásgeirsson , Daði Guðbjörnsson , Elva Hreiðarsdóttir , G. Ármann Sigurjónsson , Ingiberg Magnússon , Iréne Jensen , Karólína Lárusdóttir , Kristín Pálmadóttir , Magdalena Margrét Kjartansdóttir , Nicole Pietrantoni , Ríkarður Valtingojer , Sigrid Valtingojer , Sigríður Melrós Ólafsdóttir , Sigrún Eldjárn og Valgerður Hauksdóttir

Laugardaginn 5. mars kl. 15.00 verður opnuð í Listasafni Reykjaesnbæjar sýningin ÞRYKKT, samsýning með sögulegu ívafi. Á sýningunni má sjá ný verk eftir 16 íslenska grafíklistamenn auk þess sem hægt verður að skoða sögulegt og tæknilegt yfirlit íslenskrar grafíkur í hliðarsal. Sýningin er unnin í samstarfi við félagið Íslensk grafík og sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson. Höfundar sögusýningarinnar eru Valgerður Hauksdóttir og Elva Hreiðarsdóttir. Eftirtaldir listamenn eiga verk á sýningunni: Anna Snædís Sigmarsdóttir, Bragi Ásgeirsson, Daði Guðbjörnsson, Elva Hreiðarsdóttir, G. Ármann Sigurjónsson, Ingiberg Magnússon, Irené Jensen, Karólína Lárusdóttir, Kristín Pálmadóttir, Magdalena Margrét Kjartansdóttir, Nicole Pietrantoni, Ríkharður Valtingojer, Sigrid Valtingojer, Sigríður Melrós Ólafsdóttir, Sigrún Eldjárn og Valgerður Hauksdóttir.

Í sýningarskrá segir A.I. : Á ögurstundum í lífi þjóða hefur alltaf mátt reiða sig á grafíklistina. Boðskap siðaskipta var dreift í grafísku formi, franskir grafíklistamenn voru meðal þeirra sem harðast deildu á ofríki og dáðleysi franska konungdæmisins á 19. öld, grafík var notuð til að vekja listvitund alþýðu á öndverðri tuttugustu öld, sömuleiðis til að virkja pólitískan samtakamátt hennar. Lengi vel átti grafíklistin örðugt uppdráttar hér á landi, en á sjöunda og áttunda áratugnum, þegar þéttbýliskjarnar landsins þöndust út, voru það grafíkmyndir sem rötuðu inn á heimili ungra íslenskra húsbyggjenda og mótuðu myndlistarsmekk þeirra.
Allt helgast þetta af eðlisþáttum grafíklistar, margfeldi myndanna, sem tryggja að boðskapur þeirra, listrænn sem pólitískur, fer óhindraður víða um lönd. Margfeldið tryggir síðan að hægt er að selja hvert þrykk við vægu verði; það hafa allir efni á að eignast grafík. Um leið er grafíklistin svo fjölbreytt að hver og einn finnur eitthvað í henni við sitt hæfi. Hún hefur einnig reynst fær um að laga sig að öðrum miðlum: málaralist (samanber einþrykkið), ljósmyndum, grafískri hönnun og stafrænni tækni.

Sýningin stendur til 17. apríl og er safnið opið virka daga kl. 12.00-17.00 og um helgar kl. 13.00-17.00. Aðgangur er ókeypis.

Nánari upplýsingar gefur sýningarstjóri: adalart@mmedia.is.

AUGASTAÐIR

Wed, 05 Jan 2011 15:37:02 GMT

Óli G. Jóhannsson

15.janúar 2011 - 27. febrúar 2011

Laugardaginn 15. janúar kl. 15.00 verður opnuð sýning á verkum listmálarans Óla G. Jóhannssonar.

Á sýningunni, sem ber yfirskriftina Augastaðir - Behind my eyes, gefur að líta rúmlega 20 ný akrílverk, lituð sterkum tilfinningum, bjartsýni og leikgleði. Óli G hefur verið duglegur við sýningarhald síðustu ár og m.a. sýnt víða erlendis á vegum Opera , aþjóðlegs gallerís sem hann er samningsbundinn við.

Um verkin á þessari sýningu Óla segir m.a. í sýningarskrá: Af mikilli elju hefur Óli G. Jóhannsson haldið áfram að þróa málverk sín út frá norðlensku landslagi og æskuminningum, síað þessi viðfangsefni í gegnum COBRA list Svavars Guðnasonar og félaga hans í Danmörku, barnateikningar, einkanlegar fantasíur og list frumþjóða og aukið við þau af því sem hann hefur séð á ferðum sínum um sólrík lönd á borð við Ítalíu og Austurlönd fjær.

Sýningin er í sýningarsal Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum og stendur til 27. febrúar. Þar er opið virka daga frá kl. 12.00 - 17.00 og um helgar frá kl. 13.00 - 17.00 og aðgangur er ókeypis.

TÓMT

Fri, 22 Oct 2010 15:48:44 GMT

Jón B.K. Ransu

22. október 2010 - 5. desember 2010

Sýningin TÓMT verður opnuð föstudaginn 22. október n.k. kl. 18.00 og eru allir velkomnir.

Þar er á ferðinni listamaðurinn Jón B.K.Ransu með ný málverk. Ransu hefur sýnt víða, bæði á einkasýningum og samsýningum og einnig hefur hann lengi verið virkur í skrifum um myndlist ásamt því að kenna myndlist.

Sýningin Tómt er framhald tveggja sýninga með sama nafni þar sem Ransu vinnur áfram með hugmyndina „að ramma inn tómt" og vísar þar til þess hvernig ramminn hefur þá stöðu að vera hvorki hluti af myndinni né heldur er hann aðskilinn frá henni og því spurning um gildi hvors um sig. Í skemmtilegum texta eftir listamanninn í sýningarskránni veltir hann m.a. fyrir sér sambandinu á milli þagnarinnar og tónanna í tónlistinni, þar sem hvoru tveggja er jafn mikilvægt og hvorugt getur án hins verið. Kann sams konar samband að vera á milli forma og tóms?

Sýningin Tómt er í sýningarsal Listasafnsins í Duushúsum í Reykjanesbæ og stendur til 5. desember. Safnið er opið alla daga frá kl. 13.00-17.00 og ókeypis aðgangur.

Nánari upplýsingar: Ransu: 694-1989, jbkransu@gmail.com

LJÓS/NÓTT

Fri, 03 Sep 2010 15:58:38 GMT

Guðmundur R. Lúðvíksson

3. september 2010 - 17.október 2010

LJÓS // NÓTT
„Vinsamlegast snertið „

Föstudaginn 3. september verður opnuð sýning á verkum Guðmundar Rúnars Lúðvíkssonar í Listasafni Reykjanesbæjar. Um einskonar innsetningu er að ræða þar sem unnið er með ljós og myrkur, veggverk og skúlptúra. Heiti sýningarinnar vísar hvoru tveggja til sjónar og blindu sem segja má að sé megin viðfangsefni sýningarinnar. Sýningin er einnig áminning um að ekki er sjálfgefið að veröldin sýni sig öll eins og hún er, þótt öll skynfæri séu virk. Listamaðurinn ætlast enda til að verkin séu snert auk þess sem í uppröðun þeirra er falið orðið „snertið" á blindraletri. Segja má að sýning Guðmundar Rúnars sé eins konar gagnrýnin úttekt á því hvernig við hin sjáandi umgöngumst veröldina og um leið tilraun til að búa til myndlist sem miðlar innihaldinu bæði til sjáandi fólks og blindra. Safnið gefur að venju út vandaðan litprentaðan bækling á ensku og íslensku um sýninguna en að auki verða prentaðir bæklingar á blindraletri.

Sýningin er á dagskrá Ljósanætur, menningarhátíðar Reykjanesbæjar og stendur til 17. október.

EFNASKIPTI

Sun, 16 May 2010 16:10:19 GMT

Samsýning

16. maí 2010 -15. ágúst 2010

Anna Líndal , Guðrún Gunnarsdóttir , Hildur Bjarnadóttir , Hrafnhildur Arnardóttir og Rósa Sigrún Jónsdóttir

Framlag Listasafns Reykjanesbæjar til Listahátíðar 2010 er sýningin Efnaskipti eða Metabolism,sem er samvinnuverkefni safnsins og fimm myndlistarkvenna: Önnu Líndal, Guðrúnar Gunnarsdóttur, Hildar Bjarnadóttur, Hrafnhildar Arnardóttur og Rósu Sigrúnar Jónsdóttur. Sýningin er sjálfstætt áframhald verkefnis sem hófst í safninu árið 2008, en þá voru þrír listamenn fengnir til að kanna hvort lífsmark væri með einni elstu listgrein Íslendinga, tréskurði. Í framhaldi af því var ákveðið að láta reyna á þanþol annarrar fornrar listgreinar, textílsins. Sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson.

Á sýningunni er að finna fimm innsetningar úr blönduðum efnum, mjúkum efnum, aðskotahlutum, ljósmyndum, plastefnum, myndböndum o.fl. Í verki Önnu Líndal eru „viðgerðin" og hugmyndir henni tengdar í aðalhlutverki. Um verkið segir Anna: „Viðgerðin er áþreifanleg heimild um samskipti einstaklings við hlut úr umhverfi sínu. Þetta eru persónuleg samskipti sem mótast á mismunandi hátt hjá þjóðum." Guðrún Gunnarsdóttir sýnir veggmynd sem snýst um þær fiskitegundir sem veiðast úti fyrir Reykjanesi. Hún segir: „Fiskiveiðar eru oftast tengdar karlmönnum, en mig langaði til að tengja fiskinn við hið kvenlega, svo sem útsaum, léttleika." Hildur Bjarnadóttir gerir tvíþætt verk, annars vegar innsetningu sem hverfist um spunavél frá gamla Bændaskólanum í Ólafsdal, hins vegar smærri innsetningu um íslenskan rokk frá Brennistöðum og köttinn Dúsu sem er heimilisföst í húsakynnum Listasafns Reykjanesbæjar. Framlag Hrafnhildar Arnardóttur er innsetning úr plasti og mjúkum gerviefnum sem er eins konar tilbrigði við eldgos og hraunrennsli. Innsetning Rósu Sigrúnar Jónsdóttur heitir Lífgrös, og er margbrotin hugleiðing um hamingjuna og íslensk grös.

Sýningunni fylgir vönduð sýningarskrá þar sem Úlfhildur Dagsdóttir leggur út af hugmyndum sýnenda og tengir þær með ýmsum hætti. Í inngangi skrárinnar segir Aðalsteinn Ingólfsson :; „Á hljóðlátan og ýkjulausan hátt tæpa listakonurnar fimm á ýmsum sammannlegum og þjóðfélagslegum þáttum, til dæmis hugmyndinni um rof og upplausn jafnt í félagslegu sem þjóðfélagslegu tilliti, hugmyndinni um „flæði" sem skapandi og tortímandi fyrirbæri og hugmyndinni um handverkið sem eins konar sáttafund manns og náttúru."

Sýningin Efnaskipti í Listasafni Reykjanesbæjar stendur frá 16. maí til 15. ágúst. Leiðsagnir um sýninguna fara fram meðan á henni stendur og verða auglýstar nánar síðar.
Efnaskipti

Sýningin Efnaskipti, sem listakonurnar anna Líndal, guðrún gunnarsdóttir, Hildur Bjarnadóttir, Hrafnhildur arnardóttir og Rósa sigrún Jónsdóttir hafa dregist á að setja saman fyrir Listasafn Reykjanesbæjar, er sjálfstætt áframhald verkefnis sem hófst í safninu á Listahátíð fyrir tveimur árum. Þá vildum við kanna hvort lífsmark væri með einni elstu listgrein íslendinga, tréskurði, og hvernig þremur samtímalistamönnum nýttist trjáviður og rótgróin aðferðafræði hans til sköpunar marktækra verka til handa nútíð, af því spratt sýningarnafnið Þríviður. sýningin heppnaðist framar öllum vonum, og því vildum við láta reyna á þanþol annarrar fornrar listgreinar, textíls. Þrjár af listakonunum fimm sem völdust til verkefnisins eiga sammerkt að þær hófu feril sinn undir merkjum tiltölulega hefðbundins textíls, en hafa síðan allar unnið á sviðum samtímalista eins og konseptlistar, innsetninga, tískuhönnunar, leikhúss, að ógleymdri tilraunastarfsemi á mörkum mannfræði og vistfræði. Undantekningarnar tvær, anna Líndal og Hrafnhildur arnardóttir, eiga sér myndlistarlegar rætur annars staðar, en hafa á ferli sínum ítrekað komið inn á vettvang veflista og mjúkra efna.

Listakonurnar fimm fengu enga forskrift, aðeins hvatningu til að nýta sal Listasafnsins til fullnustu, sýna okkur fram á það hve ríkulegan ávöxt hið frjóa
samneyti allrahanda veflista og annarra lista, efnaskiptin sem vísað er til, geti borið þegar rétt er á haldið. myndlistarsýning án forskriftar er alltaf eins konar óvissuferð, bæði fyrir listamenn og sýningarstjóra, því var það ánægjulegt að sjá fyrstu drög að verkum þeirra, þar sem fram kom bæði fagmennska þeirra og vilji til að láta reyna á listrænar og hugmyndalegar eigindir þess efniviðar sem þær voru með undir höndum, og það sem er ekki minna um vert, virkja þessar eigindir til umfjöllunar um samtíma sinn.

Á hljóðlátan og ýkjulausan hátt tæpa listakonurnar fimm á ýmsum sammannlegum og þjóðfélagslegum þáttum sem úlfhildur Dagsdóttir leggur nánar út af í skáldlegum formála sínum hér á eftir, til dæmis hugmyndinni um rof og upplausn jafnt í félagslegu sem þjóðfélagslegu tilliti, hugmyndinni um „flæði“ sem skapandi og tortímandi fyrirbæri og hugmyndinni um handverkið sem eins konar sáttafund manns og náttúru. Listasafn Reykjanesbæjar kann listakonunum og úlfhildi Dagsdóttur bestu þakkir fyrir þátttökuna í þessu verkefni.

Aðalsteinn Ingólfsson
Sýningarstjóri

HAFIÐ

Wed, 21 Apr 2010 16:33:31 GMT

Listahátíð leikskólabarna

21. apríl 2010 - 2. maí 2010

Þann 21. apríl verður Listahátíð barna sett í Duushúsum í 5. sinn með þátttöku allra 10 leikskólanna í Reykjanesbæ. yfirskrift hátíðarinnar að þessu sinni verður HAFIÐ. Nú þegar er undirbúningur hafinn í leikskólunum og verður spennandi að sjá Duushúsin breytast í haf á síðasta vetrardag. Því til viðbótar standa leikskólarnir hver fyrir sinni skemmtidagskrá tivsvar á dag á meðan á hátíðinni stendur auk þess sem gestir og gangandi geta tekið þátt í listasmiðju.

Listahátíðin stendur til 2. maí og eru allir boðnir velkomnir að líta við til að skoða töfra hafsins.

SPEGILSÝNIR

Fri, 05 Mar 2010 16:51:56 GMT

Samsýning

5. mars 2010 - 18. mars 2010

Bára Kristinsdóttir , Einar Falur Ingólfsson , Jónatan Grétarsson , Katrín Elvarsdóttir , Sigurþór Hallbjörnsson og Þórdís Erla Ágústsdóttir

Lósmyndasýningin Spegilsýnir var opnuð í Listasafni Reykjanesbæjar föstudaginn 5. mars kl. 18.00. Listamennirnir Bára Kristinsdóttir , Einar Falur Ingólfsson, Jónatan Grétarsson, Katrín Elvarsdóttir, Spessi og Þórdís Erla Ágústsdóttir eiga verk á sýningunni og sýningarstjóri er Aðalsteinn Ingólfsson.

John Szarkowski, yfirmaður ljósmyndadeildar Nútímalistasafnsins í New York (M.O.M.A) og helsti sérfræðingur í bandarískri ljósmyndun setti fram athyglisverða kenningu um ljósmyndun árið 1978 þar sem hann skipti ljósmyndurum í tvo flokka, þá sem litu á ljósmyndun sem tæki til tjáningar á einkalegum viðhorfum, sem sagt speglamenn, og þá sem litu á hana sem tæki til hlutlausrar frásagnar af hinu séða, þ.e. gluggamenn. Sýningin í Listasafni Reykjanesbæjar er tilraun til að ögra nokkrum valinkunnum ljósmyndurum, fá þá til að takast sérstaklega á við spegilhugmyndina sem hér er nefnd. Sumir þeirra hafa alltaf verið spegilmenn, aðrir eru gluggasérfræðingar, en flestir hafa þeir farið bil beggja í ljósmyndum sínum, reynt að virkja hið hlutlæga til að draga fram hið huglæga.

AFLEIDDAR ÓMÆLISVÍDDIR

Sat, 16 Jan 2010 17:00:15 GMT

Björn Birnir

16. janúar 2010 - 10. febrúar 2011

Laugardaginn 16. janúar kl. 15.00 verður opnuð sýning á verkum listmálarans Björns Birnir í Listasafni Reykjanesbæjar. Á sýningunni sem ber yfirskriftina Afleiddar ómælisvíddir gefur mestmegnis að líta óhlutbundin akrílverk innblásin af árstíðunum. Björn Birnir hefur ekki verið áberandi í sýningarhaldi á ferli sínum en hefur þó lagt stund á myndlist í meira en hálfa öld og lengst af unnið að listinni samhliða öðrum störfum s.s. kennslu og stjórnun við málaradeild Myndlista- og handíðaskóla Íslands.

Aðalsteinn Ingólfsson listfræðingur segir um verk Björns að hann sé eini íslenski listamaðurinn sem byggt hefur verk sín á sandi í bókstaflegri merkingu. Þar vísar hann til þess að verk Björns einkennast gjarnan af víðerni, láréttum flötum sem teygja sig eftir endilöngum dúkum hans, án þess mótvægis lóðréttra dranga eða skáhallandi fjalla sem íslenskir áhorfendur reiða sig gjarnan á.

Sýningin er í sýningarsal Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum og stendur til 28. febrúar. Þar er opið virka daga frá kl. 11.00 - 17.00 og um helgar frá kl. 13.00 - 17.00 og aðgangur er ókeypis.

INNISTÆÐA, íslensk myndlist í eigu landsbankans 1900 - 1990

Fri, 23 Oct 2009 17:12:48 GMT

Myndir úr einkasafni Matthíasar Matthíassonar, skipstjóra, og Katrínar M. Ólafsdóttur

23. október 2009 - 6. desember 2009

Listasafn Reykjanesbæjar telst stofnað árið 1994 en hefðbundin sýningarstarfsemi hófst þó ekki fyrr en árið 2003 þegar safnið fékk góðan sýningarsal til umráða, Listasalinn í Duushúsum. Þar hefur fjölbreytt sýningarhald farið fram síðan og víða verið leitað fanga eftir verkum. Safnið er eina listasafnið á Suðurnesjum og hefur þar af leiðandi ýmsum skyldum að gegna auk hefðbundinnar safnastarfsemi. Í stofnskrá safnsins er t.d. mikið gert úr menntunarhlutverki safnsins og sérstaklega tekið fram að því sé ætlað að efla þekkingu og áhuga Suðurnesjamanna á myndlist, barna jafnt sem fullorðinna. Gert er ráð fyrir að a.m.k. ein sýning á ári sé sérstaklega hugsuð með þarfir barna og ungmenna í huga, sýning sem ætlað er það mikilvæga hlutverk að auka víðsýni nemendanna og almenna menntun.
Sýningin Innistæða, verk í eigu Landsbankans, hefur verið í undirbúningi í tvö ár og var alltaf hugsuð sem sérstök skólasýning. Ekki er hægt að segja að einfalt hafi verið að koma henni á. Vandamál sem ekki verða rakin hér skóku Landsbankann og samfélagið allt og um tíma var ekki útséð um að þetta gæti gengið upp. En hér er sýningin þó komin, glæsileg verk úr safneign Landsbankans, raðað saman sem yfirlit íslenskrar listasögu. Heitið Innistæða minnir okkur á að góð listaverk eru eign sem erfitt er að gjaldfella, innistæða sem heldur gildi sínu á viðsjárverðum tímum, okkur öllum til heilla. Ég vil þakka stjórnendum Landsbankans og sýningarstjóranum Aðalsteini Ingólfssyni fyrir að gera þetta verkefni mögulegt.

Valgerður Guðmundsdóttir
Framkvæmdastjóri menningarsviðs

FLÖKKUÆÐAR - LOFTFAR / VESSELS

Fri, 04 Sep 2009 17:30:00 GMT

Inga Þórey Jóhannsdóttir

4. september 2009 - 18. október 2009

Inga Þórey Jóhannsdóttir opnar sýninguna "Flökkuæðar - Loftfar" / "Vessels" í Listasafni Reykjanesbæjar föstudaginn 4. september kl.18.00.

Farangur og farartæki er helsti efniviður Ingu Þóreyjar sem í verkum sínum leitar að svæðinu milli svefns og vöku, þess augljósa og þess sem er óaðgengilegt. Sýningin samanstendur af þrívíðum málverkum, máluðum skúlptúrum, hljóð- og ljósaverki sem stillt er upp þannig að úr verður nokkurs konar umferðarmiðstöð.

Á liðnum vetri hefur Inga Þórey skoðað fegurðina í farartækjum sem aldrei hafa haft öðru hlutverki að gegna en að vera staðir í sjálfu sér.

Ímyndunaraflið er þá hugsað sem helsti orkugjafinn til að koma þessum vélarlausu fyrirbærum á skrið, sem tæki til að koma sér á milli ákvörðunarstaða, til að flýja með, fela sig í, og á bak við eða jafnvel sem verkfæri.

Fyrir utan að búa til farartæki hefur Inga Þórey litið á verknaðinn að hylja og afhjúpa sem óhjákvæmilegt athæfi fyrir sýninguna. Mesta feluleikinn má finna í farangrinum sem á sýningunni verður en úr honum hafa verið valdir sérstakir kaflar til að afhjúpa og deila með öðrum.

Aðferðir sem notaðar eru við gerð verkanna felast í að því að þjappa, kremja, strekkja, sleppa lausu, pakka, mála og skera og notar listamaðurinn efni af ýmsu tagi, t.a.m. striga, svamp, málningu, gúmmíkvoðu, gler og steypu svo fátt eitt sé nefnt.

BíóSALUR

Fri, 04 Sep 2009 17:21:50 GMT

Eggert Guðmundsson (1906 - 1983)

4. september 2009 - 27. september 2009

Á Ljó sanótt verður opnuð sýning á verkum Eggerts Guðmundssonar listmálara í Bíósal Duushúsa. Verkin á sýningunni eru fjölbreytt að efnisvali; olíuverk, teikningar o.fl. en verkin eiga það sammerkt að flest þeirra eru í eigu bæjarbúa sjálfra. Fjölskylda Eggerts lánaði líka nokkur verk og einnig hafa bæði Listasafn Íslands og Listasafn Reykjanesbæjar lánað verk. Sýningin er ekki eiginleg yfirlitssýning en sýnir gott úrval verka hans.

Eggert Guðmundsson var fæddur í Stapakoti í Innri-Njarðvík, árið 1906. Hann hóf ungur listnám og lærði m.a. hjá Stefáni Eiríkssyni, Einari Jónssyni myndhöggvara og Ríkharði Jónssyni en haustið 1927 hélt hann út til frekara náms og dvaldi í München í Þýskalandi í þrjú ár og eitt ár var hann við nám á Ítalíu. Dvaldi hann síðan erlendis að mestu til ársins 1940 en flutti þá heim til Íslands. Eggert var vinsæll málari og hélt fjölda sýninga bæði hér á Íslandi og erlendis. Sýningin í Duushúsum mun standa til 27. september.

Í húsi sársaukans / The House of Pain

Mon, 16 Mar 2009 15:16:06 GMT

Olga Bergmann

16. maí 2009 - 17. ágúst 2009

Í húsi sársaukans
Listasafn Reykjanesbæjar tekur nú þátt í Listahátíð í Reykjavík í annað sinn með opnun sýningar Olgu Bergmann laugardaginn 16. maí kl. 17.00. Olga hefur farið fremur óhefðbundnar leiðir í listsköpun sinni en nýtur virðingar fyrir áleitin og vönduð verk. Sýningin ber heitið Í húsi sársaukans eða House of Pain þar sem stefnt er saman myndbandsverkum, skúlptúrum og fundnum hlutum. Reynt er að skyggnast á bak við þær hugrenningar og tilfinningar sem skapast við missi, áföll eða umbyltingu aðstæðna og leitast við að leiða í ljós hvað sú togstreita sem af slíku hlýst hefur í för með sér svo sem stöðnun eða nýtt upphaf.

Það sem gerðist

Fri, 13 Mar 2009 15:35:43 GMT

Hulda Vilhjálmsdóttir

13. mars 2009 - 26. apríl 2009

Sýningin „Það sem gerðist" opnar í Listasafni Reykjanesbæjar

Föstudaginn 13. mars kl. 18.00 verður opnuð sýning á nýjum verkum Huldu Vilhjálmsdóttur í Listasafni Reykjanesbæjar og ber sýningin heitið Það sem gerðist. Verkin sem Hulda sýnir að þessu sinni eru fjölbreytt bæði að efnisvali og útliti eins og segir í texta sýningarstjórans, Aðalsteins Ingólfssonar í sýningarskránni:

"Nú eru menn ekki settir út af sakramentinu fyrir ónóga fylgispekt við tiltekna hugmyndafræði, heldur sannar sig sérhver listamaður á eigin forsendum. Það hefur Hulda tvímælalaust gert, og af svo miklu örlæti að áhorfandinn á fullt í fangi með að fylgja henni eftir, gegnum völundarhús teikninga, málverk á striga, pappa, plast og tré, málaða aðskotahluti, litaða leirskúlptúra, frístandandi málverk, fljúgandi málverk, málverk með textum, frjálsa texta o.s.frv."

Sýningin er á dagskrá Safnahelgar á Suðurnesjum sem sett verður við sama tækifæri.

Sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum er opinn virka daga frá kl. 11.00 til kl. 17.00 og um helgar frá kl. 13.00-17.00. Sýningin stendur til 26.apríl og aðgangur er ókeypis.

Nánari upplýsingar gefa:

Hulda Vilhjálmsdóttir:Sími 846-8746

Aðalsteinn Ingólfsson: Sími 898-8466

Söknuður

Sat, 24 Jan 2009 15:30:55 GMT

Eyjólfur Einarsson

24. janúar 2009 - 8. mars 2009

Laugardaginn 24. janúar kl. 14.00 verður opnuð sýning á nýjum málverkum Eyjólfs Einarssonar í Listasafni Reykjanesbæjar og ber sýningin heitið Söknuður/Wistfulness.

Eyjólfur ákvað ungur að helga sig myndlistinni og innan við fermingu var hann farinn að sækja námskeið hjá Ásmundi Sveinssyni. Eftir nám í Myndlista- og handíðaskóla Íslands hélt hann til Danmerkur og útskrifaðist árið 1966 frá Den Kongelige danske Kunstakademi.

Eyjólfur hefur í tæpa hálfa öld sýnt verk sín víða bæði hér á landi og erlendis og er löngu orðinn þekktur fyrir skemmtilega túlkun sína á líkingunni um hringekjuna og Parísarhjólið sem hringrás og fallvaltleika lífsins. Aðalsteinn Ingólfsson segir í sýningarskrá sem gefin er út af þessu tilefni: „Af málverkum Eyjólfs stafa söknuður og tregi: eftirsjá eftir sakleysi bernskunnar þegar hringekjur voru lífsins mesta undur og róluvellir helsta leiðin til stjarnanna, eftirsjá eftir barnatrúnni á „undursamleikans eigin þrotlausa brunn", eftirsjá eftir þeim gildum sem ekki hafa „drukknað í æði múgsins og glaumsins"."

Sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum er opinn virka daga frá kl. 11.00 til kl. 17.00 og um helgar frá kl. 13.00-17.00. Sýningin stendur til 8. mars og aðgangur er ókeypis.

Upphafið

Thu, 23 Oct 2008 15:45:57 GMT

Arngunnur Ýr

23. október 2008 - 7. desember 2008

Arngunnur Ýr með ný verk í Listasafni Reykjanesbæjar

Fimmtudaginn 23. október verður opnuð sýning á nýjum verkum Arngunnar Ýrar í Listasafni Reykjanesbæjar og ber sýningin heitið Upphafið. Arngunnur Ýr stundaði nám í Myndlista- og handíðaskóla Íslands og lauk prófum frá San Francisco Art Institute og Mills College í Bandaríkjunum. Arngunnur hefur sýnt víða og er löngu orðin þekkt fyrir sínar „himnesku" náttúrumyndir. Aðalsteinn Ingólfsson segir í sýningarskrá sem gefin er út af þessu tilefni: „ Í seinni tíð hafa málverk Arngunnar Ýrar fengið á sig æ frumspekilegra yfirbragð. Þær sýna landslag sem er í mótun og upplausn í senn og vekur því með okkur tilfinningar sem sveiflast á milli aðdáunar á þeirri endurnýjun sem stöðugt á sér stað í skauti náttúrunnar og ótta yfir eyðingarmætti hennar." Sýningin stendur til 7. Desember.

Sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum er opinn alla daga frá kl. 11.00 til kl. 17.00 og þar er ókeypis aðgangur.

FJÖLLEIKAR

Fri, 05 Sep 2008 15:55:48 GMT

Ilmur Stefánsdóttir

5. september 2008 - 19. október 2008

Föstudaginn 5. september opnar sýning á verkum Ilmar Stefánsdóttur myndlistarkonu í Listasafni Reykjanesbæjar. Sýningin ber heitið Fjölleikar og þar gefst gestum kostur á skemmtilegum dýfum og jafnvægiskúnstum í hljómfalli rokkandi rokka og syngjandi vefstóla. Með sýningunni breytir Ilmur svipmóti myndlistarinnar í „artentainment" þar sem fagurlistir og skemmtanaiðnaður mætast. Sýningin er á dagskrá Ljósanætur, menningar- og fölskylduhátíðar Reykjanesbæjar

Sýningin er í sýningarsal Listasafns Reykjanesbæjar í Duushúsum og stendur til 19. október. Í Duushúsum er opið alla daga frá kl. 11.00-17.00 og aðgangur er ókeypis.

Þrívíður

Sun, 18 May 2008 16:11:39 GMT

Samsýning

18. maí 2008 - 18. ágúst 2008

Guðjón Ketilsson , Helgi Hjaltalín Eyjólfsson og Hannes Lárusson
Listasafn Reykjanesbæjar tók í fyrsta sinn þátt í Listahátíð í Reykjavík s.l. vor. Sýning Listasafnsins bar heitið Þríviður og var samsýning þriggja íslenskra myndlistarmanna sem allir hafa notað trjávið í miklum mæli við gerð verka sinna. Þeir voru Hannes Lárusson, Guðjón Ketilsson og Helgi Hjaltalín Eyjólfsson og eru m.a. þekktir fyrir skúlptúra sína og innsetningar. Meðhöndlun listamannanna á þessum ævagamla efniviði var eins fjölbreytt og þeir voru margir, en áherslur þeirra báru þó keim af hugmyndalist og félagslega meðvitaðri myndlist síðari ára. Á sýningunni var verkum þeirra stillt upp þannig að þau kölluðust á og kveiktu neista hvert af öðru. Um leið var reynt að grennslast fyrir um hlutverk trjáviðar í íslenskri myndlist og tengslin við útskurðarlist fortíðar. Sýningarstjóri var Aðalsteinn Ingólfsson. Sýningin hlaut einstakt lof gagnrýnenda og var valin ein af 10 bestu sýningum ársins af gagnrýnendum Morgunblaðsins.

Þríviður
Til sýningarinnar Þríviður völdust listamennirnir Hannes Lárusson, Guðjón Ketilsson og Helgi Hjaltalín Eyjólfsson, sem skera sig úr þorra starfsbræðra sinna á vettvangi samtímalistar fyrir langvarandi og skipulega nýtingu á trjáviði í verkum sínum. Með tilliti bæði til sérstöðu þeirra og sögulegs hlutverks trjáviðar í íslenskum sjónlistum – einhver elstu þrívíddarverk Íslendinga eru úr trjáviði – var ákveðið að tefla saman þessum þremur ólíku listamönnum og kanna hug þeirra til efniviðarins og sögu þess, tímans, menningararfleifðarinnar, nytjahugtaksins og annarra þátta sem tengja má notkun trjáviðar í nútíma myndlist.

Aðalsteinn Ingólfsson: Nú veit ég að á ferli ykkar hafið þið notað margs konar

efnivið, en mig langaði engu að síður til að fá ykkur til að ræða notkun ykkar á trjáviði, ekki síst í því ljósi að viðurinn er bæði upprunalegast þeirra efna sem íslenskir þrívíddarlistamenn – þar með taldir útskurðarmeistarar - hafa notað sér, og um leið það efni sem fæstir íslenskir nútímalistamenn nota í dag.

Ég vil byrja á því að inna ykkur eftir því, hvern og einn, hvernig þið leiddust út í það að nota trjávið í verkum ykkar og byrja á þér, Hannes, þar sem þú ert aldursforseti sýnenda.

Hannes Lárusson: Hvað mig snertir þá sprettur notkun mín á trjáviði beint upp úr performönsum mínum og notkun á efni eða hlutum sem bjuggu yfir vissu líkamlegu aðdráttarafli og tengdust ákveðnum athöfnum. Í byrjun voru þetta mjög almennar þreifingar og tilraunir. En svo var það að afi minn varð 95 ára gamall. Hann minntist oft á forláta stóra vatnsausu úr tré sem hafði verið í gamla torfbænum í Flóa, þar sem hann ólst upp, og sá eftir að hún hafði glatast. Ég fór eitthvað að pæla í þessu, spurði hann út úr og gerði teikningu af ausunni eftir lýsingu hans. Svo rauk ég í að smíða svona ausu fyrir gamla manninn og hélt að það gæti nú varla verið flókið mál. Ég komst fljótt að því að það var langt í frá einfalt að gera þetta og krafðist mikillar handverkskunnáttu og góðra verkfæra. Það var ekki bara að forma ausuna, heldur líka að velja rétta efniviðinn, aðlaga hana notagildi og svo framvegis. Ég var kominn til Kanada þegar ég loksins lauk við ausuna og sendi gamla manninum hana þaðan. Hann var þá orðinn sjóndapur en staðfesti þó þetta væri ekki fjarri ausunni sem hann mundi eftir. Þessi fyrsta ausa sem ég smíðaði er í þungum bændastíl, sem kemur mest til af því að á þessum árum var ég lítt kunnugur eðli efniviðarins og möguleikum réttra verkfæra.

Þessi frumraun varð svo til þess að ég fór að velta fyrir mér öllum hliðum á handverkinu sem slíku, en samtímis fór ég að setja það í samband við hugmyndir okkar um þjóðararfinn, samtímalist og táknfræði. Áhugi minn á trjáviði á því upphaf sitt í performönsunum, en ausan er svo kveikjan að handverkspælingunum sem ég lagðist í í framhaldinu.

A.I. : Þegar þú talar um að áhuginn á trjáviði hafi sprottið upp úr performönsunum, var það að einhverju leyti vegna þess að þér þótti viðurinn vera sérstaklega náttúrutengdur, óflekkaður af menningunni og allt það?

H.L. : Það er alveg klárt, ég hafði þörf fyrir að nota eitthvað sem tengdist náttúrunni í þessum performönsum. Það er eitthvað líkamlegt við tréð sem ég kunni vel við. Og svo má heldur ekki gleyma öðru, að vinnsluhraðinn, tíminn sem tók að búa til eitthvað úr trénu, var þægilegur. Í rauninni hef ég alltaf í aðra röndina litið á vinnsluferlið sem eins konar performans. Þetta er spurning um sjónarhorn. Ég hef aldrei haft sérstaka ánægju af því að vinna í leir, það gerist allt svo hratt í því efni. Að pjakka í stein er líka full hæggengt fyrir mig. Tré er hægt að vinna á manneskjulegum hraða, ef svo má segja. Vinnslan á því gefur manni tækifæri til að hugsa um hlutinn meðan maður er að vinna hann. Ég stunda það enn að gera módel af hlutum í tré fremur en öðrum efnum sem fljótlegt er að vinna í, því hraðinn og ferlið hentar mér. Svo er viður hreint og mannvænt efni sem oft má vinna með án verulegra tilfæringa, það er viss baðstofustemmning í trjávið.

Guðjón Ketilsson: Ég tek undir það sem Hannes segir, að trjáviður veitir manni svigrúm til að hugsa rækilega um hluti meðan maður er að vinna þá. En hvað varðar mína aðkomu að trjáviði, þá varð hún eiginlega fyrir tilviljun. Ég var búinn að fást við málverkið í nokkur ár, og kannski var byrjunin sú að ég var með einhvern gamlan og fúinn trékubb á vinnustofunni sem ég var þá að pæla í að nota sem mótíf í málverki, ég var að mála svona massíf form á þeim tíma. Það var fyrir rælni að ég fór eitthvað að skera í þennan kubb. Þarna var ekki um meðvitaða ákvörðun að ræða að byrja að vinna með þetta efni. Ég var fyrst og fremst að hugsa malerískt um þetta tré, yfirborðið, áferðina og innbyggða hreyfinguna í því fremur en sérstakan karakter efnissins. En tréð höfðaði strax mikið til mín og varð smám saman ráðandi efniviður hjá mér. Vinnan með efnið kveikti svo hugmyndir að öðrum verkum.

A.I. : Við höfum verið að kasta á milli okkar tímahugtakinu. Er það minn misskilningur, eða varst þú, Guðjón, ekki einhvern tímann hrifinn af trjáviði vegna þess mikla tíma sem hann bæri í sér, ekki bara árhundruðin sem það tekur gott tré að ná fullri stærð, heldur einnig þann mikla tíma sem það tekur listamanninn – a.m.k. listamann eins og þig – að fullvinna myndverk úr góðu tré?

G.K.: Tímaþátturinn kemur mikið inn í mína vinnu. Jú, fyrir það fyrsta er vinnsluferlið mjög hægt, það hentar mér vel. Vinnan við efnið tekur tíma, sem veitir manni svigrúm/rými til þess að hugsa og þróa næstu skref í úrvinnslunni. Svo má ekki gleyma hugmyndalega þættinu sem snýr að meðhöndlun yfirborðsins, gagnsæjum litalögunum, þar sem maður getur lesið tímann afturábak eins og veggfóðurslög.

Helgi Hjaltalín Eyjólfsson: Mín aðkoma er kannski dálítið öðruvísi en ykkar. Ég kem úr iðnaðarmannaumhverfi og hafði komið nálægt smíðum áður en ég fór að fást við myndlist, var því búinn að koma mér upp sæmilegri handverksþekkingu. Tré var eitthvað sem var bæði handhægt og fljótlegt að vinna, hvort sem maður var að búa sér til einhvern brúkshlut, hús eða vinna myndlist. Sama hvað maður var að gera, hvort sem það var viðeigandi eða ekki, þá greip maður fyrst til trjáviðar. Ég hef meira að segja gert hluti úr trjáviði og látið þá líta út eins og járn, þó það hefði kannski verið eðlilegra að móta þá beint í járn.

Þessi afstaða, og þessi handverksþekking sem ég hafði komið mér upp, hjálpaði mér mikið fyrstu árin. Á þeim tíma liggur manni svo mikið á, maður þarf að koma svo mörgu frá sér, að það var einfaldast fyrir mig að nota tré í því augnamiði, það var handhægt, létt og ódýrt. Ég get líka tekið undir það sem Hannes sagði um náttúru trjáviðarins, að hann veiti manni nákvæmlega það svigrúm sem maður þarfnast til skapandi hugsunar meðan maður er með hann undir. Áður var ég búinn að prófa mig áfram í öðrum miðlum, ég gerði teikningar, ljósmyndir o.fl.

Það er líka annað sem ég vil segja um trjávið, þ.e. að mér finnst öll vinnslan á trénu áhugaverð, allt frá því maður fær óheflaðan planka upp í hendurnar og allt til þess að maður skilar af sér fullunnum hlut: teikningin, skurðurinn, hefilvinnan og pússningin. Það kemur fyrir að maður tekur upp hlutinn miðja vegu, nokkuð hráan, og sér þá eitthvað sem manni hafði yfirsést, eitthvað sem fær mann til að gapa. Ekki svo að þá stoppi maður miðja vegu, því venjulega er maður kominn með einhverja endanlega mynd í kollinn sem verður að leiða til lykta.

A.I. : Skiptir það ykkur máli að trjáviður sem efniviður ekki er með eins mikið menningarlegt “trúss” á bakinu eins og margt annað efni, ég nefni bara brons og marmara?

G.K. : Fyrir mér hefur trjáviður sterk menningar-og atvinnusöguleg tengsl, sem ég hef til dæmis nýtt mér í verkum sem ég kalla “verkfæri”. Um leið er það kostur við viðinn að hann er mjög hversdagslegt fyrirbæri og því er hægt að smíða eitthvað úr honum án þess að hamra á þessum tengslum.

H.L : Það fylgir ekki trjáviði sami hátíðleiki og þessum efnum sem þú nefndir. Fyrir mér tengist það þeirri nytjahlutastemmningu sem fylgir trénu. Þetta tengist líka því sem ég nefndi fyrst í tengslum við performansana mína, þeir þörfnuðust nytjahluta eða líkamstengdra hluta og þannig kom trjáviður inn í myndina. Svo er það líka að trjáviður hefur töluvert lægri status í alþjóðlegri listasögu en brons og marmari, en á Íslandi er þessu öfugt farið; hér hefur það mikilvægan hugmyndafræðilegan sess sem ég hef verið mjög meðvitaður um. Ég hef stundum kallað útskurðinn og handverkshefðina, sem öll stendur mjög nálægt nytjahlutum daglegs lífs, “þriðju leiðina” að íslenskri þjóðmenningu, ásamt bókmenntaarfinum og landslagshefðinni. Mér finnst vera hægt að taka handverkið og nálgast einhverjar innri víddir í íslenskri þjóðmenningu gegnum það, án þess endilega að leggjast í neitt “þjóðháttafyllerí” í leiðinni. Ég hef alltaf reynt að forðast slíkt. Þetta snýst um að finna einhvers konar grátt svæði milli handverks og myndlistar: gera verk sem eru á forsendum handverks, en hugsa það eins og myndlist.

A.I. : Það er ekki svo að þú sért beinlínis að setja spurningamerki við gildi nytjahlutarins, heldur ertu beinlínis að leita þér listræns svigrúms einhvers staðar mitt á milli listhlutarins og nytjahlutarins.

H.L. : Það er rétt. Og svo er hægt að teygja sig yfir í sjálft hönnunarhugtakið í leiðinni. Það er mjög meðvituð ákvörðun hjá mér að vera á þessu gráa svæði eða jaðarsvæði, vegna þess að þar finnst mér ég vera frjálsari en ef ég ynni alfarið “myndlist” eða “nytjahluti” eða “hönnun”.

H. H. E. : Ég hef meiri áhuga á nytja-eða hönnunarþættinum heldur en þjóðfræðinni. Mér finnst áhugavert að búa til hluti sem eru við það að verða einhvers konar hönnun, eins og þegar ég bjó til fjölmarga klósettrúlluhaldara úr viði og sýndi sem eina heild. En ef ég ákveð að þetta sé myndlist, þá er það auðvitað myndlist!

A.I. : Varðandi klósettrúllurnar, voru það margföldunaráhrifin, sú staðreynd að þú varst með eitt hundrað rúllur undir, en ekki eina, sem höfðu úrslitaáhrif á það hvort verkið flokkaðist sem myndverk eða hönnunarprójekt?

H.H.E. : Í því tilfelli er um að ræða minn úrskurð; ég ákveð að þarna sé um myndverk að ræða. Þetta hefur eitthvað með það að gera að í margfölduninni verður hvert ítem, hver haldari, einhvern veginn “ódýrari” að sjá – þrátt fyrir alla vinnuna sem lögð er í hann – heldur en það sem maður kaupir úti í búð, auk þess sem fjölföldun þeirra og uppsetning gerir úr þeim eins konar installasjón.

H.L. : Ég fann fyrir ákveðnu aðdráttarafl í handverksþættinum sem mér finnst áhugavert að leika sér með, að búa til einhvern nytjahlut sem uppfyllir allar kröfur sem maður gerir til slíkra hluta, en hefur að auki til að bera eitthvað sem við getum kallað “áru”. Hins vegar hef ég lítinn áhuga á fjölfölduninni sem slíkri, þótt ég hafi gert nokkur eintök af sama hlut í myndlistarlegum tilgangi.

A.I. : Nú hefur verið minnst á sérstöðu trjáviðarins fyrir okkur Íslendinga, þetta er eina “skúptúrefni” okkar í aldaraðir og við trjáviðinn er bundin listasaga okkar, þjóðfræði o.fl.

Ættum við að virkja þessa arfleifð með einhverjum hætti í nútíð, nota trjáviðinn til að byggja einhvers konar myndlistarlega brú milli fortíðar og nútíðar, eða eigum við að nálgast trjáviðinn alfarið á forsendum nútímalistarinnar og láta alla sögu hans lönd og leið?

H.H.E. : Ég veit ekki hvort myndlistarmenn hugsa þannig. Fyrir mér er öll listasagan, tréskurðurinn meðtalinn, ein hít sem maður leitar í eftir þörfum.

G.K. : Mér þykir ekki mikilvægt að þessi sögulegu tengsl við trjáviðinn séu hluti af verkinu. Ekki svo að ég hafni þessum tengslum, ég er mjög meðvitaður um þau frá því við vorum lóðsuð um Þjóðminjasafnið á barnaskólaaldri og kann vel að meta margt í gamla útskurðinum. En hvað mig snertir hefur hugmyndin ákveðinn forgang, og sú staðreynd að ég er að smíða mín eigin tilbrigði við verkfæri úr tré tengist ekki endilega sögulegri þýðingu trjáviðarins hér á landi, heldur tengist hún jafn mikið alþjóðlegri atvinnusögu.

H.L. : Þetta helst einhvern veginn allt í hendur, hið fagurfræðilega, þjóðfræðilega, hönnunarlega og svo framvegis. Þegar ég byrjaði að höggva og tálga fyrstu ausuna, þá var ég alls ekki að hugsa um það hvers konar hlut ég væri að búa til. Það var ekki fyrr en ég var kominn langt á leið að ég uppgötvaði hvað þetta var merkilegur hlutur út frá öllum þessum sjónarmiðum. Formið var fullkomið á honum, það var algjörlega sniðið að mannshöndinni og hlutverki hans í daglegum athöfnum; það hlutverk helgaðist síðan af þjóðfélagsmyndinni fyrr á tímum.

Ég hef síðan haldið áfram að vinna með þennan hlut í tugum tilbrigða. Og alltaf eru nýir og óvæntir möguleikar fyrir hendi. Nú síðast bjó ég til nokkrar ausuflautur með því að bora gat í handfangið endilangt. Þessa gripi notaði ég síðan í performans sem fluttur var í Kling og Bang nýverið. En ég get líka tekið undir það sem Guðjón sagði, ég leggst ekkert í djúpar rannsóknir á sögunni og þjóðfræðinni. Þetta er meira spurning um innsæi og tilfinningar og nota það sem hentar hverju sinni og fellur að því myndmáli og þeirri sýn sem maður hefur þróað í tímans rás.

H.H.E. : Það er stundum eins og meðvitað sé verið að búa til óþarfa mystík í kringum gamla íslenska útskurðinn. Ég man líka ferðirnar í Þjóðminjasafnið hérna í gamla daga, þá var kannski verið að sýna manni skápa eða einhvern annan útskurð eftir Bólu-Hjálmar, alveg makalaust flókinn útskurð. Svo var kannski búið að koma fyrir einum litlum tálguhnífi nálægt þessum hlutum, þetta var hnífurinn sem Bólu-Hjálmar átti að hafa notað til að tálga þessi meistaraverk. Og maður fylltist þvílíkri lotningu fyrir þessu ofurmenni með yfirnáttúrulega hæfileika, það var engu líkara en álfar hefðu verið þarna að verki. Ég hef stúderað bæði Flatartungufjalirnar og Valþjófsstaðahurðina og get fullyrt að þeir sem skáru út þessi verk höfðu aðgang að alls konar eggjárnum, ekki bara tálguhnífum.

En hún er vandmeðfarin þessi þjóðlega arfleifð; það er eiginlega bara Sigurrós sem getur kinnroðalaust tengt sig við álfana, við hinir stöndum bara ekkert í því, a.m.k. ekki meðvitað.

A.I. : Er þá verið að kynna okkur þjóðararfinn eins og tréskurðinn á fölskum forsendum?

H.H.E. : Ekki kannski á fölskum forsendum, en þarna er augljóslega um að ræða einhverja fáfræði þeirra sem setja þetta fram með þessum hætti.

A.I. : Skiptir trjáviðartegundin einhverju máli fyrir ykkur, þegar þið eruð að vinna með tré ? Helgi hefur nefnt hér fúaspýtur, mótatimbur, allra handa tré, bæði algengt og sjaldgæft.

H.H.E. : Það er ljóst að sumar hugmyndir er ekki hægt að framkvæma nema í ákveðinni tegund trjáviðar. En það er rétt, ég er ekki alltaf sérlega kræsinn þegar ég er að velja mér efni. Það er eitthvað heillandi við heila stafla af nýju uppsláttartimbri, þarna er lífrænt efni, náttúra, sem búið er að búta niður í staðlaðar einingar. Þótt þetta sé ekki það sem maður mundi kalla eðalefni, þá er það ákaflega þénugt og meðfærilegt.

A.I. : Þessar stöðluðu einingar eru þá eins konar tímaeiningar, hvert tré með sína árhringi.

En hvað með þig Hannes, skiptir það máli fyrir þig hvaðan viðurinn er kominn sem þú vinnur í, hvort þar er um að ræða fúaspýtu eða harðvið eða Síberíulerki eða eitthvað annað?

H.L. : Já, það gerir það. Ef ég er að vinna smærri hluti, við getum sagt nytjatengda hluti, þá vel ég mér oftast birki. Það er hluti af þessari tengingu við þjóðararfinn sem ég minntist á áðan. En það er ekki auðvelt að vinna það, það útheimtir töluverða handavinnu og yfirlegu. Það er oft kvistótt og snúið og þess vegna örðugt í vinnslu, mjög íslenskt að því leyti. Ef ég er í stærri verkum vil ég gjarnan smíða úr góðu efni, t.d. linditré eða eik. Rekavið hef ég nánast ekkert notað.

Ef ég er að gera skildi ýmiss konar, þá nota ég linditré. Það er löng hefð fyrir notkun á þeim trjávið meðal handverksmanna úti í Evrópu. Bæði er mjög gott að vinna í það tré með sporjárnum og hnífum, auðvelt að líma og það er mjög hlutlaust í útliti. Það hentar líka vel ef þú ætlar að mála viðinn, sem ég geri oft.

G.K. : Ég vel viðinn eftir því sem ég er að fást við hverju sinni. Ég hef notað linditré mjög mikið, líka mahoní. Ég hef aðeins einu sinni notað rekavið, og þá valdi ég það vegna hugmyndalegra tengsla, hugmyndin að verkinu kallaði á rekaviðarbút með sína innbyggðu ferðasögu. Ég notaði bútinn meira og minna eins og hann rak að landi, var lítið að eiga við hann.

En viðartegundin skiptir mig oft engu máli, því oftast mála ég mína tréhluti og hamast svo við að slípa yfirborð þeirra. Þegar upp er staðið man ég stundum ekki hvaða viðartegund ég var með í byrjun. Oft er ég spurður um það af hverju ég sé að mála þetta fallega efni, tréð, eins og ég sé að vinna skemmdarverk á því, eða fela efnið. Fyrir mér er tréð efniviður eins og hver annar og ekkert heilagt við hann.

H.L. : Ég held að þessir fordómar gegn því að “skemma” trjávið með því að mála hann séu einhverjar eftirhreytur af Módernisma, hreyfingu sem hélt í eitthvað sem kallaðist á ensku “truth to material” – menn áttu að virða náttúrulega eiginleika efnissins, hvað sem þeir nefndust. En þetta er auðvitað sjónarspil og tískufyrirbrigði. Það er mjög auðvelt að klæða tréskúlptúr í módernískan búning með handverkslegri áferð eftir sporjárnin og náttúrlegheitum í efninu, reyndar geri ég það stundum ef það hentar inntaki verksins.

A.I. : Skiptar það ykkur verulegu máli, núna á síðustu og verstu tímum, að tré er ennþá einhver ódýrasti efniviður sem þrívíddarlistamaður á Íslandi á völ á, ég tala nú ekki um ef hann er dáldið útsjónarsamur.

G.K. : Já, ég held að það skipti máli. Sum stærri verk mundi ég hugsa mig tvisvar um að smíða ef efniviðurinn væri dýr. Vinnan með ódýrari viðartegundir veitir líka ákveðið frelsi til að gera tilraunir.

H.H.E : Maður er einhvern veginn frjálsari þegar efnið er svona ódýrt, því þá getur maður leyft sér að gera mistök, sem maður væri annars logandi hræddur við. Þegar maður gerir mistök í dýr efni, kannski óafturkræf, þá þarf maður að fara að hafa áhyggjur af næsta skrefi, á maður að byrja upp á nýtt eða reyna að nýta efnið með öðrum hætti, svo það fari ekki alveg í súginn. Það er eitthvað heiðarlegt við að geta unnið svona beint og áhyggjulaust í tré, í staðinn fyrir að þurfa að búa til mót af einhverju og vinna það áfram uns maður situr uppi með eitthvað sem ekki er kannski alveg eins og það kom manni fyrir sjónir í upphafi.

H.L. : Þetta er ekki áhorfsmál þegar maður er með krossvið eða eitthvað slíkt undir, hann kostar lítið, er alveg gífurlega þénugur til allra mögulegra hluta og svo framvegis. En svo eru verk sem beinlínis kalla á annars konar og mun dýrari við. Nú, og við skulum líka horfast í augu við það að verð á trjáviði fer hækkandi; maður er fljótt kominn upp í háar upphæðir ef verkin eru umfangsmikil.

A.I. : Eins og fram kemur hér að framan, þá ert þú, Helgi, með útsjónarsamari mönnum þegar kemur að öflun trjáviðar, nýtir þér nánast allar gerðir trjáviðar.

H.H.E: Ég verð að gangast við því. Ég hef ekkert á móti því að nota til dæmis endurunninn trjávið eða trjávið sem hefur verið afskrifaður sem rusl. Í viði af því tagi er svo mikil saga sem stundum er sýnileg í viðnum, en stundum alls ekki. En mér er eiginlega sama þótt þessi saga sé ósýnileg, bara ef ég veit af henni.

A.I. : Þegar þig vantar efni, Guðjón, ferðu þá rakleiðis í BYKO eða Húsasmiðjuna og kaupir þér það sem þig vantar?

G.K. : Þegar ég byrjaði að vinna með tré, þá var ég mikið að tína það upp af götu minni ef svo má segja, úr görðum nágranna minna, þar sem verið var að höggva gömul tré. Þá hélt ég nokkurs konar bókhald yfir það hvaðan efnið kom – ekki frá hvaða löndum, heldur görðum – en í dag fer ég oftast í timburverslanir og sæki mér við.

H.L. : Ég er alltaf á höttum eftir góðu efni. Ef verið er að höggva niður birki eða reynivið einhvers staðar, reyni ég oft að ná mér í bút. Það getur verið að ég þurfi að geyma svoleiðis boli á góðum stað í eitt eða tvö ár, en ég veit að ég kem til með að nota þá einhvern tímann. Svo er maður að sverma fyrir góðum viði að utan, til dæmis linditré. Það panta ég gjarnan ef mikið liggur við.

H.H.E. : Það er í rauninni hörgull á góðum trjáviði hér á Íslandi, því það eru ekki nema tveir eða þrír aðilar sem flytja hann inn. Og þessi innflutti viður er allur niðursneiddur og heflaður. Og svo er bara eins og innflytjendur sjái ekki nema eitt tré, nefnilega furu.

A.I. : Svona í lokin, getið þið lýst í stuttu máli hvað það er sem þið ætlið að framkvæma hér í Reykjanesbæ?

H.L. : Ég er þarna með nýtt verk sem er þó í svipuðum dúr og ég hef verið að fást við undanfarin ár. Það eru einhverjar tímatengingar í því, ásamt nytjahlutum. Uppistaðan eru mjög einfaldir sívalningar eða kollar úr krossviði, sennilega rúmlega tuttugu talsins. Ég bý sem sagt til kolla með því að formbeygja krossviðarplötur og festa saman. Í fjöldaframleiðslu væri þetta afar einfalt, einungis ein eining ásamt festingum. Hér er ég í vissri samræðu við ákveðna þráhyggju í hönnunarsögunni, sem gengur út á það að komast af með sem fæstar einingar en vera samt með “góðan” hlut. Að innanverðu eru þessir kollar málaðir í mismunandi litum sem smita út í rýmið, fyrir tilverknað lýsingar, í gegnum vatnsskorið mynstur á hliðum þeirra. Einn hluti af þessari innsetningu er svo myndband sem varpað er á vegg sem sýnir fólk á mismunandi aldri sitja hreyfingarlaust á þessum kollum. Þátttaka fólksins gefur verkinu bæði nauðsynlega líkamlega og tímalega vídd. Yfirbragð verksins ræðst að miklu leyti af rýminu, stemmningunni og samhenginu þarna í Duus-húsi; þessi ílangi salur og lága loft kalla einhvern veginn á þessa útfærslu. Ég hefði unnið öðruvísi verk fyrir smærra gallerí eða annars konar sal.

G.K. : Verkið sem ég sýni er eins konar safn hluta úr tré og öðrum efnum sem tengjast líkamanum á einn eða annan hátt. Í grundvallaratriðum byggi ég eins konar hillukerfi, grindur, inn í sýningarsalinn, sem mynda gang eða sérstakt rými. Á hillunum eru þessir líkamstengdu hlutir. Þeim má skipta í tvo meginþætti, byggingu/strúktúr og húð/skel. Í sumum tilfellum skarast þessir þættir reyndar. Í verkinu leita ég m.a. í eigin smiðju og vísa til eldri verka minna. En ég legg áherslu á að þetta eru samt allt ný verk.

Uppsetningin er mikilvægur þáttur í að binda saman hluti og mynda þannig samhengi, þar sem hlutirnir “ræðast við” eða slá neista hver af öðrum. Fyrir mér er verkið tilraun til að búa til óræð og margræð form, sem öðlast merkingu af samhengi sínu.

H.H.E. : Ég set annars vegar upp þrjár ljósmyndir, eina þeirra fann ég en hinar eru myndir af módelum sem gætu verið í fullri stærð. Svo er þarna turn sem ég sá upprunalega í einhverju dagblaði, ásamt með frétt um það að hann hefði skyndilega horfið. Það átti að hafa gerst í Íran eða Írak. Þetta fannst mér áhugavert í sjálfu sér, bæði sögulegt hlutverk þessa turns og sú staðreynd að hann virtist hafa gufað upp. Ég fór að spekúlera í þessu turni, teikna af honum myndir og svo framvegis. Til þess þurfti ég á að halda frekari upplýsingum um turninn, bæði í registri yfir dagblöðin og á netinu og þá brá svo við að þær virtust líka hafa gufað upp. Þá fór ég að velta fyrir mér fallvaltleikanum, hvernig menningarlegar minjar á borð við þennan turn geta yfirleitt horfið eins og hendi væri veifað og í ofanálag geti allar heimildir um brotthvarf hans horfið líka.

Hins vegar er turninn ekki alveg eins útlits eins og hann var á ljósmyndinni, því ég teiknaði mörg tilbrigði um hann undir áhrifum frá ítölskum Renessansturnum og nota þau sem útgangspunkt þegar ég smíða turninn, þannig að ég er líka að hafa áhrif á sögu þessa turns. Ef hann var þá nokkurn tímann til. Loks tilheyra verkinu þrír kollar með rassaförum, þannig að ég er líka inni í þessu kollaþema Hannesar.

Aðalsteinn Ingólfsson

Ljósmyndin, ímyndin, portrettið?

Fri, 14 Mar 2008 16:28:36 GMT

Sigríður Melrós Ólafsdóttir og Karl Jóhann Jónsson

14. mars 2008 - 4. maí 2008

Föstudaginn 14. mars kl. 18.00 var opnuð sýning í Listasafni Reykjanesbæjar sem ber heitið Ljósmyndin ímyndin portrettið. Á sýningunni mætast verk Sigríðar Melrósar Ólafsdóttur og Karls Jóhanns Jónssonar. Það má segja að stefnumót listamannanna og verka þeirra sé byggt á því að nálgun þeirra á viðfangsefninu sé ólík þó bæði geri portrett. Bæði eiga það sameiginlegt að nota ljósmyndamiðilinn sem verkfæri í vinnuferlinu þó útkoman sé málverk, grafík eða teikningar.

Sigríður sýnir mörg verk, grafíkverk og málverk af sömu manneskjunni sem er nektardansarinn Lísa. Áður hefur Sigríður gert fjölskyldumyndir, málað kaupmanninn á horninu og alla hans fjölskyldu og málað hópmynd af bifvélavirkjunum sem á undaförnum árum hafa séð um viðgerðir á bílnum hennar. Á síðasta ári urðu þó kaflaskil en þá sýndi hún í Gerðarsafni portrett af íbúunum á LitlaHrauni. Hún er að færast fjær þeim heimi sem stendur henni næst og er farin að skoða persónur og gera portrett af manneskjum sem lifa í undirheimum. Hún fjölfaldar á sýningunni myndir af sömu manneskjunni sem eykur enn á fjarlægð við sjálfa fyrirmyndina. –á sýningunni fá reyndar nokkrar myndir af eðalkarlmönnum að fylgja með sem koma henni Lísu ekkert við.

Karl Jóhann sýnir málverk þar sem hann hefur tekið fyrir tvær eða fleiri manneskjur á sama striga. Karl málar gjarnan það fólk sem er í kringum hann, eiginkonu, börn,vini og sjálfan sig en á myndunum er þetta allt annað fólk, í öðrum hlutverkum. Hvert verk sýnir einhvern atburð eða stemmningu sem Karl spinnur upp og sviðsetur, sem virkar þannig að áhorfandinn gæti gleymt sér í að einblína á það sem ekki er sýnt. Í verkum Karls má oft greina beinar og óbeinar vísanir í listasöguna.

Spurningin er svo „hvað gerist“ þegar þessi verk eru saman komin? Gæti þetta virkað eins og ættarmót þar sem kannski má sjá einhvern undirliggjandi fjölskyldusvip eða getur þetta jafnvel farið á hinn veginn þ.e. að allir verði sem ókunnugir samankomnir á almenningssvæði.....

Sýningarstjóri er Inga Þórey Jóhannesdóttir.

Sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar er í Duushúsum. Þar er opið alla daga frá kl. 11.00-17.00 og aðgangur er ókeypis. Sýningin stendur til 4. maí.

Nánari upplýsingar:
Inga Þórey Jóhannesdóttir: 662-8785
Sigríður Melrós Ólafsdóttir:663-9894
Karl Jóhann Jónsson: 896-5669

Dans elementanna

Sat, 19 Jan 2008 16:42:38 GMT

Daði Guðbjörnsson

19. janúar 2008 - 9. mars 2008

Laugardaginn 19. janúar var opnuð sýning á nýjum olíumálverkum Daða Guðbjörnssonar í Listasafni Reykjanesbæjar og ber sýningin heitið Dans elementanna. Daði er einn af þekktustu listamönnum landsins og hefur haldið fjölda sýninga hér heima og erlendis. Hann nam myndlist við Myndlista- og handíðaskóla Íslands og við Ríkisakademíuna í Amsterdam.
Í texta Kristínar G. Guðnadóttur í sýningarskránni sem gefin er út af þessu tilefni segir m.a.: “Elementin fjögur eða höfuðskepnurnar – vatn, loft, jörð og eldur eru áberandi í nýjum verkum Daða og skapa umgjörð eða leiksvið táknanna í formi landslags eða margræðs myndrýmis.”

Sýningarsalur Listasafns Reykjanesbæjar er í Duushúsum. Þar er opið alla daga frá kl. 11.00-17.00 og aðgangur er ókeypis. Sýningin Dans elemetanna stendur til 9. mars.

Aftur

Fri, 31 Aug 2007 16:48:32 GMT

Einar Falur Ingólfsson

31. ágúst 2007 - 14. október 2007

Þriðja augað

Þeir sem fara burt koma aldrei aftur til baka. Maður er rétt rúman hálftíma að keyra frá Reykjavík til Keflavíkur, en það er samt miklu lengra á milli þessara staða, líklega einir þúsund kílómetrar. Yfir veðurharðar heiðar að fara, þeir teljast góðir sem komast á einum degi. Það eru til staðir á Íslandi sem búa yfir töfrum eða einhverjum kyngimætti. Ég nefni Ísafjörð, Höfn í Hornafirði, Borgafjörð eystri. Umhverfið lyftir þeim upp í næstum goðsögulegar hæðir, þetta sambland af fjöllum og himni, samspil grjóts og himinbláma. Í gegnum árin hefur fólk notað ýmis orð til að lýsa Keflavík, bærinn hefur þó aldrei verið kallaður goðsögulegur, líklega hafa fáir sagt hann fallegan, og enn færri töfrandi. En enginn getur borið á móti því að staðurinn er einstakur. Það er stundum eins og bæjarlífið hérna og umhverfið sé eitt og hið sama. Einhver svipur mótaður af vindum og Ameríku, seltu hafsins og fótbolta; staður mótaður af himni sem virðist endalaus og vegi sem liggur annaðhvort til Reykjavíkur eða út á haf. Keflavík er, hvað sem hver segir, goðsögulegur bær. Hann er mikið sögusvið, óuppgötvað af skáldsagnahöfundum heimsins, svið ríkt af möguleikum, heimur ríkur af öfgum. Hér finnur maður fyrir horfnum Könum, sér bleik hús, finnur lykt af svörtu hrauni, heyrir óminn af hálfgleymdum rokklögum.

Einar Falur er fæddur og uppalinn í Keflavík. Hann er Keflvíkingur, maður finnur það einhvernveginn. Hann er einn þeirra sem fóru burt, og lengi vel var eins og hann kæmi aldrei aftur til baka. En jafnvel þótt þú farir út á heimsenda og finnir þar fyrir endalokum tímans, þá berðu bernskuheiminn alltaf innra með þér. Hann er rótin sem tengir þig við heiminn. Sá maður sem glatar bernskuslóðum sínum, glatar líkast til heiminum. Einar Falur fór til Reykjavíkur, þaðan til Bandaríkjanna og hefur síðan ferðast svo víða að maður væri næstum fljótari að telja þá staði sem hann hefur ekki heimsótt, en þá sem hann hefur sótt heim. Ég kynntist honum fyrst þegar við þvældumst báðir um ganga Fjölbrautaskólans fyrir rúmum tuttugu árum. Þá fóru sögur af þessum bókmenntahneigða bassaleikara í kolbrjálaðri pönkhljómsveit. En hann var jafnframt náunginn sem var sífellt á þönum á japönskum smábíl í leit að efni fyrir Morgunblaðið. Ég vissi að hann væri sjóndapur, og stóð af einhverjum ástæðum í þeirri meiningu að hann hefði misst framan þremur fingrum og þessvegna þurft að leggja bassann á hilluna og taka upp myndavélina í staðinn. Sjóndepurð Einars Fals varð mér snemma umhugsunarefni, eða öllu heldur sú mótsögn sem fólst í því þegar hann bar myndavél upp að sjóndöpru auga og tók ljósmynd sem bar vitni um mjög skarpa sýn á veröldina.

Einar Falur er hugsandi ljósmyndari. Og lærður. Ramminn virðist fullskapaður í höfði hans þegar hann smellur af. Allt virðist hafa hlutverk; kyrrstæður bíll, horn á húsi, rýmið fyrir ofan andlit. Einar Falur er markviss listamaður, meðvitaður í byggingu mynda sinna, eins og Gunnar Gunnarsson er í byggingu sagna sinna. Hann veit hvað hann vill, fálmar ekki tilviljunarkennt út í lofið og reynir síðan að ná áttum þegar hann framkallar myndirnar. Hann fangar augnablik, staði og birtu, dregur fram atriði sem við höfum ekki tekið eftir eða setur það í óvænt samhengi. Hann veitir okkur því ósjaldan nýja sýn á umhverfið.

Einar Falur hefur farið til Suður-Ameríku og Ástralíu, flúið undan ísbjörnum á Norðurheimskautinu og horft á hákarla á Indlandshafi. Og nú er hann kominn aftur til Keflavíkur, fullþroskaður listamaður sem beinir myndavélinni að bernskuslóðum sínum. Hvað sér hann? Hvað rammar hann inn? Sjáum við andrúm Keflavíkur í myndunum, finnum við fyrir minningum Einars Fals? Hvað gerist þegar tvennir tímar skerast í rammanum, sá liðni og sá sem er að líða? Það sem hefur gerst, og það sem er að gerast?

Þeir sem fara burt koma aldrei aftur til baka. Þetta er hárrétt, en samt hefur Einar Falur snúið aftur. Ekki þó með búslóðina, páfagauk og ketti og lykil að nýju heimili, heldur í leit að rótunum. Nei, líklega er þetta ekki beinlínis leit að rótunum, heldur frekar tilraun hans að tengja saman fortíð og nútíð með myndavélinni - sínu þriðja auga. Myndir Einar Fals eru tvennir tímar, þær eru á tveimur tilverusviðum. Hann beitir hér stórri, hægvirkri plötuvél, stingur höfðinu undir dúk og rammar inn skýran, margbrotinn heim, frystir andartakið en breytir því um leið í þúsund ár. Við sjáum sögusvið bernskunnar, sjáum bíla, körfuboltavöll, bakgarða, vita, kirkjugarð, andlit, kofa sem börn hafa klastrað saman, heillandi og ófullkomnir eins og minnið, eins og líf mannsins; en er ekki eins og við skynjum landslag minninganna einhverstaðar á bak við? Heyrum nið tímans? Hér mætast þroski og bernska. Horfin líf og lifandi augu. Þetta er glataður tími fundinn á ný. Eða með öðrum orðum: kjarni listarinnar. Hin vandasama, varasama og gefandi leit af því sem ekki er hægt að finna. Í gömlum bókum segir að það sé fyrst og fremst þessi leit sem skapi listina, og hugsanlega sjálfan tilganginn. Einar Falur er því á góðri leið. Við skulum leggja orðin til hliðar og virða myndirnar fyrir okkur.

Jón Kalman Stefánsson

Húsafellsmyndir Ásgríms Jónssonar

Fri, 15 Jun 2007 15:11:04 GMT

Ásgrímur Jónsson (1876 - 1958)

15. júní 2007 - 26. ágúst 2007

Sumarsýning Listasafns Reykjanesbæjar, Húsafellsmyndir Ásgríms Jónssonar verður opnuð föstudaginn 15. júní kl. 18.00.

Sýningin kemur frá Listasafni Íslands en L.Í. á stærsta safn verka Ásgríms. Húsafellsmyndir Ásgríms eru ákveðinn þáttur í þessari safneign en Ásgrímur dvaldist mikið á Húsafelli í Borgarfirði til að mála. Þangað kom hann fyrst til sumardvalar árið 1915 og aftur 1917 og 1919, eftir það varð Húsafell sá staður sem Ásgrímur tók mestu ástfóstri við og þar dvaldist hann reglulega á sumrin fram eftir ævi. Um er að ræða bæði olíuverk og vatnslitamyndir og sýningarstjóri er Harpa Þórsdóttir.

Vordagar

Fri, 27 Apr 2007 15:17:57 GMT

Hafsteinn Austmann

27.. apríl 2007 - 10. júní 2007

VORDAGAR

Ekki eru þeir margir meðal vor, listmálararnir af eldri kynslóð, sem enn varðveita með sér drauma þess framsækna og mannbætandi módernisma sem vaknaði til lífs á nýjan leik í kjölfar heimstyrjaldar númer tvö. Þá virtist myndlistin vera ein leið til að græða sár og sameina nútímamenn undir merkjum formfegurðar, innra samræmis hlutanna og tilfinningalegs sannleika.

Einn þessara listmálara er Hafsteinn Austmann sem kornungur og óforvarendis hrærðist um tíma í yfirþyrmandi hringiðu þessarar hugsjónatengdu abstraklistar í henni París, í nánu samneyti jafnt við eldri listjöfra á borð við myndhöggvarann Zadkine sem unga oflátunga á borð við Yves Klein. Með kynni af þessum listamönnum í farteskinu, svo og ýmis áhrif frá málurum á borð við Magnelli, Herbin og Vasarely, sneri Hafsteinn heim til Íslands árið 1955. Þar varð hann virkur þátttakandi í róttækri endurskoðun íslensku abstraktlistarinnar seint á sjötta áratugnum.

Allar götur síðan hefur Hafsteinn unnið út frá þeim meginforsendum sem bestu menn gáfu sér á umræddu tímabili, en lagað þær stöðugt að þörfum sínum og kröfum samtímans.

Myndir Hafsteins, olíumálverk jafnt sem vatnslitamyndir, virðast ríkari af blæbrigðum tilfinninganna en flest annað sem flokkast undir myndlist í dag. Hins vegar tekur listamaðurinn áhorfendum sínum vara fyrir að tengja tilfinningar eða upplifanir sem kunna að slæðast inn í myndir hans við þann sem heldur um pentskúfinn; myndirnar séu honum tæki til að vinna sig frá upplifunum sínum, ekki til að velta sér upp úr þeim.

Markmið Hafsteins, fyrr og nú, er að búa til myndir sem hafa burði til að lifa sjálfstæðu lífi löngu eftir að hann er búinn að sleppa af þeim hendinni. Til þess þurfa þær að hafa sterk bein, síkvikan kjarna og öfluga nærveru. Þegar best lætur mynda þær veröld sem veitir fyrirheit um órofa samhengi hlutanna; mögulega heilun hins tætta nútímamanns.

Fyrir Suðurnesjabúa sætir þessi vorsýning á nýlegum verkum Hafsteins Austmann nokkrum tíðindum, þar sem þetta er í fyrsta sinn sem listamaðurinn sýnir í héraðinu. Ég er sannfærður um að heimamenn munu taka honum fagnandi.

Aðalsteinn Ingólfsson

Sýning á verkum Thomasar Andersson og Kára Sveinsson

Fri, 09 Mar 2007 15:55:32 GMT

Samsýning

09. mars 2007 - 22. apríl 2007

Á sýningunni í Listasafni Reykjanesbæjar mætast myndlistamaðurinn Kári Svensson og myndhöggvarinn Thomas Andersson. Sameining tveggja svo virtra og ólíkra listamanna er nánast óhugsandi en á sýningunni er samt gerð tilraun til að láta expressionistiskan málara undir áhrifum náttúrunnar og skapandi myndhöggvara sem er mannþekkjari, koma saman.

Kári Svensson.

Á veggjunum hanga stór áhrifarík málverk, sem sýna með dýpt lita, stórum strokum og stórkostlegri tjáningu þau áhrif sem Kári verður fyrir þar sem hann stendur og horfir í vestur yfir Atlantshafið frá vinnustofu sinni sem stendur hátt í Færeyjum. Hann er listamaðurinn sem lifir í takt við náttúruna bæði á landi og sjó.

Þegar þörfin gerir vart við sig fer hann gjarnan einn út á sjó til að veiða þorsk. Ekki bara nokkra þorska heldur bátsfylli í litla mótorbátnum. Því næst tekur hann stefnuna á Þórshöfn umkringdur himinháum öldum. Vegalengdin er alltaf nógu mikil til að hægt sé að gera að öllum fiskinum áður en komið er í höfn. Úrganginum er auðvitað kastað fyrir borð til fuglagers sem er á höttunum eftir hinu ríkulega magni ætis sem þeim er útdeilt.

Það fer hinsvegar eftir árstíðum hvenær hægt er að sigla út í vestustu eyju Færeyja, Mykines sem hann dáir svo mjög. Þessi afskekkta græna eyja sem er byggð fáu fólki en mörgu fé og fuglum, gefur nándinni við náttúruna hina miklu dýpt. Kári segir gjarnan frá hversu oft hann situr á mjórri klettasyllu mörg hundruð metra yfir sjó til þess að veiða í háf sinn þá lunda sem svífa upp með klettaveggnum, heim í hreiður sín. Stundum fer hann með fámennum hópi manna út á bröttustu hamraveggina og þeir hjálpast að við að slaka eggjamanninum niður í hreiðrin sem staðsett eru á litlum útskotum í lóðréttum klettaveggnum mörg hundruð metra yfir haffletinum Það er áhættusamt en bakgrunnur færeyskrar menningar og sögu, þar sem neyð og skortur á mat olli því að nauðsynlegt var að safna afurðum náttúrunnar, hefur gengið í erfðir inn í færeyskt nútímasamfélag. Í dag felst í því rómantík og allavega er þetta ekki lengur nauðsyn, en Kári getur ekki verið án upplifunarinnar og spennunnar í aðstæðum þar sem hann lifir lífinu til fulls á barmi hyldýpisins.

Það veitir meiri öryggiskennd og er öðruvísi þegar fénu er smalað á haustin og fjórir menn slátra allt að 60 fjár í litla sláturhúsinu í Mykines. Það tekur vikutíma að safna og slátra þessum fjölda fjár sem nauðsynlegur er til að fylla hjallana og þá er til nægt skerpukjöt næsta árið, ekki eingöngu fyrir þá sjálfa heldur einnig fyrir fjölskyldu og vini.

Samanlagt fylla allar þessar upplifanir huga Kára Svenssons af löngun og krafti til að tjá sig í vinnustofunni. Inni í öryggi hennar lætur hann penslana túlka stemmninguna frá hafinu og Mykinesi ásamt áhrifum af veðrinu sem hann fylgist með utan vinnustofunnar. Augnablik með þungum skýjum, snjó, rigningu, sudda og þegar sólin brýst fram, ljósinu, speglununum og þegar fuglum og fólki bregður fyrir. Málverkin túlka nærveru og sameiningu við náttúruna. Lífskjörin í Norður Atlantshafinu einkenna listamanninn og þar með málverkin.

Persónan Kári Svensson hefur mótast af færeysku þjóðinni. Hann er stórhuga, hann er í takt við náttúruna, hann er einstaklingurinn í samfélagi nándar og sameiningar. Og sem skynjandi listamanni tekst honum að túlka á léreftinu það sem margir kannast við og finnst vera í samræmi við eigin upplifanir.

Thomas Andersson.

Thomas Andersson er einn þeirra sem unir sér vel með sjálfum sér. Þegar honum bauðst tækifæri fór hann ekki til Parísar heldur ögraði sjálfum sér í Kanadísku eyðimörkinni. Það einkennir líka vinnuaðferðir hans og efnisval. Hann sigrar ekki náttúruna heldur á við hana samtal í gegn-um stöðuga vinnu.

Það er frekar innihaldið en formið sem skiptir máli en röð stílbragða virðist endurtekin með mánaða eða ára millibili. Sjaldnast er um að ræða stórar uppstillingar eða tilgerðarlegar stellingar, í einstökum tilfellum þó góður skammtur af kímni, en oftast óræðar fragmentískar myndir út frá andrúmsloftinu - hinn viðkvæmi og nakti maður. Höggmyndir hans hitta okkur í mark og fjalla oft um vandmeðfarin efni. Efni sem valda því að við þekkjum okkur sjálf í þeim. Þau endurspegla hráan raunveruleikann. Um leið skynjum við leik með efni og tjáningu. Gleði við að gera hlutina sýnilega með fjölbreytileika í næsta minimalskri tjáningu. Það er hið þjálfaða auga og hið flókna ímyndunarafl sem hér er tjáð.

Allar höggmyndir hafa heiti sem eru góður grunnur fyrir skilninginn á þeim þemum sem hann fjallar um í þeim; gangandi maður, samræður, dómarnir, depurð, leifarnar af gömlum vini, trú og efi, meinlætamaður, sá sem skyggnist víða, endalaust samtal o.s.frv.

Með kaldhæðni, hlýju og umhugsunarverðri fyndni verður fundur okkar við höggmyndirnar undirfurðulegur og einhvernveginn eru þær í senn ögrandi og ugglausar í því hvernig þær tala til okkar.

Þegar hann tjáir með mjög einföldum hætti í höggmyndinni Ísak, hinn gríðarlega vanmátt sem birtist í fórn Ísaks, þar sem Abraham er skilyrðislaust skipað að fórna syni sínum fyrir Guð, þá tekst Thomas Andersson með höggmynd sinni að fylla okkur skilningi á aðstæðunum. Við komumst ekki hjá því að hugsa um: hvað myndi ég gera í þessum aðstæðum?

Allt annað er uppi á teningnum í höggmyndinni: Takk ég hef það gott. Með vissri kímni í spilinu milli heitisins og þess sem við sjáum í raun, skapar Thomas Andersson einfaldar og undarlegar aðstæður. Því hvernig getur makindalega liggjandi karlmannspersóna í hægindastól án undirstöðu verið svo afslappaður! Aðeins fætur persónunnar snerta undirstöðuna á meðan líkaminn hangir í lausu lofti. Maður hugsar að þetta geti aðeins farið úrskeiðis en það gerir það ekki því persónan trúir einmitt á að allt verði í lagi.

Kunnugleikinn í styttum hans höfðar til okkar. Þær reyna rétt eins og við að finna sér stað. Það er hægt að segja að meinlætamennirnir hafi fundið sinn stað, á meðan aðrir leita enn, eru stefnulausir eða alltaf á leiðinni. Þær sýna tjáningu sem veldur því að við viljum gjarnan setja okkur í samband við þær til að geta hjálpað.

Það tekur listræna hæfileika tíma að þroskast. Thomas Andersson virðist hafa notað árin í leiðinni til að

Thorkild NB Nielsen

Udstillingen på Reykjanes Art Museum bliver et møde mellem billedkunstneren Kàri Svensson og skulptøren Thomas Andersson. Et sammenfald mellem to så komplementære kunstnertyper er vel stort set utænkelig, men udstillingen forsøger alligevel at lade en naturinspireret ekspressionistisk maler og en udtryksfuld skulpturel menneskekender spille sammen i udstillingen.

Kàri Svensson

På væggene hænger store intense malerier, hvis dybde i farverne, voldsomme strøg og storladne udtryk samler de oplevelser som Kàri Svensson får, når han står med ansigtet vendt mod vest og skuer ud over Atlanten fra sit højtbeliggende atelier på Færøerne. Han er kunstneren, som lever i pagt med naturen både på land og på havet.

Når trangen melder sig tager han gerne alene ud på havet for at fiske torsk. Ikke nogle enkelte torsk, men gerne så mange at den lille motorbåd bliver fyldt op. Omgivet af tårnhøje bølger vender han derefter stævnen mod Torshavn. Afstanden er altid stor nok til, at der er rigelig tid til rense samtlige fisk inden havn. Affaldet kastes naturligvis overbord til de flokke af fugle, som jagter de godbidder, der i så rigelige mængder bliver dem tildelt.

Årstiderne bestemmer derimod hvornår det er tid til at sejle ud til hans elskede ø - Mykines, den vestligste ø på Færøerne. Denne ensomt beliggende grønne ø, som bebos af ganske få mennesker og utallige får og fugle, er den ultimative fordybelse i nærværet med naturen. Kàri fortæller gerne om de mange timer, hvor han sidder på en smal hylde flere hundrede meter over havet, for med fangst nettet at indfange de lunder, der suser op langs klippevæggen for at finde hjem til reden. Andre dage drager han sammen med en lille gruppe mænd ud til stejleste klippesider for ved fælles hjælp at fire ægge samleren ned til rederne placeret på de små fremspring på den lodrette klippevæg flere hundrede meter over havoverfladen. Det er farligt og ultimativt. Men baggrunden i den færøske kultur og fortid, hvor nød og mangel på mad gjorde det nødvendigt med indsamling af naturens ressourcer, er gået i arv til enkelte i nutidens færøske samfund. I dag kan det forekomme romantisk og i hvert fald unødvendigt, men Kári kan ikke undvære oplevelserne og spændingen i disse situationer, hvor han lever livet fuldt ud - på kanten af afgrunden.

Anderledes trygt føles det, når fårene indsamles i efteråret og op til 60 stykker hver dag slagtes af fire mænd i det lille slagteri på Mykines. En uges tid tager det at indfange og slagte det antal får, som er nødvendig for at få fadeburene fyldt op, så der vindtørret kød nok det næste års tid - ikke alene til dem selv, men også til familie og venner.

Summen af alle disse oplevelser fylder Kàri Svenssons sind med lyst og energi til at udtrykke sig i atelieret. Inde i det trygge atelier lader han penslerne udtrykke stemningerne fra havet og Mykines sammen med det vejrlig, som udspiller sig umiddelbart udenfor atelieret. Øjeblikke med tunge skyer, sne, regn, rusk og gennembrud af solen, lyset, spejlinger, tilsat glimt af fugle og mennesker. Malerierne udtrykker nærvær og samhørighed med naturen. Livsbetingelserne i Nordatlanten præger kunstneren og dermed malerierne.

Personen Kàri Svensson er rundet af det færøske folk. Han er storsindet, han er i pagt med naturen, han er individualisten i et samfund af nærhed og fællesskab. Og som en sansende kunstner formår han i sine lærreder at udtrykke det, som mange genkender og føler at være i overensstemmelse med deres egne oplevelser.

Thomas Andersson

Thomas Andersson er en af den slags mennesker, der kan holde ud at være alene med sig selv. Da han fik chancen tog han ikke til Paris, men prøvede grænserne af i den canadiske ødemark. Det præger også hans arbejdsmetoder og valg af materialer. Han erobrer ikke naturen, men går i dialog med den gennem stædigt arbejde.

Det er mere indholdet end formen det kommer an på, men en række figurer synes med måneder eller års mellemrum at blive taget op på ny. Sjældent de store opstillinger eller krukkede stillinger, til nød dog en god portion humor, men oftest ubestemmelige fragmentariske stemningsbilleder - det sårbare og nøgne menneske. Hans skulpturer rammer os så at sige på kornet, og tager ofte problematiske emner op. Emner som skyldes, at vi kan genkende os selv i dem. De er et spejl af den nådesløse virkelighed. Samtidig fornemmer man en leg med materialer og udtryk. En glæde ved at synliggøre tingene med små variationer, i et næsten minimalistisk utryk. Det er det trænede øje og den kringlede fantasi, der her kommer til udtryk.

Alle skulpturer har titler, som er et godt udgangspunkt for forståelsen af de temaer han kredser om i skulpturerne: gående mand, dialog, dommerne, melankoli, resterne af en gammel ven, tro og tvivl, søjlemand, den der skuer vidt, endeløs samtale osv.

Med ironi, lune og tankevækkende vid er mødet med skulpturerne underfundigt, og på en eller anden måde er de både grænseoverskridende og trygge i deres måde at kommunikere på.

Når han i skulpturen Isak med meget enkelte midler udtrykker den enorme afmagt, der udspiller sig i Isaks ofring, hvor Abraham ultimativt bliver befalet at ofre sin søn til Vor Herre, så formår Thomas Andersson med sin skulptur at fylde os med forståelse for situationen. Vi kan ikke lade være med at tænke på: hvad ville jeg gøre i den situation?

Helt anderledes forholder det sig i skulpturen: Tak det går fint. Med en vis humor i spillet mellem titel og det vi faktisk ser, skaber Thomas Andersson en enkelt og forunderlig situation. For hvordan kan en henslængt mandsperson i en liggestol uden understel forblive så afslappet! Kun personens ben støtter underlaget, mens kroppen hænger frit svævende i luften. Man tænker, det kun kan gå galt, men det gør det ikke fordi personen netop tror på, at det går godt.

Genkendeligheden i hans figurer rammer os selv. De prøver ligesom os, at finde deres plads. Søjlemændene kan siges, at have fundet deres plads, mens andre stadig søger, er fortvivlede eller stadig på vej. De fremstiller et udtryk, som gør, at vi gerne vil i kontakt med dem for at kunne hjælpe.

Det tager tid for et kunstnerisk talent at modnes. Thomas Andersson synes, at have brugt årene undervejs til at få de elementære færdigheder på plads. De første år var således præget af en lang række raderinger, hvis udtryk bragte mindelser om de gamle mestre, og skulpturer hvor man fornemmer kampen med formen på bekostning af udtrykket. Der er hos Thomas Andersson tale om en bevægelse fra den klassiske fordybelse og kontrol, til nutidens uforfærdede skulptørs glæde ved at se tingene gro i et mere spontant og ekspressivt udtryk.

Udstillingen på Reykjanes Museum of Heritage

ser dermed ud til, på trods af kunstneres iøjnefaldende forskelligheder, at gå op i en højere enhed. De leverer samlet set alle nuancer af menneskets stærke behov for at udtrykke oplevelserne både med sig selv og det derude.

Med i alt 46 kunstværker i det store udstillingsrum bliver der rigelig mulighed for god tid til oplevelse.

Thorkild NB Nielsen

TVÍSÝNA

Sat, 20 Jan 2007 16:02:14 GMT

Hallgerður Íris Björnsdóttir og Aron Reyr Sverrisson

20. janúar 2007 - 04. mars 2007

Hjónin Hlaðgerður Íris Björnsdóttir og Aron Reyr Sverrisson eru í senn ólík og samhent í myndlist sinni. Samhent eru þau að því leyti að bæði hafa þau valið sér að draga upp myndir af fólki og náttúru í anda raunsæisstefnu sem ekki hefur átt sér marga áhangendur á Íslandi, en úrvinnsla þeirra á þessum efnivið er býsna ólík. Hlaðgerður Íris málar myndir af börnum í blóma sakleysis, Aron Reyr setur saman myndir af húsum og náttúru.

Við fyrstu sýn virðast verk þeirra svo gegnsæ, svo blátt áfram, að áhorfandinn freistast til að nota þau sem eins konar sýnisbækur grundvallarviðhorfa í allri myndlist. Þannig virðast verk Hlaðgerðar Írisar fela í sér hið hlutlæga viðhorf margra myndlistarmanna og ljósmyndara til viðfangsefnisins, að því leyti að börnin í þeim koma okkur fyrir sjónir nákvæmlega eins og þau "eru" í veruleikanum, að því er virðist án minnstu íhlutunar listamannsins. Flutningur viðfangsins frá veruleika yfir á striga gæti komið okkur fyrir sjónir sem aldeilis ópersónulegur, nánast eins og úrlausn á formrænum vanda.

Um leið erum við sennilega reiðubúin að álykta sem svo að dökkar, frjálslega málaðar myndir Arons Reyrs hljóti að falla undir hið persónulega - rómantíska - viðhorf, einkum og sérílagi eftir að listamaðurinn hefur upplýst að þær séu tilbúningur frá upphafi til enda, hluti af leit hans að eigin sýn og sjálfi.

En verk þeirra beggja eru öllu flóknari en þessi stuttaralega aðgreining gefur til kynna. Málverk Hlaðgerðar Írisar eru eins fjarri því að vera hlutlæg skýrslugerð og þau geta verið, heldur afrakstur heilmikillar ljósmyndavinnu, stöðugrar endurskoðunar á myndbyggingu, tilfærslu á formum frá forgrunni til bakgrunns, endurmálunar smáatriða og ekki síst á svipbrigðum og augnsvip barnanna sem eru viðfangsefni hennar. Öll þessi vinna beinist að því að magna upp nærveru þeirra, fá þau til að endurspegla með fasi og augnaráði tilfinningalega dýpt sem heldur okkur hugföngnum, dýpt sem við færum örugglega á mis við í bláköldum "veruleika".

Sömuleiðis tekst Aroni Reyr í myndum sínum að hrista upp í viðteknu viðhorfi okkar til rómantískrar tjáningar. Við erum ekki fyrr búin að afgreiða myndir hans sem heilber hugarfóstur, sérkennileg ljóðræn tilbrigði um 19 aldar táknhyggju, þegar við rekum augun í hvelfda gluggaumgjörðina utan um þær, eða það sem virðist vera gluggapóstar í lest eða flugvél við ytri mörk myndflatarins. Við þetta "effekt" fáum við á tilfinninguna að við séum á ferðalagi gegnum ímyndað landslag, svona líkt og Hringur Jóhannesson málaði "alvörulandslagið" út um bílglugga á leiðinni norður í land forðum daga. Sem hlýtur að vekja með manni undarlegar kenndir.

Á hinn bóginn velkjumst við ekki í vafa um myndir Arons Reyrs frá æskustöðvum hans í Kópavogi; þær sýna okkur fúnkíshús og ýmiss önnur ummerki ört vaxandi byggðar sem við þykjumst öll hafa séð á lífsleiðinni. Þegar gengið er á listamanninn viðurkennir hann hins vegar að þessar myndir séu jafn uppdiktaðar og landslagsmyndirnar.

Verk þeirra Hlaðgerðar Íris og Arons Reyrs þrífast á þessari víxlverkan hins þekkta og óþekkta, um leið og þau kasta á milli sín - og til okkar - spurningunni um náttúru hinnar hlutlægu listsýnar, hvort er hún spegill eða gluggi? Er hún fyrst og fremst sjálfsmynd eða gluggi út á við, tæki til að öðlast vitneskju um veröldina?

Aðalsteinn Ingólfsson

SOG

Fri, 20 Oct 2006 16:30:57 GMT

Sigtryggur Bjarni Baldvinsson

20. október 2006 - 3. desember 2006

Áhorfandi í leit að þekkingu

RENNSLI

Sest á stól andspænis listmálara á vinnustofu þar sem hærra er til lofts en í öðrum húsum. Setningar streyma um ... Vatn hefur mótað farveg sinn, straumá, jökulsá og bergvatn hafa skapað ásýnd sína í árþúsundir í samlífi við jarðveginn sjálfan og loftslagið. Einhverskonar strigarennsli á birtuskilum, litabreytingar og straumhvörf sem hrynja saman í vatninu. Málningin má ekki þorna, ein pensilstroka verður að sameinast annarri, rennslið má ekki stöðvast. Ef rennslið truflast storknar áin, þurrkast upp eða fer yfir bakka sína. Höfundurinn fer inn í verkið, rennslið, strauminn, hrynjanda. Litirnir sjö renna saman og sundur þangað til þeir koma á áfangastað í verkinu. Málverkið er jafn óútreiknanlegt og veðrið. Málarar og veðurfræðingar gera mælingar, bera saman og fá niðurstöður en fólkið skynjar veðrabrigðin og listina. Vísindamenn gera umhverfismat en áhorfandinn stendur orðlaus gagnvart hrikafegurð. Hann þarf ekki að fá að vita um kílóvattstundir eða hvort það er fiskur. Hann gæti þó langað til að vera veiðimaður og stökkva í vöðlur og vaða út ána í með stöng. Maðurinn er þversögn og það er sitthvað að trúa og vita, skynja og hins vegar að reikna. Efinn um gildið býr í hjörtunum en síhreyfingin í umhverfinu skapar hrynjanda sem listamaðurinn leitast við að grípa og miðla gegn efanum. Næmnin á hrynjanda náttúrunnar vex og brátt ber á umhyggjusemi gagnvart henni – samhljómi. Listamaðurinn túlkar landið milliliðalaust á strigann. Hann situr undrandi við hyl og endurspeglar eitthvað sem býr milli náttúru og mannlífs. Hann veit að það er ekki rökrétt en gerir það samt.

NÁTTÚRUSÝN

Sá sem sest á árbakkann og gefur sér tíma til að horfa lengi í ána nemur rytma í lífinu: verðandi. Það sem er ... er á örskotsstund orðið eitthvað annað. Lífið virðist ekki vera neitt sem hönd festir á. En sá sem situr við þar til vitundin og vatnið renna saman í tíma skynjar festuna.

Ég er áhorfandi.

Hann er veiðimaður, stendur lengi við á eða vatn og veiðir fiska. Hann er listamaður sem stendur tímunum saman við strigann og málar strauminn til að höndla lögmál. Gerir tilraun til að grípa það sem hann dáist að, birtuna og formið. Hann segir:

„Ég trúi því að málverkið sé náttúruafl eða frumafl. Veiðihvötin er frumhvöt. Þegar ég geng til veiða, vaktin hefst og sjálfur veiðiskapurinn fer í gang breytist skynjunin mjög róttækt, maður breytir um eðli. Náttúrusjónin verður einbeitt, allur líkaminn tekur þátt. Maginn, nefið, allt dótið. Markmiðið er einfalt og skýrt. Eðlisávísunin er virkjuð í botn.“

Litatúpurnar í skúffunum á vinnustofunni minna á flugur í fluguboxi. Hvaða liti skal nota á þennan striga í þessa mynd á þessum tíma til að veiða karakterinn í þessari á ...

„Þegar best lætur upplifi ég það að mála eins og veiði. Ég reyni að koma undirbúningi og forvinnu málverksins þannig fyrir að þetta algleymi og sú einbeiting sem einkennir veiðimann verði til. Ef það tekst, verður niðurstaðan, málverkið oftast gott. Ef það tekst skerpist náttúrusjónin og maður öðlast eigin náttúrusýn,“ segir Sigtryggur Bjarni Baldvinsson.

RÓMANTÍK

Áin rennur áfram, smáár og lækir falla í hana, allt streymir í fögrum tóni. Maður lýsti aðdáun sinni á djúpum og miklum gljúfrum og landslagið virtist greipt í huga hans og sál. Hann sagði: „Það er afar fallegt á þessum slóðum, litirnir í fjöllunum eru sérstakir og birtan í loftinu ólýsanleg. Stórfengleg fjöll, svo klettótt og breytileg eftir því hvernig sólin skín á þau.“ Ég undraðist orð hans en efaðist ekki um þau, því hann var auðheyrilega náttúrubarn. Ég undraðist vegna þess að þessi maður var blindur. Hann hafði alist upp í sterkum tengslum við náttúruna og unni henni. Honum voru því allir vegir færir. Ást hans á landinu vó þyngra en blindan. Hinn blindi nam tóninn. Sigtryggur nam litinn. En ég er áhorfandi í eirðarlausum heimi. Fæstir heyra þennan tón sem er handan skarkalans eða litina sem þokan hylur. Fæstir búast við að heyra eða sjá eitthvað markvert, enda rómantíkin liðin undir lok.

„Ég er ekki sammála því, rómantíkin er blússandi lifandi hjá fjölda af frábæru listafólki. Helftin af þjóðinni er bergnumin af náttúrunni sem hverfur. Fólk hefur fundið sér eitthvað heilagt. Og það er rómantískt,“ segir Sigtryggur.

EFINN

Málverkið er ekki blekking. Málaður himinn speglast í vatni. Hann er líka hylur sem lokkar. Málverkið er náttúrufyrirbrigði. Pensilfarið er einn af grunnþáttum málverksins og getur falið í sér allt frá dýpstu sálarangist til innhaldslauss skreytis.

„Ég sækist eftir því að vinnsla málverkanna, hin físíska nálgun við strigann með málningunni, málunin sjálf, verði einhverskonar rennsli,“segir Sigtryggur. „Blanda eins samviskulega og ég get grunnlitina í verkinu sem geta verið til dæmis sjö bláir tónar. Áður hef ég markað fyrir helstu birtuskilum, litabreytingum og straumhvörfum á strigann. Þá getur rennslið hafist. Ég leitast við að sameinast hrynjandi vatnsins og mála verkið í einni lotu. Til þess að þetta takist þarf ég að halda einbeitingu allt ferlið sem getur tekið upp í sólarhring.“

Það er sitthvað að trúa og vita. Málverkið er ekki blekking þrátt fyrir efann sem nagar listamanninn. Þetta er spurning um úthald, þrek og næmni.

„Efanum léttir skyndilega og það sem ég hrærði saman í eymd og volæði fyrir viku er orðið af einhverju haldbæru. Ég hef gengið það oft í gegnum þetta ferli að jafnvel á botninum veit ég að ég er að ganga í gegnum ferli.“

Málverkið hefur alltaf fylgt manninum og hverfur um leið og hann. Málverkið hefur gagnvirk áhrif á vitundina.

ÁHORFANDI

Narkissos beygði sig niður að tærri lind til að svala þorsta sínum. Hann leit spegilmynd sína og varð umsvifalaust ástfanginn af sjálfum sér. „Nú skil ég,“ hvíslaði hann, „hvers vegna aðrir hafa þjáðst af mínum völdum, því ég blátt áfram brenn af ást til sjálfs mín. En hvernig get ég notið fegurðarinnar sem speglast í vatninu? Ég er bundinn þessari mynd, ég get ekki yfirgefið hana.“ Narkissos var áhorfandi en hann sá aðeins sjálfan sig. Áhorfandinn þarf meira. Eftir gönguferðir um landið, þar sem ár renna í aðrar ár, fljót, vötn eða til sjávar. Eftir að hafa gengið með ám upp eða niður, vaðið yfir þær, kastað steinum út í þær og jafnvel gert smástíflur. Eftir að hafa lært nöfnin, veitt silung, tekið sundsprett. Eftir að hafa lagst á magann, bergt af vatninu, sest við bakkann og sameinast straumnum, horft á spegilmynd mína renna burtu, bjóst ég ekki við nýrri reynslu. En svo rataði ég inn í vinnustofu Sigtryggs og sá botnlaus litbrigði í vatninu á striganum og yfirborð sem speglar heiminn. Sá náttúru og striga renna saman.

„Hlutverk mitt er að finna sjónarhorn eða glugga þar sem þau meintu grundvallarsannindi sem ég leita að endurspeglast og setja þau svo fram á þann hátt að þau veki forvitni fólks og vonandi opni eitthvað fyrir því,“ segir Sigtryggur.

Listmálarinn er miðill. Ég sökk inn í málverkið, horfði þangað til vatnið tók að renna. Eftir að hafa numið festuna sem umvefur strauminn, þá opnaðist eitthvað og ég sá það sem ég hafði ekki séð áður. Það sem opnaðist var þekking þótt henni væri ekki miðlað á hefðbundinn hátt.

„Ég tel að rannsókn listmálara sé meira í ætt við trúarlega leit en vísindalega rannsókn. Mér finnst það aukna vægi sem náttúran í sínu hreina og óspillta formi virðist hafa, réttlæta slíka rannsókn. Vaxandi tilfinning fyrir landinu veitir lífsfyllingu í heimi efahyggju,“ segir Sigtryggur.

ÞEKKING

Hugtakinu þekking er of þröngur stakkur búinn og það getur haft vafasamar afleiðingar, því ákveðnir hópar sækja vald sitt til viðurkenndrar þekkingar. Listmálari getur miðlað þekkingu á landslagi, þekkingu sem annars yrði ekki numin. Tíðarandinn gerir það að verkum að mjög brýnt er að landslaginu verði sinnt á ný af alúð: málverkið sem náttúra. Eftir að ég nam þekkinguna sem býr í málverkum Sigtryggs og hélt aftur á vit landsins, gekk með ám og yfir ár, skynjaði ég fleira en áður. Ég tók með mér myndavél og myndaði lifandi vatn sem aldrei nemur staðar, ár sem sprikla af gleði eins Brúará, ár sem voru brúnaþyngri og fljót sem mér tókst engan veginn að skilja. Ég á bók um þetta fljót: Lagarfljót – mesta vatnsfall Íslands, en mig skortir þá þekkingu sem Sigtryggur gæti mögulega miðlað með list sinni. Ef þær myndir væru til gætu þær vegið þungt í umhverfismati um Fljótið. Skrifuð skýrsla um Fljótið er ágæt, einnig ljósmyndir en ef ég væri umhverfisráðherra myndi ég biðja um mörg málverk af því. Því málverk miðlar þekkingu, dýpt og túlkun sem fæst ekki annars staðar, skýrt dæmi um það er Elliðaá (2003-2005) í náttúrusýn Sigtryggs. Straumur Elliðaár og karakter birtist í rauðum og dökkgulum litum á dökkum grunni og vekja hjá mér hugsanir um myrkfælni Benedikts Sveinssonar föður Einars Benediktsonar skálds. Málverkið er þáttur í sögu Elliðaár.

„Það tók mig tvö ár að fullgera þetta verk og glímdi ég meðal annars við það í 25 tíma striklotu án þess að ná því fram sem ég ætlaði mér. Það má því kannski segja að það sé einhver draugur í henni. Ég er ekki frá því að ég hafi verið að lesa frábært verk Guðjóns Friðrikssonar um skáldið á þessum tíma og borðið sem við fjölskyldan mötumst við var áður í eigu Einars Ben – en engin meðvituð söguleg tengsl eru á ferðinni hjá mér í þessu verki,“ segir Sigtryggur.

UNDRUN

Þekkingin er verðmæt og efinn hverfur aldrei. En það er undrunin sem gerir okkur að lifandi fólki. Undrun barnsins er hjartnæm, einnig undrun annarra lífvera; kettlinga, hvolpa, kálfa, jafnvel fuglsunga. Undrunin yfir hátterni hlutanna er upphafið að nýrri hugsun í huga sérhvers einstaklings. Slík undrun er á undanhaldi í skilvirkum nútímaborgum. Til að forðast firringuna og öðlast sýn þarf borgarbúinn að hverfa á vit náttúrunnar því það er dapurlegt að vera ævinlega í skipulögðu rými. Hann þarf að undrast utan mannvirkja. Slíka undrun þarf að sækja í regluna sem náttúran býr til og finna má í verkum Sigtryggs. Áhorfandinn undrast andspænis málverkum af Soginu. Hann hefur séð þessa á renna en er ef til vill hættur að taka eftir henni. Hann hefur einnig lesið um Sogið og heyrt sögur og ljóð en nú hefur hann öðlast nýja sýn.

„Mig hefur lengi langað til að mála Sogið,“ segir Sigtryggur. „Ég las eitt sinn skáldsögu eftir Steinunni Sigurðardóttur þar sem birt er skálduð minningargrein um mann sem átti sumarbústað í Þrastarskógi og birt er ljóðræn lýsing á seigfljótandi Soginu. Mér finnst orðið „seigfljótandi“ rétt karakterlýsing á Soginu.“

Hann hefur málað svo lengi að hann losnar undan hefðinni og þroskast á eigin forsendum. Listamaðurinn fer í ham og þegar hann málar verður einbeitingin að algleymi líkt og hjá veiðimanni sem stendur við á. En hver er munurinn á reiðubúnum listmálara gagnvart striganum og reiðubúnum veiðimanni gagnvart ánni?

„Samband myndast við ána og verkefnið er að höndla karakterinn. Ég hef áhuga á físíksum eiginleikum vatnsins: hvernig vatnið rennur og hvernig það lætur. Brúará býr yfir gáska en Sogið er eðlisþyngra,“segir Sigtryggur.

Áhorfandinn einbeitir sér enn, öðlast algleymi og undrast yfir því að málverkið er ekki aðeins mynd af vatni, ekki dauft endurkast, heldur einskonar náttúra í sjálfu sér.

Gunnar Hersveinn, rithöfundur

Þakkir: Brúará, Aðalsteinn Ingólfsson, Elliðaá, Ragna Sigurðardóttir, Lagarfljót, Friðbjörg Ingimarsdóttir, Sogið og Ragnheiður Jónsdóttir.

NÁTTÚRUAFL

Tue, 03 Oct 2006 16:43:48 GMT

Samsýning

03. október 2006 - 23. apríl 2006

Ásgerður Búadóttir

Guðmunda Andrésdóttir

Hildur Hákonadóttir

Júlíana Sveinsdóttir

Nína Tryggvadóttir

Ragnheiður Jónsdóttir Ream

Sigrid Valtingoier

Valgerður Hauksdóttir

Þorbjörg Höskuldsdóttir

Brynhildur Þorgeirsdóttir

Hafdís Ólafsdóttir

Náttúra Íslands hefur verið viðfangsefni margra listamanna í íslenskri myndlist á 20. öld. Hún hefur verið uppspretta mismunandi tjáningarforms innan myndlistarinnar og hefur átt ríkan þátt í að skapa viss einkenni innan íslenskrar listasögu. Á sýningunni getur að líta marga ólíka tjáningarmiðla, málverk og skúlptúra, vefnað og grafíkmyndir eftir íslenskar konur. Verkin á sýningunni voru unnin á shl. 20. aldar og er ætlunin með þessari sýningu að miðla náttúruhrifum og kröftum íslenskrar náttúru. Náttúraflið endurspeglast á ólíkan hátt í ólíkum verkum, allt frá málverki Júlíönu Sveinsdóttur þar sem samspil grænna lita sýnir runna, gras og skugga trjáa úr garðinum við sumarhús hennar í Horneby í Danmörku til eðlisþungra steinskúlptúra Brynhildar Þorgeirsdóttur eða grafíkverka Hafdísar Ólafsdóttur og Valgerðar Hauksdóttur sem eiga yngstu verkin á sýningunni.

Júlíana tilheyrði fyrstu kynslóð íslenskra listamanna og málaði ávallt hlutbundið myndefni en lágt sjónarhornið í myndinni á sýningunni, það nær aðeins upp í miðjan runna svo ekki sér til himins, gefur henni dálítið óhlutbundið vægi. Myndin miðlar aðeins gróðurþekju, sem verður að segjast að er næsta frásagnarlítið málverk, enda tilgangurinn ekki annar en að miðla sýn og hughrifum málarans á sumardegi. Hér er ekki ætlunin að tengja Júlíönu inn í abstrakt myndmál íslenskrar listasögu en þó er þetta verk til þess fallið að skoða í samhengi við ljóðrænu abstraktlistina hér á landi en einn helsti merkisberi hennar var Nína Tryggvadóttir á 6. og 7. áratug 20. aldar. Verk Nínu gefa ágætt yfirlit yfir þau verk sem hún fór að mála eftir að hún yfirgaf strangflatarlistina. Nína fjallar í þeim um íslenska náttúru eins og heiti verkanna eru oft til vitnis um. Formskyn Nínu og litameðferð skapar kraftmikla frásögn í myndum sem túlka ýmis náttúruöfl eða stemmningu við ákveðnar aðstæður í náttúrunni.

Guðmunda Andrésdóttir leitaði á svipuð mið og Nína í málverkum sínum, þó verk hennar væru ávallt geómetrísk og viku aldrei út af braut línunnar til meira frjálsræðis og óhaminnar pensilskriftar eins og Nína gerði. Guðmunda sótti áhrif til náttúrunnar í verkum sínum og elstu verk hennar á sýningunni miðla ljóðrænni hugsun þar sem birtan og ljósbrot eru henni hugleikin viðfangsefni. Yngri verk Guðmundu á sýningunni eru frá þeim tíma er Guðmunda fékkst við hringformið, hreyfimátt þess og kraft og hvernig hún á einfaldan hátt fæst við andstæður hringforms sem er annars vegar kyrrt og hins vegar sem hreyfist innan sama myndflatar.

Ásgerður Búadóttir er frumkvöðull nútíma veflistar á Íslandi og verk hennar á sýningunni, þar sem efniviðurinn er bæði ull og hrosshár, er dæmigert fyrir þau verk sem Ásgerður hefur unnið í seinni tíð. Eins og heitið ber með sér vísar Ásgerður til eldfjallsins, þeirrar formmyndar náttúrunnar sem er ekki aðeins háreist yfirborð heldur tákn kraumandi krafta í iðrum jarðar. Það eru hughrif og voldugleiki þessara krafta sem Ásgerður sýnir með þeirri knöppu aðferð sem vefstóllinn lætur listamanninum eftir, með þeirri undantekningu sem hrosshárin veita henni; að brjóta upp meginformið og flötinn sjálfan.

Málverk Ragnheiðar Jónsdóttur Ream á þessari sýningu standa fyrir dálítið expressjónískri aðferð, þá sérstaklega hvað litaval varðar, sterkir og kraftmiklir litir sem málaðir eru í breiðum á myndfletinum. Uppbygging flatarins er oft á tíðum sérstæð, líkt og horft sé ofan að og niður á sléttlendi. Ragnheiður vó oft salt milli þess hlutbundna og óhlutbundna en litasamsetning og beinar tilvísanir með heitum verkanna gefa þó alltaf lykilinn að myndefninu, sem er íslensk náttúra.

Hlutur kvenna hefur vaxið jafnt og þétt í íslenskri myndlist á síðustu áratugum og með kynslóð þeirra Hildar Hákonardóttur, Þorbjargar Höskuldsdóttur og Sigrid Valtingojer var almenn þátttaka kvenna innan myndlistargeirans, til jafns við karla, orðin staðreynd á áttunda áratugnum. Verk Þorbjargar Höskuldsdóttur frá 8. og 9. áratugnum gætu borið með sér pólitíska skírskotun eins og mál standa í dag, þar sem nokkurs konar sambland manngerðs umhverfis og eyðilegrar náttúru birtist í mis flóknu samspili. Þegar verkin voru máluð báru þau hins vegar ummerki poplistar og súrrealískrar arfleifðar.

Myndbygging verka Þorbjargar byggir á þrívíddarteikningu þar sem heitir og kaldir litir undirstrika ólík plön og margræðni einkennir myndmálið, allt frá hughrifum hins kalda bláma í landslaginu til áríðandi spurninga um stöðu mannsins og tengsl hans við umhverfið.

Skúlptúr Hildar Hákonardóttur, sem samanstendur af vefnaði, þeim miðli sem hún hefur mest unnið með, og pýramídalagaðri ljósmynd á gólfi er ekki af þeim pólitíska toga sem einkenndi mörg verka Hildar á 8. áratug 20. aldar. Hér er um mun innhverfari og persónulegri tjáningu að ræða þar sem kosmísk hugsun kemur fram í framsetningu verksins og formi. Grafíkmyndir Sigrid Valtingojer eiga uppruna sinn í íslenskri náttúru og hefur eldvirkni landsins verið henni hugleikinn efniviður. Formið í verkunum er einfalt, stílfært og hreint en það missir aldrei þann kraft sem umfjöllunarefnið býr yfir, hvort sem það eru eldfjöll eða óhlutbundnara myndmál svo sem form hljóðs.

Í upphafi níunda áratugarins barst nýtt blóð í höggmyndagerð hér á landi þegar Brynhildur Þorgeirsdóttir kom fram á sjónarsviðið og vakti fólk til umhugsunar um hefðbundin gildi innan höggmyndalistarinnar. Verk hennar minna á dýr aftan úr grárri forneskju eða eru endursköpun á náttúrunni. Hún sækir meðal annars innblástur í fyrirbæri eins og fjöll og kletta sem í meðförum hennar virðast hafa veðrast úti í náttúrunni. Önnur öfl takast á í verkum Valgerðar Hauksdóttur þar sem andstæður ljóss og myrkurs verða henni uppspretta og hraði og hringrás tímans verður að inntaki. Í myrkum sveiflukenndum strokum má merkja kraft tilfinninga sem skírskota til umbreytinga í náttúrunni. Listræn átök koma fram í verkunum á sýningunni þar sem tekist er á við miðilinn af fagmennsku og ögun. Hrynjandi og samspil ólíkra þátta í blæbrigðaríku grátónalandslagi gefur myndunum ljóðrænt yfirbragð. Hafdís Ólafsdóttir hefur í grafíkverkum sínum einbeitt sér að því ástandi náttúrunnar sem vetur og kalt loftslag skapar. Ísmyndir hennar sem hér eru sýndar miðla ekki aðeins því kalda lofti sem er eigind verka hennar heldur er myndmálið þess megnugt að túlka kyrrláta og yfirvegaða hugarsýn svo nálgast æðri veröld.

Harpa Þórsdóttir, sýningarstjóri

Steinunn Marteinsdóttir

Fri, 01 Sep 2006 16:51:45 GMT

Verk 1961 - 2006

01. september 2006 - 15. október 2006

Steinunn Marteinsdóttir sýnir bæði keramikverk og málverk í Listasafni Reykjanesbæjar. Steinunn hefur lengi talist til okkar allra færustu listamanna og ein af þeim fyrstu sem lagði fyrir sig keramik og spanna verkin tímabilið 1960 - 2006.

DISTILL - TÍMINN TVINNAÐUR

Fri, 16 Jun 2006 17:01:10 GMT

Samsýning

16. júní 2006 - 20. ágúst 2006

Amy Barillaro
Ann Chuchyara
Hrafnhildur Sigurðardóttir
Jaeha Yoo
Julie Poitras Santos
Patricia Tinajero baker
Tsehai Johnson

Ljóðlistin birtist aftur eins og dögunin og kvöldhúmið.” Jorge Luis Borges.

Tíminn tvinnaður er sýning sem kannar hugmyndir fyrirbærafræði vísindanna, endurtekningarinnar og líkamans. Verkin á sýningunni eru unnin af listhópnum “Distill”. Í hópnum eru sjö nútímalistamenn sem búsettir eru í borgum víða um heim og spannar list þeirra sviðið frá tvívíðum hlutum í skúlptúra og innsetningar.

Hugmyndin um endurtekninguna endurómar í ljóðlínu Jorge Luis Borges í ljóðinu Arte Poetica: ,,Ljóðlistin birtist aftur eins og dögunin og kvöldhúmið.”1 Þar leggur Borges áherslu á að ljóðið sé endalaust afturvirkt. Í bók sinni Phenomenology of Perception gerist Maureice Merleau-Ponty málsvari þess að sterk tenging sé milli líkama og hugar.2 Á svipaðan hátt notar hann vanann sem samheiti yfir ,,færni.” Þetta gerist þegar maður lærir að dansa: endutekning skrefanna verður sjálfvirk. Líkaminn rekur skrefin með hugsanlegum útúrdúrum. Alveg eins og í ljóðinu, endurtaka listamennirnir í Distill á svipaðan hátt sama myndmál og tilfinningar.

Í Untitled eru appelsínugulir og bleikir sammiðja ferningar Amy Barillaro búnir til úr strái. Þessi pýramída uppsetning minnir á völundarhús Borges – stíg sem getur endað hvar sem er. Í Green and Pink Checks, eru stráhrúgurnar settar saman í einingunni níu og mynda þær þannig blómamynstur. Í Pinstripe, undirstrika græn og turkísblá stráin einhverskonar hlykkjótt form í snákslíki. Listakonan víkkar út endurtekninguna með margfeldni og endalausum útfærslum völundarhússins.

Í verkinu Target II býr Ann Chuchvara til lítil hringlaga form sem minna á op eða brjóst. Plastið með sínu ljósbleika endurkasti viriðist fljóta eins og sjávarlöður. Eins og listamaðurinn segir sjálf frá: ,, Með notkuninni á efniviðinum sem ég vek upp líkamleg skynhrif.” Verkið Fall er gerti úr hálf gegnsæum pappír og samtvinnast verkið eins og blómstrandi laufskrúð. Þrjár klifurjurtir hanga frá loftinu og kasta skuggaspili á vegginn. Útskorin, endalaus, formin vitna um alúð listakonunnar við gerð verksins. Sú gífurlega vinna sem að baki liggur vitnar um líðandi tíma.

Í Sample #7 sýnir Tsehai Johnson okkur hvíta postulínshluti með loðnu veggfóðurs mynstri í kremuðum lit. Sample #8 eru bláir nytjahlutir fyrir baðherbergi sem með burstum sínum gefa í skyn eitthvað heimilislegt sem rímar við abstrakt líkamlega tengsl. Í Sample #9 blandar hún saman lífrænum formum leirsins og gráum veggfóðursmynstrum. Tsehai Johnson blandar saman í eina heild innri eigindir líkamans með guðdómlegu formi flórunnar. Fyrir henni eru verk hennar sameining og tenging milli þess heimilislega og líkamlega.

Sem hluti af skúlptúr syrpunni Rope Memory skapar Julie Poitras Santos verkið Refrain, reipi úr pappír og gúmmíi. Hangandi reipið vekur upp hrollvekjandi tilfinningu – hugleiðingu um dauðann. Svört úrskorin formin eru í einni bendu. Slöngueiginleikar þessa sporöskjulaga myndverks minna á verk Amy Visockis. Endurteknu lögin undirstrika markvissa og kerfisbundna nálgun, í það óendanlega. Í verkinu Return býr hún til gúmmívef sem hlykkjast eins og hraðbrautir Los Angeles borgar.

Með daglegri söfnun á plastböndum frá dagblaðabúntum fjallar Hrafnhildur Sigurðardóttir í verkinu Time-Space um tíma-rýmis samfelluna. Witch’s Teat er hringlaga heklað form með drjúpandi totu sem vísar óbeint til hins fullkomna brjósts. Hvítar baldursbrár þekja grænt teppið. Sem sambræðingur endurtekinna blóma og líkamlegs myndmáls, minna þau einnig á brjóst. Í þessu myndverki ýjar Hrafnhildur Sigurðardóttir að lagi Pete Seeger Where have all the flowers gone? Verkið er þannig virðingarvottur við fallna í stríðum nútímans.

Í verkinu Go with the Flow prjónar Patricia Tinjajero-Baker spólur með borða inn í myndbandsspólur sem hengdar eru upp með þræði. Að hennar sögn er þetta verk innblásið af ímynd hinnar eilífu bylgju. Það þjónar sem samlíking fyrir mannleg tengsl. Sem hluti af myndverkaröðinni Landscraps and Scrapscapes er innsetningin Skate Race úr tréstaurum með litríka heklaða toppa. Fyrir ofan hanga bollar og hattar sem límdir við vegginn. Eins og virki sem afmarkar landsvæði, deilir það á áganginn á landið í villta vestrinu.

Myndverk Jaeha Yoo Untitled nýtir sér framsetningu og túlkun á tuskudýrum eins og bangsann Bangsímon og kettinum Felix. Hið línulega form kassans stendur í mótsetningu við tómleika áður uppstoppaðara leikfanga, en það sem eykur enn á óþægilega tilfinningu eru afskorin eyrun sem fest eru á botn kassans. Fjarlægð eyrun vísa óbeint í útskúfunartilfinningu. Verk Jaeha Yoo vísa í minningar sem skjótast upp á ný frá draumum barnæskunnar.

Á sýningunni Tíminn tvinnaður má sjá margbrotnar bollaleggingar á hugtökunum tími og endurtekning. Þó að myndlistarmennirnir fáist við þessi málefni fyrirbærafræðanna, er útkoman samansafn þess besta úr mörgum fræðum og full af andagift. Þessi samvinna gæti einungis verið hugsanleg á okkar dögum vegna framfara í samskiptum á þessum tíma hnattvæðingar. Þessi listsýning endurspeglar nálgun í anda Borges, þar sem hinar mismunandi leiðir sem farnar eru, hafa gert hugsanlegan allt annan listrænan veruleika.

Cecilia Foote Borges

1.Jorge Luis. Antologia Poetica. Madrid: Alianza Editorial, 1996.

2.Merleau-Ponty,Maurice. The Phenomenology of Perception. London: Routledge, 2003.

EFNI, TÍMI OG ORKA

Sat, 21 Jan 2006 17:27:03 GMT

Guðrún Einarsdóttir

21. janúar 2006 - 5. mars 2006

EFNI, TÍMI OG ORKA

Þegar Jóhannes Kjarval hóf að beina sjónum sínum að innviðum landslagsins, grjótinu, lynginu og mosanum, í stað þess að bregða upp víðáttumyndum af þekktum eða óþekktum stöðum, urðu kaflaskil í íslensku landslagsmálverki. Hvort sem samferðamenn hans gerðu sér grein fyrir því eða ekki, þá er okkur eftirkomendum a.m.k. ljóst að ekki yrði aukið á nálægðina við landið án þess að leysa það upp í frumeiningar sínar, þ.e. gera úr því óhlutbundið mynstur.

Tæplega hálfri öld síðar tók Guðrún Einarsdóttir upp þráðinn þar sem Kjarval sleppti honum og rakti hann áfram með rökréttum hætti. Í verkum sínum kafaði hún langt undir yfirborð landsins, grennslaðist fyrir um mótunar-og eyðingaröflin við deiglu þess og leitaðist við að gera sýnilegt hvernig efni, orka og tími leggjast á eitt og skapa þetta síkvika fyrirbæri sem við nefnum ,,náttúru”.

Í seinni tíð hefur Guðrún lagt bæði dýpri og heildrænni skilning í ,,náttúruna”, tengt saman hinar stóru lífrænu heildir jarðfræðinnar, smáheima líffræðinnar og ofurvíddir stjörnufræðinnar. Í nýjustu verkum hennar erum við stödd við upptök sjálfs lífsins, þar sem síbreytingin er eina staðreyndin sem hægt er að reiða sig á.

Um leið eru verk Guðrúnar langt í frá köld og vísindaleg; þvert á móti eru þau borin uppi af ríkum og fullkomlega ,,órökrænum” tilfinningum. Þær tilfinningar snerta umgengni okkar við þá margbrotnu og viðkvæmu lífrænu veröld sem við höfum fengið að láni og eigum að skila óskaddaðri til afkomenda okkar.

Aðalsteinn Ingólfsson

12 M.Y.S. (ALTITUDE)

Fri, 21 Oct 2005 17:36:16 GMT

Húbert Nói Jóhannesson

21. október 2005 - 04. desember 2005

Föstudaginn 21. október 2005 var opnuð einkasýning Húberts Nóa Jóhannessonar á Listasafni Reykjanesbæjar. Sýningin ber heitið 12 m.y.s (Altitude) og samanstendur af tveimur myndröðum og videoverki. Húbert Nói vinnur verk sín út frá GPS punktum og er önnur myndröðin 5 mælipunktar frá umhverfi Hjaltlandseyja og hin 5 mælipunktar við Búrfell. Videoverkið er af blásandi háhitaborholu sem líta má á sem myndbirtingu skapandi athafnar.

Í sýningarskrá segir Ólafur Gíslason m.a.: “ Þegar við hugleiðum óendanleikann í ríki náttúrunnar þá hættir hugsunin að höndla nokkurn hlutstæðan veruleika og fer ósjálfrátt að flökta um innlönd ímyndunaraflsins. Mörkin á milli hlutveru og hugveru leysast upp í móðu draumalandanna þar sem myndirnar þenjast út okkur verður villugjarnt, því þar duga engin GPS-mælitæki lengur; mælanleikinn er ekki lengur til staðar. Því vaknar þessi spurning: hvar liggja mörkin þarna á milli, hvar hættir hugurinn að "villast" í löndum dagdrauma okkar og hvar byrjar hinn haldbæri og hlutstæði veruleiki, sem við getum höndlað með mælitækni okkar, þannig að við vitum nákvæmlega hvar við erum stödd í veröldinni og þá um leið hver við sjálf erum í raun og veru?”

Húbert Nói hefur haldið fjölda einkasýninga og tekið þátt í samsýningum frá árinu 1986. Hann hefur hlotið viðurkenningu sem einn af okkar áhugaverðustu listamönnum í dag.

EIRÍIKUR SMITH OG KONURNAR Í BAÐSTOFUNNI.

Fri, 02 Sep 2005 17:56:25 GMT

Samsýning

02. september 2005 - 15. október 2005

Eiríkur Smith (1925 - 2016)

Þórunn Guðmundsdóttir
Soffía Þorkelsdóttir
Sigríður Rósinkransdóttur
Ásta Pálsdóttir
Ásta Árnadóttir

Föstudaginn 2. september 2005 opnaði Listasafn Reykjanesbæjar sýninguna “Eiríkur Smith og konurnar í Baðstofunni”. Á sýningunni mátti sjá tæplega 50 verk eftir Eirík og fimm fyrrverandi nemendur hans í Baðstofunni, þær Ástu Árnadóttur, Ástu Pálsdóttur, Sigríði Rósinkarsdóttur, Soffíu Þorkelsdóttur og Þórunni Guðmundsdóttur. Eiríkur sýndi olíuverk en listakonurnar vatnslitamyndir. Baðstofan er rúmlega 30 ára gamalt menningarfélag í Reykjanesbæ og kenndi Eiríkur hópnum myndlist í rúman áratug. Þess má geta að þessi hópur fékk Menningarverðlaun Reykjaensbæjar, Súluna, árið 2002.

Í sýningarskrá segir Aðalsteinn Ingólfsson: “Við höfuðborgarbúar erum einatt nokkuð svo sjálfhverfir, a.m.k. þegar menningin er annars vegar, teljum að fátt markvert geti átt sér stað á landinu án þess að fulltrúar okkar komi þar við sögu með einum eða öðrum hætti. Hins vegar er iðulega horft framhjá því að mótttökuskilyrði fyrir menninguna verða að vera fyrir hendi í héraði, annars er hætt við að sendingar frá höfuðborginni falli í grýttan jarðveg. Þar stuðla ýmiss konar grasrótarsamtök, kórar, klúbbar og listafélög, að félagslegum og menningarlegum þroska íbúanna.”

365 FISKAR

Fri, 29 Apr 2005 14:12:52 GMT

Martin Smida

29. apríl 2005 - 11. júní 2005

Sýningin 365 Fiskar eftir listamanninn Martin Smida sem er fæddur í Prag árið 1960 en hefur búið í Þýskalandi síðan árið 1974. Hann nam myndlist við listaháskólann í Düsseldorf og starfar nú að list sinni í Wuppertal. Verkið 365 fiskar samanstendur af 365 skúlptúrum úr alls kyns efnum og vakti mikla athygli í Þýskalandi þegar það var fyrst sýnt í september árið 2001. Aðspurður segir listamaðurinn sjálfur um þetta verk að fiskarnir geti endurspeglað, hver um sig, einhverja gamla minningu um augnablik sem geta verið misjafnlega mikilvæg. Þetta geta verið þunglyndisleg, létt, erfið eða jafnvel ófullgerð augnablik. Sýningin er hingað komin í samstarfi við félagið Germaníu.

Það er ekki einfalt að lýsa eigin verkum. Þegar ég er spurður: „Af hverju þessir fiskar?" hef ég ekki svar á reiðum höndum. Ég segi hins vegar sögu: Það er síðla sumars. Ég er staddur í stórri verslunarmiðstöð, á brú yfir manngerðan læk. Sólargeislarnir falla skáhallt niður og gefa gruggugu vatninu grænan, þykkfljótandi blæ. Í vatninu birtist allt í einu, en samt hægt og bítandi, næstum tignarlega, hárauður fiskur. Það er þetta augnablik þegar fiskurinn birtist, sem ekki er hægt að átta sig á. Dularfulla birtan í vatninu og þessi ótrúlegi litur á fisknum fær mig til að gleyma öllu í kringum mig. Ég hef það á tilfinningunni að ég skynji eitthvað sérstakt, mér finnst ég hafi horfið inn í bernsku mína þegar allt snerist um uppgötvanir. Mig langar til að segja: „Sjáðu, þarna er fiskur!" Ég sný mér við og stend í stórri verslunarmiðstöð, á brú yfir manngerðan læk. Og allt í einu er ég ekki viss um hvort það var stórkostlegt að hafa séð gullfisk í vatninu. Ég finn til ofurlítillar einsemdar innan um allt fólkið. Ég veit ekki hvað ég gerði annað eða gerði ekki þennan dag. Því er ég búinn að gleyma. En þetta örstutta augnablik, rauði fiskurinn, græna vatnið og barnslega ánægjan er mér enn ofarlega í minni. Þetta er sagan um hárauða fiskinn. Það eru til mörg slík augnablik sem geta orðið að stuttum sögum ef maður gengur með opin augun í gegnum lífið. Við lítum á þessi augnablik sem lítilvæg og ómerkileg en samt sem áður eru þau mikilvæg. Í verkinu mínu „365 fiskar" hef ég reynt að sýna nokkur þessara augnablika sem fiska.

Þannig eru til skemmtileg, sorgleg og leiðinleg augnablik, en oft snýst upplifunin bara um sterkan lit eða skemmtilegt efni sem ég nota. Það eru til þunglyndisleg, létt, erfið, væmin, alvarleg, eða ófullgerð augnablik. Hverja tjáningu, hverja hugmynd, hve undarleg sem hún kann að vera, er hægt að réttlæta. Eiginlega ætti fólk ekki að vita hvað það er sem fær listamanninn til þess að gera eitt eða annað, því hver útskýring, tekur þann möguleika frá áhorfandanum að uppgötva eitthvað hjá sjálfum sér og gefa verkunum þannig líf. Og þegar ég er spurður: „Af hverju 365 fiskar?" þá svara ég: Þetta er einfaldlega markmið, tala sem lýsir röð af verkum og tala sem leyfir mér að ljúka einhverju, einhverju sem enn er ólokið því 1001 fiski get ég ekki lofað með góðri samvisku. Það gleður mig að fiskarnir mínir hafa náð um langan veg til Íslands og ég óska sýningargestum þess að þeir geri margar litlar uppgötvanir.

Martin Smida

Erlingur Jónsson og samtímamenn

Sat, 12 Mar 2005 14:54:25 GMT

Erlingur Jónsson

12. mars 2005 - 24. apríl 2005

Hér er eins konar yfirlitssýning á verkum Erlings Jónssonar sem hefur nú unnið í nokkra áratugi sem listamaður. Erlingur vann lengi með myndhöggvaranum Sigurjóni Ólafssyni og stofnaði m.a. Baðstofuna myndlistarskóla í Keflavík. Hann var einnig lengi kennari í Keflavík en fluttist svo til Noregs.

Aðalsteinn Ingólfsson listfræðingur segir í sýningarskrá ma.a ''Þetta tvennt, innlifunarhæfileikinn og bókmenntirnar, er sennilega það sem sett hefur ríkulegast mark á listsköpun Erlings sjálfs. Hið fyrrnefnda skýrir að hluta næmið sem kemur fram í myndum af samtímamönnum, meðvitundina um að sérhver andlitsdráttur skipti máli þegar móta skal eftir lifandi andliti. Bókmenntirnar eru svo kveikjan að mörgum og fjölbreytilegum skúlptúrum listamannsins, sem velunnarar hans í Keflavík hafa sett upp í bæjarlandinu á undanförnum árum. “

MÁTTURINN OG DÝRÐIN, AÐ EILÍFU...

Sat, 22 Jan 2005 15:03:01 GMT

Kristín Gunnlaugsdóttir

22. janúar 2005 - 06. mars 2005

Flest verkanna eru unnin á árunum 2001-2004 og hafa aldrei verið sýnd áður. Kristín útskrifaðist úr Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1987 og fór þá beint í framhaldsnám til Ítalíu. Þar lærði hún m.a. íkonagerð í Róm og stundaði nám í Ríkisakademíunni í Flórens árin 1988-1993. Kristín hefur síðustu 15 árin tekið þátt í mörgum sýningum, hér heima og erlendis og er þetta 10. einkasýning hennar. Kristín hefur hlotið ýmsa styrki og viðurkenningar og hlotið nokkrum sinnum listamannalaun frá Menntamálaráðuneytinu, síðast árið 2002-3.

Verk hennar eru í eigu fjölda opinberra safna, kirkna, fyrirtækja og einstaklinga. Í nýrri sýningarskrá segir Auður Ólafsdóttir listfræðingur m.a. um listamanninn. " Í þeim persónulega reiti sem Kristín hefur helgað sér í listasögunni hefur stundum verið að finna sérkennilegar mannverur sem hver guðdómur og hver eilífð myndi vera fullsæmd af: fagureyga, toginleita öldunga með hárskúfa og í skóm með uppbrettri tá, standa þar tveir og tveir gegnt hvor öðrum, mitt í ómældu af bláu. Líkt og einsemd mannsins sem hefur þörf fyrir speglun eða samveru." Og síðar í sama texta má finna: " Í nýrri verkum Kristínar hafa öldungarnir ójarðnesku vikið fyrir rótföstum voldugum trjám, með trausta, samfléttaða boli. Tré finnast líka í eldri verkum Kristínar, en þau eru af öðrum toga, eru mjó og spíruleg, andleg tré. Nýju trén eru hins vegar gömul tré, með rætur djúpt í jörðu, krónan teygir sig hins vegar ekkert sérstaklega hátt til himins."

ÍSLENSK NÁTTÚRA

Tue, 07 Dec 2004 15:09:58 GMT

Myndir úr einkasafni Matthíasar Matthíassonar, skipstjóra, og Katrínar M. Ólafsdóttur

07. desember 2004 - 23. desember 2004

Íslenska landslagið hefur verið eitt vinsælasta viðfangsefni íslenskra málara. Gömlu meistararnir tjá sig í sínum olíulandslagsverkum og sýna fjallasýn, menn til sjós eða sveitarómantík.

Hér er tekist á við hið stórfellda landslag á Íslandi, fjallgarðar, jöklar, víðáttan, Þingvellir og sjálf Hekla. Fjallið kemur hér oftast fyrir í miðjum striganum eða einhvers staðar í bakgrunninum.

EILÍFÐIN Á HÁUM HÆLUM

Fri, 22 Oct 2004 15:16:32 GMT

Valgarður Gunnarsson

22. október 2004 - 05. desember 2004

Á undanförnum árum hefur Valgarður Gunnarsson skapað sér býsna magnaðan en um leið þversagnakenndan myndheim. Þversögnin felst í því að, öfugt við flesta jafnaldra sína, er hann áhangandi módernískrar fagur-og hugmyndafræði, þar sem litið er á formgerð og litróf málverksins sem merkingarbæra anga af framsækinni þekkingarleit og áretttingu manngildis.Á undanförnum árum hefur Valgarður Gunnarsson skapað sér býsna magnaðan en um leið þversagnakenndan myndheim. Þversögnin felst í því að, öfugt við flesta jafnaldra sína, er hann áhangandi módernískrar fagur-og hugmyndafræði, þar sem litið er á formgerð og litróf málverksins sem merkingarbæra anga af framsækinni þekkingarleit og áréttingu manngildis...Módernísk fullvissa og póstmódernískur og persónulegur efi, eru burðarásar þeirrar ,,sýndarveraldar'' sem birtist í málverkum Valgarðs. Listamaðurinn hefur hvergi slakað á fagurfræðilegum kröfum sínum, eins og sést á samsetningu formanna og þokkafullri samræmingu litanna í hverri mynd...Í myndum hans gengur eilífðin á háum hælum. Annars staðar er listamðurinn með undir merkingu hins þjóðlega, varanleika hins náttúrulega og staðfestu hina hugumstóru, þykist þó hvergi boðberi óyggjandi vitneskju. Sérhver mynda hans eru sjálfri sér samkvæm, jafnvel þótt efasemdirnar séu allt um kring.

Úr sýningarbæklingi eftir Aðalstein Ingólfsson listfræðing.

Ása Ólafsdóttir - 1991-2004

Fri, 03 Sep 2004 15:30:04 GMT

Ása Ólafsdóttir

03. september 2004 - 17. október 2004

Ása Ólafsdóttir heldur athyglisverðri stöðu í sögu íslenskrar listar. Hún fellur greinilega undir hefð landslagsmálarans nema að því leyti að hún málar það ekki endilega. Hún fagnaði þó tækifærinu til að vinna með þau efni sem stóðu henni næst. Eftir tvö ár í myndlistarnámi tók hún þá áhættusömu ákvörðun að sérhæfa sig í myndvefnaði. Þessi ákvörðun, og tryggð hennar við hana, varð til þess að hún vann sér sess sem leiðtogi í grein sinni og sem ein sú besta eða allra besta, vefnaðarlistarkona Íslands. Þessi sýning er merkileg meðal annars vegna þess að hún inniheldur verk gerð á alllöngum tíma. Áhorfandanum gefst tækifæri til að fygljast með þróun Ásu í vefnaði, málun, útsaumi, collage og þrívíðum verkum. Í einni af eldri myndunum, Morgunn, sýnir listakonan lotningu sína fyrir landslagshefðinni. Öll frumatriði eru til staðar: ótrufluð víðáttan, hin einstaka íslenska birta og litasamsetning, einnig sú tilfinning að landið búi yfir duldum eiginleikum, eignað eingöngu því og þeim sem þar búa. Í þessu heldur Ása sig á þeirri stórbrotnu braut sem Jóhannes Kjarval lagði, enda skildi hann betur en flestir samhengið milli lands og vætta. Ása lýsir sömu vitund með tilstilli þráðar, lérefts og með litaðri ull.

Úr sýningarbæklingi eftir Söndru Ericson listfræðing.

Erró - Fólk og Frásagnir

Fri, 25 Jun 2004 15:38:58 GMT

ERRÓ

25. júní 2004 - 29. ágúst 2004

Erró málar í þriðju persónu-hann notar myndir sem hafa áður birst á prenti sem efnivið í verk sín. Snemma á sjöunda áratug síðustu aldar gerðist hann fráhverfur beinni tjáningu-hætti að búa til ný form og nýjar ímyndir en sneri sér þess í stað alfarið að margbreytilegum myndheimi fjölmiðlanna, til þess að geta betur kannað þjóðfélagslegar og menningarlegar mótsagnir sem tilheyra heimi gengdarlausrar neysluhyggju. Í fyrstu ferð sinni til New York 1963 komst hann í kynni við bandarísku pop-listina. Þau kynni höfðu afgerandi áhrif á þróun myndlistar hans. Fram að því hafði hann samhliða málverkunum búið til klippimyndir(collages), þar sem efniviður var sóttur í blöð og tímarit en nú fro hann að nota klippimyndirnar sem frumyndir málverkanna. Erró er í stöðugri heimildasöfnun í tengslum við list sína...Þetta myndasafn samanstendur af úrklippum úr dagblöðum, tímaritum, bæklingum, eru veggspjöld, póstkort, auglýsingar og ekki síst myndsögublöð. Þetta ríkulega magn myndefnis er uppspretta og efniviður klippimyndanna sem hann setur saman og síðan varpar á striga og málar... Þessi aðferð gerir Erró kleift að búa til óvæntar samsetningar sem stundum geta virst fyndnar eða kaldhæðnar-en geta líka, við nánari skoðun, komið óþægilega við áhorfandann eða virkað truflandi. Því oft má greina, undir fáguðu yfirborði málverka hans, hvassa póltíska gagnrýni og flóknar sálfræðilegar vangaveltur. Samsetning myndbrota frá ólíkum tímaskeiðum gefur listamanninum einnig færi á að brjóta upp öll takmörk tíma og rúms í verkunum. Viðfangsefni mynda hans eru líka ótrúlega fjölbreytt: pólitík og samfélagsleg málefni hafa löngum verið eitt megin viðfangsefni verka Errós ásamt tilvísunum í lista-og menningarsöguna.

Úr sýningarbæklingi.

Margrét Jónsdóttir - In Memoriam

Thu, 08 Apr 2004 15:45:47 GMT

Margrét Jónsdóttir

08. apríl 2004 - 20. júní 2004

Óhætt er að segja að viðhorf Margrétar Jónsdóttur til myndlistar hafi sjaldan rúmast innan ráðandi sjónarmiða í hérlendu myndlistarumhverfi til þess er henni einfaldlega of mikið niðri fyrir. Með tjáningu þessara viðhorfa hefur hún iðulega staðið berskjölduð og fullkomlega tillitslaus og jafnframt fullkomlega heiðarleg-gagnvart sjálfri sér og áhorfendum. Pappírsverkin sem hún sýnir hér éru einkennandi fyrir óvenjulegan þankagang Margrétar, svo uppfull sem þau eru með tilvistarlega og menningarpólitískar ígrundanir, bæði augljósar og duldar.
Í fyrstunni koma þessi verk okkur fyrir sjónir sem framlengingar á veggfóðri, þar sem ýmiss konar staðlað mynstur kallast á. Þetta eru verk án sýnilegs upphafs, miðbiks og endis, mettuð ehitum litum sen studnum eru svo stríðir að verkjar í augun. Þess á milli eru vinnviðir þeirra svo daufir og hlutlausir að úlínur fjarar út og mynstrið leysist upp í frumeiningar sínar. Hér eigum við raunar kollgátuna; mynstrin í þessum myndum eru gerð eftir froönskum veggfóðurstenslum. Með notkun þeirra vill Margrét minna á skilin milli alvarlegarar frumsköpunar, myndlistarinnar sem leiðir til dýpra skilings á manninum og veröldinni, og andlausrar myndframleiðslunnar sem stjórnast af markaðslögmálum hverju sinni. Um leið og hún byggir verk sín á myndframleiðslu-stöðluðum mynstrum veggfóðursins-grefur hún undan þessari framleiðslu með því að rekja mynstrin aftur til uppruna síns í árdaga, til trjágreina, laufa og skrautblíma í náttúrunni, þar sem þau eru undirorpin eyðingu, öðru nafni tímanum.

Úr sýningarbæklingi eftir Aðalstein Ingólfsson listfræðing.

Kristján Jónsson

Sat, 20 Mar 2004 15:52:37 GMT

Kristján Jónsson

20. mars 2004 - 02. apríl 2004

Trúin á óhagganleg gildi og óhjákvæmilega framvindu hlutanna, sem var hrygglengja módernismans, hefur vikið fyrir margháttuðum samruna ólíkra kenningar og myndlistarlegra viðhorfa. Nútíðin er óvissuástand, óreglan er eina reglan. Mörg myndverk vorra tíma eru enndurspeglun þessa ástands. Þau koma okkur fyrir sjónir sm hálfköruð, síbreytileg og ofurviðkvæm. Þau gera engan greinarmund á svokölluðum veruleika hlutanna og sértæku myndmáli, hvorttveggja rennur saman og verður áfangi í leit listamannnsins að varanlgrir merkingu alls sem er. Leit Kristjáns Jónssonar listmálar er knúin áfram af vitundinni um eitthvað sem fyrir er, í málaralistinni útlokar einn pensildráttur annan. Tómur strigi er ævinlega uppfullur með óendanlega möguleika. Sérhver mynd á stirga segir því sögu allra þeirra mynda sem ekki rötuðu á strigann.

Leið Kristjáns framhjá þessari mótsögn er að búa sér til myndveröld á mörkum sköpunar og eyðingar, veru og óveru. Minningar eru uppistaðan í malverkum hans, allt annað er óáreiðanlegt, minningar um menninguna sem felst í þeim griðarstöðum sem við gerum okkur, húsum og hreysum; einn þessarar staða er sjálft tungumálið. En listamaðurinn afbyggir um leið og hann byggir, skilur eftir slitur hér og þar, lag ofan á lagi, sem bíða okkar eins og fjársjóðir undir gróðursælli mold.

Úr sýningarbæklingi eftir Aðalstein Ingólfsson listfræðing.

Carlos Barão

Sat, 07 Feb 2004 16:01:21 GMT

Carlos Barão

07. febrúar 2004 - 14. mars 2004

Í verkum sínum sækist Barão eftir því að ná til tilfinninga áhorfandans. Viðfangsefni hans er að kljúfa niður þá heima sem við hrærumst í og smækka tilveru okkar. Efniviðurinn er minningarnar, staður þar sem táknin og þeir hlutir sem snerta hinn innra mann líða ósjálfrátt og stjórnlaust fyrir augum. Striginn birtist yfirfullur af hreyfingu og mannlegum hugsunum í baráttunni gegn ruglingslegum myndleiftrum og myndbrotum sem fara í gegnum einn mannsheila á ævinni. Tilfinningar og skynjanir eru vörðurnar. Með því að etja saman andstæðunum hugsýnir og falssýnir, birtast úr hugskotinu leiðir sem útskýra, vekja upp endurminningar, ná fram hugtakatengslum, gleymd ferðalög og afneitun sárra minninga. En hann hefur líka hæfileikann til að sjá hið hversdaglega. Frá myndskeiðum ægir saman órói og æsingur en gefur líka af sér fullkomnun og heitstrengingu um að fara ekki illa með þá sem skoða í leita að sannleika. Í verkum hans er ekki reynt að villa um fyrir þeim sem skoða, verkin geisla út til áhorfandans þeim neista er vekur gleði sköpunarinnar og eftirvæntingar þess sem uppgötvar.

Úr sýningarbæklingi eftir Margarida Salet listfræðing.

Kraftaverkaserían

Sat, 25 Oct 2003 16:09:42 GMT

Kristinn Pálmason

25. október 2003 - 07. desembrer 2003

Sjálfstæði listamannsins heldur aftur af reglu og nauðsyn svo óvæntar samsetningar geti orðið. Óvæntar samsetningar, sem ganga upp, eru sköpun sem hefur gildi. Listir, sem formlegt fyrirbæri, hafa meira frelsi í samsetningum en t.d. vísindi sem eru aðkreppt að veruleikanum...Málverkið er frjálsara en byggingin. Þannig hef ég tilhneigingu til að líta á hentugt upphaf sögu Kraftaverkamálverkaseríunnar (1998). Þegar Kristinn Pálmason var í Lundúnum að finna sér innblástur þá urðu honum tvær sögur hugstæðar. Önnur sagan var þegar frændi hans, eftir að hafa verið stöðvaður af lögreglunni, tók fram ljósmyndavél og fór að taka mynd af lögreglumönnunum. Hin sagan var saga sem fyrrum vinnufélagi hans hafið tuggið marg oft um það, þegar hann tók ljósmynd af óvini sínum niður á bryggju... Myndleifar ljósmyndaflassins má sjá í þremur samstæðum verkum Kraftaverkaseríunnar. Þar hafa flassperunar umhverfst í hnetti eða sólir enda líkindi þar á milli. Sjálfur blossinn utan prerunnar hefur tekið meiri breytingu sem má tengja málverkinu sem hlut...Kristinn hefur, eftir að hafa notað álfleti sem undirflöt, verið að prófa sig áfram með það að mála yfir spegla. Hinn gljándi flötur álsins vísar til spegilsins, sem og málmgljái málningarinnnar sem hann hefur haft dálæti á áður.

Úr sýningarbæklingi eftir Ægi Karl Ægisson heimspeking.

Stefán Geir Karlsson

Sat, 06 Sep 2003 16:27:36 GMT

Stefán Geir Karlsson

06. september 2003 - 19. október 2003

Þótt vestrænt samfélg teljist kristið þá má rekja vestrænt samfélagskerfi sem/og vestræna fagur-og hugmyndafræði til Forn-Grikkja. Ólíkt list annara þjóða þá voru listgripir Forn-Grikkja ekki gerðir til helgisiða heldur vour þetta mikið tilk styttur af goðum sem höfðu manneskjulegt-grískt-úlit. Tóku grísku listamennirnir mið af samfélagslegu viðhorfi til fegurðar frekar en trúalegri tjáningu. Upphafning hins samfélagslega viðhorfs nær svo hámarki í popplist 20. aldarinnar þegar ytri gildi samfélagsins, efnis og persónudýrkun, eru endurspegluð í verkum myndlistarmanna.

Stefán Geir hefur starfað að listsköpun í 25 ár og hefur gegnum tíðina sótt áhrif sín til popplistar með því að taka fyrir hversdaglega og oft fjöldaframleidda hluti, stækka þá upp og sprengja þannig raunverulegan skala þeirra til að leggja áherslu á fagurlöguðu formin. Hlutina velur hann þó ekki bara vegna formfæðilegrar fegurðar þeirra heldur eru þeir á ýmsan hátt tengdir æskuminningum listamannsins og sumir hverjir þjóðerni. Popplist mun seint teljast á meðal trúrarlegra liststefna, en í verkum Stefáns, sérstaklega þeirm nýrri, er nokkuð um trúarlegar tilvitnanir, þá helst í Indverska guðfræði. Hindúismi eru aðal trúarbrögð Indverja og byggjast styttur Hindúa á goðsögnum eins og margar styttur Forn-Grikkja gerðu, nema að þær eru skurðgoð ætluð til trúarlega ritúla.
Stækkaðir hlutir Stefáns eru á sinn hátt skurðgoð nútímans. Þeir eru úr samhengi við eðlileg hlutföll og beinast þannið að smæð mannsins og kalla jafnvel eftir lotningu, sbr. risavaxið Búddalíknesi í Yung Kan, Pýramídana miklu við Giza osfrv.

Úr sýningarbæklingi eftir JBK Ransu.

SOSSA

Sat, 19 Jul 2003 16:37:27 GMT

Sossa

19. júlí 2003 - 31. ágúst 2003

Síðustu átta til tíu árin hefur hin listræna tjáning Sossu verið meira eða minna í föstum skorðum: hversdagslífið, konur við söng, við vinnu eða í kyrrstöðu, endursköpun meistaraverka listasögunnar og túlkun á myndmáli biblíunnar. Myndir sem ávallt hafa verkað einstakar, meira að segja smærri verkin. Tignarlegar myndir hlaðnar kímni og tillfinningu og málaðar í hreinum litum. Sossa notar sömu tækni og impressionistar og síð-impressionistar á borð við Seurat og Signac. Myndverkið er leyst upp í minni fleti sem í fjarlægðinni mynda skýr mynstur.

Í nýjustu myndum sínum glímir Sossa við óhjákvæmilega afleiðingu þessarar þróunar. Bakgrunnurinn þrengir sér fram í myndina og leysir að hluta eða öllu leyti upp myndefnið. Hið figuratíva stefnir í að missa lögun. Með þessu skrefi endurtekur Sossa á sinn sérstæða hátt og af innri þörf þróunina í listasögunni frá Delacroix til Monet og síðar Seurat. Hvort hún gengur síðan alla leið til Malevich og til algerrar óhlutbundinnar túlkunar, mun tíminn einn leiða í ljós. Þó er ekki margt sem bendir til þess. Sossa hefur, líkt og Cézanne, meiri áhuga á hinu næma samspili hins hlutbundna við hið óhlutbundna sem og myndar og bakgrunns. Myndir hennar eru leikur, hvort tveggja í senn gagnvirkar og ágengar og stjórnast augljóslega af ferli sem hún sjálf ræður litlu um. Samt hefur hún ekki glatað þeim undraverða hæfileika sínum að skapa verk sem geisla af litaleði og næmleika fyrir hljómfalli myndbyggingarinnar. Það er því á engan hátt mótsögn þegar hægt er að ræða í sömu andránni um hina eldri Sossu og þá sem nú leitar nýrra leiða. Eins og með alla aðra góða listamenn eru þetta tvær hliðar á sama viðfangsefni.

Listasafn Íslands, MAÐUR OG HAF

Sat, 31 May 2003 16:56:51 GMT

Samsýning verka úr safneign Listasafns Íslands

31. maí 2003 - 13. júlí 2003

Jón Stefánsson (1881 - 1962)
Kristín Jónsdóttir
Júliana Sveinsdóttir
Jón Þorleifsson (1891 - 1961)

Finnur Jónsson (1892 - 1993)
Gunnlaugur Scheving (1904 – 1972)
Jóhann Briem (1907 - 1991)
Jón Engilberts
Ágúst Petersen
Svavar Guðnason
Karl Kvaran
Sveinn Björnsson
Veturliði Gunnarsson
Eyjólfur Einarsson

Hafið umhverfis landið hefur beinlínis staðið undir mestu framförum sem orðið hafa í íslensku þjóðfélagi á tuttugustu öld. Sjórinn hefur ekki síst veitt skáldum, rithöfundum og tónlistarmönnum innblástur og skreytt menningu okkar. Þannig er nálægðin við sjóinn áþreifanlegri víðar en á göngu okkar um ströndina. Íslenskir málarar hafa líkt og aðrir listamenn sótt innblástur til hafsins og veitir þessi sýning á úrvali verka frá Listasafni Íslands, nokkra innsýn í þá túlkun sem listamenn hafa fengist við þegar myndir tengdar sjó og sjósókn hafa verið málaðar. Það er nokkuð mótsagnakennt þegar hin íslenska listasaga 20. aldar er skoðuð, hversu rýr hlutur sjávarmynda er í raun þegar litið er á alla heildina.

Miðað við hversu háðir Íslendingar voru og eru sjósókn og þeirri staðreynd að byggð landsins er að mestu við strandlengjuna, mætti ætla að myndefnið ætti hug og hjörtu fjölda listamanna. Finnst hinsvegar einhver rauður þráður í myndefnisvali listamanna á síðustu öld þá er það landslagið sem hefur verið vinsælasta viðfangsefni íslenskra málara, landslag inn til sveita, en ekki út með sjó. Frumherjar íslenkrar listasögu fást reyndar við sjóinn í myndum síunum, en í mun minna mæli en sjálft landslagið, þar sem fjallasýn og sveitarómantík er meginviðfangsefnið. Oftar en ekki er hafsýnin aðeins hluti landslagsins þar sem fjallið er myndefnið og sjaldnast gefur listamaðurinn á þessum tíma gaum að mannlífinu sem tengist fiskvinnslu eða veiðum.

Sigurbjörn Jónsson

Thu, 17 Apr 2003 17:06:25 GMT

Si gurbjörn Jónsson

17. apríl 2003 - 25. maí 2003

Akureyri, Reykjavík, New York? Hvaðan kemur innblásturinn? Í fingrunum liggja minningar og upplifanir túlkaðar með litum á striga. Merkingin verður ljós í þróun málverksins sem að lokum finnur sitt endnalega form. Óræður, blár flötur á striga-Pollurinn-Tjörnin, hafið eða Hudson fljótið? Hvaðan kemur djassaður takturinn sem ómar frá þöglu málverkinu? Liturinn, formið, rýmið, situr eftir á striganum þótt lagið sé gleymt. Akureyri, Reykjavík, New York sama sól, sama tungli, sami sjór. Málverkið ferðast yfir landamæri vegabréfalaust. Sigurbjörn Jónsson komst snemma að því að áhugaverðustu spurningarnar sem við stöndum frammi fyrir, eru þær sem ekki eru auðvelt að svara. Hann sér stærstu möguleikana í flóknustu ógöngum málverksins; rými og ljósi. Rými er ekki til-málverkið er flatur ferhyrningur. Ljós er ekki til-málverkið þarfnast lýsingar til að sjást. Það er samt þessi óhöndlanleiki sem gerir málverkið svo vel til þess fallið að eiga við hina óhugsanlegu og að því er virðist, ómögulegu hluta lífsins. Í nýlegum verkum Sigurbjörns, hvort sem áhrif koma frá djasstónlist, skáhöllu morgunljósi á fjallshlíð, götumynd frá miðausturlöndum, þá er innihald málverkanna alltaf sjálfur kjarni málverksins.

Úr sýningarbæklingi eftir Sif Gunnarsdóttur.

Gullpensillinn, Listasafn Reykjavíkur

Sat, 26 Oct 2002 13:51:55 GMT

Samsýning

26. Október 2002 - 8. desember 2002

Gullpensillinn, Listasafn Reykjavíkur

Birgir Snæbjörn Birgisson

Daði Guðbjörnsson

Eggert Pétursson

Georg Guðni Hauksson

Hallgrímur Helgason

Helgi Þorgils Friðjónsson

Inga Þórey Jóhannsdóttir

Jóhann Ludwig Torfason

Kristín Gunnlaugsdóttir

Jón B. K. Ransu

Sigríður Melrós Ólafsson

Sigtryggur Bjarni Baldvinsson

Sigurður Árni Sigurðsson

Þorri Hringsson

Hópur fjórtán myndlistarmanna opnar sýningu í Listasafni Reykjanesbæjar, Duushúsum, Keflavík í dag kl. 16, en þetta er önnur sýningin í hinu nýja safni. Hópurinn sýnir undir hatti Gullpensilsins, en svo nefnist félagsskapur listamannanna. Sýningin er sú sjötta í röðinni, en hópurinn hefur einnig sýnt á Kjarvalsstöðum, Berlín, Siglufirði og Færeyjum. Félagsskapinn skipa Birgir Snæbjörn Birgisson, Daði Guðbjörnsson, Eggert Pétursson, Georg Guðni Hauksson, Hallgrímur Helgason, Helgi Þorgils Friðjónsson, Inga Þórey Jóhannsdóttir, Jóhann Ludwig Torfason, Jón B.K. Ransu, Kristín Gunnlaugsdóttir, Sigríður Ólafsdóttir, Sigtryggur Árni Sigurðsson og Þorri Hringsson.

"Félagsskapurinn varð til þegar hópur listmálara ákvað að hittast reglulega til að ræða saman, fræðast, örva, ögra og spegla hvern annan," segir hópurinn. "Hópurinn ákvað fljótt að sýna saman og var fyrsta sýningin í Gallerí Gangi 1999.

Nafnið "Gullpensillinn" kom til vegna hugmynda meðlimanna um að í myndlist, og þá í listmálun, væri verið að breyta gildi efns líkt og gullgerðarmenn eða alkemistar reyndu að gera við ódýra málma á miðöldum. Nafnið hefur því með háleita sköpun að gera, en ber einnig með sér sjálfshæðni."

Í ritverkinu Pólis (Ríkið) sakar gríski heimspekingurinn Platón listmálara um að leiða athygli fólks frá raunveruleikanum með því að búa til eftirlíkingar (mimesis). Taldi Platón að útlit hluta væri báglegur staðgengill fyrir eðli þeirra. Síðan á dögum Platóns hefur bæði nálgun okkar við raunveruleikann og málverkið tekið ýmsum breytingum og þótt oft megi sjá eftirlíkingu af hlut eða náttúrufyrirbæri í samtímamálveki er nokkuð víst að önnur hugmynd liggur þar að baki en bara eftiröpun. Málarlist er skapandi vísindi, ekki ólík gullgerðarlist (alchemy) sem var viðurkennd fræði á miðöldum og allt til 18. aldarinnar. Gullgerðarmenn leituðust við að breyta ódýrum málmi í gull, en gullið var talið æðra öðrum efnum og því sem næst guðlegs eðlis. Líkt og gullgerðarmenn miðalda fæst listmálarinn við umbreytingu efnis. Hannn breytir þó ekki eðli efnisins eins og gullgerðarmenn vildu gera, heldur setur hann það í huglægt (og/eða myndrænt) samhengi og breytir þannig gildi þess.

JBK Ransu

Blað 18-Reykjanes

Fri, 06 Sep 2002 13:11:50 GMT

Einar Garibaldi

06. september 2002 - 20. október 2002

Blað 18 - Reykjanes nefnist myndlistarsýning Einars Garibalda sem verður opnuð í nýjum salarkynnum Listasafns Reykjanesbæjar kl. 17 í dag. Sýningin er haldin í tengslum við Ljósanótt, og er sú fyrsta sem opnuð er á vegum safnsins í Austursal Duushúss þar sem staðið verður fyrir reglulegu sýningarhaldi.

Einar Garibaldi lýsir sýningunni sem málverkasýningu, og er þar fjallað um landslagið eins og það birtist í túlkun kortagerðarmanna. "Verkið er í 52 hlutum og vísar titillinn í kort frá landmælingum Íslands sem gefið er út í Atlaskortaröðinni. Blað 18 í þeirri röð er af Reykjanesi," segir Einar. "Ég lít á verkin sem landslagsmyndir og beini að því sjónum hvernig þetta landsvæði, þ.e. Reykjanesið, hefur verið túlkað af kortagerðarmönnum. Mér finnst það í raun athyglisverðara að fylgjast með því hvernig náttúran er túlkuð á kortum fremur en í myndlist. Hvort tveggja er náttúrulega sjónræn framsetning á náttúrunni og er ég að velta þessu fyrir mér á sýningunni. Þannig má segja að verkið á sýningunni sé málverk sem er kort sem er málverk."

Einar Garibaldi hefur unnið nokkuð með þann ólíka skilning sem lagður er í landslagið í skynjun og framsetningu, og segir hann verkin á sýningunni Blað 18 - Reykjanes t.d. tengjast fyrri verkum, þ.e. skiltum er vísa veginn og merkja landslagið. "Kortagerðin velur og hafnar, hún ákvarðar fyrir okkur hvað er merkilegt og hvað ekki í landslaginu. Þó svo að ég vinni með táknin sem birt eru á kortinu beinist athygli mín ekki síður að eyðunum á milli táknanna. Eitt af því sem er svo athyglisvert við þetta kort 18 er að það er eiginlega ekkert á því. Það hefur einhvern veginn raðast þannig inn í Atlas-kerfið."

Einar segir hin nýju salarkynni Listasafns Reykjanesbæjar vera kjörinn vettvang fyrir umrædda sýningu, en hugmyndina að henni fékk hann fyrir nokkuð löngu, eftir að kort af Reykjanesi rataði í hendur hans. "Ég hef eiginlega verið að bíða eftir að finna réttan vettvang til að sýna þetta verk, því mér fannst alveg nauðsynlegt að það yrði einhvers staðar á Reykjanesi. Salurinn í Duushúsi er góður og þykir mér þetta mjög áhugavert starf sem er að hefjast hér. Hér er orðinn til metnaðarfullur og samfelldur myndlistarvettvangur í Reykjanesbæ," segir Einar Garibaldi en sýning hans í Duushúsum stendur til 20. október.